Đọc –Tìm hiểu chú thích: Nguyên tiêu Kim dạ nguyên tiêu \nguyệt chính viên, Xuân giang \ xuân thuỷ \ tiếp xuân thiên; Yên ba \ thâm xứ \ đàm quân sự, Dạ bán quy lai \ nguyệt mãn thuyền..
Trang 1Đọc lại bài thơ: “Cảnh khuya” và cho biết:
1 Đêm trăng trong “Cảnh khuya ” là đêm trăng nh thế
nào?
A.Trăng mờ, có nhiều s ơng
B Trăng không sáng,có m a
C Trăng sáng trong, cảnh vật đẹp nh vẽ
D Trăng khuất trong mây, trời u ám.
2 Vì sao Bác ch a ngủ?
A Vì Bác không quen ngủ sớm
B Bác khó ngủ.
C Vì Bác lo nỗi n ớc nhà và rất yêu thiên nhiên.
C
C
Kiểm tra bài cũ
Trang 3Hồ chí Minh
Tiết 46: Rằm tháng giêng
I Đọc –Tìm hiểu chú thích:
Nguyên tiêu
Kim dạ nguyên tiêu \nguyệt chính viên, Xuân giang \ xuân thuỷ \ tiếp xuân thiên;
Yên ba \ thâm xứ \ đàm quân sự, Dạ bán quy lai \ nguyệt mãn thuyền.
Dịch thơ
Rằm tháng giêng
Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm xuân;
Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.
1 Đọc
- Ngắt nhịp đúng.Chú
ý thể hiện tâm trạng
của tác giả
- Giải nghĩa các từ
Xuân giang
Viên
Yên
ba
Trang 4Tiết 46: Rằm tháng giêng
a Tác giả Hồ Chí Minh
- Hồ Chí Minh (1890 - 1969)là lãnh tụ
vĩ đại của dân tộc Việt Nam.Ng ời
đã lãnh đạo nhân dân ta giành
độc lập và xây dựng chủ nghĩa xã hội.
- Bác còn là một nhà tơ lớn của dân tộc.
Hồ chí Minh
I.Đọc –Tìm hiểu chú thích:
1.Đọc
2.Tìm hiểu chú thích
Qua bài học tr ớc,
em hãy trình bày những hiểu biết của mình về Hồ Chí Minh ?
Bác Hồ ở Việt Bắc
Trang 5Cảnh khuya Tiếng suối trong nh tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Cảnh khuya nh vẽ ng ời ch angủ
Ch a ngủ vì lo nỗi n ớc nhà
Tiết 46: Rằm tháng giêng
Hồ chí Minh
I.Đọc –Tìm hiểu chú thích:
1.Đọc
2.Tìm hiểu chú thích
3 Thể thơ
Rằm tháng giêng (Nguyên tiêu) Kim dạ nguyên tiêu
Kim dạ nguyên tiêu \\nguyệt chính viên, Xuân giang
Xuân giang \\ xuân thuỷ \ xuân thuỷ \ tiếp xuân thiên;
Yên ba
Yên ba \\ thâm xứ \ thâm xứ \ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai
Dạ bán quy lai \\ nguyệt mãn thuyền.
Nhận xét sự
Nhận xét sự
giống, khác nhau
giống, khác nhau
của hai bài thơ?
của hai bài thơ?
Trang 6* Giống nhau:
+ Đều đ ợc Bác Viết bằng thể thơ Đ ờng thất ngôn tứ tuyệt.
+ Đều đ ợc viết trong chiến khu Việt Bắc trong kháng chiến chống Pháp.
+ Hai bài thơ cùng sử dụng kết hợp miêu tả và biểu cảm.
+ Hai bài cùng thể hiện tình yêu thiên nhiên và lòng yêu n ớc và phong thái ung dung, lạc quan của Bác.
+ Hai bài thơ đều viết về đêm trăng tại chiến khu.
* Khác nhau:
+ Cảnh khuya đ ợc Bác viết bằng chữ quốc ngữ còn
“Nguyên tiêu” đ ợc viết bằng chữ Hán.
Trang 7I Đọc – tìm hiểu chú thích
1 Cảnh rằm tháng giêng:
Tiết 46: Rằm tháng giêng
Hồ chí Minh
II Đọc – hiểu văn bản:
Kim dạ nguyên tiêu \nguyệt chính viên,
Xuân giang \ xuân thuỷ \ tiếp xuân thiên;
(Rằm xuân lồng lộng trăng soi,
Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm xuân;)
Nguyệt chính viên:Trăng vào lúc tròn nhất
Câu thơ đầu gợi lên một không gian bát ngát tràn ngập ánh trăng
Từ “xuân” đ ợc lặp lại ba lần nh ùn ùn trỗi dậy một sức xuân, sắc xuân
=> Thanh điệu hài hoà (với năm thanh ngang) tạo nên cảm giác trong
trẻo, thảnh thơi thi vị
Em có nhận xét gì về thanh điệu của câu thơ thứ
hai?
=> Câu thơ có 7 tiếng thì
5 tiếng vần bằng
Hai câu thơ vẽ lên một cảnh Vật mùa xuân tràn đầy sức sống, đang vận động trỗi dậy, không phải mùa xuân yên lặng
Tâm hồn Bác chan hoà với cảnh Sắc đất trời, sông n ớc mùa xuân với một tình yêu tha thiết, nồng nan
Trang 8Yên ba thâm xứ là nơi tận cùng của khói và sóng, vừa kín đáo vừa
yên tĩnh
Tiết 46: Rằm tháng giêng
Hồ chí Minh
1 Cảnh rằm tháng giêng:
II Đọc – hiểu văn bản:
2 Con ng ời giữa rằm tháng giêng
Yên ba \ thâm xứ \ đàm quân sự, Dạ bán quy lai \ nguyệt mãn thuyền.
(Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về \ bát ngát \ trăng ngân đầy thuyền.)
Trong đêm rằm tháng giêng,giữa yên ba thâm xứ, con ng ời làm gì?
Em hãy giải nghĩa cụm từ
“yên ba thâm
xứ”?
Đó là nơi những ng ời lãnh đạo cuộc kháng chiến thần Thánh của dân tộc đang bàn việc quân
Nguyệt lạc ô đề s ơng mãn thiên Giang phong ng hoả đối sầu miên.
Câu thơ cuối vẽ lên một cảnh Vật rất thơ mộng Vầng trăng và con ng
ời cùng l ớt đi giữa dòng sông đầy ánh trăng
Bài thơ thể hiện một phong thái ung dung, tự tin và lạc quan của Bác
Đó là sự gắn bó tuyệt vời giữa tình yêu thiên nhiên và tình yêu n ớc, tâm hồn nghệ sĩ và bản chất chiến sĩ của Bác
Trang 9III Tổng kết
Tiết 46: Rằm tháng giêng
Hồ chí Minh
I Đọc – tìm hiểu chú thích
II Đọc – hiểu văn bản:
1 Nghệ thuật :
Em hãy nêu những nét độc đáo trong nghệ thuật của bài
thơ ?
- Bài thơ viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt, ngôn ngữ thơ hàm súc, giàu
hình ảnh
- Bài thơ kết hợp hài hoà giữa biểu cảm và miêu tả, giữa những thi liệu cổ
và không khí của thời đại đó là cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc
2 Nội dung:
Bài thơ vẽ lên cảnh Cảnh thiên nhiên lộng lẫy tràn ngập ánh trăng, tràn đày nhựa sống Trong bài thơ, cốt cách chiến sĩ của Bác lồng trong tâm hồn thi sĩ Đó là biểu hiện của hồn thơ Hồ Chí Minh vừa cổ điển, vừa hiện đại
Trang 10Đi thuyền trên sông Đáy
Dòng sông lặng ngắt nh tờ Sao đ a thuyền chạy, thuyền chờ trăng theo
Bốn bề phong cảnh vắng teo Chỉ nghe cót két tiếng chèo thuền nan Lòng riêng riêng những bàn hoàn
Lo sao khôi phục giang san Tiên Rồng
Thuyền về trời đã rạng đông Bao la nhuốm một màu hồng đẹp t ơi
Tiết 46: Rằm tháng giêng
Hồ chí Minh
Thơ Bác đầy trăng…
So sánh bài thơ “Rằm tháng giêng”, bài thơ này có những điểm giống và khác nhau nào nổi bật ?
Trang 11IV Luyện tập: Tìm đọc và chép lại một số bài thơ của Bác viết về trăng hoặc cảnh thiên nhiên
Tiết 46: Rằm tháng giêng
Hồ chí Minh
I Đọc – tìm hiểu chú thích
II Đọc – hiểu văn bản:
III Tổng kết
Tin thắng trận
Trăng vào cửa sổ đòi thơ
Việc quân đang bận xin chờ hôm sau
Chuông lầu chợt tỉnh giấc thu
ấy tin thắng trận liên khu báo về
Ngắm trăng
Trong tù không r ợu cũng không hoa Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ
Ng ời ngắm trăng soi ngoài khe cửa Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ
Trang 12Xin ch©n thµnh
c¶m ¬n c¸c thÇy,
c« vµ c¸c em!
Bµi häc kÕt thóc