Học phần Quản lý nhà nước

NỘI DUNG Quản lý là một tất yếu khách quan do lịch sử quy định, là sự tác động chỉ huy, điều khiển các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để chúng phát triển phù hợp v

ĐẠI CƯƠNG

VỀ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH

NHÀ NƯỚC

 1 Mục đích yêu cầu:

 - Học viên nắm được những lý luận chung về QLHCNN và QLHCNN ở Việt Nam, nội dung chủ yếu của cuộc vận động CCHC hiện nay

 - Nâng cao năng lực và cải tiến công tác quản lý hành chính Nhà nước

trong nhà trường

NỘI DUNG

 Quản lý là một tất yếu khách quan do lịch

sử quy định, là sự tác động chỉ huy, điều khiển các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để chúng phát triển phù hợp với quy luật đạt tới mục đích đề

ra và đúng ý chí của người quản lý.

Các loại hình quản lý

 Các loại hình này đều có một xuất phát điểm

giống nhau là do con người điều khiển, nhưng khác nhau về đối tượng:

- Loại hình thứ nhất là quá trình quản lý sinh học, thiên nhiên, môi trường

- Loại hình thứ hai là quản lý trong kỹ thuật (việc điều khiển máy tính, người máy, thông tin viễn thông ).

- Loại hình thứ ba là quản lý xã hội Đây là loại

Phương thức điều khiển trong lịch sử

xã hội loài người

 Phương thức thứ nhất: Điều khiển như là một quá trình tự quản, tự giác của một cộng đồng nhằm hướng tới một mục tiêu chung, lợi ích chung

 Phương thức quản lý này đã tồn tại trong xã hội nguyên thủy

 Phương thức thứ hai : Điều khiển là một quá trình cưỡng bức bởi một lực lượng phát sinh từ xã hội, nhưng

dường như nó tách rời khỏi xã hội,

đứng trên và đứng ngoài xã hội

Lực lượng xã hội chính là Nhà nước Quyền lực Nhà nước được thực hiện bởi 3 nhóm quyền lực cơ bản: Quyền

2 Những yếu tố cơ bản của quản lý:

 2.1 Yếu tố xã hội tức là yếu tố con

người:

 Con người vừa là mục đích, vừa là động lực và lực lượng của quá trình phát triển xã hội; cũng tức là mục

đích của hoạt động quản lý

 2.2 Yếu tố chính trị

 Chính trị là định hướng của quản

lý Ý chí của giai cấp thống trị được thể hiện tập trung ở các đảng chính trị Trong xã hội hiện đại, bất cứ nhà nước nào cũng đều thuộc đảng chính trị này hay đảng chính trị khác lãnh đạo tùy tình hình lịch sử của nước đó

 Ở Việt Nam, điều 4 của Hiến pháp năm

1992 đã ghi “Đảng Cộng sản Việt Nam,

đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác- Lênin

và tư tưởng Hồ Chí Minh là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội”

 2.3 Yếu tố tổ chức:

Tổ chức là một khoa học về sự thiết lập các mối quan hệ giữa các con người để thực hiện một công việc quản lý

Đảng và Nhà nước ta đã chỉ rõ rằng một

tổ chức được sinh ra và tồn tại do nhu cầu quản lý xã hội, nhu cầu công việc, nhất

thiết không được xuất phát từ tình cảm

riêng tư của một nhóm hoặc một cá nhân lãnh đạo nào

Một tổ chức đã hình thành thì phải có

chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn rõ ràng,

có một đội ngũ viên chức đủ mạnh để thực thi công vụ, đồng thời phải hoạt động và

hoạt động có hiệu quả mang lai lợi ích cho

xã hội.

 Quyền uy là thể thống nhất của quyền

lực và uy tín

 Quyền lực là công cụ quản lý bao gồm

một hệ thống pháp luật, điều lệ, quy chế, nội quy, kỷ luật, kỷ cương được tổ chức

và hoạt động theo nguyên tắc tập trung

dân chủ, phân công, phân cấp rành mạch trên cơ sở ứng dụng những thành tựu

khoa học, kỹ thuật quản lý.

 Uy tín là phẩm chất, đạo đức cách mạng

và bản lĩnh chính trị vững vàng, có kiến thức và năng lực thực hiện đổi mới, biết

tổ chức và diều hành công việc, trung

 2.5 Yếu tố thông tin

Thông tin là một trong những

điều kiện quản lý, là căn cứ để ra các quyết định quản lý

3 Khái niệm về quản lý hành chính

đặc biệt, được sử dụng các quyền lực nhà nước như lập pháp, hành pháp và tư

pháp để quản lý mọi lĩnh vực của đời

sống xã hội.

Quản lý nhà nước ở Việt Nam có các

đặc điểm cơ bản sau đây:

là tính tổ chức rất cao.

chương trình kế hoạch để thực hiện

mục tiêu.

 QLNN không có sự tách biệt tuyệt

đối giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý

 Quản lý nhà nước bảo đảm tính liên tục và ổn định trong tổ chức

3.3 Quản lý hành chính nhà nước:

 Quản lý hành chính nhà nước hẹp hơn quản lý nhà nước hay nói một

cách khác là một bộ phận của quản lý nhà nước Quản lý hành chính nhà

nước là quản lý mang tính quyền lực nhà nước để thực thi quyền hành

pháp và quyền hành chính trong cả

nước

 Từ định nghĩa này, có 3 nội dung quan trọng:

- Sự hoạt động thực thi quyền hành pháp.

- Sự tác động bằng quyền lực nhà nước.

- Sự tác động có tổ chức và điều

chỉnh.

II Một số vấn đề cơ bản về

QLHCNN ở Việt Nam:

1 Nền hành chính nhà nước:

1.1 Nền hành chính nhà nước (hành chính công) là gì?

Hành chính công là hoạt động của nhà

nước, của các cơ quan nhà nước, mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng quyền lực nhà nước để quản lý công việc của nhà nước

nhằm phục vụ lợi ích chung hay riêng hợp pháp của công dân

Khái niệm nền hành chính nhà nước

( hay hành chính công)

 Thể chế để thực thi quyền hành pháp và quyền hành chính

 Tổ chức bộ máy và cơ chế vận hành của nền hành chính

 Đội ngũ công chức hoạt động trong bộ

máy hành chính (công vụ) tức là nói đến nhân sự hành chính, cán bộ và công chức hành chính nhà nước.

2 Các cơ quan HCNN

2.1.Các cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền

chung

năng quản lý hành chính nhà nước tổng hợp đối với xã

hội.

điều chỉnh tất cả các mối quan hệ xã hội và hành vi hoạt động của con người.

cử hoặc kết hợp giữa bầu cử và bổ nhiệm.

2.2 Cơ quan hành chính nhà nước

có thẩm quyền riêng

bản dưới luật có chức năng QLHCNN về ngành hoặc lĩnh vực.

chỉnh một hoặc một số quan hệ nhất định đối

với xã hội.

Phương thức lãnh đạo là chế độ một thủ

trưởng.

thẩm quyền riêng không ký thay mặt.

 2.3 Viên chức lãnh đạo hành chính nhà nước và công chức trong bộ

máy hành chính nhà nước do luật

nhà nước và pháp lệnh cán bộ, công chức quy định và điều chỉnh.

3 Chức năng HCNN 3.1 Chức năng hành chính tổng quát.

- Chức năng hành chính đối với dân

- Chức năng quản lý nền kinh tế quốc dân

- Chức năng hành chính đối với xã hội

- Chức năng hành chính đối ngoại

3.2 Chức năng vận hành hành chính nhà nước.

- Chức năng quy hoạch, kế hoạch

- Chức năng tổ chức bộ máy hành

chính

- Chức năng sắp xếp, bố trí, phát triển quản lý nhân lực

- Chức năng điều hành, hướng dẫn thi

4 Phương pháp quản lý hành chính

nhà nước:

4.2 Phương pháp cơ bản của quản lý

6 Cuộc vận động cải cách hành

chính nhà nước hiện nay:

 6.1 Vì sao đặt vấn đề cải cách một bước nền hành chính nhà nước?

 6.2 Nội dung chủ yếu của cuộc vận động cải cách hành chính nhà nước hiện nay.

III Kết luận

 Quản lý hành chính nhà nước vừa là khoa học lý luận chính trị vừa là khoa học thực tiễn Mặc dù phạm vi của vấn đề có thể nói là rất

rộng lớn và thiết thực đặc biệt đối với các cán

bộ quản lý trong công việc hàng ngày, ở đây mới chỉ đề cập được một số vấn đề cơ bản của quản lý hành chính nhà nước Hy vọng rằng

với những vấn đề cơ bản này sẽ giúp chúng ta