Giáo án vật lý lớp 12 đầy đủ nhất năm 2015

GIÁO ÁN ĐẦY ĐỦ MÔN VẬT LÝ LỚP 12 NĂM 2015 MỚI NHẤT Tài liệu được soạn theo nhu cầu của các đồng chí – cán bộ giáo viên môn Toán của các trường THPT năm 2015. Biên soạn theo cấu trúc chương trình phân ban mới nhất năm 2015. Tài liệu được chia ra làm các chương theo phân môn chương trình mới nhất. Tài liệu do tập thể tác giả biên soạn: 1. Cao Văn Tú – CN.Mảng Toán – Khoa CNTT – Trường ĐH CNTTTT Thái Nguyên (Chủ biên) 2. Cô Trần Thị Ngọc Loan – CLB Gia Sư Thái Nguyên(Đồng chủ biên). 3. GV Nghiêm Thị Thu Thảo – Giảng viên Trường CĐ SP Thái Nguyên. 4. Hà Lập Minh – Khoa Khoa học cơ bản – Trường ĐH CNTTTT Thái Nguyên. 5. Nguyễn Thị Tuyết – SV Khoa Lý – Trường ĐHSP Thái Nguyên. Tài liệu được lưu hành nội bộ Nghiêm cấm sao chép dưới mọi hình thức. Nếu chưa được sự đồng ý của ban Biên soạn mà tự động post tài liệu thì đều được coi là vi phạm nội quy của nhóm. Tài liệu đã được bổ sung và chỉnh lý lần thứ 1. Tuy nhóm Biên soạn đã cố gắng hết sức nhưng cũng không thể tránh khỏi sự sai xót nhất định. Rất mong các bạn có thể phản hồi những chỗ sai xót về địa chỉ email: caotua5lg3gmail.com Xin chân thành cám ơn Chúc các đồng chí có một bài giảng hay, cuốn hút học sinh và hiệu quả Thái Nguyên, tháng 08 năm 2014 Trưởng nhóm Biên soạn Cao Văn Tú CHƯƠNG 1: DAO ĐỘNG CƠ Tiết 1 Bài 1: DAO ĐỘNG ĐIỀU HOÀ I. MỤC TIÊU +Biết và hiểu dao động cơ,dao động tuần hoàn , dao động điều hoà . +Biết và hiểu chu kỳ , tần số , tần số góc của dao động điều hoà + Định nghĩa dao động điều hoà.Phương trình dao động điều hoà + Phương trình của dao động điều hoà và giải thích được các đại lượng trong phương trình. + Công thức liên hệ giữa tần số góc, chu kì và tần số. Làm được các bài tập SGK. II. CHUẨN BỊ 1. Giáo viên: +Hình vẽ mô tả dao động của hình chiếu P của điểm M trên đường kính P1P2 và thí nghiệm minh hoạ. 2. Học sinh: Ôn lại chuyển động tròn đều (chu kì, tần số và mối liên hệ giữa tốc độ góc với chu kì hoặc tần số). III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC: 1. Ổn định tổ chức. 2. Bài mới. Hoạt động 1: Tìm hiểu về dao động cơ Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung Giới thiệu chương I Lấy các ví dụ về các vật dao động trong đời sống: chiếc thuyền nhấp nhô tại chỗ neo, dây đàn ghita rung động, màng trống rung động  ta nói những vật này đang dao động cơ Như thế nào là dao động cơ? Tuần hoàn là gì ? Khảo sát các dao động trên, ta nhận thấy chúng chuyển động qua lại không mang tính tuần hoàn  xét quả lắc đồng hồ thì sao? Dao động cơ có thể tuần hoàn hoặc không. Nhưng nếu sau những khoảng thời gian bằng nhau (T) vật trở lại vị trí như cũ với vật tốc như cũ  dao động tuần hoàn. Lắng nghe . Lắng nghe , tham kh ảo SGK trả lời: Là chuyển động qua lại của một vật trên một đoạn đường xác định quanh một vị trí cân bằng. Sự lặp đi lặp lại trong những khoảng thời gian như nhau .Quả lắc đồng hồ sau một khoảng thời gian nhất định nó trở lại vị trí cũ theo hướng cũ dao động tuần hoàn . Nhận thức vấn đề. I. Dao động cơ: 1. Thế nào là dao động cơ Là chuyển động có giới hạn trong không gian lặp đi lặp lại nhiều lần quanh một vị trí cân bằng. VTCB: thường là vị trí của vật khi đứng yên. 2. Dao động tuần hoàn Là dao động mà sau những khoảng thời gian (ngắn nhất)bằng nhau, gọi là chu kì( T) , vật trở lại vị trí như cũ theo hướng cũ.

Trang 1

GIÁO ÁN ĐẦY ĐỦ MÔN VẬT LÝ LỚP 12

NĂM 2015 MỚI NHẤT

- Tài liệu được soạn theo nhu cầu của các đồng chí – cán bộ giáo viên môn Toán của các trường THPT năm 2015.

- Biên soạn theo cấu trúc chương trình phân ban mới nhất năm 2015.

- Tài liệu được chia ra làm các chương theo phân môn chương trình mới nhất.

- Tài liệu do tập thể tác giả biên soạn:

1 Cao Văn Tú – CN.Mảng Toán – Khoa CNTT – Trường ĐH

CNTT&TT Thái Nguyên (Chủ biên)

2 Cô Trần Thị Ngọc Loan – CLB Gia Sư Thái Nguyên(Đồng chủ biên).

3 GV Nghiêm Thị Thu Thảo – Giảng viên Trường CĐ SP Thái

Nguyên.

4 Hà Lập Minh – Khoa Khoa học cơ bản – Trường ĐH CNTT&TT Thái Nguyên.

5 Nguyễn Thị Tuyết – SV Khoa Lý – Trường ĐHSP Thái Nguyên.

- Tài liệu được lưu hành nội bộ - Nghiêm cấm sao chép dưới mọi hình thức.

- Nếu chưa được sự đồng ý của ban Biên soạn mà tự động post tài liệu thì đều được coi là vi phạm nội quy của nhóm.

- Tài liệu đã được bổ sung và chỉnh lý lần thứ 1.

Tuy nhóm Biên soạn đã cố gắng hết sức nhưng cũng không thể tránh khỏi sự sai xót nhất định

Rất mong các bạn có thể phản hồi những chỗ sai xót về địa chỉ email: caotua5lg3@gmail.com !

Xin chân thành cám ơn!!!

Chúc các đồng chí có một bài giảng hay, cuốn hút học sinh và hiệu quả!!!

Thái Nguyên, tháng 08 năm

2014 Trưởng nhóm Biên soạn

Cao Văn Tú

Trang 2

Giáo án môn Vật lý lớp 12 đầy đủ nhất Tài liệu lưu hành nội bộ!

CHƯƠNG 1: DAO ĐỘNG CƠ Tiết 1 Bài 1: DAO ĐỘNG ĐIỀU HOÀ

I MỤC TIÊU

+Biết và hiểu dao động cơ,dao động tuần hoàn , dao động điều hoà

+Biết và hiểu chu kỳ , tần số , tần số góc của dao động điều hoà

+ Định nghĩa dao động điều hoà.Phương trình dao động điều hoà

+ Phương trình của dao động điều hoà và giải thích được các đại lượng trongphương trình

+ Công thức liên hệ giữa tần số góc, chu kì và tần số

2 Học sinh: Ôn lại chuyển động tròn đều (chu kì, tần số và mối liên hệ giữa tốc

độ góc với chu kì hoặc tần số)

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định tổ chức.

2 Bài mới.

Hoạt động 1: Tìm hiểu về dao động cơ

Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

- Giới thiệu chương I

- Lấy các ví dụ về các vật dao

động trong đời sống: chiếc

thuyền nhấp nhô tại chỗ neo,

dây đàn ghita rung động, màng

trống rung động  ta nói những

vật này đang dao động cơ 

Như thế nào là dao động cơ?

-Tuần hoàn là gì ? Khảo sát

các dao động trên, ta nhận thấy

chúng chuyển động qua lại

không mang tính tuần hoàn 

xét quả lắc đồng hồ thì sao?

- Dao động cơ có thể tuần hoàn

hoặc không Nhưng nếu sau

những khoảng thời gian bằng

nhau (T) vật trở lại vị trí như cũ

với vật tốc như cũ  dao động

- Sự lặp đi lặp lại trong những khoảng thời gian như nhau Quả lắc đồng

hồ sau một khoảng thời gian nhất định nó trở lại

vị trí cũ theo hướng cũdao động tuần hoàn

- Nhận thức vấn đề

I Dao động cơ:

1 Thế nào là dao động cơ

- Là chuyển động có giới hạn trong không gian lặp đi lặp lại nhiều lần quanh một

vị trí cân bằng

- VTCB: thường là vị trí của vật khi đứng yên

2 Dao động tuần hoàn

- Là dao động mà sau những khoảng thời

Trang 3

tuần hoàn gian (ngắn nhất)bằng

nhau, gọi là chu kì( T)

, vật trở lại vị trí như

cũ theo hướng cũ

Hoạt động 2: Tìm hiểu phương trình của dao động điều hoà.

- Minh hoạ chuyển động tròn

đều của một điểm M P là hình

chiếu của M lên ox

- Nhận xét gì về chuyển động

của hình chiếu P khi M

chuyển động tròn đều ?

- Khi đó toạ độ x của điểm P

có phương trình như thế nào?

- Thực hiện yêu cầu của giáo viên : x = Acos(t +

)

- Biến thiên theo thời gian theo định luật dạng cos

- Trả lời : Vì hàm sin haycosin là một hàm điều hoà  dao động của điểm P là dao động điều hoà

- Thực hiện yêu cầu của giáo viên

II Phương trình của dao động điều hoà

1 Ví dụ

- Giả sử một điểm M chuyển động tròn đều quỹ đạo là ( 0,A) theo chiều dương(ngược chiều kim đồng hồ) với tốc độ góc 

M, với

- Toạ độ x = của điểm P có phương trình: x = Acos(t + )

Trang 4

- Thông báo định nghĩa dao

động điều hòa

- Nêu phương trình dao động

điều hòa ?

- Gọi tên và đơn vị của các đại

lượng có mặt trong phương

- Tương tự nếu biết ?

- Qua ví dụ minh hoạ ta thấy

giữa chuyển động tròn đều và

dao động điều hoà có mối liên

hệ gì?

- Trong phương trình: x =

Acos(t + ) ta quy ước chọn

trục x làm gốc để tính pha của

dao động và chiều tăng của pha

tương ứng với chiều tăng của

- Ghi nhận định nghĩa dao động điều hoà

- Trả lời câu hỏi

- Ghi nhận các đại lượng trong phương trình

- Trả lời : Chúng ta sẽ xác định được x ở thời điểm t

- Trả lời : Xác định được

x tại thời điểm ban đầu t0

- Một điểm dao động điều hoà trên một đoạn thẳng luôn luôn có thể được coi là hình chiếu của một điểm tương ứngchuyển động tròn đều lên đường kính là đoạn thẳng đó

Vậy: Dao động của

điểm P là dao động điều hoà

2 Định nghĩa

- Dao động điều hoà làdao động trong đó li

độ của vật là một hàm cosin (hay sin) của thời gian

3 Phương trình

- Phương trình dao động điều hoà:

x = Acos(t + )+ x: li độ của dao động

+ A: biên độ dao động, là xmax (A > 0)+ : tần số góc của dao động, đơn vị là rad/s

+ (t + ): pha của daođộng tại thời điểm t, đơn vị là rad

+ : pha ban đầu của dao động, có thể dương hoặc âm

4 Chú ý :+Điểm P dao động điềuhoà trên một đoạn thẳng luôn luôn có thể coi là hình chiếu của một điểm M chuyển động tròn đều lên đường kính là đoạn thẳng đó

+Pt : x = Acos(t + ) quy ư ớc chọn trục OX làm gốc để tính pha daođộng và chiều tăng của pha tương ứng với chiều tăng góc

Trang 5

chuyển động tròn đều trong

chuyển động tròn đều

Hoạt động 3 : Tìm hiểu về chu kì, tần số, tần số góc của dao động điều hoà.

- Dao động điều hoà có tính

- Nêu công thức :

III Chu kì, tần số, tần số góc của dao động điều hoà

1 Chu kì và tần số

- Chu kì (kí hiệu và T)

của dao động điều hoà

là khoảng thời gian để vật thực hiện một dao động toàn phần

+ Đơn vị của T là giây

(s).

- Tần số (kí hiệu là f)

của dao động điều hoà

là số dao động toàn phần thực hiện được trong một giây

+ Đơn vị của f là 1/s gọi

là Héc (Hz).

2 Tần số góc

- Trong dao động điều hoà  gọi là tần số góc Đơn vị là rad/s

Hoạt động 4: Tổng kết bài học.

- Nhắc lại những nội dung kiến thức trọng

Trang 6

Tiết 2 Bài 1 DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA.

2 Kiểm tra bài cũ : Dao động điều hòa là gì ? Viết công thức tính vận tốc và gia

tốc của dao động điều hòa ?

3 Bài mới.

Hoạt động 1: Chu kì, tần số, tần số góc của dao động điều hòa.

- Giới thiệu cho học sinh

nắm được thế nào là dao

động toàn phần

- Yêu cầu học sinh nhắc

lại cách định nghĩa chu

- Theo gợi ý của giáoviên phát biểu địnhnghĩa của các đại lượngcần tìm hiểu

- Ghi nhận xét của giáoviên

III Chu kì, tần số, tần số góc của dao động điều hòa

1 Chu kì và tần số

Khi vật trở về vị trí cũhướng cũ thì ta nói vật thựchiện 1 dao động toàn phần

* Chu kì (T): của dao

động điều hòa là khoảngthời gian để vật thực hiệnmột dao động toàn phần.Đơn vị là s

* Tần số (f): của dao

động điều hòa là số daođộng tuần hoàn thực hiệntrong một s Đơn vị là 1/shoặc Hz

2 Tần số góc

Trong dao động điều hòa

ω được gọi là tần số góc Giữa tần số góc, chu kì

và tần số có mối liên hệ:

Trang 7

- Yêu cầu HS nhắc lại

- Theo sự gợi ý của GVtìm hiểu gia tốc của daođộng điều hòa

* Tại thì v = 0

* Tại x = 0 thì v = vmax =ω.A

giá trị của li độ với đk

pha ban đầu bằng không

Đồ thị của dao động điềuhòa với φ = 0 có dạng hìnhsin nên người ta còn gọi làdao động hình sin

Hoạt động 4:Tổng kết bài học.

Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh

- Nhắc lại những nội dung kiến thức

trọng tâm

- Yêu cầu HS về nhà trả lời các câu

hỏi và bài tập trong SGK

2

T

t T

Trang 8

Tiết 3 Bài 2 CON LẮC LÒ XO

I Mục tiêu:

- Viết được:

+ Công thức lực kéo về tác dụng vào vật dao động điều hòa

+ Công thức tính tần số góc,chu kì của con lắc lò xo;

+ Công thức tính động năng, thế năng và cơ năng của con lắc lò xo, cơ năng được bảo toàn

- Giải thích được tại sao dao động của con lắc lò xo là dao động điều hòa

- Nêu được nhận xét định tính về sự biến thiên động năng và thế năng khi con lắc dao động

- Áp dụng được các công thức và định luật có trong bài tập để giải bài tập tương

tự

-Khi không có ma sát dao động của con lắc lò xo là dao động điều hoà với chu kỳ T=

- Khi không có ma sát cơ năng của con lắc lò xo được bảo toàn và tỉ lệ với bình phương biên độ dao động

- Viết được phương trình động lực học của con lắc lò xo

- Kĩ năng giải các bài tập về chuyển động của con lắc ò xo

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Con lắc lò xo dao động theo phương ngang.

2 Học sinh: + Ôn lại phương trình dao động điều hòa, biểu thức gia tốc và vận

tốc

+ Ôn lại : động năng, thế năng, cơ năng khái niệm lực đài hồi, thế lực đàn hồi

III Tiến trình bài dạy :

2 Kiểm tra bài cũ : Viết phương trình dao động điều hòa ? Lập công thức tính

vận tốc, gia tốc ? Ở vị trí nào thì vận tốc bằng 0 và gia tốc bằng 0 ?

3 Bài mới.

Hoạt động 1 : Tìm hiểu con lắc lò xo.

Trợ giúp của giáo

Trang 9

*Diễn giảng con lắc lò

xo

*Yêu cầu học sinh

nhắc lại định nghĩa dao

có li độ được mô tả theo hàm số sin ( cos )

*Vị trí cân bằng :0 tại đó lò xo không biến dạng

*Kéo vật lệch khỏi vị trí 0 buông ra (Vo = 0) vật dao động quanh 0

Hoạt động 2: Tìm hiểu dao động của con lắc lò xo về mặt động lực học

tương tự bài học trước

nghiệm của phượng

*Lắng nghe, suy nghĩ ,trả lời các câu hỏi:

- Vật chịu tác dụng của

3 lực :Trọng lực , phản lực và lực đàn hồi

- Trọng lực cân bằng với phản lực

-Hợp lực chỉ còn lại lựcđàn hồi đh = -kx

*H/s họat động theo nhóm trên bảng phụ kiểm tra lại:

là nghiệm của phương trình (1)

II/Khảo sát dao động của con lắc lò xo về mặt động lực học:

*Chọn gốc toạ độ 0 tại vị trí cân bằng trục 0x song song với

lò xo chiều dương là chiều tăng độ dài của lò xo:

Ta có:

đh = đh

đặt Nghiệm phương trình (1) là:

Trang 10

trình (1) là gì?Làm thế

nào để kiểm tra lại đó

là nghiệm của phương

Thông báo lực kéo về

- Yêu cầu HS hoàn

thành câu hỏi C1

- Kết luận : Dao động của con lắc lò xo là daođộng điều hòa

- Trả lời : Khi rời khỏi

vị trí cân bằng thì vật chịu tác dụng của lực đàn hồi kéo về vị trí cân bằng có độ lớn F = kx

- Suy nghĩ trả lời câu hỏi

chu kỳ

*Lực kéo về(Lực hồi phục):

Là lực luôn hướng về vị trí cânbằng.Vật dao động điều hòa chịu lực kéo về có độ lớn tỉ lệ với li độ : F= -kx

Hoạt động 3: Tìm hiểu năng lượng dao động của con lắc lò xo.

năng em hãy nhắc lại

có mấy lọai thế năng?

- Trả lời : Cơ năng là tổng của động năng và thế năng

III/Khảo sát dao động của lò

xo về năng lượng:

1/Động năng của con lắc lò xo:

Wđ=

2/Thế năng con lắc lò xo:Chọn

mốc thế năng tại vị trí cân bằng

với x là li độ của vật m,

3/Cơ năng con lắc lò xo:Khi

ma sát không đáng kể

W = k đổi

*Kết luận: Cơ năng của con lắc

Trang 11

Hoạt động 5: Tổng kết bài học.

- Nhắc lại nội dung cơ bản học sinh cần

- Giải được các bài toán đơn giản về dao động điều hoà

-Rèn luyện phong cách làm việc khoa học, độc lập nghiên cứu, tác phong lành mạnh và có tính tập thể

II CHUẨN BỊ

1.Giáo viên:

Trang 12

- Một số bài tập trắc nghiệm và tự luận

2.Học sinh:

-Ôn lại kiến thức về dao động điều hoà

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

2 Kiểm tra bài cũ :

-Nêu cấu tạo con lắc lò xo, công thức tính chu kì?

-Khi con lắc dao động điều hòa thì động năng và thế năng của con lắc biến đổiqua lại như thế nào?

3 Bài mới:

Hoạt động 1 : Nhắc lại kiến thức cũ.

Trợ giúp của giáo viên Họat động của học sinh Nội dung ghi

- Dao động điều hòa là gì

x2 +

2 Con lắc lò xo :

- Tần số góc :

- Chu kì :

Hoạt động 2 : Giải bài tập trắc nghiệm.

- Yêu cầu HS đọc đề bài

Hoạt động 3 : Giải bài tập tự luận

Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi

Trang 13

- Yêu cầu HS giải bài

toán

- Hướng dẫn Hs cách xác

định chu kì T

- Yêu cầu HS tính tần số,

biên độ dao động điều

hòa

toán

- Giải bài toán

- Ghi nhận

- Tính tần số f và biên độ A

- Đọc đề bài và giải bài toán

+ Suy ra :

A = 2 cm;

Pha ban đàu tại thời điểm

t :

Bài 11 – SGK trang 9

- Vật dao động điều hòa mất 0,25s để đi từ vị trí có vận tốc bằng 0 đến vị trí tiếp theo cũng như vậy mất một thời gian :

Vậy chu kì dao động là 0,25s

- Ta có f = 1/T = 1/0,5 = 2 Hz

A = L/2 = 36/2 = 18 cm

- Áp dụng công thức :

Thế năng đàn hồi của con lắc lò xo là :

Wt = 0,5.40.(2.10-2)2 = 0,0008 J

Hoạt động 4 : Tổng kết bài học

- Yêu cầu HS về nhà làm các bài tập

tương tự

- Nhận xét giờ học

- Nhận nhiệm vụ học tập

IV Rút kinh nghiệm :

Trang 14

Tiết 5 BÀI 3 CON LẮC ĐƠN

I Mục tiêu :

- Nêu được cấu tao con lắc đơn Nêu được điều kiện để con lắc đơn dao động điều hòa

- Viết được công thức tính chu kì dao động của con lắc đơn

- Viết được cộng thức tính thế năng và cơ năng của con lắc đơn Xác định được lực kéo về

- Nêu được nhận xét định tính về sự biến thiên của động năng và thế năng của con lắc khi dao động

- Kĩ năng: giải được các bài tập tương tự như trong sách Nêu được ứng dụng

của con lắc đơn trong ciệc xác định được gia tốc rơi tự do

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên:Con lắc với đơn, có thể sử dụng hình vẽ

2 Học sinh: Ôn lại dao động điều hoà Kiến thức phân tích lực

III Tiến trình dạy và học

1 Kiểm tra bài cũ

Các câu 1,2,3 Viết công thức tính chu kỳ và tần số dao động điều hòa của con lắc lò xo

2 Bài mới

Hoạt động 1 : Tìm hiểu con lắc đơn.

Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học

- Diễn giảng con lắc

đơn

- Khi đem con lắc đơn

rời khỏi VTCB dây treo

tạo với phương thẳng

buông ra con lắc đơn có

dao động điều hòa

không?

- Lắng nghe ghi bài

- Lắng nghe suy nghĩ ,trả lời câu hỏi:

- Trả lời :Dao động quanh vị trí cân bằng o

- Nhận thức vấn đề

I/Thế nào là con lắc đơn:

- Con lắc đơn gồm một vật nhỏ có khối lượng m treo ở đầu dây dài không dãn có khối lượng không đáng kể

- VTCB tại 0:Dây có phương thẳng đứng Khi cho dây lệch khỏi VTCB bằng con lắc dao động quanh 0

tP

Trang 15

Hoạt động 2: Tìm hiểu dao động của con lắc đơn.

- Nếu góc tính bằng

radian thì li độ cong s

được tính theo góc

tương ứng như thế nào?

- Trong quá trình dao

thuộc vào thời gian còn

gia tốc a được tính theo

tọa độ s như thế nào?

- Trả lời các câu hỏi

- Thảo luận theo nhóm trả lời : Vật chịu tác dụng của trọng lực, lực căng của dây

- Làm theo hướng dẫn của giáo viên

- Suy nghĩ trả lời:Không vì chúng vuông góc với quỹ đạo

- Thực hiện theo nhóm tínhcác giá trị

- Suy nghĩ thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi

II/Khảo sát dao động của con lắc đơn về mặt động lực học:

- Chọn gốc tọa độ 0 tại vị trí cân bằng chiều dương từ tráisang phải:

Li độ cong

có giá trị dương nếu con lắc lệch khỏi VTCB theo chiều dương và ngược lại

*

(1)Nếu li độ góc (rad)nhỏ

ta có : sin nên từ (1) ta có:

(2)-Đặt

nghiệm của phương trình (2)là:

Tượng tự phương trình li độ góc :

*Kết luận: Con lắc đơn khi

dao động với li độ góc nhỏ (s<< ) con lắc đơn dao động với chu kỳ:

Hoạt động 3: Tìm hiểu năng lựơng dao động của con lắc đơn.

- Nhắc lại công thức - Trả lời các câu hỏi : III/Khảo sát dao động con

Trang 16

tính động năng?

- Thế năng của con lắc

đơn là thế năng lọai gì?

- Nếu chọn mốc thế

năng tại VTCB 0 thì

tại một vị trí dây treo

tạo với phương thẳng

đứng một góc bất kỳ

thì độ cao Z ,Wt được

tính như thế nào?

- Cơ năng của con lắc

được tính như thế nào ?

- Yêu cầu học sinh

hoàn thành câu hỏi

C3?

-Tại biên năng lượng

nào cực đại ,cực tiểu ?

Vì sao?Từ biên về

VTCB thì năng lượng

nào chuyển hóa thành

năng lượng nào?Ngược

lại từ VTCB ra biên?

Wđ =

- Trả lời : Thế năng của con lắc là thế năng trọng trường

- Thảo luận theo nhóm trả lời ( ghi trên bảng phụ)

- Thực hiện yêu cầu củaGV

- Suy nghĩ trả lờ câu hỏi

lắc đơn về mặt năng lượng:

1/Động năng của con lắc

đơn:

Wđ =

2/Thế năng của con lắc đơn:

Chọn mốc thế năng tại vị trí cân bằng

3/Cơ năng của con lắc đơn:

Nếu bỏ qua mọi ma sát thì:

=k đổi

Lưu ý:Tại VTCB thì thế năng bằng 0 và động năng cực đại ,tại biên thế năng cực đại và động năng bằng 0

Hoạt động 4 : Tìm hiểu cách đo gia tốc trọng trường

Hoạt động của Thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi :

- Diễn giảng :Cách đo

chu kỳ T

- Nếu đo được T thì g

được tính như thế nào ?

Nếu g tại đó khác lạ với

Đo chu kỳ T tại một nơi trên trái đất từ đó tìm

sự phân bố khối lượng khóang vật trong lòng đất tại đ

Hoạt động 5 : Tổng kết bài học.

Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh

- Nhắc lại những nội dung kiến thức

trọng tâm

- Yêu cầu HS về nhà trả lời các câu hỏi

- Ghi nhận

Trang 17

và bài tập trong SGK.

IV.RÚT KINH NGHIỆM:

………

…

………

…

Tiết 6 BÀI 4 DAO ĐỘNG TẮT DẦN DAO ĐỘNG CƯỠNG BỨC.

I Mục tiêu :

- Nêu được những đặc điểm của dao động tẳt dần, dao động duy tri, cưỡng bức vàcộng hưởng

- Giải thích được nguyên nhân của dao động tắt dần

- Nêu được điều kiện để có cộng hưởng xảy ra

- Nêu được vài ví dụ về tầm quang trọng của hiện tượng cộng hưởng

Trang 18

- Vẽ và giải thích được đường cong cộng hưởng

- Kỹ năng: vận dụng điều kiện cộng hưởng để giải thích một số hiện tượng vật lý

có liên quan Giải được các bài tập tương tự như sách giáo khoa

2 Kiểm tra bài cũ : Nêu cấu tạo của con lắc đơn ? Khi con lắc dao động thì động

năng và thế năng của con lắc biến thiên như thế nào ?

3 Bài mới :

Hoạt động 1 : Tìm hiểu dao động tắt dần.

- Diễn giảng dao động

nào?Năng lượng quan

hệ như thế nào với biên

độ ?Nên biên độ của

là dao động điều hòa

không?Nếu xem môi

trường tạo nên lực cản

cũng thuộc về dao động

*Nghe diễn giảng –Ghi bài-Nhắc lại dao động tự do

*Năng lượng dao động bịgiảm.Năng lượng tỉ lệ thuận với bình phương biên độ , nên biên độ giảm Dao động tắt dần

*Khi lực cản môi trường nhỏ ,trong khỏang thời gian ngắn có thể xem gầnđúng là dao động điều hòa

*Nhắc lại dao động tự

do (Trả lời :có)

*Thảo luận ứng dụng theo nhóm trả lời

I/Dao động tắt dần:

*Khi không có ma sát con lắc dao động điều hòa với tần số riêng Gọi tần số riêng vì nó chỉ phụ thuộc vào các đặc tính của hệ

1/Thế nào là dao động tắt

dần:Dao động có biên độ

giảm dần theo thời gian

2/Giải thích:Nguyên nhân

Trang 19

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự duy trì dao động

*Diễn giảng dao động

duy trì

VD:Người nằm võng

đu đưa dao động tắt dần

.Nếu mỗi lần võng đi

năng lượng để giữ cho biên

độ không đổi mà không làm thay đổi chu kỳ dao

động riêng gọi là dao động

duy trìVD:Dao động con lắc đồng

hồ

Lưu ý: Ngọai lực tác dụng

vào vật dao động cùng chiều chuyển động trong

một phần của chu kỳ để

duy trì dao động

Hoạt động 3 : Tìm hiểu dao động cưỡng bức

*Hướng dẫn H/s giải

thích khi võng chịu tác

dụng của ngọai lực điều

hoà do tay ta đưa võng

+Trong thời gian đầu

rất ngắn ta thấy tay ta

như thế nào ?Sau đó

dao động của cái võng

cưỡng bức ,ngọai lực (được điều khiển)tác

III/Dao động cưỡng bức:

1/Thế nào là dao động cưỡng bức:

Dao động chịu tác dụng củamột ngọai lực cưỡng bức

thời gian gọi là dao động cưỡng bức

2/Ví dụ: Xe dừng nhưng

vẫn nổ máy thân xe dao động ( rung nhẹ )dưới tác dụng ngoại lực cưỡng bức tuần hòan của pittông đang họat động

Trang 20

dụng để dao động duy trì

có thể không liên tục khác với dao động cưỡng bức ngọai lực tuần hòan độc lập với hệ

ngọai lực cưỡng bức ( nói

chung dao động điều hòa).-Biên độ dao động cưỡng

bức phụ thuộc vào biên độ của lực cưỡng bức (tỉ lệ

thuận với Fo)và ( Khi thì A càng lớn)

Hoạt động 4: Tìm hiểu về hiện tượng cộng hưởng

hưởng xảy ra khi

nào ,rõ nét khi nào?Dựa

vào đồ thị hãy cho biết

IV/Hiện tượng cộng hưởng:

1/Định nghĩa:Hiện tượng

biên độ dao động cưỡng bức tăng dần lên đến giá trị cực đại khi tần số f của ngọai lực cưỡng bức bằng tần số dao động riêng của

hệ gọi là hiện tượng cộnghưởng

2/Giải thích:Khi thì

hệ được cung cấp năng lượng một cách nhịp nhàng, khi tốc độ tiêu hao năng lượng do ma sát bằng tốc

độ cung cấp năng lượng thì biên độ dao động tăng dần đến giá trị cực đại không đổi

*Cộng hưởng rõ nét khi masát nhỏ(cùng ngọai lực tuầnhòan tác dụng nếu ma sát giảm thì giá trị cực đại của biên độ tăng)

3/Tầm quan trọng của hiện

*Cộng hưởng có lợi : Thùng đàn , sáo kèn làm cộng hưởng âm to hơn

B

(tần số riêng) 0

A

f

Ma sát nhỏ

Ma sát lớn A

Trang 21

- Nhắc lại những kiến thức trọng tâm

- Yêu cầu HS về nhà trả lời các câu hỏi

và làm các bài tập trong SGK

- Ghi nhận, đọc phần ghi nhớ

IV Rút kinh nghiệm :

I Mục tiêu :

- Ôn tập, củng cố kiến thức về dao động tắt dần,dao động cưỡng bức và con lắc đơn

- Giải được các bài tập trong SGK và SBT

- Ren luyện kĩ năng tính toán, cẩn thận, chính xác

II Chuẩn bị :

1 Giáo viên : Một số bài tập về con lắc đơn.

2 Học sinh :

Trang 22

III Tiến trình dạy và học :

1 Kiểm tra bài cũ : Dao động tắt dần là gì ? Giải thích nguyên nhân ?

2 Bài mới :

Hoạt động 1 : Nhắc lại kiến thức cũ.

- Nêu điều kiện để dao

động của con lắc đơn là

dao động điều hòa

- Viết công thức tính tần

số góc, chu kì của con lắc

đơn ?

- Dao động tắt dàn là gì ?

- Hiện tượng cộng hưởng

là gì ? Nêu điều kiện xảy

ra hiện tượng cộng

hưởng ?

- Suy nghĩ trả lờ câu hỏi

- Viết công thức

- Suy nghĩ trả lời câu hỏi

- Nêu hiện tượng cộng hưởng

Bài 5 - SGK trang 17Chọn đáp án D

Bài 5 – SGK trang 21Chọn đáp án D

Giải thích :

Vì cơ năng tỉ lệ với nình phương biên độ nên tỉ số giữa cơ năng của vật ban đàu và cơ năng của vật sau một chu kì là :

Theo giả thiết :

A2 = 0,97 A1 Nên :

Trang 23

Lượng cơ năng của vật giảm đi là :

Vậy lượn cơ năng hao hụt là : 6%

Hoạt động 3 : Giải bài tập tự luận.

- Yêu cầu HS tính chu kì

dao động của con lắc

đơn

- Yêu cầu HS tính số dao

động toàn phần thực hiện

trong thời gian t giây

- Hãy tính chu kì dao

động của con lắc đơn ?

- Hãy tính thời gian tàu

đi từ thay ray này tới

thanh ray kế tiếp ?

toán

- Đọc đề bài

- Tính chu kì dao động T

- Tính số dao động toàn phần thực hiện trong thờigian t

- Số dao động toàn phần thự hiện được trong thời gian 5 phút là :

( dao động toàn phần )Bài 6 – SGK trang 21

- Chu kì dao động của con lắc đơn là :

- Thời gian tàu chạy từ thay ray này tới thanh ray

kế tiếp là :

- Biên độ dao động của con lắc đơn lớn nhất khi xảy ra hiện tượng cộng hưởng, tức là : T = t Suy ra:

=

- Yêu cầu HS về nhà làm các bài tập - Nhận nhiệm vụ học tập

Trang 24

tương tự

IV Rút kinh nghiệm.

Tiết 8 BÀI 5 TỔNG HỢP HAI DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA CÙNG PHƯƠNG,

CÙNG TẦN SỐ PHƯƠNG PHÁP GIẢN ĐỒ FRE – NEN.

I Mục tiêu :

- Biểu diễn được phương trình dao động điều hòa bằng phương pháp vectơ quay

- Vận dụng được phương pháp giản đồ Fre – nen để tìm phương trình dao độngtổnghợp hai dao động điều hòa cùng phương, cùng tần số

- Vận dụng được các biểu thức làm các bài tập đơn giản và nâng cao về hiện tượng

cộng hưởng trong SGK hoặc SBT vật lý 12

Trang 25

- Rèn thái độ tích cực tìm hiểu, học tập, tự lực nghiên cứu các vấn đề mới trongkhoa học

II HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

2 Bài mới

Hoạt động 1: Tìm hiểu Véc tơ quay

biểu diễn dao động điều

hòa bằng vectơ quay

- Tìm các đặc điểm của

vectơ quay

- Nhớ lại kiến thức cũ vàtheo gợi ý của GV địnhhình khái niệm vectơquay

- Thực hiện theo hướngdẫn của giáo viên

- Tìm ba đặc điểm củavectơ quay

I Vectơ quay

Ta có thể biểu diễn mộtdao động

bằng một vectơ quay taithời điểm ban đầu có cácđặc điểm sau:

+ Có góc tai góc tọa độcủa Ox

+ Có độ dài bằng biên độdao động; OM = A + Hợpvới Ox một góc

Hoạt động 2: Tìm hiểu phương pháp giản đồ Fre – nen.

- Yêu cầu HS lên bảng

biểu diễn vectơ quay của

hai phương trình dao

- Đọc hai phương trình

- Tiếp thu

- Tiếp thu- Lên bảngbiễu diễn bằng vectơquay

- Nhận xét dao độngtổng hợp : Là dao độngcùng phương, cùng tần

số với hai dao động trên

II Phương pháp giản đồ Fre-nen

nen cho tiện

2 Phương pháp giản đồ Fre-nen

Ta lần lượt ta vẽ hai vec

tơ quay đặt trưng cho haidao động:

Trang 26

luận cách giải bài ví dụ

- Yêu cầu HS lên bảng

trình bày

- Hoàn thành câu hỏiC2 : Vì tần số của lựccưỡng bức gây ra bởichuyển động của pit –tong của máy nổ khác

xa tần số riêng củakhung xe

* Nếu hai dao độngngược pha

với n =

- Đọc SGK và thảo luậntheo bàn về cách giải

- Lên bảng trình bày

- Ta thấy và quay với tốc độ góc ω thì cũng quay với tốc độgóc là ω

- Phương trình tổng hợp

* Kết luận: “Dao động tổng hợp của hai dao động điều hòa cùng phương, cùng tần số là một dao dộngddieeuf hòa cùng phương, cùng tần số với hai dao động đó”

Trong đó:

(1)

(2)

3 Ảnh hưởng của độ lệch pha

Ta thấy

* Nếu hai dao động cùngpha

với n = (lớnnhất)

* Nếu hai dao động ngượcpha

với n =

(nhỏnhất)

4 Ví dụ

Tính tổng hai dao động

Giải

Áp dụng các công thức đãhọc

Hoạt động 3 : Tổng kết bài học

Trang 27

- Nhắc lại những kiến thức cơ bản của

Tiết 9 BÀI TẬP

I Mục tiêu :

- Ôn tập, củng cố kiến thức về tổng hợp hai dao động điều hòa cùng phương, cùng tần sô

- Giải được các bài tập trong SBT vật lý 12

- Rèn luyện kĩ năng tính toán, cẩn thận, chính xác

II Chuẩn bị

1 Giáo viên :

Trang 28

2 Học sinh : Ôn bài “ Tổng hợp hai dao động cùng phương, cùng tần số Phương

pháp giản đồ Fre – nen”

III Tiến trình dạy – học.

2 Kiểm tra bài cũ : Trình bày phương pháp tổng hợp hai dao động điều hòa cùng

phương, cùng tần số dùng phương pháp Fre – nen ?

3 Bài mới.

Hoạt động 1 : Nhắc lại kiến thức cũ.

- Nêu đặc điểm của dao

- Biên độ :

- Pha ban đầu :

Bài 5 – SGK trang 25Chọn đáp án B

Bài 5.1 – SBT trang 9Chọn đáp án B

Bài 5.2 – SBT trang 9Chọn đáp án C

Hoạt động 3 : Giải bài tập tự luận.

- Yêu cầu HS biểu diễn

hai dao động điều hòa

- Theo giả thiết :Biên độ :

Trang 29

- Viết phương trình daođộng tổng hợp.

- Nhắc lại những kiến thức cơ bản của bài

Tiết 10 + 11 Bài 6 THỰC HÀNH : KHẢO SÁT THỰC NGHIỆM CÁC ĐỊNH

LUẬT DAO ĐỘNG CỦA CON LẮC ĐƠN.

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Nhận biết có 2 phương pháp dùng để phát hiện ra một định luật vật lí

Trang 30

Giỏo ỏn mụn Vật lý lớp 12 đầy đủ nhất Tài liệu lưu hành nội bộ!

- Phương phỏp suy diễn toỏn học: Dựa vào một thuyết hay một định luật đó biết để

suy ra định luật mới rồi dựng thớ nghiệm để kiểm tra sự đỳng đắn của nú

- Phương phỏp thực nghiệm: Dựng một hệ thống thớ nghiệm để làm bộc lộ mối

quan hệ hàm số giữa cỏc đại lượng cú liờn quan nhằm tỡm ra định luật mới

Biết dựng phương phỏp thực nghiệm để:

- Chu kỡ dao động T của con lắc đơn khụng phụ thuộc vào biờn độ khi biờn độ daođộng nhỏ, khụng phụ thuộc khối lượng, chỉ phụ thuộc vào chiều dài l và gia tốc rơi

tự do của nơi làm thớ nghiệm

- Tỡm ra bằng thớ nghiệm , với hệ số a  2, kết hợp với nhận xột tỉ số

với g = 9,8m/s2, từ đú nghiệm lại cụng thức lớ thuyết về chu kỡ dao độngcủa con lắc đơn Ứng dụng kết quả đo a để xỏc định gia tốc trọng trường g tại nơilàm thớ nghiệm

- Kĩ năng thu thập và xử lớ kết quả thớ nghiệm: Lập bảng ghi kết quả đo kốm sai số

Xử lớ số liệu bằng cỏch lập cỏc tỉ số cần thiết và bằng cỏch vẽ đồ thị để xỏc địnhgiỏ trị của a, từ đú suy ra cụng thức thực nghiệm về chu kỡ dao động của con lắcđơn, kiểm chứng cụng thức lớ thuyết về chu kỡ dao động của con lắc đơn, và vậndụng tớnh gia tốc g tại nơi làm thớ nghiệm

II CHUẨN BỊ

1 Giỏo viờn:

- Nhắc HS chuẩn bị bài theo cỏc nội dung ở phần bỏo cỏo thực hành trong Sgk

- Chọn bộ 3 quả cõn cú múc treo 50g

- Chọn đồng hồ bấm giõy hiện số cú độ chia nhỏ nhất 0,01s, cộng thờm sai số chủquan của người đo là 0,2s thỡ sai số của phộp đo sẽ là t = 0,01s + 0,2s = 0,21s.Thớ nghiệm với con lắc đơn cú chu kỡ T  1,0 s, nếu đo thời gian của n = 10 daođộng là t  10s, thỡ sai số phạm phải là:

xỏc, cú thể chấp nhận được Trong trường hợp dựng đồ hồ đo thời gian hiện số vớicổng quang điện, cú thể đo T với sai số  0,001s

2 Học sinh: Trước ngày làm thực hành cần:

- Đọc kĩ bài thực hành để định rừ mục đớch và quy trỡnh thực hành

- Trả lời cỏc cõu hỏi cuối bài để định hướng việc thực hành

- Chuẩn bị một tờ giấy kẻ ụ milimột để vẽ đồ thị và lập sẵn cỏc bảng để ghi kết quảtheo mẫu ở phần bỏo cỏo thực hành trong Sgk

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: ổn định tổ chức Kiểm tra bài cũ.

* Nắm sự chuẩn bị bài của học sinh.

Trang 31

- Kiểm tra miệng, 1 đến 3 em.

Hoạt động 2: Bài mới: Tiến hành thí nghiệm thực hành Phơng án

1

* Nắm đợc các bớc tiến hành thí nghiệm, làm thí nghiệm, ghi kết quả.

- Tính toán ra kết quả theo yêu

cầu của bài

+ Hớng dẫn HS làm thí nghiệm theo các bớc

- Hớng dẫn các nhóm đọc và ghi kết quả làm thí nghiệm

- Kiểm tra kết quả các nhóm,hớng dẫn tìm kết quả cho chính xác

Hoạt động 3 : Phơng án 2.

* Nắm đợc các bớc tiến hành thí nghiệm ảo, ghi kết quả.

- Cách làm báo cáo thực hành

- Nhận xét thao tác và kết quả đo

Trang 32

Giỏo ỏn mụn Vật lý lớp 12 đầy đủ nhất Tài liệu lưu hành nội bộ!

- Nêu nhận xét về kết quả thí

nghiệm

- Nhận xét , bổ xung, tóm tắt

Hoạt động 4 : Hớng dẫn về nhà.

- Xem và làm các bài tập còn lại

- Về làm bài và đọc SGK bài sau

- Ôn tập lại chơng I

- Thu nhận, tìm cách giải

- Đọc bài sau trong SGK

IV RÚT KINH NGHIỆM

Trang 33

I Mục tiêu.

- Phát biểu được định nghĩa sóng cơ

- Phát biểu được định nghĩa các khái niệm liên quan với sóng: sóng dọc, sóngngang, tốc độ truyền sóng, tần số, chu kì, bước sóng, pha

- Viết được phương trình sóng

- Nêu được các đặc trưng của sóng là biên độ, chu kì hay tần số, bước sóng và nănglượng sóng

- Vận dụng được các biểu thức làm các bài tập đơn giản về sóng cơ trong SGK

hoặc SBT vật lý 12

- Tự làm thí nghiệm về sự truyền sóng trên một sợi dây

- Rèn thái độ tích cực tìm hiểu, học tập, tự lực nghiên cứu các vấn đề mới trong

khoa học

II Chuẩn bị.

1 Giáo viên :Các TN mô tả trong bài 7 SGK,về sóng ngang, sóng dọc và sự truyền

sóng

2 Học sinh : Ôn lại các bài về dao động điều hòa

III Tiến trình dạy – học.

Hoạt động 1: Sóng cơ Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

- Quan sát thí nghiệm vàhội ý trả lời và rút ra kếtluận

+ Dạng hình sin

+ Dao động chuyểnđộng xa dần tâm

+ Dao động của nútchai tại chỗ

- Định nghĩa sóng cơ

I Sóng cơ

1 Thí nghiệm

2 Định nghĩa : Sóng cơ là

dao động lan truyền trongmột môi trường

- Sóng nước truyền theocác phương khác nhau vớicùng một vận tốc v

3 Sóng ngang

Trang 34

- Cung cấp cho học sinh

môi trường truyền sóng

- Trừ sóng nước, cònsóng ngang chỉ truyềntrong chất rắn

4 Sóng dọc

+ Sóng dọc là sóng màtrong đó các phần tử củamôi trường dao động theophương trùng với phươngtruyền sóng

+ Sóng dọc truyền đượctrong môi trường rắn,lỏng, khí

+ Sóng cơ không truyềnđược trong chân không

Hoạt động 2: Các đặc trưng của một sóng hình sin.

- Đọc SGK và nêu ra cácđặc trưng của một sónghình sin

a./ Biên độ sóngb./ Chu kì của sóng

II Các đặc trưng của một sóng hình sin.

1 Sự truyền của một sóng hình sin

+ Kích thích một đầu dây

căng thẳng, đầu còn lại cốđịnh cho nó dao động hìnhsin Trên dây cũng xuấthiện một sóng hình sin+ Từ hình vẽ ta thấy đỉnhsóng dịch chuyển theophương truyền sóng vớivận tốc v

2 Các đặc trưng của một sóng hình sin

a./ Biên độ của sóng:

Biên độ A của sóng là biên

độ dao động của một phần

tử của môi trường có sóngtruyền qua

b./ Chu kì của sóng: Là

Trang 35

b./ Chu kì của sóng

c./ Tốc độ truyền sóng

d./ Bước sóng

e./ Năng lượng của sóng

- Thông báo : Quá trình

truyền sóng là quá trình

truyền năng lượng

c./ Tốc độ truyền sóngd./ Bước sóng

e./ Năng lượng của sóng

- Tiếp thu

chu kì dao động của mộtphần tử của môi trường cósóng truyền qua

gọi là tần sốcủa sóng

d./ Bước sóng: Bước

sóng λ là quãng đường màsóng truyền được trongmột chu kì

e./ Năng lượng của

sóng: Là năng lượng của

các phần tử của môitrường có sóng truyền qua

Tiết 13 BÀI 7 SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SỐNG CƠ ( tiếp )

Trang 36

- Viết được phương trình sóng

- Nêu được các đặc trưng của sóng là biên độ, chu kì hay tần số, bước sóng và nănglượng sóng

- Vận dụng được các biểu thức làm các bài tập đơn giản về sóng cơ trong SGK hoặcSBT vật lý 12

- Tự làm thí nghiệm về sự truyền sóng trên một sợi dây

- Viết phương trình sóngtại M :

- Nhận xét: Phương trìnhsóng tại M là mộtphương trình tuần hoàntheo thời gian và khônggian

III Phương trình sóng

- Chọn góc tọa độ và gócthời gian sao cho:

- Khi dao động truyền từ Ođến M thì M dao độnggiống như O ở thời điểm t-

Δt trước đó

Pt sóng tại M là:

- Phương trình trên làphương trình của một sónghình sin truyền theo trục x

- Phương trình sóng tại M

là một phương trình tuầnhoàn theo thời gian vàkhông gian

+ Sau một chu kì daođộng tại một điểm lập lạinhư cũ

+ Cách nhau một bước

Trang 37

hoàn của sóng

+ Theo thời gian

+ Theo không gian

động tại một điểm lập lạinhư cũ

+ Cách nhau mộtbước sóng thì các điểmdao động giống hệt

giống hệt nhau

Hoạt động 2: Giải bài tập trong sách giáo khoa.

- Yêu cầu học sinh đọc

- Đọc bài 8 Thực hiệnbài toán theo gợi ý củaGV

Đáp án C -// -

học : Phương trình sóng tại một điểm bất

Trang 38

Tiết 14 BÀI 8 GIAO THOA SÓNG

- Viết được công thức xác định vị trí của cực đại và cực tiểu và giao thoa

- Vận dụng được công thức để giải thích bài toán đơn giản về hiện tượng giao thoa

3 Về thái độ

II ChuÈn Bþ

1 Giáo viên : Thí nghiệm hình 8.1 SGK

2 Học sinh : Ôn lại phần tổng hợp dao động.

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định lớp.

2 Kiểm tra bài cũ : Viết phương trình sóng ? Tại sao có thể nói sóng vừa có tính

tuần hoàn theo thời gian, vừa có tính tuần hoàn theo không gian ?

3 Bài mới

* Vào bài

- Ở bài trước ta đã tìm hiểu về tính chất của một sóng và phương trình của mộtđiểm Giả sử ta có hai nguồn sóng tạo nên những gợn sóng cùng một môi trường thìdao động của một điểm trong vùng sóng gặp nhau như thế nào? Để tìm hiểu nó ta sẽnghiên cứu qua bài “GIAO THOA SÓNG”

Hoạt động 1 : Tìm hiểu hiện tượng giao thao sóng.

I Hiện tượng giao thoa của hai sóng mặt nước.

1.Thí nghiệm :

-Gõ nhẹ cần rung cho daođộng trên mặt nước cónhững gợn sóng ổn địnhhình các đường hypebol cótiêu điểm S1S2

S 2 S P

Trang 39

- Giải thích hiện tượng.

- Yêu cầu học sinh rả lời

biểu diễn những chổ găp

nhau của hai sóng triệt

tiêu lẫn nhau

-Tiếp thu

- Trả lời câu C1 theo gợi

ý của giáo viên

2) Giải thích :

-Những đường cong daođộng với biên độ cực đại ( 2sóng gặp nhau tăng cườnglẫn nhau)

-Những đường cong daođộng với biên độ cực tiểuđứng yên ( 2sóng gặp nhautriệt tiêu lẫn nhau)

-Các gợn sóng có hình cácđường hypebol gọi là cácvân giao thoa

Hoạt động 2: Cực đại và cực tiểu Điều kiện để có giao thoa.

* u1 = Acost = Asin 2Tt

* u2 = Acost = Asin 2Tt

- Biểu thức sóng tại M dosóng từ hai nguồn tới

u1M = A cos 2    1

d T t

u2M = A cos 2    2

d T t

- Sóng tổng hợp tại M

u =u +u

II Cực đại và cực tiểu.

1 Dao động của một điểm trong vùng giao thoa.

-Cho 2 nguồn S1 và S2 cócùng f , cùng pha :

Phương trình dao động tại

2 nguồn :

-Xét điểm M cách S1và S2

một đoạn :

d1 = S1M và d2 = S2M -Coi biên độ bằng nhau vàkhông đổi trong quá trìnhtruyền sóng

Trang 40

- Yêu cầu học sinh thực

hiện tính toán, biến đổi

để thu được phương

tiểu giao thoa :

- Dựa vào biểu thức phát

biểu điều kiện để biên độ

dao động tại M cực đại ?

-Trình bày ĐK để có

giao thoa

- Theo hướng dẫn của GVtìm biên độ dao động tạiM

- Ghi nhận vị trí cực đạigiao thoa

- Ghi nhận công thức xácđịnh vị trí cực đại giaothoa và phát biểu

- Ghi nhận vân giao thoacực đại

a Vị trí các cực đại giao thoa :

- Công thức :

d2 – d1 = k

- Phát biểu : Hiệu đường đibằng một số nguyên lầnbước sóng

- Quỹ tích các điểm này là

những đường Hypebol có

2 tiêu điểm là S1 và S2 gọi

là những vân giao thoa cựcđại

b Ví trí các cực tiểu giao thoa :

- Công thức :

;

- Phát biểu : Hiệu đường

đi bằng một số nửa nguyên lần bước sóng

- Quỹ tích các điểm này lànhững đường Hypebol có

2 tiêu điểm là S1 và S2 gọi

là những vân giao thoa cựctiểu

III- ĐK GIAO THOA – SÓNG KẾT HỢP

 Điều kiện : Hai sóng

nguồn kết hợp

a) Dao động cùngphương , cùng tần số

b) Có hiệu số pha khôngđổi theo thời gian

 Hai nguồn kết hợp phát

Tiêu đề	Giáo án vật lý lớp 12 đầy đủ nhất năm 2015
Tác giả	Cao Văn Tú, Trần Thị Ngọc Loan, Nghiêm Thị Thu Thảo, Hà Lập Minh, Nguyễn Thị Tuyết
Trường học	Trường Đại học Công Nghệ Thông Tin Và Truyền Thông Thái Nguyên
Chuyên ngành	Vật lý
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2015
Thành phố	Thái Nguyên

Định dạng
Số trang	191
Dung lượng	2,94 MB