Bài giảng điện tử học phần Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường: Chương 5 – ĐH Thương mại

Chương 5 - Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường. Chương này trình bày những nội dung cơ bản sau: Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường theo cơ chế phân cấp, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường theo cơ chế tập trung, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường theo cơ chế song hành.

CHƯƠNG 5: CƠ CẤU TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG

Tổ chức bộ máy QLNN về tài nguyên và môi trường theo cơ chế phân cấp

Click to add title in here

5 1

2

Tổ chức bộ máy QLNN về tài nguyên và môi trường theo cơ chế tập trung

Tổ chức bộ máy QLNN về tài nguyên và môi trường theo cơ chế song hành

5.2

5.3

5.1 Tổ chức bộ máy QLNN về tài nguyên và môi

trường theo cơ chế phân cấp

5.1.1 Khái niệm cơ chế phân cấp

5.1.2 Một số mô hình tổ chức bộ máy QLNN về tài

nguyên và môi trường theo cơ chế phân cấp

5.1.1 Khái niệm cơ chế phân cấp

Khái niệm

(1)

Là sự chuyển giao hay giao bớt một phần quyền quản lý của cấp trên cho cấp dưới quản lý (Sự phân giao quyền quản lý theo chiều dọc của các cơ quan hành chính nhà nước TW và địa phương)

(2)

Cơ chế phân cấp theo chức năng:

là sự phân giao của một cơ quan cấp trên cho một tổ chức bên dưới các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được quy định rõ ràng

Cơ chế phân cấp theo lãnh thổ: là

sự phân giao nhiệm vụ, quyền hạn trách nhiệm, phương tiện vật chất, tài chính nhân sự cho chính quyền địa phương

Phân loại

5.1.2 Một số mô hình tổ chức bộ máy QLNN về tài nguyên và môi trường theo cơ chế phân cấp

Bảng 5.1: Cách tiếp cận trong quản lý TN và BVMT của một số quốc gia

Nguồn: International Network for Environmental Compliance and Enforcement, 2009

cấp

Tập trung

Phân chia trách nhiệm

Song hành

Canada

- Hóa chất/ chất thải độc hại x

Anh

Hà Lan

- Luật Hiểm họa x

- Chất thải hóa học nguy hại x

Cơ chế phân cấp ở Hà Lan

Cấp Trung ƣơng

Cấp tỉnh

Cấp làng

Chịu trách nhiệm về các nhà máy điện hạt nhân và các lò xử lý chất thải hóa học

Chịu trách nhiệm cấp phép cho các

cơ sở công nghiệp lớn như các nhà máy hóa chất, vốn là các nguồn ô nhiễm chính

Chịu trách nhiệm chính

về các công

ty

Ở Việt Nam

Hình 5.1: Cơ cấu tổ chức các cơ quan QLNN về TN&MT ở VN

Chính phủ

UBND cấp Tỉnh

UBND cấp Xã

UBND cấp Huyện

Bộ Tài nguyên

& Môi trường

Sở Tài nguyên

& Môi trường

Phòng Tài nguyên &

Môi trường

Tổng cục Môi trường

Cục Thẩm định và ĐTM

Cục Bảo tồn đa dạng sinh học

Cục Quản lý chất thải & cải thiện môi trường

Cục Kiểm soát

ô nhiễm

Cán bộ phụ trách

5.2 Tổ chức bộ máy QLNN về tài nguyên và môi

trường theo cơ chế tập trung

5.2.1 Khái niệm cơ chế tập trung

5.2.2 Một số mô hình tổ chức bộ máy QLNN về tài

nguyên và môi trường theo cơ chế tập trung

5.2.1 Khái niệm cơ chế tập trung

Tản quyền: giảm

mật độ tập trung của chính quyền TW, hạn chế quan liêu, đặt các bộ phận cơ cấu tại các địa phương

Tập quyền: đòi hỏi sự

tập trung cao độ, giải quyết mọi vấn đề tập trung vào chính quyền

TW, không có sự phân quyền, phân cấp một cách rõ ràng, ổn định

Biểu hiện

Là cơ chế quản lý dựa trên việc tập trung quyền ra quyết định cho

những cơ quan QLNN ở Trung ương

5.2.2 Một số mô hình tổ chức bộ máy QLNN về tài

nguyên và môi trường theo cơ chế tập trung

Lạc hậu, không phù hợp với dân chủ, cơ chế thị trường

(1)

Áp dụng ở mọi nhà nước phong kiến và nhà nước kiểu khác trong những giai đoạn lịch sử nhất định, đặc biệt trong chiến tranh đòi hỏi phải tập trung cao độ sức người, sức của

(2)

Các cơ quan QLNN thuộc cơ cấu tản quyền:

- Hải quan,

- Thống kê,

- Kho bạc,

- Ngân hàng nhà nước,

- Kiểm toán nhà nước,

Ở Việt Nam

5.3 Tổ chức bộ máy QLNN về tài nguyên và môi

trường theo cơ chế song hành

5.3.1 Khái niệm cơ chế song hành

5.3.2 Một số mô hình tổ chức bộ máy QLNN về tài

nguyên và môi trường theo cơ chế song hành

Nhược Ƣu, Ưu

nhƣợc điểm

Trách nhiệm song song dễ dẫn tới sự chồng chéo, lãng phí nỗ lực

do bị trùng lặp

và những nhầm lẫn về vai trò của các bên

- Nâng cao chất lượng quản lý

- Hỗ trợ về mặt kĩ thuật, đảm bảo sự thống nhất trong phạm vi cả nước

- Tạo sự cạnh tranh lành mạnh giữa các tỉnh

- Chia sẻ được các gánh nặng tài chính

Trách nhiệm chính thuộc về chính quyền ở các tỉnh, song Chính phủ vẫn duy trì thẩm quyền và trách nhiệm song hành và có thể can thiệp

5.3.1 Khái niệm cơ chế song hành

5.3.2 Một số mô hình tổ chức bộ máy QLNN về tài nguyên và môi trường theo cơ chế song hành

Cục Bảo vệ Môi trường :

- Cơ quan có thẩm quyền toàn diện nhất về các vấn đề

MT

- Can thiệp vào hoạt động của chính quyền các bang

- Hỗ trợ cho chính quyền các bang về mặt nhân sự, trang thiết bị

Trách nhiệm chính

thuộc về chính quyền

ở các bang Chính phủ

vẫn duy trì thẩm

quyền, trách nhiệm, và

can thiệp nếu như hoạt

động của bang không

đáp ứng được các tiêu

chuẩn

Biểu hiện

Hoa Kỳ sử dụng một hệ thống trách nhiệm song hành

Bảng 5.2: Cơ chế phân công trách nhiệm trong lĩnh vực

QLMT của Hoa Kỳ

Nguồn: International Network for Environmental Compliance and Enforcement, 2009

Lĩnh vực

Tập trung

Phân cấp

Song hành

Khí thải động cơ và tiêu chuẩn nhiên liệu x

Kiểm tra chất độc hóa học x Đăng kí thuốc trừ sâu x Tăng cường sử dụng thuốc trừ sâu x Tạo/xử lý/phân hủy chất độc hại x