các bằng chứng tiến hóa

-Khái niệm :Bằng chứng tiến hóa là những bằng chứng nói lên mối quan hệ họ hàng giữa các loài sinh vật -Các loại bằng chứng tiến hóa :... Cơ quan tương đồng: là những cơ quan nằm ở những

TIẾT 24 : CÁC BẰNG CHỨNG

TIẾN HÓA

• PHẦN VI : TIẾN HÓA

• CHƯƠNG I : BẰNG CHỨNG TIẾN HÓA

VÀ CƠ CHẾ TIẾN HÓA

-Khái niệm :Bằng chứng tiến hóa là những bằng chứng nói lên mối quan hệ họ hàng giữa các loài sinh vật

-Các loại bằng chứng tiến hóa :

Hình 24.1 Cấu trúc chi trước của Người, mèo, cá voi, dơi

I/Bằng chứng giải phẫu so sánh:

1/Cơ quan tương đồng

Loài Tiêu chí

Loài Tiêu chí

Chi trước Chi

trước Chi trước Chi trước

§¸p ¸n phiÕu häc tËp

Thế nào là cơ quan tương đồng?

Cơ quan tương đồng: là những cơ

quan nằm ở những vị trí tương ứng trên

cơ thể , có cùng nguồn gốc trong quá

trình phát triển phôi nên có kiểu cấu tạo giống nhau và có thể thực hiện những chức năng khác nhau

-Cơ quan tương đồng thể hiện sự tiến hoá phân li

Ruột thừa Ruột tịt

Ruột thừa

ở người và

2/ Cơ quan thoáI hóa

Đầu nhọn ở vành tai người

Ruột tịt ở ĐV ăn cỏ

Ruột thừa

ở người

Một số cơ quan thoỏi hoỏ ở người

Cơ quan thoái

hoá là gì?

Cơ quan thoái hoá: Là những cơ

quan phát triển không đầy đủ ở cơ thể trưởng thành do điều kiện sống thay đổi nên chúng mất dần chức năng ban đầu , hoặc chức năng bị tiêu giảm

Điều gì xảy ra khi khi cơ quan thoái

hóa lại phát triển mạnh ?

• Khi cơ quan thoái hóa lại phát triển mạnh

và biểu hiện ở 1 cá thể nào đó gọi là hiện tương lại tổ

Hiện tương này do cơ quan thoái hóa lại phát triển mạnh và biểu hiện ở 1

cá thể nào đó Hiện tương này được gọi là gì ? Hiện tương lại tổ

Cơ quan tương tự

Gai hoa hồng do sự phát triển của biểu bì thân Gai cây hoàng liên là sự biến dạng của lá

Cánh ong phát triển từ mặt lưng của phần ngực

Cánh chim là biến dạng của chi trước

Nhận xét về cánh chim và ong về nguồn gốc và chức năng ?

Thế nào là cơ quan tương tự?

3/Cơ quan tương tự:

Cơ quan tương tự là những cơ quan

có nguồn gốc khác nhau nhưng đảm

nhiệm những chức năng giống nhau

nên có kiểu hình thái tương tự

-Cơ quan tương tự thể hiện sự tiến

hoá đồng quy

3/Cơ quan tương tự

Kết Luận : Sự tương đồng về nhiều đặc điểm giải

phẫu giữa các loài là những bằng chứng gián tiếp cho thấy các loài sinh vật hiện nay điều

được tiến hóa từ một tổ tiên chung.

Cá Rùa Lợn Thỏ

Người Rùa

về mối quan hệ của chỳng?

Trong giai đoạn đầu, phụi cỏc loài trờn,

người đều cú đuụi và khe mang ->

II Bằng chứng phôi sinh học.

+ Sự giống nhau trong quá trình phát triển phôi của các loài thuộc các nhóm phân loại khác nhau

là 1 bằng chứng về nguồn gốc chung của chúng

+ Những điểm giống nhau đó càng nhiều càng kéo dài trong giai đoạn phát triển muộn của phôi chứng tỏ quan hệ họ hàng càng gần

Vượn cáo Lợn Người

III Bằng chứng địa lý sinh học

Điều kiện sống ở đảo

và lục địa khác nhau,

tại sao SV ở đảo và

lục địa lại giống nhau?

-Nhiều loài phân bố ở các vùng địa lí khác

nhau nhưng lại giống nhau về một số đặc điểm

đã được chứng minh là chúng bắt nguồn từ

một loài tổ tiên, sau đó phát tán sang các vùng khác

Tại sao có những loài không có

họ hàng gần gũi nhưng lại

có những đặc điểm giống nhau (VD:

cá voi- lớp thú,

cá mập- lớp cá)?

Sự giống nhau giữa các loài sinh vật chủ yếu do chúng có chung nguồn gốc hơn là do chúng sống trong những

môi trường giống nhau

IV Bằng chứng về tế bào học và sinh học phân tử:

-Mọi sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào , các tế bào được sinh ra từ các tế bào

sống trước đó Tế bào là đơn vị tổ chức

cơ bản của cơ thể sống

-Tế bào nhân sơ và nhân thực đều có các thành phần cơ bản : màng sinh chất , tế bào chất và Vùng nhân hoặc nhân

 phản ánh nguồn gốc chung của sinh giới

-Các loài đều có cơ sở vật chất chủ yếu là axít Nuclêic (gồm ADN và ARN)

- ADN được cấu tạo từ 4 loại Nucleotit là: A, T, G, X.

- Prôtêin đều cấu tạo từ hơn 20 loại aa khác nhau.

-Các loài sinh vật đều sử dụng chung một mã di truyền.

IV Bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử

Người - XGA – TGT – TGG – GTT – TGT – TGG- Tinh tinh- XG T – TGT – TGG – GTT – TGT – TGG-

Gô ri la - XG T – TGT – TGG – GTT – TGT – T AT - Đười ươi- T G T – TG G – TGG –GT X – TGT – GAT-

Trình tự các nucleotit trong mạch mang mã gốc của 1 đoạn gen mã hóa cấu trúc của 1 nhóm enzim đêhidrogennaza ở người và các loài vượn người

Tỉ lệ % các aa sai khác nhau trong chuỗi polipeptittrong

phân tử hemoglobin

Phân tích tỉ lệ các aa trình tự các aa trong cùng một loại Pr hay trình tự các Nu

trong cùng một gen

của các loài cho phép

ta kết luận gì về quan

hệ họ hàng giữa

Phân tích tỉ lệ các aa ,

trình tự các aa trong cùng một loại Pr hay trình tự các Nu

trong cùng một gen ở các loài khác nhau có thể cho

ta biết mối quan hệ họ hàng giữa các loài

SV có họ hàng càng gần thì tỉ lệ các aa , trình tự các axit amin

hoặc nuclêôtit càng giống nhau

và ngược lại

Sự tương đồng về nhiều đặc

điểm ở cấp phân tử và tế bào

Câu 1: Dạng vượn người nào dưới đây có mối quan hệ họ hàng gần gũi với người nhất

Vượn người

Đười ươi Tinh tinh

2.Ví dụ nào sau đây là cơ quan tương đồng?

A Ngà voi và sừng tê giác

B Vòi voi và vòi bạch tuộc

C Cánh dơi và cánh tay người