Trang bị cho người học những kiến thức cơ sở ngành quan trọng để có thể tiếp thu những kiến thức chuyên ngành trong chương trình đào tạo; khuyến khích sự tham gia của người học vào giám sát các hoạt động QLNN về kinh tế và phản biện các văn bản chính sách có liên quan đến QLNN về kinh tế ở Việt Nam; Giúp cho người học có những kiến thức mang tính hệ thống trong quản lý nhà nước về kinh tế, từ đó có thể áp dụng các kiến thức Quản lý nhà nước về kinh tế trong thực tế. Mời các bạn cùng tham khảo đề cương chi tiết học phần để biết thêm các thông tin về môn học.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
KHOA: KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
-
BÙI ĐÌNH HÒA
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
Học phần: Quản lý nhà nước về kinh tế (Dành cho đại học ngành KTNN)
Số tín chỉ: 02
Thái Nguyên, năm 2016
Trang 2ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1 Tên học phần: Quản lý Nhà nước về kinh tế
- Mã số học phần:
- Số tín chỉ: 2
- Tính chất của học phần: Bắt buộc
- Học phần thay thế, tương đương: Không
- Ngành (chuyên ngành) đào tạo:Kinh tế nông nghiệp
2 Phân bổ thời gian trong học kỳ:
- Số tiết học lý thuyết trên lớp: 24 tiết = GTC
- Số tiết làm bài tập, thảo luận: 12 tiết = GTC
- Số tiết thí nghiệm, thực hành: tiết
- Số tiết sinh viên tự học: 45 tiết = 0 GTC
3 Đánh giá
- Điểm chuyên cần: trọng số 0,2
- Điểm kiểm tra giữa kỳ: trọng số 0,3
- Điểm thi kết thúc học phần: trọng số 0,5
4 Điều kiện học
- Học phần học trước: Các môn cơ sở chuyên ngành: Kinh tế vi mô, kinh tế vi mô,xã hội học nông thôn,nguyên lý phát triển nông thôn
- Học phần song hành: Tùy chọn
5 Mục tiêu của học phần:
5.1 Kiến thức:
- Trang bị cho người học những kiến thức cơ sở ngành quan trọng để có thể tiếp thu
những kiến thức chuyên ngành trong chương trình đào tạo
- Khuyến khích sự tham gia của người học vào giám sát các hoạt động QLNN về kinh tế và phản biện các văn bản chính sách có liên quan đến QLNN về kinh tế ở Việt Nam
-Giúp cho người học có những kiến thức mang tính hệ thống trong quản lý nhà nước về kinh tế, từ đó có thể áp dụng các kiến thức Quản lý nhà nước về kinh tế trong thực tế
5.2 Kỹ năng: thuyết trình, thảo luận nhóm
6 Nội dung kiến thức và phương thức giảng dạy
giảng dạy
1 Chương 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ NHÀ
Thuyết trìnhphát vấn
Trang 3I SỰ CẦN THIẾT KHÁCH QUAN CỦA
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ
1.Nhà nước
1.1 Sự ra đời của Nhà nước
1.2 Vai trò của Nhà nước đối với xã hội
1.3 Nhà nước với vấn đề kinh tế
1.4 Vai trò của Nhà nước với nền kinh tế thị
trường
2 Quản lý Nhà nước về kinh tế
2.1 Khái niệm
2.2 Các kết luận cần lưu ý
3 Quản lý Nhà nước về kinh tế Việt Nam hiện
nay
3.1 Bảo đảm lãnh đạo của Đảng trên mặt trận
kinh tế và quản lý kinh tế
3.2 Nhà nước phải thực hiện tốt vai trò quản lý
kinh tế của mình
2
II ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP
MÔN HỌC
1 Đối tượng môn học
2 Nội dung môn học
3 Phương pháp môn học
III QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ XÉT
TRÊN QUAN ĐIỂM HỆ THỐNG
1 Tổng quan về lý thuyết hệ thống trong quản lý
kinh tế
2 Ứng dụng quan điểm hệ thống trong quản lý
Nhà nước về kinh tế
2
Thuyết trình, thảo luận nhóm nhỏ, phát vấn
3
Chương 2: QUY LUẬT VÀ NGUYÊN TẮC
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ
I QUY LUẬT
1 Định nghĩa về quy luật
2 Tính khách quan của quy luật
3 Đặc điểm của các quy luật kinh tế
4 Cơ chế vận dụng các quy luật
4.1 Khái niệm về các cơ chế vận dụng các quy
luật
4.2 Cơ chế vận dụng quy luật gồm có những đặc
điểm
4.3 Nội dung của cơ chế vận dụng quy luật
5 Các loại quy luật
2 Thuyết trình,
phát vấn
Trang 45.1 Các quy luật kinh tế
5.2 Các quy luật tâm lý xã hội
5.3 Các quy luật mang tính tổng quát
6 Cơ chế quy luật kinh tế
6.1 Định nghĩa
6.2 Nội dung của cơ chế quy luật kinh tế
6.3 Động lực của cơ chế quản lý kinh tế
6.4 Chức năng của quản lý kinh tế
4
II CÁC NGUYÊN TẮC QUẢN LÝ CỦA NHÀ
NƯỚC VỀ KINH TẾ
1 Định nghĩa nguyên tắc quản lý Nhà nước về
kinh tế
2 Các nguyên tắc quản lý kinh tế của Nhà nước
2.1 Thống nhất lãnh đạo chính trị và kinh tế
2.2 Tập trung dân chủ
2.3 Kết hợp hài hòa các lợi ích xã hội
2.4 Nguyên tắc kết hợp quản lý theo ngành với
quản lý theo địa phương và vùng lãnh thổ
2.5 Nguyên tắc phân định và kết hợp
2.6 Tiết kiệm và hiệu quả
2.7 Mở rộng hợp tác kinh tế đối ngoại
2.8 Nguyên tắc gắn phát triển kinh tế với phát
triển văn hóa - xã hội
2.9 Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa
2 Thuyết trình,
phát vấn
5
Chương 3: CÔNG CỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP
QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ KINH TÊ
I CÔNG CỤ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC VỀ
KINHTẾ
1 Khái niệm về công cụ quản lý của Nhà nước về
kinh tế
2 Pháp luật
2.1 Khái niệm về pháp luật
2.2 Vai trò của pháp luật trong quản lý Nhà nước
về kinh tế
2.3 Đổi mới hệ thống pháp luật trong quản lý
Nhà nước về kinh tế
3 Kế hoạch
3.1 Khái niệm về kế hoạch
3.2 Vai trò của quản lý kế hoạch vĩ mô
3.3 Đổi mới công tác kế hoạch hóa vĩ mô
4 Chính sách
4
Thuyết trình, thảo luận nhóm nhỏ, phát vấn
Trang 54.1 Khái niệm về chính sách
4.2 Vai trò của chính sách trong quản lý nhà
nước về kinh tế
4.3 Hoàn thiện hệ thống các chính sách quản lý
của Nhà nước về kinh tế
5 Tài sản quốc gia
5.1 Khái niệm về tài sản quốc gia
5.2 Tăng cường quản lý tài sản quốc gia
6 Vận dụng các công cụ quản lý nhà nước về
kinh tế
II PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
KINH TẾ
1 Khái niệm về phương pháp quản lý Nhà nước
về kinh tế
2 Phương pháp hành chính
3 Phương pháp kinh tế
4 Phương pháp giáo dục
5 Vận dụng các phương pháp quản lý của Nhà
nước về kinh tế
6
Chương 4: MỤC TIÊU VÀ CHỨC NĂNG
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ
I MỤC TIÊU QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
KINH TẾ
1 Tổng quan về mục tiêu quản lý Nhà nước về
kinh tế
1.1 Khái niệm
1.2 Đặc điểm
1.3 Hệ thống mục tiêu quản lý Nhà nước về kinh
tế
2 Mục tiêu tăng trưởng kinh tế
2.1 Tầm quan trọng của các mục tiêu tăng trưởng
kinh tế
2.2 Biểu hiện của mục tiêu tăng trưởng kinh tế
3 Mục tiêu ổn định kinh tế
3.1 Vai trò của các mục tiêu ổn định kinh tế
3.2 Nội dung của mục tiêu ổn định kinh tế
4 Mục tiêu công bằng kinh tế
4.1 Khuyết tật của kinh tế thị trường và công
bằng kinh tế
4.2 Nội dung của mục tiêu công bằng kinh tế
5 Mục tiêu phúc lợi kinh tế tổng hợp
3
Thuyết trình, thảo luận nhóm nhỏ, phát vấn
Trang 65.1 Vì sao cần đề ra mục tiêu phúc lợi kinh tế
tổng hợp
5.2 Nội dung của mục tiêu phúc lợi kinh tế tổng
hợp
7
II CÁC CHỨC NĂNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ KINH TẾ
1 Tổng quan chức năng quản lý Nhà nước về
kinh tế
1.1 Khái niệm
1.2 Ý nghĩa
1.3 Phân loại chức năng quản lý Nhà nước về
kinh tế
2 Các chức năng quản lý Nhà nước về kinh tế
theo tính chất tác động
2.1 Thiết lập khuôn khổ pháp luật về kinh tế
2.2 Tạo lập môi trường thuận lợi cho hoạt động
sản xuất kinh doanh
2.3 Chức năng bảo đảm cơ sở hạ tầng cho phát
triển
2.4 Chức năng hỗ trợ phát triển
2.5 Cải cách khu vực công
3.Các chức năng quản lý Nhà nước về kinh tế
theo giai đoạn tác động
3.1 Chức năng hoạch định phát triển kinh tế
3.2 Chức năng tổ chức điều hành nền kinh tế
3.3 Chức năng kiểm soát sự phát triển kinh tế
3 Thuyết trình,
phát vấn
8
Chương 5: THÔNG TIN VÀ QUYẾT ĐỊNH
TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH
TẾ
I THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ NHÀ
NƯỚC VỀ KINH TẾ
1 Khái niệm chung về thông tin
2 Vai trò của thông tin trong quản lý Nhà nước
về kinh tế
3 Các yêu cầu đối với thông tin trong quản lý
Nhà nước về kinh tế
4 Các loại thông tin trong quản lý Nhà nước về
kinh tế
2
thảo luận nhóm , phát vấn, trình bày seminar
Trang 75 Hệ thống thông tin quản lý
9
II QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
KINH TẾ
1 Khái niệm
2 Các loại hình quyết định quản lý Nhà nước
3 Yêu cầu đối với quyết định quản lý Nhà nước
4 Căn cứ ra quyết định
5 Quá trình quyết định
5.1 Phân tích vấn đề và xác định mục tiêu của
quyết định
5.2 Xác định các phương án quyết định
5.3 Đánh giá và lựa chọn phương án tốt nhất
5.4 Tổ chức thực thi quyết định
6 Các phương pháp và kỹ thuật quyết định
6.1 Điều tra nghiên cứu
6.2 Dự báo khoa học
6.3 Phương pháp chuyên gia
6.4 Phương pháp phan tích toán học
6.5 Phương pháp nghiên cứu khả thi
6.6 Mô phỏng và thử nghiệm
3 Thuyết trình,
phát vấn
10
III VĂN BẢN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
1 Khái niệm về văn bản quản lý Nhà nước
2 Các chức năng cơ bản của văn bản
3 Vai trò của văn bản trong việc quản lý các cơ
quan nhà nước
4 Các loại hình văn bản quản lý Nhà nước
4.1 Văn bản pháp luật
4.2 Văn bản hành chính thông thường
4.3 Văn bản quản lý chuyên ngành
2 Thuyết trình,
phát vấn
11
Chương 6: BỘ MÁY QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ KINH TẾ
I KHÁI NIỆM VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC BỘ
MÁY QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ
1 Bộ máy Nhà nước và cơ quan nhà nước
2 Hình thức tổ chức bộ máy Nhà nước
CHXHCN Việt Nam
3 Bộ máy quản lý Nhà nước về kinh tế
II XÂY DỰNG CƠ CẤU BỘ MÁY QUẢN LÝ
NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ
1 Các nguyên tắc tổ chức bộ máy Nhà nước về
4
Thuyết trình, thảo luận nhóm nhỏ, phát vấn
Trang 8kinh tế
1.1 Những nguyên tắc chung của bộ máy quản lý
1.2 Các nguyên tắc chính trị - xã hội
2 Mô hình cơ cấu bộ máy quản lý nhà nước về
kinh tế
2.1 Mô hình tập trung
2.2 Mô hình phân quyền
3 Quá trình xây dựng cơ cấu bộ máy quản lý
3.1 Căn cứ xây dựng cơ cấu bộ máy quản lý
3.2 Quá trình xây dựng bộ máy quản lý Nhà
nước về kinh tế
III CƠ CẤU BỘ MÁY QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ KINH TẾ
1 Cơ cấu bộ máy quản lý Nhà nước về kinh tế ở
Trung ương
1.1 Quốc hội
1.2.Tòa án nhân dân và Viện Kiểm sát nhân dân
1.3 Các cơ quan hành pháp ở trung ương
2 Cơ cấu quản lý bộ máy kinh tế ở địa phương
2.1 Hệ thống chính quyền địa phương
2.2 Chính quyền địa phương trong quản lý kinh
tế
2.3 vai trò của hội đồng nhân dân và ủy ban nhân
dân trong quản lý kinh tế
12
Chương 7: CÁN BỘ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ KINH TẾ
I TỔNG QUÁT VỀ CÁN BỘ QUẢN LÝ NHÀ
NƯỚC VỀ KINH TẾ
1 Khái niệm cán bộ quản lý Nhà nước về kinh tế
2 Phân loại cán bộ quản lý kinh tế
2.1 Phân loại theo trình độ đào tạo
2.2 Phân loại cán bộ quản lý theo tính chất công
việc
2.3 Phân loại cán bộ quản lý theo ngạch, bậc
3 Vai trò của cán bộ quản lý kinh tế
3
Thuyết trình, thảo luận nhóm nhỏ, phát vấn
13
II XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
KINH TẾ
1 Kế hoạch hóa đội ngũ cán bộ quản lý
2 Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế
3 Tuyển dụng và bổ nhiệm cán bộ quản lý
Trang 93.1 Tuyển dụng
3.2 Lựa chọn và bổ nhiệm cán bộ trong bộ máy
Nhà nước
4 Đánh giá cán bộ quản lý kinh tế
4.1 Mục đích của việc đánh giá
4.2 Nguyên tắc đánh giá công chức
4.3 Nội dung đánh giá cán bộ quản lý kinh tế
4.4 Phương pháp đánh giá
4.5 Đánh giá cán bộ lãnh đạo
5 Sử dụng cán bộ quản lý kinh tế
5.1 Sắp xếp, bố trí cán bộ quản lý
5.2 Công cụ và phương tiện làm việc
5.3 Vấn đề tiền lương, khen thưởng và kỷ luật
III THỰC TRẠNG VÀ PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI
MỚI CÔNG TÁC CÁN BỘ QUẢN LÝ KINH
TẾ
1 Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế ở
Việt Nam
2 Phương hướng đổi mới công tác của cán bộ
quản lý kinh tế
2.1 Các nguyên tắc về công tác cán bộ quản lý
kinh tế
2.2 Thực hiện nghiêm chỉnh pháp lệnh cán bộ,
công chức
2.3.Phương hướng xây dựng chế độ công chức
Nhà nước
4
Thuyết trình, thảo luận nhóm nhỏ, phát vấn, trình bày seminar
Tổng số tiết thực hiện ( 42 tiết) 36
Tổng số giờ chuẩn quy đổi
7 Tài liệu học tập :
Giáo trình nội bộ môn học: Quản lý nhà nước về kinh tế
8 Tài liệu tham khảo:
1 Đảng cộng sản Việt Nam: Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, NXB
Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2001
2 Nguyễn Thị Hải Hà,Giáo trình quản lý nhà nước về kinh tế,NXB Đại học KTQD,2012
3 Khoa Khoa học quản lý: Giáo trình chính sách kinh tế - xã hội, NXB Khoa học kỹ
thuật, Hà Nội, 2000
4 Nguyễn Đình Hương: Nhà nước và các công cụ kinh tế vĩ mô NXBTK,2005
Trang 105.Viện chiến lược phát triển: Cơ sở khoa học của một số vấn đề trong chiến lược phát
triển kinh tế - xã hội Việ Na đến năm 2010 và tầm nhìn 2020, NXB Chính trị Quốc gia
Hà Nội, 2000
9 Cán bộ giảng dạy:
TT Họ và tên giảng viên Thuộc đơn vị quản lý Học vị, học hàm
Thái Nguyên, ngày tháng năm 2016
Trưởng khoa Trưởng bộ môn Giảng viên
PGS.TS Dương Văn Sơn Ths Đỗ Hoàng Sơn TS Bùi Đình Hòa