Bài 24: Các bằng chứng tiến hoá Mục tiêu : + Trình bày được một số bằng chứng về giải phẫu so sánh chứng minh mối quan hệ họ hàng giữa các loài sinh vật.. + Giải thích được bằng chứ
Trang 1Phần sáu: Tiến hoá
Chương I: Bằng chứng và cơ chế
tiến hoá
Trang 2Bài 24: Các bằng chứng tiến hoá
Mục tiêu :
+ Trình bày được một số bằng chứng về giải phẫu
so sánh chứng minh mối quan hệ họ hàng giữa các loài sinh vật
+ Giải thích được bằng chứng phôi sinh học
+ Giải thích được bằng chứng địa lí sinh vật học
+ Nêu được một số bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử
Trang 3Bài 24: Các bằng chứng tiến hoá
Bằng chứng tiến hoá là những bằng chứng nói lên mối quan
hệ họ hàng giữa các loài sinh vật với nhau Có hai loại bằng chứng tiến hoá
+Bằng chứng trực tiếp: Hoá
thạch +Bằng chứng gián tiếp: Giải phẫu so sánh, Phôi sinh học,
địa lí sinh vật học, tế bào và sinh học phân tử
Bằng
chứng tiến
hoá là gì?
Trang 4I B»ng chøng gi¶i phÉu so s¸nh
? B»ng chøng gi¶i phÉu so s¸nh lµ g×?
Lµ c¸c b»ng chøng tiÕn ho¸ cã ®îc dùa vµo sù so s¸nh cÊu t¹o gi¶i phÉu gi÷a c¸c c¬ thÓ sinh vËt
Trang 5Human Cat Whale Bat
Xương chi trước đều được cấu
tạo từ các phần: xương cánh
tay, cẳng tay, cổ tay, bàn
tay và ngón tay.
Xương chi của các loài động vật trong hình tương đồng với nhau như thế
nào?
Trang 6Human Cat Whale Bat
Những biến đổi ở xư
ơng bàn tay giúp mỗi loài thích nghi như thế
nào?
Mèo thích nghi với việc vò mồi Dơi thích nghi với đời sống bay lượn
Cá voi thích nghi với đời sống dưới nước
Người có thể lao động linh hoạt.
Trang 7- Xương chi trước đều được cấu tạo từ các phần: Xương cánh tay ,
cẳng tay, cổ tay ,bàn tay và ngón tay.
- Mèo thích nghi với việc vò mồi, Dơi thích nghi với đời sống bay lượn, Cá voi thích nghi với đời sống dưới nước, Người có thể lao
động linh hoạt.
KL : sự tương đồng về một số đặc điểm giải phẫu giữa các loài là bằng chứng cho thấy chúng được thừa hưởng vốn di truyền từ tổ tiên chung (có chung nguồn gốc).
• Cơ quan tương đồng: là các cơ quan có đặc điểm giải phẫu giống nhau do chúng đựơc thừa hưởng vốn di truyền từ tổ tiên chung
Vd: ……
• Cơ quan tương tự: Là những cơ quan thực hiện các chức năng như nhau nhưng không bắt nguồn chung từ một nguồn gốc VD: vây cá…
• Cơ quan thoái hoá: cũng là cơ quan tương đồng(do có cùng tổ tiên nhưng hiện nay chức năng không còn hoặc tiêu giảm) VD: ruột thừa, răng khôn…
Trang 8? Cơ quan liên quan đến khả năng bay của sóc bay ở Bắc Mỹ và thú có túi bay ở Australia thuộc loại nào?
Thú có túi bay
Sóc bay
Trang 9II Bằng chứng phôi sinh học
? Quá trình phát triển phôi
của các loài động vật
giống nhau như thế nào
và rút ra kluận về mối
quan hệ của chúng?
Các loài đều trải qua các
giai đoạn phát triển phôi
giống nhau(đều trải qua
giai đoạn có khe mang, có
duôi, tim 2 ngăn, xương
sụn…
KL: Các loài đều có chung
nguồn gốc Các loài có họ
hàng càng gần thì sự phát
triển phôi càng giống nhau
và ngựơc lại.
Trang 10III Bằng chứng địa lý sinh vật học
Điền cụm từ thích hợp vào chỗ trống
1 Sự giống nhau giữa các sinh vật chủ yếu là do chúng …………(1)…… … hơn là do chúng sống
trong những môi trường………(2)………
2 Nhiều loài không có họ hàng gần và sống ở
những nơi rất xa nhau nhưng có một số đặc điểm giống nhau do sống ở …………(3)……… đó là quá trình ………(4)……… hay đồng quy tính trạng
Có chung nguồn gốc
mt sống giống nhau Tiến hoá hội tụ
Rất giống nhau
Trang 12 Sù gièng nhau gi÷a 2 loµi
trªn lµ do ®©u?
ho¸ héi tô
Thó cã tói bay
Sãc bay
Trang 13IV B»ng chøng tÕ bµo häc vµ sinh
häc ph©n tö
? TÕ bµo cña c¸c loµi sinh vËt hiÖn nay gièng
nhau nh thÕ nµo?=> KL?
? Quan s¸t b¶ng 24sgk -T106 Vµ ®a ra nhËn xÐt
vÒ sù sai kh¸c vÒ tr×nh tù c¸c aa trong chuçi hem«gl«bin gi÷a c¸c loµi? => KL?
Trang 14IV Bằng chứng tế bào học và sinh
học phân tử
1.Bằng chứng tế bào học
Cấu tạo tế bào:
Các bào quan có trong TBC
Vật chất di truyền….
=>KL: Tất cả các loài sinh vật trên trái đất đều đư
ợc tiến hoá từ một tổ tiên chung.
Trang 152 Bằng chứng sinh học phân tử
* Các loài có quan hệ
họ hành càng gần
thì trình tự các aa
hay các nu càng có
su hướng giống
nhau và ngược lại.
* Nguyên nhân: các
loài vừa mới tách ra
từ một tổ tiên chung
nên chưa đủ thời
gian để CLTN phân
hoá tạo nên sự sai
khác lớn về cấu trúc
phân tử.
Trang 16? H·y ®a ra c¸c b»ng chøng chøng minh ti thÓ vµ lôc
l¹p ®îc tiÕn ho¸ tõ vi khuÈn.
Sù gièng nhau vÒ cÊu t¹o cña ti thÓ vµ lôc l¹p so víi vi khuÈn: cÊu t¹o tÕ bµo, mµng sinh chÊt, vËt chÊt di truyÒn
Ti thÓ lµ bµo quan h« hÊp => ®îc h×nh thµnh b»ng con ®êng néi céng sinh gi÷a vi khuÈn hiÕu khÝ víi tÕ bµo nh©n thùc.
Lôc l¹p lµ bµo quan quang hîp => §îc tiÕn ho¸ b»ng con ® êng néi céng sinh gi÷a vi khuÈn lam vµ tÕ bµo nh©n thùc.
Trang 171 Bằng chứng tiến hoá là gì? Có mấy loại bằng chứng
tiến hoá gián tiếp?
2 Hai loài sinh vât ở các khu vực địa lý khác xa nhau(2 châu lục khác nhau) có nhiều đặc điểm giống nhau Cách giải thích nào dưới đây về sự giống nhau giữa 2 loài là hợp lý hơn cả?
a 2 châu lục này trong quá khứ đã có lúc gắn liền
nhau
b Điều kiện môi trường ở 2 khu vực giống nhau nên phát sinh đột biến giống nhau
c Điều kiện môi trường ở 2 khu vực giống nhau nên CLTN chọn lọc các đặc điểm thích nghi giống nhau
d Cả b và c