- Rèn kĩ năng tìm hiểu và phân tích tác phẩm văn nghị luận cổ với thể tấu , cách trình bày luận điểm , luận cứ.. III Tìm hiểu chi tiết văn bản 1Mục đích tốt đẹp của việc học - Lời bàn lu
Trang 1Tuần 26
Tiết 101
Ngày soạn: 28 /2/2006 ; ngày dạy:
( Nguyễn Thiếp)
I Mục đích
- Học sinh thấy đợc mục đích tác dụng thiết thực và lâu dài của việc học chân chính Nhận thức đợc phaơng pháp học tập đúng đắn , học đi đôi với hành Phân biệt giữa tấu – hịch –chiếu – cáo ; học tập cách lập luận của tác giả
- Rèn kĩ năng tìm hiểu và phân tích tác phẩm văn nghị luận cổ với thể tấu , cách trình bày luận điểm , luận cứ
- Giáo dục ý thức và phơng pháp học tập đúng đắn
II Chuẩn bị
1 Thầy : Nghiên cứu bài , tìm hiểu về Nguyễn Thiếp
2, Trò : Chuẩn bị theo sự hớng dẫn của thầy
III Tiến trình lên lớp
1,
ổ n định lớp
2, Kiểm tra bài cũ
? Hãy nêu quan đỉêm nhân nghĩa của nguyễn Trãi trong “nớc Đại Việt ta”?
? Quan điểm về tổ quốc ở trong “ Nớc Đại Việt ta” có gì khác so với “ Nam quốc sơn hà”?
3, Bài mới
? Nêu những hiểu biết của em về Nguyễn Thiếp ?
* GV: Nêu rõ lí do vì sao ông về ở ẩn
? Em hiểu gì về thể tấu ?
- Tấu là một văn th của bề tôi , thần dân gửi lên vua
chúa để trình bày sự việc , ý kiến đề nghị – Có thể
viết bằng văn xuôi , văn vần , văn biền ngẫu
* Giới thiệu về bài tấu của nguyễn Thiếp gồm 3
phần , đây là phần thứ 3
* GV: Nêu yêu cầu giọng đọc : Giọng khúc triết rõ
ràng , nghiêm cẩn , chậm rãi
? Gọi 3 học sinh đọc và nêu nội dung của từng đoạn
? Nhận xét ?
GV: Hớngd ẫn tìm hiểu chú thích ở SGK
Giait thích thêm :Chính học – Con đờng học đúng
dắn , chính nghĩa
Thịnh trị : ổn định phát triển giàu mạnh
? Theo em bố cục của bài nh thế nào?
- 3 phần : + “ Ngọc … Tệ hại ấy” : Bàn về mục Tệ hại ấy” : Bàn về mục
đích của việc học
I Vài nét về tác giả , tác phẩm
1, Tác giả : Nguyễn Thiếp (1723-
1804)
- “ Thiên t sáng suốt , học rộng , hiểu sâu”
- Ngời đời yêu quí gọi là :La Sơn Phu Tử
- Đã từng đỗ làm quan dới triều Lê Sau đó cáo quan về ở ẩn , rồi ra làm quan dới triều Tây Sơn Tây Sơn sụp đổ ông lại về ở ẩn , không hợp tác với nhà Nguyễn
2, Tác phẩm :- “ bàn luận về phép
học” Trích từ bài tấu của Nguyễn Thiếp gửi vua Quang Trung vào
8-1791
II Đọc tìm hiểu từ khó , bố cục
*Đọc
* Tìm hiểu từ khó
* Bố cục của phần trích
Trang 2+ “ Cúi xin … Tệ hại ấy” : Bàn về mục Bỏ qua “ : Chủ trờng về việc dạy và
học
+ “ Đạo … Tệ hại ấy” : Bàn về mục thịnh trị “ : Kết quả dự kiến
- kết luận :
? Đoạn 1? Luận điểm chính nêu ra là gì ?
- Đề cao mục đích tốt đẹp của sự học
? Luận điểm này đợc nêu ra bằng những hình ảnh
nào ?
- Nêu luận điển bằng hình ảnh ẩn dụ quen thuộc :
Ngọc không mài không thành đồ vật – Ngời không
học không biết rõ đạo
? Cách nêu luận đỉêm này có ý nghĩa gì?
- làm tăng sự mạnh mẽ thuyết phục trong nội
dung luận điểm
? ngay câu tiếp theo tác giả giải thích rõ điều gì?
- Giải thích rõ : Đạo là lẽ đối xử giữa con ngời với
con ngời hành ngày
GV: Đạo Vốn là khái niệm rộng , trừu tợng nhng
tác giả giải thích thật giản dị , dễ hiểu và câu thứ 3
khẳng định lại điều “ kẻ đi học là học điều ấy”
? Em hiều đi học là học điều gì?
- Học là sống tốt đẹp , học mối quan hệ đối sử tốt
với mọi ngời
? Sau đó tác giả phê phán dièu gì?
- Phê phán việc học thời hiện tại : Nền chính học
bịo thây\ts truyền
- Đua nhau lối học hình thức không theo lối chính
học , không thực chất
? Em hiểu : học “ không biết đến “ tam cơng , ngũ
thờng “ nghĩa là gì?
Học sinh đọc chú thích 2,3
? Sau đó là kết quả ra sao? – Chúa tâmd thờng ,
thần nịnh hót , nớc mất nhà tan
? Em hiểu đây là kết quả nh thế nào?
- Kết quả xấu
? Nhận xét cách đa luận cứ , dẫn chứng để làm sáng
tỏ luận điểm ?
? Cách viết ấy làm nổi bật điều gì?
? Đọc đoạn 2? Đoạn da ra luận điểm gì?
-
? Đoạn đa ra những chủ trơng phát triển sự học
bằng những hình thức nào?
- Mở trờng dến các phủ huyện
- Trờng t
? Những ai đợc đi học ? – Con cháu nàh văn võ ,
thuộc lại … Tệ hại ấy” : Bàn về mục
Tuỳ đâu tiện đấy mà đi học
? Nhận xét những hình thức và ngời đi học nêu ở
đây?
III Tìm hiểu chi tiết văn bản 1Mục đích tốt đẹp của việc học
- Lời bàn luận chân thật , thẳng thắn , lập luận chặt chẽ , xác đáng
- làm nổi bật mục đích tốt đẹp của việc học chân chính , phê phán những lối học hình thức dẫn đến những tai hại , hậu quả xấu
2, Bàn luận về phép dạy và phép học
a, bàn luận về phép học
Trang 3? Đọc đoạn 3? Đoạn văn bàn về nội dung gfi?
? Đoạn văn nói đến nội dung dạy học là gì ?
- Theo Chu tử , tứ th , ngũ kinh có nghĩa là dạy theo
nội dung nào ?
- Nội dung dạy học theo sách của Nho giáo
? Về phơng pháp dạy học thì
sao? Học tiểu học lấy gốc , tuần tự tiến theo lên
- Học rộng rồi tóm lợc cho gọn , theo diều học mà
làm
- Nhân tài mới lập đợc công nhà nớc nhờ đó mà
vững bền
? Nhận xét về phơng pháp đợc nêu ở đây?
GV: Những chủ trơng phơng pháp ngắn gọn nhng
thực tế? Từ đó tác giả nhấn mạnh dự báo kết quả
của sự học nh thế nào?
Đạo học thành ngời tốt nhiều , triều đình ngay ngắn
, thiên hạ thịnh trị
GV: Lời dự báo ngắn gọn , dự báo kết quả tốt đẹp
đất nớc giàu mạnh mong đợc vua xem xét ban lệnh
thi hành
? Hai luận điểm chính trong văn bản là gì?
? Mối quan hệ giữa luận điểm ấy ? Hệ thống luận
điểm nổi bật chặt chẽ nêu bật nội dung gì?
? Đọc phần ghi nhớ SGK?
GV: hớng dẫn làm bài tập 1-2 trong sách bài tập
ngữ văn tập 2
* H ớng dẫn học bài : Học tập cách trình bày luận
điểm trong bài văn nghị luận cổ
- Chuẩn bị bài : Thuế máu”
* Rút kinh nghiệm :
- Hình thức các loại trờng công , t thuận lợi cho con em các gia đình
đều có thể đi học - Đây là chủ trơng tiến bộ – Chính sách ấy ngày nay
Đảng và nhà nớc ta vẫn phát huy mở rộng giáo dục
b, Bàn về đổi mới và nội dung
ph-ơng pháp dạy học
- Nội dung học theo sách Nho
- phơng pháp học : Học từ thấp đến cao , liên tục không nhảy cóc , giám
đoạn
- Học kết hợp giã rộng và sâu , diện
và điểm , cốt nắm kiến thức cơ bản trọng tâm
- Học kết hợp với hành và vận dụng vào kiến thức thực tế , ích nớc
3, Dự báo kết quả của sự học đúng
đắn
IV Tổng kết
Ghi nhớ : SGK
V Luyện tập
Tiết 102
Trang 4Luyện tập xây dựng đoạn và trình
bày luận điểm
I Mục tiêu
- Củng cố nhứng kiến thức về xây dựng đoạn và trình bày luận điểm Vận dụng vào việc tìm , sắp xếp và trình bày luận điểm trong một bài văn nghị luận có đề tài gần gũi quen thuộc
- Tích hợp với : Bàn luận về phép học
- Rèn kĩ năng tìm ý , tìm luận điểm ( phát triển luận điểm thành những luận cứ và sắp xếp luận cứ thành dàn ý )
- Giáo dục ý thức chuẩn bị chu đáo khi viết văn nghị luận
II Chuẩn bị :
1, Thầy : Nghiên cứu soạn bài
2 , Trò : Chuẩn bị bài theo sự hớng dẫn
III Tiến trình lên lớp
1, ổ n định lớp
2, Kiểm tra sự chuẩn bị bài
3, Bài luyện tập
? nêu yêu cầu của đề?
- Thể loại nghị luận
- Vấn đề nghị luận : khuyên các bạn trong lớp học
tập chăm chỉ hơn
? Đọc ? “ một bạn dự định … Tệ hại ấy” : Bàn về mục Trong cuộc sống” /
83?
? Nhận xét hệ thống luận điểm nêu trong SGK ?
- Hệ thống 5 luận diểm tơng đối phong phú nhng
lại cha đảm bảo các yêu cầu chính xác , phù hợp
đầy đủ và mạch lạc
+ Luận điểm a thừa , lạc ý lao động tốt
+ Thiếu luận điểm cần giải quyết vấn đề toàn diện ,
triệt để hơn
? Em có thể thêm luận điểm nào ?
+ Đất nớc bao giờ cũng cần có ngời tài giỏi
+ Ngời tài giỏi không tự nhiên mà có , phải qua
quá trình học tập chăm chỉ
? Sự sắp xếp các luận điểm đã hợp lí cha? Có thể
sắp xếp nh thế nào?
- Đất nớc đang rất cần những ngời tài giỏi để đẩy
mạnh … Tệ hại ấy” : Bàn về mục xây dựng đất nớc
- Trên đất nớc ta đã và đang có nhiều bạn học sinh
chăm chỉ học tập là tấm gơng sáng cho chúng ta
noi theo
- Muốn học giỏi đòi hỏi ngời học phải chuyên cần ,
siêng năng … Tệ hại ấy” : Bàn về mục
- Đáng tiếc là trong lớp còn một số bạn ham chơi ,
cha chăm chỉ làm … Tệ hại ấy” : Bàn về mục
- Hậu quả tồi tệ … Tệ hại ấy” : Bàn về mục
- Vậy các bạn nên bớt vui chơi , chịu khó học tập
GV: nhận xét
… Tệ hại ấy” : Bàn về mục
? Đọc luận điểm e SGK/83
? Cách nêu luận điểm trên học tập ở bài nào? Của
Đề bài : Hãy viết một bài báo tờng
để khuyên một số bạn trong lớp nên chăm chỉ học hành hơn?
1, Xây dựng hệ thống luận điểm
2, Trình bày luận điểm
Trang 5- Cách nêu luận điểm ở bài “Hịch tớng sĩ”- Trần
Quốc Tuấn
? ở SGK có 3 cách trình bày luận điểm e ? Em
thích cách nào ? Vì sao?
- HS: cách 1: Vì nó vừa có tác dụng chuỷên đoạn
vừa giới thiệu đợc luận điểm mới
a - HS2: Cách 3: Vì nó không chỉ giới thiệu đợc
luận điểm mới , nối với luận điểm trớc , tạo giọng
điệu thân mật , gần gũi giọng đói thoại trao dổi
trong văn nghị luận
- Hoặc tự nêu ra một luận điểm mới
B, Nên sắp xếp những luận cứ sau theo trình tự nào
để sự trình bày luận điểm trên rành mạch , rõ ràng
? Tuy nhiên có cách sắp xếp khác mà vẫn đảm bảo
yêu cầu không?
Cách :2,3,1,4
Hoặc : 4,3,2,1
? Đọc các luận cứ theo trình tự trình bày này?
? Ban em muốn kết thúc đoạn văn bằng một câu
hỏi giống bài “ Hịch tớng sĩ” ? Theo em nên viết
nh thế nào?
VD : c : Lúc bấy giờ các bạn muốn vui chơi nữa liệ
có đợc không?
Hoặc : Lúc bấy giờ , các bạn không muốn vui chơi
thoải mái nữa , liệu cũng có đợc hay chăng?
GV: Tất nhiên có thể kết đoạn bằng cách khác
d,? Đoạn văn trên trình bày theo cách nào? Vì sao?
? Có thể biến đổi đoạn văn từ cách diễn dịch thành
quy nạp đợc không , hoặc ngợc lại ? Vì sao?
- Vì chỉ cần thay đổi vị trí câu chủ đề
? Đọc đoạn văn của em trình bày theo cách diễn
dịch?
? Chuyển đoạn văn trình bày theo cách quy nạp ?
* Củng cố : Để trình bày rõ luận điểm trong bài
văn nghị luận có nhiều cách trình bày luận
điểm Nhng ta nên trình bày theo cách viết diẽn
dịch , hoặc theo cách quy nạp cho rõ
* H ớng dẫn về nhà : làm bài tập 4/84
* Rút kinh nghiệm :
*
b ài tập 3
Tiết 103+ 104
Ngày soạn : 3/3/2007 ; Ngày dạy :
Viết bài tập làm văn số 6
I.Mục tiêu cần đạt
Trang 6- Củng cố khắc sâu kiến thức về phơng pháp làm văn nghị luận Thực hành viết bài văn nghị luận văn học về một vấn đề dễ thấy
rèn kỹ năng viết văn nghị luận có sử dụng yếu tố biểu cảmvà cách trình bầy luận điểm một cách rõ ràng mạch lạc
- giáo dục ý thc học tập bộ môn
II.
c huẩn bị
Thầy: nghiên cứu thống nhất ra đề
Trò :ôn tập về văn nghị luận
đ
ề bài : nhà thơ hoài Thanh đã từng nhận xét: “Thơ Bác đầy trăng” bằng các dẫn
chứng, qua các bài thơ Bác viết, em hãy làm sáng tỏ nhận xét trên
- Yêu cầu và biểu điểm
Hình thức yêu cầu viết đúng văn nghị luận chứng minh
-thơ Bác có nhiều bài viết về trăng
- phạm vi dẫn chứng : những bài thơ của Bác (đợc học và đọc thêm)
- chữ viết sạch sẽ dễ xem
- biết đa dẫn, phân tích các dẫn chứng
- thuộc thơ
Nội dung (7đ)
+ Mở bài (0,5điểm ): Giới thiệu nhận xét của Hoài Thanh “ thơ bác đầy Trăng”
Giới hạn thơ Bác đã học và đẫ đọc
+ thân bài( 6điểm) :- Thơ bác trong “Nhật kí trong tù”
* Phân tích bài “ ngắm trăng”( Vọng nguyệt)
- Thơ Bác trong kháng chiến chống Pháp
* Phân tích : “ cảnh khuya” , Rằm tháng giêng” “ Th trung thu” ,” Tin thắng trận “
+ kết luận ( 0,5điểm) : Đánh giá chung về trăng trong thơ Bác
Cảm nghĩ
III Tiến trình lên lớp
1, ổn định lớp
2, Kiểm tra: chép đề :
3, Học sinh làm bài
4, Hết giờ thu bài
* Rút kinh nghiệm