giáo án Vật lý lớp 8

Ngày soạn: 2182016 CHƯƠNG I: CƠ HỌC Tiết 1 – Bài 1: CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC A. MỤC TIÊU 1, Kiến thức Nêu được những thí dụ về chuyển động cơ học trong đời sống hàng ngày. Nêu được thí dụ về tính tương đối của chuển động và đứng yên, đặc biệt là xác định trạng thái của một vật đối với vật chọn làm mốc. Nêu được chuyển động cơ học thường gặp: chuyển động thẳng, cong và tròn. 2, Kĩ năng Rèn kỹ năng tiến hành, quan sát thí nghiệm và xử lý kết quả. 3, Thái độ Nghiêm túc trong giờ học, hợp tác trong nhóm. B. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1, Chuẩn bị của giáo viên: Tranh vẽ phóng to hình 1.1; 1.2; 1.3; 1.4 trong SGK. 2, Chuẩn bị của học sinh: Đọc trước bài mới. C. PHƯƠNG PHÁP Nêu và giải quyết vấn đề (trong hoạt động 1, 2); Trực quan (trong hoạt động 3, 4) D. TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY

Trang 1

Ngày soạn: 21/8/2016

CHƯƠNG I: CƠ HỌCTiết 1 – Bài 1: CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC

A MỤC TIÊU

1, Kiến thức

- Nêu được những thí dụ về chuyển động cơ học trong đời sống hàng ngày

- Nêu được thí dụ về tính tương đối của chuển động và đứng yên, đặc biệt là xác địnhtrạng thái của một vật đối với vật chọn làm mốc

- Nêu được chuyển động cơ học thường gặp: chuyển động thẳng, cong và tròn

2, Kĩ năng

- Rèn kỹ năng tiến hành, quan sát thí nghiệm và xử lý kết quả

3, Thái độ

- Nghiêm túc trong giờ học, hợp tác trong nhóm

B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1, Chuẩn bị của giáo viên: Tranh vẽ phóng to hình 1.1; 1.2; 1.3; 1.4 trong SGK.

2, Chuẩn bị của học sinh: Đọc trước bài mới.

C PHƯƠNG PHÁP

- Nêu và giải quyết vấn đề (trong hoạt động 1, 2); Trực quan (trong hoạt động 3, 4)

D TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY

đông có phải là mặt trời chuyển động,

còn trái đất đứng yên hay không? Bài

học hôm nay sẽ giúp các em trả lời câu

hỏi trên

Hoạt động 2: Làm thế nào để nhận

biết được một vật chuyển động hay

đứng yên

GV: Cho học sinh đọc thông tin trong

SGK và thảo luận trả lời câu C1

GV? Hãy nêu các vật chọn làm mốc

mà em biết?

GV: Một ô tô chuyển động trên 1

quãng đường có sự thay đổi vị trí so

* Chuyển động cơ học là sự thay đổi vịtrí của 1 vật theo thời gian so với vậtkhác được chọn làm mốc

Trang 2

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG

yên, vậy 1 vật được gọi là đứng yên

khi nào? Hãy tìm ví dụ về vật đứng yên

vật coi là chuyển động hay đứng yên

phải phụ thuộc vào vật chọn làm mốc

Ta nói chuyển động hay đứng yên chỉ

- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin

trong SGK và trả lời câu hỏi: Hãy nêu

một số chuyển động mà em biết?

- HS thực hiện thảo luận và trả lời theo

yêu cầu của GV

* Đứng yên: Nếu vật không thay đổi vịtrí so với vật khác thì vật được gọi làđứng yên so với vật đó

II Tính tương đối của chuyển động và đứng yên

* Một vật được coi là chuyển động hayđứng yên phụ thuộc vào việc chọn vậtlàm mốc (vật có thể là chuyển động đốivới vật mốc này nhưng lại là đứng yênđối với vật mốc khác) Ta nói chuyểnđộng và đứng yên có tính tương đối

VD: Một người đang điều khiển xe máychạy trên đường Người đó chuyển động

so với cây bên đường nhưng lạ đứng yên

so với xe

III Một số chuyển động thường gặp

- Chuyển động thẳng VD: chuyển độngcủa máy bay

- Chuyển động cong VD: Chuyển độngcủa quả bóng bàn

- Chuyển động tròn VD: Chuyển độngcủa kim đồng hồ, vành bánh xe

* Chú ý: Chuyển động tròn là trườnghợp đặc biệt của chuyển động cong

IV Vận dụng Hoạt động 5: Vận dụng

-GV nêu câu hỏi yêu cầu HS quan sát

tranh vẽ H1.4 (SGK) thảo luận nhóm

và trả lời C10, C11

-GV y/c đại diện từng nhóm trình bày

câu trả lời và các nhóm nhận xét câu

trả lời của nhau

4, Củng cố

- Thế nào là chuyển động, đứng yên? Vì sao ta nói chuyển động và đứng yên có tínhtương đối?

5, Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà và chuẩn bị bài cho bài học sau: Về học

thuộc bài, làm các bài tập trong SBT, đọc phần có thể em chưa biết, đọc trước bài 2:

“Vận tốc”

E RÚT KINH NGHIỆM:

Trang 3

Ngày soạn: 21/8/2016

Tiết 2 – Bài 2: VẬN TỐC

A MỤC TIÊU

- Từ những ví dụ so sánh quãng đường chuyển động trong 1s của mỗi chuyển động

để rút ra cách nhận biết sự nhanh chậm của chuyển động đó (gọi là vận tốc)

- Rèn kỹ năng tiến hành, quan sát thí nghiệm và vận dụng công thức để tính quãng

đường, thời gian chuyển động

3, Thái độ

- Nghiêm túc trong giờ học, hợp tác trong nhóm

B CHUẨN BỊ

1, Chuẩn bị của giáo viên: Bảng 2.1; hình 2.2 trong SGK.

2, Chuẩn bj của học sinh: Đọc trước bài mới.

- Nêu và giải quyết vấn đề (toàn bài)

1, Ổn định lớp

2, Kiểm tra bài cũ

- Chuyển động cơ học là gì? Một xe máy chuyển động trên đường, người lái, xe máy

chuyển động và đứng yên so với vật nào?

3, Bài mới

Hoạt động 1: Tổ chức tình huống

học tập

GV: Ở bài trước ta đã biết cách nhận

biết một vật chuyển động hay đứng

yên Trong cuộc sống thì chúng ta vẫn

thường nói với nhau về sự nhanh hay

chậm của chuyển đông Vậy làm thế

nào để nhận biết sự nhanh chậm của

việc trả lời câu C1

GV: Yêu cầu HS thực hiện C2

GV: Trong trường hợp này,quãng

đường chạy được trong 1 giây gọi là

I- Vận tốc là gì?

Trang 4

vận tốc Vậy vận tốc là gì? Độ lớn của

vận tốc cho biết điều gi?

Hoạt động 3: Giới thiệu công thức

tính vận tốc

-GV giới thiệu công thức

- Hs theo dõi

GV: Yêu cầu HS từ công thức suy ra

các công thức tính quãng đường và

thời gian

Hoạt động 4: Tìm hiểu đơn vị vận

tốc

-GV: Đơn vị vận tốc phụ thuộc vào

đơn vị chiều dài và đơn vị thời gian

-GV: Cho HS đọc và trả lời C4 (Điền

bảng 2 SGk)

-Giới thiệu về đơn vị vận tốc được

dùng trong các lĩnh vực (phần có thể

em chưa biết) và dụng cụ đo vận tốc

Hướng dẫn HS cách đổi đơn vị vận tốc

GV: Cho HS làm một bài kiểm tra nhanh 5 phút, gồm 2 mã đề:

MĐ1: Một người đi bộ trong 20 phút đi được quãng đường dài 2km Tính vận tốc của người đó ra km/h

MĐ2: Một người đi xe đạp trong 30 phút với vận tốc là 15 km/h Hỏi quãng đường

đi được là bao nhiêu?

5, Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà và chuẩn bị bài cho bài học sau:

- Học thuộc ghi nhớ SGK, làm bài tập trong SBT.

- Chuẩn bị bài 3: “Chuyển động đều-Chuyển động không đều”

Trang 5

2, Kĩ năng: Vận dụng công thức để tính vận tốc trung bình trên một đoạn đường và

trên nhiều đoạn đường

3, Thái độ: Học tập tích cực tự giác, tinh thần hợp tác trong các hoạt động nhóm.

1, Chuẩn bị của giáo viên: Máng nghiêng, bánh xe, đồng hồ bấm giây …

2, Chuẩn bị của học sinh: Đọc trước bài mới.

- Nêu và giải quyết vấn đề (hoạt động 1,4)

- Thực nghiệm, dạy học theo nhóm (hoạt động 2,3)

2, Kiểm tra bài cũ:

GV? Độ lớn của vận tôc đặc trưng cho tính chất nào của chuyển động? Nói vận tốc

của ô tô là 40km/h điều đó có nghĩa gì?

3, Bài mới:

học tập

Vận tốc cho biết mức độ nhanh

chậm của chuyển động Thực tế khi

em đi xe đạp có phải nhanh hoặc

chậm như nhau?

Hoạt động 2: Tìm hiểu về CĐĐ

và CĐKĐ

- GV nêu định nghĩa chuyển động

đều và chuyển động không đều

* Chuyển động không đều là chuyển động

mà vận tốc có độ lớn thay đổi theo thời gian

1 Thí nghiệm

* Mục đích: Khảo sát chuyển động vàchuyển động không đều

* Dụng cụ: Máng nghiêng, xe lăn, đồng hồ

* Tiến hành:

Thả 1 bánh xe lăn trên máng AD và DF.Theo dõi chuyển động của trục bánh xe, ghi

Trang 6

- Yêu cầu học sinh phân tích kết

quả thí nghiệm

- GV: Dựa vào kết quả thí nghiệm

cho biết: Trên giai đoạn nào

chuyển động của trục bánh xe là

chuyển động đều, chuyển động

không đều?

- HS thảo luận nhóm, trả lời

- GV: Yêu cầu HS thảo luận theo

nhóm trả lời C2

Hoạt động 3: Tìm hiểu v TB của

chuyển động không đều

- GV: Yêu cầu HS đọc phần thông

báo mục II => GV liên hệ nêu công

lên hay chậm đi? (tăng dần)

=> GV mở rộng: Nếu quãng đường

gồm nhiều đoạn đường S1, S2,

S3, , Sn và thời gian đi những

đoạn đường tương ứng đó là t1, t2,

II Vận tốc trung bình của chuyển động không đều

( S: là quãng đường đi đượct: là thời gian để đi hết quãng đường đó)

15 , 0

s m t

S BC = =

* v tb CD =

) / ( 08 , 0 3

25 , 0

s m t

* Chú ý : Nếu quãng đường gồm nhiều

đoạn đường S1, S2, S3, , Sn và thời gian đinhững đoạn đường tương ứng đó là t1, t2,t3, , tn thì vận tốc trung bình trên cả quãngđường được tính bởi công thức sau :

- Học thuộc định nghĩa và cách tính vận tốc trung bình

- Làm các câu C6, C7 trong SGK và các bài tập trong SBT

- Đọc trước bài 4: Biểu diễn lực

vtb = S t

Trang 7

Ngày soạn: 11/9/2016

Tiết 4 – Bài 4: BIỂU DIỄN LỰC

A MỤC TIÊU

- HS nêu được ví dụ thể hiện lực tác dụng làm thay đổi vận tốc

- Nhận biết được lực là đại lượng véc tơ, biểu diễn được véc tơ lực

2, Kĩ năng: Rèn khả năng vẽ hình minh họa.

3,Thái độ: Nghiên túc, hợp tác trong các hoạt động nhóm.

1, Chuản bị của giáo viên: Xe lăn, thanh thép, nam châm, giá đỡ, hình vẽ phóng to

4.2 và 4.3…

2, Chuẩn bị của học sinh: Nghiên cứu trước nội dung bài mới.

- Thực nghiệm, thí nghiệm vật lí (hoạt động 2)

- Nêu và giải quyết vấn đề (hoạt động 1,3,4)

GV? Thế nào là chuyển động đều, chuyển động không đều? Vận tốc trung bình của

chuyển động không đều được tính theo công thức nào?

chậm và cả hướng của chuyển động,

vậy giữa lực và vận tốc có sự liên

quan nào không? Muốn biết điều này

phải xét sự liên quan giữa lực và vận

- Yêu cầu HS quan sát H4.1; 4.2 tổ

chức làm thí nghiệm và thảo luận

nhóm trả lời C1

Hoạt động 3: Thông báo đặc điểm

lực và cách biểu diễn lực bằng vec

I Ôn lại khái niệm lực C1: Mô tả thí nghiệm trong H4.1 và H4.2

II Biểu diễn lực

1 Lực là một đại lượng véc tơ

Trang 8

tơ

- GV: Lực là một đại lượng không

những có độ lớn mà còn có phương

và chiều => là 1 đại lượng vec tơ

- GV: khi biểu diễn vec tơ lực cần

thể hiện đầy đủ 3 đặc điểm sau:

+ Điểm đặt

+ Phương, chiều

+ Độ lớn

- GV: Vec tơ lực, cường độ lực được

kí hiệu như thế nào?

- HS nghiên cứu nội dung trong SGK

Một đại lượng vừa có độ lớn, vừa có phương

và chiều là 1 đại lượng véc tơ -> Lực là 1 đại lượng véc tơ

2 Cách biểu diễn và kí hiệu véc tơ lực

a) Để biểu diễn véc tơ lực ta dùng một mũi tên có:

- Gốc là điểm mà lực tác dụng lên vật (gọi làđiểm đặt)

- Phương và chiều là phương và chiều củalực

- Độ dài biểu diễn cường độ của lực theo một

tỉ xích cho trước

b) Véc tơ lực được kí hiệu : F

Cường độ lực được kí hiệu: FVD: Một lực 15N tác dụng lên xe lăn B

A F 5N

- Cho học sinh làm bài kiểm tra nhanh (5 phút):

MĐ1: Hãy biểu diễn vectơ lực sau: Lực kéo 2000N tác dụng lên 1 vật theo phươngnằm ngang, chiều từ phải sang trái (tỉ xích tuỳ chọn)

MĐ2: Trọng lực của 1 vật là 1500N (tỉ xích tuỳ chọn)

- Học thuộc phần ghi nhớ; Làm các bài tập trong SBT

- Chuẩn bị bài 5: Sự cân bằng lực – Quán tính

B

Trang 9

- Nêu được một số ví dụ về quán tính, giải thích được hiện tượng quán tính.

2, Kĩ năng: Rèn luyện kỹ năng quan sát, thực hiện thí nghiệm.

3, Thái độ: Nghiêm túc khi nghiên cứu các hiện tượng, xử lí thông tin nhanh.

1, Chuẩn bị của giáo viên: 2 quả cân, dây, ròng rọc, giá kẹp thước, hình vẽ phóng to

2, Kiểm tra bài cũ: Nêu cách biểu diễn lực - Biểu diễn vec tơ trọng lực P = 2000N;

lực kéo 12.000N theo phương ngang? (tỉ xích tùy chọn)

- GV yêu cầu HS quan sát H5.2 - SGK

? Cả 3 vật đang ở trạng thái nào?

- GV: Em hãy kể tên các lực tác dụng lên

3 vật đó và lên bảng vẽ hình biểu diễn

- GV: Nhận xét về điểm đặt, phương

chiều và độ lớn của các cặp lực?

GV? Các cặp lực trên là các lực cân bằng

nhau Vậy 2 lực cân bằng là gì?

- GV: Khi tác dụng của 2 lực cân bằng lên

1 vật đang chuyển động thì có hiện tượng

gì xảy ra?

I- Lực cân bằng

1 Hai lực cân bằng là gì?

C 1 :

- Hai lực cân bằng là 2 lực cùng đặt lên 1

vật, có cường độ bằng nhau, phương nằmtrên cùng 1 đường thẳng, chiều ngượcnhau

Trang 10

(?) Hãy dự đoán vận tốc của vật đó có

thay đổi không?

- GV giới thiệu máng A tút, mô phỏng thí

nghiệm trong hình 5.3- SGK

C2:? Tại sao quả cân A ban đầu đứng

yên?

- GV: Đặt thêm vật nặng A' lên quả cân

A Nếu thả tay quả cân A sẽ chuyển động

như thế nào?

- GV: Khi A' bị giữ lại, quả cân A chịu

tác dụng của 2 lực nào? A có chuyển

động không? Vận tốc của nó như thế nào?

(?) Từ thí nghiệm trên em có kết luận gì?

(Nếu HS không trả lời được thì gợi ý

thêm: Một vật đang chuyển động mà chịu

tác dụng của 2 lực cân bằng thì sẽ thế

nào?)

GV: Chuyển ý: Nếu 1 vật đang chuyển

động mà chịu tác dụng của 1 lực kéo

mạnh thì vật có dừng lại ngay hay không?

Hoạt động 3: Tìm hiểu về quán tính

- Cho HS đọc 1) => nhận xét

(?) Tại sao không được thay đổi vận tốt

đột ngột?

* Lưu ý: Không nên thay đổi vận tốc một

cách đột ngột vì có thể gây tai nạn hoặc

C4: Quả cầu A chịu tác dụng của 2 lực

cân bằng (PA và T) nên chuyển độngthẳng đều

c) Kết luận: Một vật đang chuyển động

nếu chịu tác dụng của hai lực cân bằngthì sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều

II- Quán tính

1 Nhận xét

Khi có lực tác dụng, mọi vật đềukhông thể thay đổi vận tốc đột ngột được

Vì mọi vật đều có quán tính

VD: Em đang đi xe đạp, nếu phanh gấpthì xe không dừng lại ngay mà còn trượttiếp 1 đoạn,

2 Vận dụng C7:

dụng của hai lực cân bằng thì như thế nào?

- GV y/c HS dựa vào khái niệm quán tính để giải thích các hiện tượng ở C8

5, Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà và chuẩn bị bài cho bài học sau: Học thuộc

phần ghi nhớ, xem lại các câu trả lời C1 – C8 Đọc phần “Có thể em chưa biết” Làmcác bài tập trong SBT Chuẩn bị bài: " Lực ma sát "

Trang 11

- Kể và phân tích được một số hiện tượng về lực ma sát có lợi, có hại trong đời sống

và kĩ thuật Nêu được cách khắc phụ tác hại của lực ma sát và vận dụng

1, Chuẩn bị của giáo viên: Một lực kế, một miếng gỗ (1 mặt nhẵn, một mặt nhám, 1

quả cân), Tranh vòng bi, hình phóng to: 6.1; 6.2; 6.3; 6.4; 6.5 - SGK

2, Chuẩn bị của học sinh: Nghiên cứu trước nội dung bài mới.

HS1: Hai lực cân bằng là gì? Nêu đặc điểm của hai lực cân bằng?

HS2: Nêu tác dụng của hai lực cân bằng nên một vật đang đứng yên, chuyển động?

GV yêu cầu các nhóm tiến hành TN với

một xe lăn, cho xe lăn chuyển động trên

bàn

? Quan sát có hiện tường gì xảy ra?

GV: ? Lực nào làm cho xe dừng lại? Có

phải lực ma sát trượt không? Vì sao?

GV thông báo: Lực ngăn cản chuyển

Trang 12

GV: ? Hãy tìm thêm VD về lực ma sát

làm trong đời sống và kĩ thuật?

Yêu cầu HS đọc và làm ?3 - SGK

? Trường hợp nào có ma sát trượt, ma

sát lăn? Hãy so sánh về cường độ của

chúng?

GV yêu cầu HS đọc 3) - SGK và tiến

hành TN theo nhóm (nhóm trưởng lấy

đồ)

GV quan sát các nhóm làm thí nghiệm

giúp đỡ nếu cần

GV: ? Tại sao dù có lực kéo tác dụng

lên vật nặng nhưng vật vẫn đứng yên?

GV: ? Lực cản sinh ra trong TN trên có

phải là lực ma sát trượt? Ma sát lăn

không?

GV thông báo: Đó là lực ma sát nghỉ

GV: ? Hãy lấy VD về lực ma sát nghỉ

trong thực tế và kĩ thuật?

(Gọi lần lượt HS lấy VD)

Hoạt động 3: Tìm hiểu lợi ích và tác

hại của lực ma sát

GV: ? Hãy quan sát HS 6.3 và chỉ ra tác

hại của lực ma sát và các biện pháp làm

giảm lực ma sát trong các trường hợp?

(Cho HS thảo luận nhóm và trả lời)

GV: Yêu cầu HS quan sát các hình vẽ

6.4 (a; b; c); thảo luận nhóm

- Đọc ghi số chỉ của lực kế khi vật chưachuyển động

C4:

* Khi ta tác dụng lực kéo vào vật nhưngvật vẫn đứng yên, lực cân bằng với lực kéogọi là lực ma sát nghỉ

* Tác dụng : Lực ma sát nghỉ giữ cho vậtđứng yên khi vật bị tác dụng của lực khác.VD: Trong đời sống: Nhờ ma sát nghỉngười ta mới đi lại được, ma sát nghỉ giữabàn chân không bị trượt khi bước trên mặtđường

II Lực ma sát trong đời sống và kỹ thuật

1 Lực ma sát có thể có hại

VD : Ở xe đạp, lực ma sát lăn mòn đĩa vàxích; Lực ma sát trượt cản trở chuyển độngcủa thùng khi đẩy ;

2 Lực ma sát có thể có ích

VD : Lực ma sát giúp viết phấn lên bảng dễdàng hơn; Nhờ có ma sát mà đầu que diêmkhi quẹt vào bao diêm sẽ phát ra lửa ;

III Vận dụng

5, Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà và chuẩn bị bài cho bài học sau :

- Học thuộc phần ghi nhớ, xem lại các câu trả lời C1 - C9; Đọc phần “Có thể em chưa

biết”; BTVN: 6.1 - 6.10 (SBT)

- Ôn tập từ bài 1 -> Bài 6 để chuẩn bị cho giờ sau kiểm tra 1 tiết

Trang 13

- Nghiêm túc, trung thực trong kiểm tra, thi cử.

1, Giáo viên: Ra đề kiểm tra đảm bảo tính hệ thống, đủ nội dung, có khả năng phân

loại HS, phù hợp với từng đối tượng HS

2, Học sinh: Ôn tập nội dung kiến thức từ bài 1 -> bài 6.

1 câu(0,5đ)

1 câu(2,5đ)

6 câu(5đ)

2 Lực – Quán

tính

2 câu(1,5đ)

1 câu(0,5đ)

1 câu(3đ)

4 câu(5đ)

(3đ)

2 câu(1đ)

1 câu(3đ)

1 câu(0,5đ)

1 câu(2,5đ)

10 câu(10đ)

2, Đề bài

* Đề 1: (Giành cho lớp chọn – Lớp 8a1)

MĐ1C

A TRẮC NGHIỆM: (4,5 điểm)

I/ Khoanh tròn chữ cái đứng trước phương án trả lời đúng trong các câu sau:

Câu 1: Có 2 người A và B ngồi trên xe ô tô đang chuyển động Ở bên đường có 1

người C đứng chờ xe tới Phát biểu nào sau đây là đúng?

A Người A đứng yên so với người C

B Người A đứng yên so với người B

C Người B đứng yên so với người C

D Người B chuyển động so với người lái xe

Câu 2: Một người đi xe đạp xuống dốc dài 120m hết 20s Hỏi vận tốc của người đó

là bao nhiêu?

A 6 m/s B 10 m/s C 12 m/s D 20 m/s

Câu 3: Một người đi xe đạp đều với vận tốc 120 m/phút Hỏi vận tốc của người đó

tính theo km/h là bao nhiêu?

A 0,72 km/h B 7,2 km/h C 72 km/h D 720 km/h

Câu 4: Hai lực nào sau đây là 2 lực cân bằng?

Trang 14

A Hai lực làm vật chuyển động nhanh lên.

B Hai lực làm vật chuyển động chậm dần

C Hai lực làm vật đổi hướng chuyển động

D Hai lực làm vật không thay đổi vận tốc

Câu 5: Trường hợp nào sau đây có lực ma sát nghỉ?

A Khi bánh xe lăn trên mặt đường

B Khi kéo bàn dịch trên mặt sàn

C Khi hàng hoá đứng yên trong toa tàu đang chuyển động

D Khi lê dép trên mặt đường

II/ Điền từ hoặc cụm từ còn thiếu vào chỗ trống trong các câu sau:

Câu 6: Sự thay đổi vị trí của 1 vật theo thời gian so với vật khác gọi là Câu 7: Độ lớn của vận tốc cho biết Câu 8: Ô tô đột ngột rẽ vòng sang , thì hành khách bị ngả sang trái do

người có

B TỰ LUẬN: (5,5 điểm)

Câu 9: Hai thành phố A, B cách nhau 300km Cùng 1 lúc ô tô xuất phát từ A với vận

tốc v1 = 55km/h, xe máy chuyển động từ B với vận tốc v2 = 45km/h ngược chiều với

ô tô

a Hỏi sau bao lâu 2 xe gặp nhau?

b Nơi gặp nhau cách thành phố A bao nhiêu km?

Câu 10: Một ô tô chuyển động thẳng đều trên đoạn đường nằm ngang khi lực kéo

A Người A đứng yên so với người B

B Người A đứng yên so với người C

là bao nhiêu?

A 6 m/s B 7,5 m/s C 10 m/s D 12 m/s

A Hai lực làm vật không thay đổi vận tốc

B Hai lực làm vật chuyển động nhanh lên

Trang 15

C Hai lực làm vật chuyển động chậm dần.

D Hai lực làm vật đổi hướng chuyển động

Câu 5: Trường hợp nào sau đây có lực ma sát nghỉ?

A Khi bánh xe lăn trên mặt đường

B Khi kéo bàn dịch trên mặt sàn

C Khi lê dép trên mặt đường

D Khi hàng hoá đứng yên trong toa tàu đang chuyển động

Câu 6: Sự thay đổi vị trí của 1 vật theo thời gian so với vật khác gọi là Câu 7: Độ lớn của vận tốc cho biết Câu 8: Ô tô đột ngột rẽ vòng sang , thì hành khách bị ngả sang phải

do người có

Câu 9: Hai thành phố A, B cách nhau 200km Cùng 1 lúc ô tô xuất phát từ A với vận

tốc v1 = 45km/h, xe máy chuyển động từ B với vận tốc v2 = 35km/h ngược chiều với

ô tô

a Hỏi sau bao lâu 2 xe gặp nhau?

b Nơi gặp nhau cách thành phố A bao nhiêu km?

A Người A đứng yên so với người C

B Người A đứng yên so với người B

là bao nhiêu?

A 6 m/s B 10 m/s C 12 m/s D 20 m/s

A Hai lực làm vật chuyển động nhanh lên

B Hai lực làm vật chuyển động chậm dần

C Hai lực làm vật đổi hướng chuyển động

Trang 16

D Hai lực làm vật không thay đổi vận tốc.

Câu 5: Lực ma sát trượt xuất hiện trong trường hợp nào sau đây?

A Ma sát giữa lốp xe với mặt đường khi xe đang chuyển động

B Ma sát giữa má phanh với vành xe

C Ma sát giữa các viên bi với ổ trục xe đạp, xe máy

D Ma sát giữa cốc nước nằm yên trên mặt bàn hơi nghiêng với mặt bàn

Câu 6: Sự thay đổi vị trí của 1 vật theo thời gian so với vật khác gọi là Câu 7: Độ lớn của vận tốc cho biết Câu 8: Ô tô đột ngột rẽ vòng sang , thì hành khách bị ngả sang trái do

người có

Câu 9: Một người công nhân đạp xe đều trong 30 phút đi được 6km.

a Tính vận tốc của người công nhân đó ra km/h

b Biết quãng đường từ nhà đến công ty là 3,6km Tính thời gian người công nhân đó

đi từ nhà đến công ty

c Nếu đạp xe liền trong 2 giờ thì người này từ nhà về tới quê mình Hỏi quãng đường

từ nhà đến quê dài bao nhiêu kilômét?

A Người A đứng yên so với người B

B Người A đứng yên so với người C

là bao nhiêu?

A 6 m/s B 7,5 m/s C 10 m/s D 12 m/s

A Hai lực làm vật không thay đổi vận tốc

B Hai lực làm vật chuyển động nhanh lên

C Hai lực làm vật chuyển động chậm dần

D Hai lực làm vật đổi hướng chuyển động

Câu 5: Lực ma sát trượt xuất hiện trong trường hợp nào sau đây?

A Ma sát giữa lốp xe với mặt đường khi xe đang chuyển động

Trang 17

B Ma sát giữa các viên bi với ổ trục xe đạp, xe máy.

C Ma sát giữa má phanh với vành xe

D Ma sát giữa cốc nước nằm yên trên mặt bàn hơi nghiêng với mặt bàn

Câu 6: Sự thay đổi vị trí của 1 vật theo thời gian so với vật khác gọi là Câu 7: Độ lớn của vận tốc cho biết Câu 8: Ô tô đột ngột rẽ vòng sang , thì hành khách bị ngả sang phải

do người có

Câu 9: Một học sinh đạp xe đều trong 30 phút đi được 5km.

a Tính vận tốc của người học sinh đó ra km/h

b Biết quãng đường từ nhà đến trường là 4km Tính thời gian học sinh đó đi từ nhà đến trường

c Nếu đạp xe liền trong 2 giờ thì học sinh này từ nhà đến chợ huyện Hỏi quãng đường từ nhà đến chợ huyện dài bao nhiêu kilômét?

II/ (2 điểm) Mỗi phương án trả lời đúng cho 0,5 điểm

Câu 6: chuyển động cơ học

Câu 7: mức độ nhanh hay chậm của chuyển động

Câu 8: phải; quán tính

B TỰ LUẬN: (5,5 điểm)

Câu 9: (2,5 điểm)

a Xác định thời gian 2 xe gặp nhau:

- Gọi t (h) là khoảng thời gian kể từ khi xuất phát đến khi 2 xe gặp nhau 0,25đ

- Quãng đường ô tô đi được trong khoảng thời gian t là:

b Nơi gặp nhau cách A một khoảng là:

Trang 18

Thay t = 3 vào phương trình (1) ta được: S1= 55.3 = 165 (km) 0,75đCâu 10: (3 điểm)

a

O Fk

1,5đ

500N

b Khi ô tô đang chuyển động trên đường thì xuất hiện lực ma sát lăn 0,5đ

c Vì ô tô chuyển động thẳng đều nên lực kéo của động cơ và lực ma sát là 2 lực cân bằng, nên ta có: 0,5đ

Fms = Fk = 1000N 0,5đ

* * * * MĐ2C

A TRẮC NGHIỆM: (4,5 điểm)

I/ (2,5 điểm) Mỗi câu trả lời đúng cho 0,5 điểm

Câu 8: trái; quán tính

a Xác định thời gian 2 xe gặp nhau:

- Gọi t (h) là khoảng thời gian kể từ khi xuất phát đến khi 2 xe gặp nhau 0,25đ

- Quãng đường ô tô đi được trong khoảng thời gian t là:

b Nơi gặp nhau cách A một khoảng là:

Thay t = 2,5 vào phương trình (1) ta được: S1= 45.2,5 = 112,5 (km) 0,75đCâu 10: (3 điểm)

Trang 19

c Vì ô tô chuyển động thẳng đều nên lực kéo của động cơ và lực ma sát là 2 lực cân bằng, nên ta có: 0,5đ

Fms = Fk = 800N 0,5đ

* * * * MĐ1T

A TRẮC NGHIỆM: (4,5 điểm)

I/ (2,5 điểm) Mỗi câu trả lời đúng cho 0,5 điểm

Câu 8: phải; quán tính

a Tính vận tốc của người công nhân đó ra km/h:

Áp dụng công thức: v = S/t 0,5 điểm Thay số: v = 6/ (1/2) = 12 (km/h) 0,5 điểm

b Tính thời gian để người đó đi từ nhà đến công ty:

Từ công thức: v = S/t => t = S/v 0,25 điểm Thay số: t = 3,6/12 = 0,3 (h) 0,5 điểm

c Tính quãng đường từ nhà đến quê của người đó:

Câu 8: trái; quán tính

Trang 20

a Tính vận tốc của người học sinh đó ra km/h:

Áp dụng công thức: v = S/t 0,5 điểm Thay số: v = 5/ (1/2) = 10 (km/h) 0,5 điểm

b Tính thời gian để học sinh đó đi từ nhà đến trường:

Từ công thức: v = S/t => t = S/v 0,25 điểm Thay số: t = 4/10 = 0,4 (h) 0,5 điểm

c Tính quãng đường từ nhà đến chợ huyện:

Trang 21

Ngày soạn: 08/10/2016

Tiết 8 – Bài 7: ÁP SUẤT

A MỤC TIÊU

- Phát biểu được ĐN áp lực và áp suất

- Viết được công thức tính áp suất, nêu được tên và đơn vị của các đại lượng côngthức tính áp suất để giải các bài tập đơn giản về áp lực và áp suất

2, Kĩ năng: Nêu được cách làm tăng, giảm áp suất trong đời sống và dùng nó để giải

thích được một số hiện tượng đơn giản thường gặp

1, Giáo viên: Tranh phóng to hình 7.4; 3 khối sắt giống hệt nhau; bột trắng; khay

nhựa trong

2, Học sinh: Nghiên cứu trước nội dung bài mới.

- Nêu và giải quyết vấn đề (1,2,4,5)

- Thí nghiệm vật lí, dạy học theo nhóm (hoạt động 3)

1, Ổn định lớp:

GV? Có bao nhiêu loại lực ma sát? Nó có ý nghĩa như thế nào đối với đời sống và

Tại sao máy kéo nặng nề lại chạy

được bình thường trên nền đất mềm, còn

ô tô nhẹ hơn nhiều lại có thể bị lún bánh

và sa lầy trên chính quãng đường này

Hoạt động 2: Hình thành khái niệm

áp lực

- GV: Trình bày khái niệm áp lực,

hướng dẫn HS quan sát H7.2 phân tích

đặc điểm của các lực để tìm ra áp lực

Lấy ví dụ

- GV: Yêu cầu HS quan sát H7.3 để trả

lời C1(Cho HS thảo luận nhóm)

Chuyển: Tác dụng của áp lực lên diện

tích bị ép được xác định như thế nào?

Hoạt động 3: Tìm hiểu áp suất thuộc

vào những yếu tố nào?

- GV: Nêu vấn đề, giới thiệu dụng cụ

TN, yêu cầu HS quan sát H7.4, nêu

Trang 22

nhiệm vụ TN và yêu cầu các nhóm tiến

hành TN ghi kết quả vào bảng 7.1 –

lực lên mặt bị ép người ta đưa ra khái

niệm áp suất Vậy áp suất là gì, áp suất

được tính bởi công thức nào?

Hoạt động 4: Xây dựng công thức

tính áp suất

GV: Đưa ra bài toán yêu cầu hs giải

quyết, từ đó xây dựng công thức tính áp

suất

Bài toán: Một vật có trọng lượng 600N

đặt trên mặt bàn nằm ngang Hãy tính

độ lớn của áp lực do vật đó tác dụng lên

1 đơn vị diện tích bị ép Biết diện tích

tiếp xúc của vật với mặt bàn là 2 m2

- GV: ? Dựa vào công thức p =

S

F

hãy suy ra công thức tính S và F?

nêu p/án làm tăng, giảm áp suất?

* Phương án làm tăng, giảm áp suất:

+ Tăng áp suất: Tăng F hoặc giảm S + Giảm áp suất: Giảm F hoặc tăng S

III Vận dụng

C5:

nền đất mềm là do máy kéo dùng xích có bản rộng nên áp suất gây ra bởi trọng lượngcủa máy kéo nhỏ Còn tô tô dùng bánh nhỏ (S nhỏ), nên áp suất gây ra bởi trọnglượng của ô tô lớn hơn

- Đọc có thể em chưa biết

5, Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà:

- Xem lại nội dung bài, học thuộc bài; Làm các bài tập trong SBT

- Chuẩn bị bài 8: Áp suất chất lỏng – Bình thông nhau

p =

S F

Trang 23

Ngày soạn: 16/10/2016

Tiết 9 – Bài 8: ÁP SUẤT CHẤT LỎNG – BÌNH THÔNG NHAU (Tiết 1)

A MỤC TIÊU

- Mô tả được TN chứng tỏ sự tồn tại của áp suất trong lòng chất lỏng

- Viết được công thức tính áp suất chất lỏng, nêu được tên và đơn vị của các đạilượng có mặt trong công thức

- Vận dụng được công thức tính áp suất chất lỏng để giải các bài tập đơn giản

2, Kĩ năng: Quan sát, tiến hành thí nghiệm, vận dụng kiến thức giải thích một số

hiện tượng tự nhiên trong đời sống

1, Giáo viên: 1 bình trụ có đáy C; các lỗ A; B ở thành bình bịt bằng màng cao su

mỏng (H8.3 - SGK); 1 bình trụ thủy tinh có đĩa D tách rời dùng làm đáy (H8.4)

2, Học sinh: Học bài, làm bài mới nghiên cứu trước nội dung bài mới.

2, Kiểm tra bài cũ;

Nêu định nghĩa áp suất? Công thức tính và giải thích các kí hiệu?

cho biết hình đó mô tả gì?

Tại sao người thợ lặn phải mặc áo

lặn chịu được áp suất lớn? Nếu không

mặc bộ áo đó thì có nguy hiểm gì đối

với người thợ lặn không?

Để trả lời câu hỏi trên chúng ta

cùng nhau nghiên cứu bài học hôm nay

Hoạt động 2: Tìm hiểu về áp suất chất

lỏng lên đáy bình và thành bình

GV: Nhắc lại về áp suất của vật rắn tác

dụng lên mặt bàn nằm ngang (mô phỏng

trên hình vẽ) theo phương của trọng lực

? Với chất lỏng thì sao? Khi đổ chất

Trang 24

GV: Đẻ kiểm tra xem chất lỏng có gây

ra áp suất như chất rắn không, chungsta

cùng đi làm thí nghiệm sau:

Giới thiệu dụng cụ

? Theo em sẽ xảy ra hiện tượng gì khi

đổ nước vào bình?

- GV: Cho tiến hành TN yêu cầu HS

quan sát hiện tượng xảy ra

của áp suất chất lỏng lên bình

Chuyển: Chất lỏng gây ra áp suất lên

đáy bình, thành bình Vậy chất lỏng có

gây ra áp suất trong lòng nó không?

HS: Dự đoán

GV? Hãy nêu phương án làm thí nghiệm

kiểm tra dự đoán

GV: Nếu HS không đưa ra được

phương ns tiến hành TN hoặc phương

án TN không khả quan thì giới thiệu TN

với các dụng cụ và cách tiến hành như

trong SGK

GV? Dự đoán hiện tượng xảy ra khi

nhấn bình vào sâu trong nước rồi buông

- GV: ? Hãy nhắc lại công thức tính áp

suất chất rắn? Nêu tên gọi và đơn vị của

các đại lượng trong công thức

- GV: Giả sử khối lượng chất lỏng hình

trụ có: diện tích đáy (S); chiều cao (h)

? Hãy tính trọng lượng khối chất lỏng?

- GV? P và F có bằng nhau không?

1 Thí nghiệm 1:

- Dụng cụ: Một bình trụ có đáy C và các lỗA; B ở thành bình được bịt bằng một màngcao su mỏng

- Tiến hành: Đổ nước vào bình

- Hiện tượng: Các màng cao su phồng lên

C1: Các màng cao su bị biến dạng điều đó

chứng tỏ chất lỏng gây ra áp suất lên đáybình và thành bình

C2: Chất lỏng gây ra áp suất theo mọi

- Dụng cụ: Dùng 1 bình trụ thủy tinh có đĩa

D tách rời làm đáy Để D đậy kín đáy ống

ta phải kéo dây buộc đĩa D lên

- Tiến hành: Nhấn bình vào sâu trong nướcrồi buông tay kéo sợi dây

- Hiện tượng: đĩa D vẫn đậy kín

C3: Chất lỏng gây ra áp suất theo mọi

phương lên các vật trong lòng nó

3 Kết luận: Chất lỏng gây ra áp suất theo

mọi phương lên đáy bình, thành bình vàcác vật ở trong lòng nó

II Công thức tính áp suất chất lỏng

=> F = S.h.d thay vào (1)

=> p =

S

d h

S .

Trang 25

=> thay vào (1) => P=?

- GV: Một điểm A trong lòng chất lỏng

có độ sâu hA, hãy tính áp suất tại A

Công thức này áp dụng cho 1 điểm bất

kì trong lòng chất lỏng, chiều cao của

cột chất lỏng cũng là độ sâu của điểm đó

- Với các con đê chắn nước thì mặt

đê bao giờ cũng hẹp hơn chân đê Tại

sao đê lại được cấu tạo như vậy? ( để

chân đê có thể chịu được áp suất lớn

hơn nhiều so với mặt đê.)

- Khi lặn ta luôn cảm thấy tức ngực và

càng lặn sâu thì cảm giác tức ngực

càng tăng, tại sao lại như vậy? -> Trả

lời câu hỏi tình huống ở phần mở bài.

+ Nếu 2 điểm trong chất lỏng có cùng

độ sâu (nằm trên 1 mặt phảng ngang),

thì áp suất tại 2 điểm đó thế nào?

Đặc điểm này được ứng dụng trong

khoa học và đời sống hàng ngày Một

- P là áp suất chất lỏng (Pa)-d là trọng lượng riêng của chất lỏng.(N/m3)

- h là độ sâu tính từ điểm tính áp suất lêntới mặt thoáng của chất lỏng (m)

*Nhận xét: Trong 1 chất lỏng đứng yên, áp

suất tại những điểm trên cùng 1 mp nằmngang có độ lớn như nhau

4, Củng cố:

- GV hệ thống lại kiến thức tiết học.

- Yêu cầu HS nêu 1 số ứng dụng của áp suất chất lỏng trong thực tế

- Cho hs làm bài kiểm tra 15 phút (nếu kịp thời gian):

MĐ1: Một thùng cao 1,5m đựng đầy nước Tính áp suất của nước lên đáy thùng

và lên 1 điểm ở cách đáy thùng 0,5m Cho biết trọng lượng riêng của nước là10000N/m3

MĐ2: Một thùng cao 1,4m đựng đầy nước Tính áp suất của nước lên đáy thùng

và lên 1 điểm ở cách đáy thùng 0,2m Cho biết trọng lượng riêng của nước là10000N/m3

p = h.d

Trang 26

5, Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà

- Học thuộc nội dung bài học Xem lại các câu trả lời từ C1 đến C4

- Làm các bài tập sau: 8.1, 8.3, 8.4, 8.5, 8.7, 8.8, 8.9, 8.10, 8.11, 8.12 trong SBT

- Chuẩn bị cho tiết sau: đọc trước nội dung phần III Bình thông nhau, IV Vận dụng

và phần có thể em chưa biết

Trang 27

- Biết được cấu tạo và hoạt động của máy nén thuỷ lực.

2, Kĩ năng: Quan sát, tiến hành thí nghiệm, vận dụng kiến thức giải thích một số

hiện tượng tự nhiên trong đời sống

1, Giáo viên: bình thông nhau, tranh phóng to H 8.7 => H 8.9.

2, Học sinh: Học bài, làm bài mới nghiên cứu trước nội dung bài mới.

GV? Áp suất chất lỏng có đặc điểm gì? Viết công thức tính và giải thích các kí hiệu?

3, Bài mới

Hoạt động 1: Đặt vấn đề

GV: Ở giờ trước chúng ta đã biết rằng

chất lỏng gây ra áp suất lên các vật

trong lòng nó Đó là một đặc điểm quan

trọng mà người ta đã ứng dụng nhiều

trong khoa học và đời sống Hôm nay

chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu về các

- GV cho HS trả lời C5 với các suy luận

trên cơ sở lí thuyết đã có

GV: gợi ý: Lớp nước ở đáy bình D sẽ

chuyển động khi nước chuyển động

Trường hợp a:

? Lớp nước D chịu những áp suất nào?

? So sánh pA và pB?

? Lớp nước D trong TH này chuyển

động hay đứng yên? Nếu chuyển động

thì sẽ chuyển động về hướng nào?

III - Bình thông nhau

* Dự đoán: (tuỳ theo dự đoán của HS)

Trang 28

-> Các mực nước chuyển động -> loại

trường hợp a

Tương tự yêu cầu HS chứng minh

trường hợp b và c

Trên đây chỉ là kết quả chúng ta suy

luận dựa trên cơ sở lí thuyết Muốn biết

kết quả trên có thực sự đúng hay không

GV: Lưu ý với HS rằng nội dung kết

luận trên chính là nguyên tắc bình thông

nhau

Chuyển ý: Bình thông nhau được ứng

dụng rất nhiều ở trong thực tế VD: ấm

đun nước, máy nén thuỷ lực, Sau đây

chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về cấu tạo và

hoạt động của máy nén thuỷ lực

Hoạt động 3: Tìm hiểu máy nén thuỷ

lực.

GV: Yêu cầu HS đọc phần “Có thể em

chưa biết”

? Hãy nêu cấu tạo của máy nén thuỷ lực

GV: Thông báo hoạt động của máy nén

thuỷ lực

GV: Yêu cầu HS chứng minh công thức

Gợi ý cho các em khi các em gặp khó

khăn

Gợi ý:

- Áp suất do lực f tác dụng lên pit-tông

nhỏ được xác định bởi công thức nào?

- Áp suất tác dụng lên pit-tông lớn được

xác điịnh bởi công thức nào?

* Thí nghiệm kiểm tra:

- Dụng cụ: Bình thông nhau, nước

Tiến hành: Đổ nước vào bình

Hiện tượng: Khi chất lỏng trong bình đứng yên thì các mực nước ở các nhánh ngang bằng nhau

*Kết luận: Trong bình thông nhau chứacùng chất lỏng đứng yên, các mực chấtlỏng ở các nhánh luôn ở cùng một độ cao.(đây chính là nguyên tắc bình thông nhau)

IV Máy nén thuỷ lực

* Cấu tạo: Gồm các bộ phận chính sau:

- 2 xilanh (1 nhỏ, 1 to) được nối thông vớinhau Trong 2 xilanh có chứa đầy chất lỏng(thường là dầu)

- 2 pit – tông đậy kín 2 xilanh

* Hoạt động:

Khi tác dụng 1 lực lên pit-tông nhỏ thì gây

ra áp suất lên chất lỏng Áp suất này đượcchất lỏng truyền nguyên vẹn tới pit-tônglớn và gây nên lực nâng lên pit-tông này

Ta có công thức: F/f = S/s (1) Trong đó: f – lực tác dụng lên pit-tông nhỏ

F – lực nâng tác dụng lên tông lớn

S – diện tich của pit-tông lớn

S – diện tích của pit-tông nhỏ

* Chứng minh công thức:

- Áp suất tác dụng lên pit-tông nhỏ là:

p1 = f/s

Trang 29

- Áp suất tác dụng lên pit-tông nhỏ được

truyền nguyên vẹn tới pit-tông lớn, vậy

ta có điều gì?

(Với lớp chọn thì yêu cầu tự lực chứng

minh công thức.)

GV? Trong thực tế các em thấy máy nén

thuỷ lực này được ứng dụng trong các

công việc nào?

Hoạt động 4: Vận dụng

- GV y/c HS quan sát hình 8.7 và trả lời

câu hỏi:ấm nào chứa nước nhiều hơn?

F/f = S/s (đccm)

* Ứng dụng: dùng để nén các vật

V Vận dụng C8: Ấm có vòi cao hơn chứa được nhiều

nước hơn

C9:

Dựa vào nguyên tắc bình thông nhau, mực

chất lỏng trong bình kín luôn bằng mựcchất lỏng mà ta thấy ở phần trong suốt, nênthiết bị này còn gọi là ống đo mực chấtlỏng

4, Củng cố:

- GV hệ thống lại kiến thức tiết học.

- Yêu cầu HS nêu 1 số ứng dụng của bình thông nhau trong cuộc sống hàng ngày

- Học thuộc nội dung bài học Xem lại các câu trả lời từ C5 đến C9 Làm các bài tậptrong SBT

- Chuẩn bị bài mới cho tiết sau Bài 9: Áp suất khí quyển

Trang 31

Ngày soạn: 30/10/2016

Tiết 11 – Bài 9: ÁP SUẤT KHÍ QUYỂN

A MỤC TIÊU

- Giải thích được sự tồn tại của lớp khí quyển, áp suất khí quyển

- Lấy được ví dụ chứng tỏ sự tồn tại của áp suất khí quyển

2, Kĩ năng: Quan sát, nhận xét nhanh, phát triển tư duy logic.

1, Giáo viên

- Hai vỏ chai nước khoáng bằng nhựa mỏng.

- Một ống thủy tinh dài 10 - 15cm, tiết diện 2 - 3mm

GV? Chất lỏng gây ra áp suất như thế nào? Viết công thức tính áp suất chất lỏng giải

GV? Trong thí nghiệm trên tại sao nước ở

trong cốc không bị chảy ra ngoài?

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự tồn tại của áp

suất khí quyển

GV: Giới thiệu về lớp khí quyển của trái

đất Dẫn dắt HS thấy được sự tồn tại của

áp suất khí quyển

? Lớp không khí bao quanh trái đất có gây

ra áp suất lên Trái Đất và các vật trên Trái

Đất không? Vì sao?

? Áp suất khí quyển tác dụng lên các vật

theo 1 phương nhất định hay là theo mọi

phương?

Hoạt động 3: Tìm hiểu các thí nghiệm

chứng tỏ sự tồn tại của áp suất khí

quyển.

GV: Giới thiệu dụng cụ, cách tiến hành

I Sự tồn tại của áp suất khí quyển

- Lớp không khí bao quanh trái đất gọi làkhí quyển

- Áp suất của lớp không khí bao quanhtrái đất tác dụng lên Trái Đất và mọi vậttrên Trái Đất gọi là áp suất khí quyển

- Áp suất khí quyển tác dụng theo mọiphương

II Thí nghiệm

1 Thí nghiệm 1

- Dụng cụ: 1 vỏ hộp đựng sữa bằng giấy

Trang 32

TN

? Qua thực tế các em thấy có hiện tượng gì

khi ta hút bớt không khí trong vỏ hộp?

? Tại sao vỏ hộp bị bẹp theo nhiều phía?

? Hãy nêu cách tiến hành TN?

GV: Yêu cầu các nhóm HS làm TN, thảo

luận, trao đổi để trả lời C2; C3

? Nước có chảy ra khỏi ống không? Tại

sao?

? Nếu bỏ ngón tay ra hiện tượng gì xảy ra?

Vì sao?

GV: Qua TN 1 + 2 ta đã chứng minh được

sự tồn tại của áp suất khí quyển, nhưng

chưa hình dung được độ lớn của nó như

thế nào? -> Thí nghiệm 3

- HS đọc TN 3

? Khi hút hết không khí trong quả cầu thì

áp suất bên trong quả cầu như thế nào?

? Hãy so sánh áp suất bên trong và bên

ngoài quả cầu?

GV: Người ta phải dùng 2 đàn ngựa, mỗi

đàn 8 con mà cũng không kéo được 2 bán

cầu rời ra Vậy các em thấy áp suất khí

quyển có độ lớn như thế nào?

GV: Bài này không yêu cầu các em tìm

hiểu độ lớn của áp suất khí quyển Nhưng

C1: Khi hút bớt không khí trong vỏ hộp

thì áp suất của không khí trong hộp nhỏhơn ở ngoài nên vỏ hộp chịu tác dụngcủa áp suất không khí tác dụng từ ngoàivào làm vỏ hộp bị bẹp theo mọi phía

2 Thí nghiệm 2: SGK - T32

- Dụng cụ: Cốc nước, ống thuỷ tinh

- Tiến hành: Cắm ống thuỷ tinh ngậptrong nước, rồi lấy ngón tay bịt kín đầuphía trên và kéo ống ra khỏi nước

C2:

C3:

3 Thí nghiệm 3: (SGK - T33) C4: Khi hút hết không khí trong quả cầu

thì áp suất khí quyển trong quả cầu bằng

0 Khi đó áp suất bên ngoài > áp suất bêntrong nên vỏ quả cầu chịu tác dụng của

áp suất khí quyển, bởi vậy hai nửa quảcầu ép chặt với nhau

III Vận dụng C8:

5, Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà : Học thuộc ghi nhớ, đọc lại phần “Có thể em

chưa biết”; Giải các bài tập trong SBT Đọc trước bài 10: Lực đẩy Ác-si-mét

E RÚT KINH NGHIỆM :

Trang 33

- Viết được công thức tính độ lớn của lực đẩy Ác - si - mét (đại lượng khác đơn vị)

2, Kĩ năng: Vận dụng giải được các hiện tượng đơn giải thường gặp có liên quan,

dùng được công thức tính lực đẩy Ác - si - mét để giải bài tập

3, Thái độ: Rèn kỹ năng tư duy lôgic, tổng hợp và thái độ nghiêm túc trong học tập.

1, Giáo viên: Bộ dụng cụ TN hình 10.2 và hình 10.3 (SGK-36), hình 10.4 phóng to.

2 Học sinh: Học bài, làm bài mới nghiên cứu trước nội dung bài mới.

GV? Áp suất khí quyển là gì? Cho ví dụ.

3, Bài mới:

học tập

Khi kéo nước từ giếng lên ta thấy

gàu nước khi còn ngập dưới nước nhẹ

hơn khi đã lên khỏi mặt nước Tại sao?

Hoạt động 2: Tác dụng của chất

lỏng

GV giới thiệu dụng cụ, bố trí thí

nghiệm phát dụng cụ cho các nhóm

Yêu cầu tiến hành thí nghiệm - H10.2

(ghi kết quả vào bảng)

HS đọc, thảo luận trả lời C1; C2

? Lực đã tác dụng lên vật trong TN có

đặc điểm gì? (Lực này có điểm đặt vào

vật, phương thẳng đứng, chiều hướng

1, Thí nghiệm

- Dụng cụ: vật nặng, lực kế, giá đỡ, cốcnước

- Tiến hành: Treo vật nặng vào lực kế (đượcP), nhúng vật vào nước lực kế chỉ P1

Nhóm P(N) P 1 (N) So sánh

P - P 1

1

C1:

C2:

2 Kết luận: Một vật nhúng vào chất lỏng bịchất lỏng tác dụng 1 lực đẩy hướng từ dướilên theo phương thẳng đứng Lực này gọi làlực đẩy Ác-si-mét

Trang 34

Hoạt động 3: Độ lớn của lực đẩy ác

? Vậy lực đẩy ác si mét phụ thuộc vào

những yếu tố nào? Viết công thức

tính? Giải thích rõ các đại lượng

GV nhấn mạnh: Từ công thức trên hãy

cho biết nếu phần vật chìm trong chất

Hướng dẫn khi HS gặp khó khăn

II ĐỘ LỚN CỦA LỰC ĐẨY ÁC SI MET.

-1 Dự đoán: Lực đẩy lên vật nhúng trong

chất lỏng bằng trọng lượng của phần chấtlỏng bị vật chiếm chỗ

2 Thí nghiệm kiểm tra dự đoán

* Từ công thức (1) suy ra:

d = FA/V ; V = FA/d

III/ Vận dụng

4, Củng cố: Cho HS làm bài kiểm tra nhanh

Đề bài: MĐ1: Một miếng sắt có thể tích 2dm3 Tính lực đẩy Ác-si-mét tác dụng lênmiếng sắt khi nó được nhúng chìm trong nước Biêt trọng lượng riêng của nước là10000N/m3

MĐ2: Một miếng đồng có thể tích 15dm3 Tính lực đẩy Ác-si-mét tác dụnglên miếng sắt khi nó được nhúng chìm trong dầu Biết trọng lượng riêng của dầu là8000N/m3

- Học thuộc ghi nhớ SGK - T38, xem lại nội dung bài học; Đọc "Có thể em chưabiết"; BTVN: 10.1 - 10.5 (SBT)

- Chuẩn bị trước bài 11: Thực hành: Nghiệm lại lực đẩy Ác - si – mét

- Chép ra giấy kiểm tra báo cáo thực hành theo mẫu trong SGK trang 42

FA = d.V

Trang 35

- Tập đề xuất phương án thí nghiệm trên cơ sở những dụng cụ đã có.

2, Kĩ năng: Sử dụng được lực kế, bình chia độ để làm thí nghiệm kiểm chứng độ

lớn của lực đẩy ác si mét

3, Thái độ: Rèn kỹ năng tư duy lôgic, tổng hợp và thái độ nghiêm túc trong học tập.

1, Giáo viên: Chuẩn bị cho mỗi nhóm hs: 1 lực kế 0 - 2,5N; 1 vật nặng bằng nhôm V

= 50cm3, 1 bình chia độ, 1 giá đỡ, 1 bình nước, 1 khăn lau

2, Học sinh: Mẫu báo cáo.

- Thí nghiệm vật lí, hoạt động nhóm

(kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh).

3, Bài mới:

Hoạt động 1: Chuẩn bị

GV phân phối dụng cụ cho các nhóm,

nêu rõ mục tiêu của bài thực hành, giới

thiệu dụng cụ

Hoạt động 2: Thực hành đo lực đẩy

ác si mét

? Hãy nêu phương án làm TN, tiến hành

thí nghiệm theo hướng dẫn SGK

Yêu cầu so sánh kết quả thu được

= > Trả lời C1 (ghi vào báo cáo)

Hoạt động 3: Thực hành đo P nước có

+ Đo P nước trước khi nước đến mực 1

+ Đo P nước trước khi nước đến mực 2

I CHUẨN BỊ

( SGK - T40)

II NỘI DUNG THỰC HÀNH

1 Đo lực đẩy ác si métC1: Xác định độ lớn của lực đẩy ác si métCông thức: FA = P - F

Trong đó: P là trọng lượng của vật

F là hợp lực của trọng lượng vàlực đẩy ác si mét tác dụng lên vật khi vậtđược nhúng chìm trong nước

2 Đo trọng lượng của phần nước có thểtích bằng thể tích của vật

C2: Thể tích của vật bằng thể tích củaphần nước dân lên trong bình khi nhúngvật chìm trong nước

V = V2 - V1

C3: Trọng lượng của phần nước bị vậtchiếm chỗ được tính bằng công thức:

PN = P2 - P1

Trang 36

(Ghi vào bản báo cáo)

Vậy muốn kiểm chứng độ lớn của lực

đẩy ác si mét cần làm như thế nào?

3 So sánh kết quả đo P và FA nhận xét vàrút ra kết luận

C4: Công thức tính lực đẩy ác si mét

FA = d V(d: là trọng lượng riêng của chất lỏng, V: làthể tích của phần chất lỏng bị vật chiếmchỗ)

C5: Muốn kiểm chứng độ lớn của lực đẩy

ác si mét cần phải đo những đại lượng nào?a) Độ lớn của lực đẩy ác si mét

b) Trọng lượng của phần chất lỏng

Hoạt động 5: Hoàn thành báo cáo, đánh giá kết quả thực hành

- Giáo viên hướng dẫn HS hoàn thành báo cáo thực hành

- Thu dọn dụng cụ thực hành

- Nhận nét ý thức của HS trong buổi thực hành, đánh giá cho điểm nội dung thựchành qua việc quan sát ý thức, kỹ năng thực hành, kết quả qua bản báo cáo

4, Củng cố:

Nhắc lại cả 3 cách làm TN để kiểm nghiệm lực đẩy ác si mét

5, Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà :

- Xem lại nội dung bài thực hành

- Đọc trước bài 12: Sự nổi

E RÚT KINH NGHIỆM :

.

Trang 37

Ngày soạn: 20/11/2016

Tiết 14 – Bài 12: SỰ NỔI A.MỤC TIÊU

- Giải thích được khi nào vật nổi, vật chìm, vật lơ lửng

- Nêu được điều kiện nổi của vật

2, Kĩ năng: Giải thích được các hiện tượng vật nổi thường gặp trong đời sống.

3, Thái độ: Nghiêm túc trong học tập.

1, Giáo viên: Một cốc thủy tinh to đựng nước, 1 chiếc đinh, một miếng gỗ nhỏ; Một

ống nghiệm nhỏ đựng cát (làm vật lơ lửng) có nút đậy kín; Bảng vẽ sẵn các hìnhtrong SGK; Mô hình tàu ngầm (nếu có)

2, Học sinh: Học bài và nghiên cứu trước nội dung bài mới.

- Đàm thoại, nêu và giải quyết vấn đề

Lực đẩy ác si mét là gì? Được tính theo công thức nào?

? Hãy quan sát khi thả 1 viên bi gỗ và 1

viên bi sắt vào nước có hiện tượng gì

xảy ra?

? Tại sao viên bi gỗ nổi còn viên bi sắt

chìm?

? Thế tại sao con tàu to và nặng hơn

kim nhiều lại nổi?

Vậy để vật nổi ta cần điều kiện gì?

Chúng ta cùng đi tìm hiểu bài: Sự nổi

Hoạt động 2: Tìm hiểu khi nào vật

nổi, khi nào vật chìm

C2:Có thể xảy ra ba trường hợp:

Trang 38

Đại diện nhóm báo cáo

? Vậy nếu ta thả 1 vật ở trong chất lỏng

thì điều kiện để vật nổi, vật chìm, vật lơ

lửng trong chất lỏng là gì?

Chuyển ý: Lực đẩy ác si mét đối với vật

nổi được tính như thế nào?

Hoạt động 3: Tìm độ lớn của lực đẩy

ác si mét khi vật nổi trên mặt thoáng

của chất lỏng

GV đưa bảng vẽ H12.2, yêu cầu HS

thảo luận trả lời C3, C4, C5

? Tại sao miếng gỗ thả vào nước lại nổi?

? Khi miếng gỗ nổi trên mặt nước trọng

lượng của nó và lực đẩy ác si mét có

bằng nhau không? Tại sao?

HS: P = F

? Lực đẩy ác si mét trong trường hợp

này được tính như thế nào?

GV chốt lại: Khi vật nổi trên mặt chất

chia lớp thành 4 nhóm thảo luận

Các nhóm báo cáo kết quả.(Chú ý: vật F'

b) P = FA

Vật sẽ đứngyên (lơ lửngtrong chấtlỏng)

c) P < PA

Vật sẽ CĐlên trên(nổi)

2, Kết luận: Nếu ta thả 1 vật ở trong lòng

chất lỏng thì:

+ Vật nổi lên khi lực đẩy Ác-si-mét FA lớnhơn trọng lượng P: FA> P

+ Vật chìm xuống khi: FA < P + Vật lơ lửng trong chất lỏng khi: FA = P

II ĐỘ LỚN LỰC ĐẨY ÁC SI MÉT KHI VẬT NỔI TRÊN MẶT THOÁNG CỦA CHẤT LỎNG

1, Trả lời câu hỏi C3: Miếng gỗ thả vào nước lại nổi vì trọng

lượng riêng của miếng gỗ nhỏ hơn trọnglượng riêng của nước

C4: Miếng gỗ nổi, đứng yên trên mặt

nước, chứng tỏ trọng lượng của nó và lựcđẩy ác si mét cân bằng nhau

(P = FA)

C5: (Chọn câu B là câu không đúng)

2, Kết luận: Vậy trường hợp vật nổi trên

mặt thoáng của chất lỏng thì lực đẩy mét được tính bởi công thức:

- y/c 1 vài HS đọc phần ghi nhớ và phần “Có thể em chưa biết”

5, Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà: - Học bài, thuộc ghi nhớ.

- BTVN: 12.1 -> 12.7

- Đọc trước bài 13: “Công cơ học.”

Trang 39

2, Kĩ năng: Phân tích, tổng hợp, xử lí thông tin

3, Thái độ: Nghiêm túc trong học tập.

1, Giáo viên: Tranh phóng to H13.1 - 13.3; bảng phụ.

2, Học sinh: Học bài và nghiên cứu trước nội dung bài mới.

- Nêu và giải quyết vấn đề, đàm thoại

- Nêu điều kiện vật nổi, vật chìm? Công thức tính FA trong trường hợp vật nổi?

Trong đời sống hàng ngày, người ta

quan niệm rằng người nông dân cấy lúa,

người thợ xây nhà, em học sinh ngồi

học, con bò đang kéo xe, đều đang

thực hiện công Nhưng không phải công

trong các trường hợp này đều là "công

cơ học"

Vậy công cơ học là gì?

Hoạt động 2: Hình thành khái niệm

công cơ học

GV cho HS quan sát H13.1; H13.2

GV: Từ những điều các em quan sát và

nhận xét được hãy cho biết

? Khi nào thì có công cơ học?

GV: Hãy tìm từ thích hợp điền vào các

* Người lực sĩ đỡ quả tạ không chuyểnđộng -> có lực này F, không có quãngđường S -> không có công A

2 Kết luận

- Có công cơ học khi có lực tác dụng vàovật và làm cho vật chuyển dời

Cụ thể: Khi một vật A tác dụng lực vào

Trang 40

GV? Hãy cho biết công cơ học phụ

thuộc vào những yếu tố nào?

vật dịch chuyển 1 quãng đường S theo

phương của lực thì công của lực F được

tính theo công thức: A = F.s

(GV giải thích rõ các đại lượng)

GV? Hãy cho biết đơn vị tính công

GV lứu ý 2 trường hợp khác

+ Nếu vật chuyển dời không theo

phương của lực

+ Vật chuyển dời theo phương vuông

góc với phương của lực thì công của lực

C4:

II CÔNG THỨC TÍNH CÔNG

1 Công thức tính công cơ học =>

Trong đó: A là công của lực F

F là lực tác dụng vào vật

s là quãng đường vật dịch chuyển

* Đơn vị : Đơn vị công là jun, kí hiệu là J

học phụ thuộc vào những yếu tố nào? Công thức tính công cơ học, đơn vị công?

5, Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà: Học thuộc ghi nhớ; Đọc "Có thể em chưa

biết"; Làm các bài tập trong SBT Chuẩn bị bài 14: Định luật về công

A = F.s F= ; s = F A

Định dạng
Số trang	88
Dung lượng	0,99 MB