giao an 10

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên Ghi bảng- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc nghiệm nội dung câu 1 - 5 SGK - Nêu câu hỏi?. Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của gi

Trang 1

CHƯƠNG IĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM Bài 1: CHUYỂN ĐỘNG CƠ

A MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Hiểu được các khái niệm cơ bản: tính tương đối của chuyển động, chất điểm, hệ quy chiếu, xác định vị trí của một chất điểm bằng tọa độ, xác định thời gian bằng đồng hồ, phân biệt khoảng thời gian và thời điểm

- Hiểu rõ là muốn nghiên cứu chuyển động của chất điểm, cần thiết chọn một hệ quy chiếu để xác định vị trí của chất điểm và thời điểm tương ứng

- Nắm vững được cách xác định tọa độ và thời điểm tương ứng của một chất điểm trên trục toạ độ

2 Kỹ năng:

- Chọn hệ quy chiếu, mô tả chuyển động

- Chọn mốc thời gian, xác định thời gian

- Phân biệt chuyển động cơ với các chuyển động khác

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Hình vẽ chiếc đu quay trên giấy to

- Chuẩn bị tình huống sau cho học sinh thảo luận: Bạn của em ở quê chưa từng đến thị xã, em sẽ phải dùng những vật mốc và hệ toạ độ nào để chỉ cho bạn đến được trường thăm em?

2 Học sinh:

Xem lại những vấn đề đã được học ở lớp 8: Thế nào là chuyển động? Thế nào là độ dài đại số của một đoạn thẳng?

3 Gợi ý ứng dụng CNTT:

GV có thể chuẩn bị những đoạn video về các loại chuyển động cơ học, soạn các câu hỏi trắc nghiệm, hình vẽ mô phỏng quỹ đạo của chất điểm…

C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:

Hoạt động 1 (…phút): Nhận biết chuyển động cơ, vật mốc, chất điểm, quỹ đạo, thời gian trong

chuyển động

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên Ghi bảng

- Xem tranh SGK, trả lời câu

hỏi: - Yêu cầu: HS xem tranh SGK và nêu câu hỏi (kiến

thức lớp 8) để HS trả lời

* Chuyển động cơ là gì? Vật

mốc? Ví dụ?

- Gợi ý: cho HS một số chuyển động cơ học điển

Trang 2

* Tại sao chuyển động cơ có

tính tương đối? Ví dụ?

- Phân tích: dấu hiệu của chuyển động tương đối

- Đọc SGK phần 2 Trả lời

câu hỏi:

- Hướng dẫn: HS xem tranh SGK và nhận xét ví dụ của HS

* Chất điểm là gì? Khi nào

một vật được coi là chất

điểm?

- Hướng dẫn: HS trả lời câu hỏi C1

* Quỹ đạo là gì? Ví dụ

- Trả lời câu hỏi C1

- Tìm cách mô tả vị trí của

chất điểm trên quỹ đạo

- Gợi ý: trục tọa độ, điểm mốc, vị trí vật tại những thời điểm khác nhau

- Đo thời gian dùng đồng hồ

như thế nào? - Giới thiệu cách đo thời gian,đơn vị

- Cách chọn mốc (Gốc) thời

gian

- Biểu diễn trên trục số - Hướng dẫn cách biểu diễn,

cách tính thời gian

Hoạt động 2 (…phút): Hiểu hệ quy chiếu và chuyển động tịnh tiến.

- Muốn biết sự chuyển động

của chất điểm (vật) tối thiểu

cần phải biết những gì? Biểu

diễn chúng như thế nào?

- Gợi ý: vật mốc, trục tọa độ biểu diễn vị trí, trục biểu diễnthời gian

Ghi bảng

- Đọc SGK: Hệ quy chiếu?

- Biểu diễn chuyển động của

chất điểm trên trục Oxt?

- Nêu định nghĩa của hệ quy chiếu

- Trả lời câu C3 - Yêu cầu: HS trả lời câu C3

- Xem tranh đu quay giáo

viên mô tả - Giới thiệu tranh đu quay

- Trả lời câu hỏi C4 - Phân tích dấu hiệu của

chuyển động tịnh tiến

- Lấy một số ví dụ khác về

chuyển động tịnh tiến - Yêu cầu: HS lấy ví dụ về CĐTT

- Nhận xét các ví dụ

Hoạt động 3 (…phút): Vận dụng, củng cố.

Trang 3

- Thảo luận nhóm trả lời các

câu hỏi trắc nghiệm nội dung

câu 1 - 5 (SGK)

- Nêu câu hỏi Nhận xét câu trả lời của các nhóm

- Làm việc cá nhân giải bài

tập 1, 2 (SGK) - Yêu cầu: HS trình bày đáp án

- Ghi nhận kiến thức: những

khái niệm cơ bản; hệ quy

chiếu; chuyển động tịnh tiến

- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy

- Trình bày cách mô tả

chuyển động cơ

Hoạt động 4 (…phút): Hướng dẫn về nhà.

- Ghi câu hỏi và bài tập về

Trang 4

Bài 2: VẬN TỐC TRONG CHUYỂN ĐỘNG THẲNG CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU (TIẾT 1)

- Phân biệt so sánh được các khái niệm

- Biểu diễn độ dời và các đại lượng vật lí vectơ

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Câu hỏi liên quan đến vectơ, biểu diễn vectơ

- Chuẩn bị câu hỏi trắc nghiệm

2 Học sinh:

- Xem lại những vấn đề đã được học ở lớp 8:

- Thế nào là chuyển động thẳng đều?

- Thế nào là vận tốc trong chuyển động thẳng đều?

- Các đặc trưng của đại lượng vectơ?

- Soạn câu hỏi 1 - 5 SGK thành câu trắc nghiệm

- Soạn câu hỏi trắc nghiệm cho phần luyện tập củng cố

- Chuẩn bị các đoạn video về chạy thi, bơi thi, đua xe…

Hoạt động 1 (…phút): Kiểm tra bài cũ.

- Nhớ lại khái niệm chuyển

động thẳng đều, tốc độ của

một vật ở lớp 8

- Đặt câu hỏi cho HS Cho

HS lấy ví dụ

- Trả lời câu hỏi C1 - Nêu câu hỏi C1

Hoạt động 2 (…phút): Tìm hiểu khái niệm độ dời

Trang 5

lời câu C2

- Vẽ hình biểu diễn vectơ độ

dời - Hướng dẫn: HS vẽ hình, xác định tọa độ của chất

điểm

- Trong chuyển động thẳng:

viết công thức (2.1)

- So sánh độ dời với quãng

đường Trả lời câu hỏi C3 - Nêu câu hỏi C3.

Hoạt động 3 (…phút): Thiết lập công thức vận tốc trung bình, vận tốc tức thời Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên Ghi bảng

- Trả lời câu hỏi C4 - Yêu cầu: HS trả lời câu C4

- Thành lập công thức tính

vận tốc trung bình (2.3) - Khẳng định: HS vẽ hình, xác định tọa độ của chất

điểm

- Phân biệt vận tốc với tốc độ

(ở lớp 8)

- Trả lời câu hỏi C5, đưa ra

khái niệm vận tốc tức thời

- Nêu câu hỏi C5

- Vẽ hình 2.4 - Hướng dẫn vẽ và viết công

thức tính vận tốc tức thời theođộ dời

- Hiểu được ý nghĩa của vận

tốc tức thời - Nhấn mạnh : Vectơ vận tốc

câu hỏi trắc nghiệm theo nội

dung câu 1, 2 (SGK); bài tập

1, 2 (SGK)

- Yêu cầu: Nêu câu hỏi

Nhận xét câu trả lời của các nhóm

tập 4 (SGK) - Yêu cầu: HS trình bày đáp án

- Ghi nhận kiến thức: độ dời,

vận tốc trung bình, vận tốc tức

thời

- So sánh quãng đường với độ

dời; tốc độ với vận tốc

- Đánh giá, nhận xét kết qủa giờ dạy

- Trình bày cách vẽ, biểu diễn

vận tốc

Trang 6

Hoạt động 5 (…phút): Hướng dẫn về nhà

Trang 7

Bài 2: VẬN TỐC TRONG CHUYỂN ĐỘNG THẲNG CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU (TIẾT 2)

- Một ống thủy tinh dài đựng nước với bọt không khí

- Chuẩn bị thí nghiệm về chuyển động thẳng và chuyển động thẳng đều

2 Học sinh:

- Các đặc trưng của đại lượng vectơ?

- Giấy kẻ ô li để vẽ đồ thị

- Soạn câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ, luyện tập củng cố

- Mô phỏng chuyển động bọt khí trong ống nước và các dạng đồ thị của chuyển động thẳng đều

- Nhớ lại khái niệm chuyển

động thẳng đều, tốc độ của

một vật ở lớp 8

- Đặt câu hỏi cho HS Cho

HS lấy ví dụ

Hoạt động 2 (…phút): Tìm hiểu chuyển động thẳng đều

- Đọc SGK Trả lời câu hỏi

C2 - Yêu cầu: HS đọc SGK, trả lời câu hỏi

- Cùng GV làm thí nghiệm - Cùng HS làm thí nghiệm

Trang 8

ống chứa bọt khí SGK

- Ghi nhận định nghĩa chuyển

động thẳng đều

- Hướng dẫn: HS vẽ hình, xác định tọa độ của chất điểm

- Viết công thức (2.4)

- Vận tốc trung bình trong

chuyển động thẳng đều? - Nêu câu hỏi: Cho HS thảo luận

- So sánh vận tốc trung bình

và vận tốc tức thời? - Cùng HS làm các thí nghiệmkiểm chứn.g

- Cùng GV làm thí nghiệm

Hoạt động 3 (…phút): Thiết lập phương trình của chuyển động thẳng đều Đồ thị vận tốc theo

thời gian

- Viết công thức tính vận tốc

từ đó suy ra công thức (2.6)

- Yêu cầu: HS chọn hệ quy chiều

- Vẽ đồ thị 2.6 cho 2 trường

hợp

- Nêu câu hỏi cho HS tìm được công thức và vẽ được các đồ thị

- Xác định độ dốc đường

thẳng biểu diễn

- Nêu ý nghĩa của hệ số gốc?

- Vẽ đồ thị H 2.9

câu hỏi trắc nghiệm theo nội

dung câu 3, 4 (SGK); bài tập 3

(SGK)

- Yêu cầu: Nêu câu hỏi

Nhận xét câu trả lời của các nhóm

tập 7 (SGK) - Yêu cầu: HS trình bày đáp án

- Ghi nhận kiến thức: Chuyển

động thẳng đều, phương trình

chuyển động và đồ thị tọa độ

- thời gian; vận tốc - thời gian

- Khai thác được đồ thị dạng

này - Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy

- Nêu các ý nghĩa

Trang 9

nhà - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà

- Những sự chuẩn bị cho bài

sau - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau

Phần rút kinh nghiệm - bổ sung:

Trang 10

Bài 3: KHẢO SÁT THỰC NGHIỆM CHUYỂN ĐỘNG THẲNG

- Biết cách vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian

- Biết khai thác đồ thị

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Chuẩn bị bộ thí nghiệm cần rung: kiểm tra bút, mực, làm trước một số lần

- Chuẩn bị một số băng giấy trắng, thức vẽ đồ thị

2 Học sinh:

- Học kỹ bài trước

- Chuẩn bị giấy kẻ ô li, thước kẻ để vẽ đồ thị

- Soạn câu hỏi trắc nghiệm phần cho kiểm tra bài cũ; củng cố bài

- Phân tích kết quả đo có sẵn từ băng giấy

- Các dạng đồ thị của chuyển động thẳng

- Trả lời câu hỏi:

- Chuyển động thẳng?

- Vận tốc trung bình?

- Vận tốc tức thời?

- Dạng của đồ thị?

- Đặt câu hỏi cho HS

- Yêu cầu: HS vẽ dạng đồ thị

Hoạt động 2 (…phút): Lắp đặt, bố trí thí nghiệm

- Kiểm tra các dụng cụ thí

nghiệm

- Giới thiệu cho HS dụng cụ thí nghiệm

Trang 11

(Xe lăn, máng nghiêng, băng

giấy, cần rung…_

- Hướng dẫn cách lắp đặt, bố trí thí nghiệm

- Tìm hiểu dụng cụ đo: tính

năng, cơ chế, độ chính xác

- Lắp đặt, bố trí thí nghiệm - Hướng dẫn thao tác mẫu: sử

dụng băng giấy

- Tìm hiểu nguyên tắc đo thời

gian bằng cần rung

- Giải thích nguyên tắc đo thời gian

Hoạt động 3 (…phút): Tiến hành thí nghiệm

- Cho cần rung hoạt động

đồng thời cho xe chạy kéo

theo băng giấy

- Làm mẫu

- Lặp lại thí nghiệm vài lần - Quan sát HS làm thí nghiệm

- Quan sát, thu thập kết quả

trên băng giấy - Điều chỉnh những sai lệch của thí nghiệm

- Lập bảng số liệu: bảng 1

(SGK) - Thu thập kết quả đo bảng 1:tọa độ theo thời gian

- Chú ý: cân chỉnh máng

nghiêng, kiểm tra chất liệu

băng giấy, bút chấm điểm

- Vẽ đồ thị tọa độ theo thời

gian H 3.2 - Hướng dẫn cách vẽ đồ thị: biểu diễn mẫu 1,2 vị trí

- Tính vận tốc trung bình

trong các khoảng 0,1 s (5

khoảng liên tiếp) => lập bảng

- Căn cứ vào kết qủa gợi ý

HS rút ra kết luận

- Nhận xét kết quả: biết được

tọa độ tại một thời điểm thì

biết được các đặc trưng khác

của chuyển động

Hoạt động 5 (…phút): Vận dụng, củng cố

- Trình bày kết quả của nhóm - Hướng dẫn viết báo cáo,

trình bày kết quả

Trang 12

- Đánh giá kết quả, cách trình

bày của nhóm khác - Yêu cầu: các nhóm trình bày kết quả, trả lời câu hỏi

SGK

- Trả lời câu hỏi SGK; H.3.4 - Đánh giá, nhận xét kết quả

các nhóm

- Ghi nhận kiến thức: Đặc

điểm của chuyển động thẳng

Cách viết báo cáo

Cách trình bày báo cáo thí

nghiệm

- Hướng dẫn HS giải thích các sai số của phép đo, kết quả đo

Bài 4: CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU

A MỤC TIÊU

- Hiểu được gia tốc là đại lượng đặc trưng cho sự biến đổi nhanh, chậm của vận tốc

- Nắm được các định nghĩa gia tốc trung bình, gia tốc tức thời

- Hiểu được định nghĩa về chuyển động thẳng biến đổi đều, từ đó rút ra được công thứctính vận tốc theo thời gian

2 Kỹ năng:

- Biết cách vẽ đồ thị biểu diễn vận tốc theo thời gian

- Biết cách giải bài toán đơn giản liên quan đến gia tốc

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động thẳng đều và chuyển động biến đổi đều

- Biên soạn câu hỏi 1 -4 SGK dưới dạng trắc nghiệm

2 Học sinh:

- Các đặc điểm về chuyển động thẳng đều, cách vẽ đồ thị

Trang 13

- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ về các đặc điểm của chuyểnđộng thẳng đều

- Lập bảng so sánh chuyển động thẳng đều và chuyển động thẳng biến đổi đều

- Mô phỏng cách vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian của chuyển động thẳng đều và

chuyển động thẳng biến đổi đều

- Sưu tầm các đoạn video về chuyển động thẳng biến đổi đều…

- Các đặc điểm của chuyển

động thẳng đều? - Đặt câu hỏi cho HS.

- Cách vẽ đồ thị Đồ thị vận

tốc theo thời gian ? - Yêu cầu 1 HS lên bảng vẽ dạng đồ thị

- Nhận xét trả lời của bạn - Nhận xét các câu trả lời

Hoạt động 2 (…phút): Tìm hiểu khái niệm gia tốc trung bình, gia tốc tức thời trong chuyển

động thẳng

- Lấy ví dụ về chuyển động

có vận tốc thay đổi theo thời

gian? Làm thế nào để so sánh

sự biến đổi vận tốc của các

chuyển động này

- Nêu câu hỏi

- Gợi ý: Các chuyển động cụ thể

- Đọc SGK, hiểu được ý nghĩa

của gia tốc - Gợi ý cách so sánh

- Tìm hiểu độ biến thiên của

vận tốc, tính toán sự thay đổi

vận tốc trong một đơn vị thời

gian, đưa ra công thức tính gia

tốc trung bình, đơn vị của gia

tốc

- Đặt vấn đề để HS đưa ra công thức tính gia tốc

- Tìm hiểu ý nghĩa của gia tốc

trung bình - Giải thích ý nghĩa gia tốc trung bình

- Đọc SGK (phần 1.b)

- Đưa ra công thức gia tốc tức

thời

- Cho HS đọc SGK (phần 1.b)

- So sánh gia tốc tức thời với

gia tốc trung bình

- Phân biệt cho HS khái niệm gia tốc trung bình và gia tốc tức thời

- Xem vài số liệu về gia tốc Giá trị đại số, đơn vị gia tốc

Trang 14

trung bình trong SGK

- Ghi nhận: Gia tốc trung bình

và gia tốc tức thời là đại

lượng vectơ; ý nghĩa của gia

tốc

Hoạt động 3 (…phút): Tìm hiểu chuyển động thẳng biến đổi đều

- Đọc SGK phần 2.a;

- Tìm hiểu đồ thị H 4.3 - Yêu cầu: HS đọc SGK, tìm hiểu H 4.3

- Định nghĩa chuyển động

thẳng đều? - Yêu cầu: HS trả lời câu hỏi.

- Công thức vận tốc trong

chuyển động thẳng biến đổi

đều?

- Gợi ý: Từ công thức (4.2) đểđưa ra công thức (4.4)

- Vẽ đồ thị vận tốc theo thời

gian trong trường hợp v cùng

dấu a H 4.4

- Yêu cầu: HS vẽ đồ thị trong các trường hợp, xem SGK

- Vẽ đồ thị vận tốc theo thời

gian trong trường hợp v khác

dấu a H4.5

- Hướng dẫn HS vẽ đồ thị

- So sánh các đồ thị

- Tính hệ số góc của đường

biểu diễn vận tốc theo thời

gian, từ đó nêu ý nghĩa của

nó

- Yêu cầu HS so sánh, tính toán rút ra ý nghĩa của hệ số góc

- Ghi nhận kiến thức: gia tốc

ý nghĩa của gia tốc, đồ thị

- Ghi câu hỏi và bài tập về - Nêu câu hỏi và bài tập về

Trang 15

Bài 5: PHƯƠNG TRÌNH CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU

- Nắm vững các công thức liên hệ giữa độ dời, vận tốc và gia tốc

- Hiểu rõ đồ thị của phương trình chuyển động biến đổi đều là một phần của parabol

- Biết áp dụng các công thức tọa độ, vận tốc để giải các bài toán chuyển động của một chất điểm, của hai chất điểm chuyển động cùng chiều hoặc ngược chiều

2 Kỹ năng:

- Vẽ đồ thị của phương trình chuyển động thẳng biến đổi đều

- Giải bài toán về chuyển động của một chất điểm, của hai chất điểm chuyển động cùng chiều hoặc ngược chiều

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động thẳng đều và chuyển động biến đổi đều

2 Học sinh:

- Công thức vận tốc trong chuyển động biến đổi đều, cách vẽ đồ thị

- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ; câu hỏi về đồ thị vận tốc của chuyển động thẳng biến đổi đều

- Lập bảng so sánh chuyển động thẳng đều và chuyển động thẳng biến đổi đều

- Mô phỏng cách vẽ đồ thị tọa độ theo thời gian của chuyển động thẳng biến đổi đều và chuyển động đều

- Sưu tầm các đoạn video về chuyển động thẳng biến đổi đều…

Trang 16

- Vận tốc của chuyển động

thẳng biến đổi đều?

- Cách vẽ đồ thị Đồ thị vận

tốc theo thời gian ?

- Yêu cầu 1 HS lên bảng vẽ dạng đồ thị

Hoạt động 2 (…phút): Thiết lập phương trình của chuyển động thẳng biến đổi đều? Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên Ghi bảng

- Đọc phần 1.a SGK Trả lời

câu hỏi C1

- Cho HS đọc phần 1.a SGK , yêu cầu HS chứng minh công thức (5.3)

- Xem đồ thị H 5.1, tính độ

dời của chuyển động - Gợi ý: chọn hệ quy chiếu, cách lập luận

- Lập công thức (5.3), phương

trình của chuyển động thẳng

biến đổi đều?

- Nêu câu hỏi C1, hướng dẫn cách tính độ dời

- Ghi nhận : Tọa độ là một

hàm bậc hai của thời gian

- Đặt vấn đề để HS đưa ra công thức (5.3)

- Ý nghĩa của phương trình

Hoạt động 3 (…phút): Vẽ dạng đồ thị phương trình chuyển đổng thẳng biến đổi đều Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên Ghi bảng

- Vẽ đồ thị với t>0 (trường

hợp chuyển động không có

vận tốc đầu) H 5.2 SGK

- Yêu cầu: HS vẽ đồ thị

- Hướng dẫn HS vẽ đồ thị

- Ghi nhận: Đồ thị là một

phần của parabol - Nhận xét dạng đồ thị

Hoạt động 4 (…phút): Thiết lập công thức liên hệ giữa độ dời, vận tốc và gia tốc

- Đọc phần 2 SGK Từ công

thức (5.1), lập luận để tìm

được công thức liên hệ (5.4)

- Cho HS đọc SGK

- Ghi nhận: Trường hợp đặc

biệt (công thức (5.5) và (5.6)

Trang 17

Thảo luận nhóm trả lời các

câu 1, 2 (SGK)

- Ghi nhận kiến thức: Cách

thiết lập phương trình chuyển

động từ đồ thị vận tốc theo

thời gian, mối liên hệ giữa độ

dời, vận tốc và gia tốc

Hoạt động 6(…phút): Hướng dẫn về nhà

Trang 18

Bài 6: SỰ RƠI TỰ DO

A MỤC TIÊU

- Hiểu được thế nào là sự rơi tự do và khi rơi tự do thì mọi vật đều rơi như nhau

- Biết cách khảo sát chuyển động của một vật bằng các thí nghiệm có thể thực hiện được trên lớp

- Hiểu được rằng gia tốc rơi tự do phụ thuộc vị trí địa lí và độ cao và khi một vật rơi ở gần mặt đất nó luôn luôn có một gia tốc bằng gia tốc rơi tự do

2 Kỹ năng:

- Làm thí nghiệm, quan sát thí nghiệm, tư duy logic

- Thu thập và xử lý kết quả thí nghiệm

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Các câu hỏi, công thức phương trình chuyển động biến đổi đều

- Ống Niu - tơn

- Dụng cụ thí nghiệm 1, thí nghiệm 2 SGK

- Tranh hình H.6.4 và H 6.5 (nếu không có thí nghiệm)

2 Học sinh:

- Công thức tính quãng đường trong chuyển động biến đổi đều (vận tốc đầu bằng 0)

- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ, vận dụng củng cố

- Mô phỏng các thí nghiệm: ống Niu-tơn, thí nghiệm 1 (dùng cần rung), thí nghiệm 2 (dùng cổng quang điện)

- Sưu tầm các đoạn video về chuyển động rơi tự do…

- Phuơng trình của chuyển

động thẳng biến đổi đều (vận

tốc đầu bằng không)?

- Dạng đồ thị của phương trình

tọa độ theo thời gian ?

- Yêu cầu 1 HS lên bảng vẽ dạng đồ thị

Hoạt động 2 (…phút): Tìm hiểu khái niệm chuyển động rơi tự do.

Trang 19

- Quan sát thí nghiệm ống Niu

- Gợi ý quan sát thí nghiệm

- Lực cản của không khí ảnh

hưởng đến các vật rơi như thế

nào? Lấy ví dụ minh họa?

- Đặt các câu hỏi cho HS

- Nhận xét các câu hỏi

- Thế nào là sự rơi tự do?

- Khi nào một vật có thể được

coi là rơi tự do? Trả lời câu

- Làm thí nghiệm hoặc quan

sát tranh H6.3 - Mô tả, cùng HS làm các thí nghiệm, quan sát tranh

- Phương và chiều của chuyển

động rơi tự do như thế nào?

Ví dụ ?

- Đặt các câu hỏi cho HS

- Cùng GV tiến hành thí

- Gợi ý cho HS rút ra kết luận

- Ghi nhận: Rơi tự do là

chuyển động nhanh dần đều

theo phương thẳng đứng

Hoạt động 4 (…phút): Tìm hiểu gia tốc rơi tự do

- Cùng GV làm thí nghiệm 2

SGK - Mô tả, cùng HS làm thí nghiệm 2 SGK

- Dựa vào công thức tính gia

tốc của sự rơi tự do? - Hướng dẫn HS tính gia tốc, rút ra kết luận

- Làm thí nghiệm với vật

nặng khác

Rút ra kết luận

- Đọc phần 5 SGK, xem bảng

kê gia tốc của SGK - Cho HS đọc SGK

- Trả lời câu hỏi: Gia tốc rơi - Nhận xét các câu hỏi trả lời

Trang 20

tự do còn phụ thuộc vào yếu

tố nào trên mặt đất?

câu 1, 2 (SGK)

- Ghi nhận kiến thức: Rơi tự

do là chuyển động thẳng

nhanh dần đều theo phương

thẳng đứng Gia tốc rơi tự do

phụ thuộc vào vị trí và độ cao

trên mặt đất

Trang 21

Hoạt động 6: (…phút): Hướng dẫn về nhà

Trang 22

Bài 7: BÀI TẬP VỀ CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU

A MỤC TIÊU

- Nắm được các công thức trong chuyển động thẳng biến đổi đều

- Nắm được phương pháp giải bài tập về động học chất điểm

- Biết cách vận dụng giải được các bài tập trong chương trình

2 Kỹ năng:

- Rèn luyện óc phân tích, tổng hợp và tư duy logic

- Biết cách trình bày kết quả giải bài tập

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Các đề bài tập trong SGK

- Biên soạn câu hỏi kiểm tra các công thức của chuyển động thẳng biến đổi đều dưới dạng trắc nghiệm

- Biên soạn sơ đồ các bước cơ bản để giải một bài tập

2 Học sinh:

- Tìm hiểu cách chọn hệ quy chiếu

- Xem lại kiến thức toán học giải phương trình bậc hai

- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ

- Mô phỏng các bước cơ bản để giải một bài tập Ví dụ minh họa

- Biên soạn các câu hỏi, bài tập để củng cố bài giảng

- Mô phòng chuyển động và đồ thị của vật

- Viết phương trình của

chuyển động thẳng biến đổi

đều? Công thức tính vận tốc?

- Dạng đồ thị của phương

trình tọa độ theo thời gian?

vận tốc theo thời gian?

- Yêu cầu: 1 HS lên bảng vẽ dạng đồ thị

- Nhận xét câu trả lời của

bạn

- Nhận xét các câu trả lời

Làm rõ cách chọn trục tọa đồ, gốc thời gian

Trang 23

Hoạt động 2 (…phút): Tìm hiểu các thông tin đề bài 1 SGK, đưa ra phươngpháp giải một bài

tập

- Đọc đề bài 1 trong SGK - Cho 1 HS đọc bài toán SGK

- Làm việc cá nhân:

Tóm tắt các thông tin từ bài

toán

- Gợi ý, đặt câu hỏi cho HS làm việc cá nhân và thảo luận theo nhóm

- Tìm hiểu các kiến thức, các

kỹ năng liên quan bài toán

yêu cầu

- Nhận xét đáp án, đưa ra các bước giải bài toán

- Thảo luận: nêu các bước

giải bài toán

Hoạt động 3 (…phút): Giải bài toán Trình bày kết quả.

- Chọn hệ quy chiếu - Hướng dẫn HS, cùng HS

chọn hệ quy chiếu, lập phương trình và vẽ đồ thị

- Lập phương trình chuyển

động, công thức tính vận tốc

theo hệ quy chiếu đã chọn

- Đặt các câu hỏi cho HS tính toán và lập bảng biến thiên

- Lập bảng biến thiên (chú ý

các vị trí cắt trục tung và trục

hoành); Vẽ đồ thị tọa độ, đồ

- Hoạt động nhóm: căn cứ vào

đồ thị mô tả chuyển động của

vật: Từ lúc ném đến khi vật

đến độ cao nhất và rơi xuống

- Mô phỏng chuyển động của vật

Hoạt động 4 (…phút): Tìm hiểu đề bài 2 SGK

- Đọc đề bài 2 SGK, xem

H.6.4 SGK

- Cho HS đọc đề bài 2 SGK, xem H 6.4

- Xem nhanh lời giải SGK,

trình bày cách tính hiệu các

độ dời?

- Hướng dẫn HS cách tính

- Cách đo gia tốc theo H.6.4

như thế nào? - Nêu ý nghĩa của cách đo giatốc

Cho HS về nhà giải bài tập này

Hoạt động 5 (…phút): Củng cố bài giảng.

Trang 24

đã chuẩn bị

- Trình bày các bước cơ bản

để giải một bài toán?

- Mô phỏng lại chuyển động

của vật trong bài?

- Yêu cầu: HS xem đồ thị, trình bày đáp án

Ghi nhận: Các bước giải, cách

khảo sát một chuyển động

thẳng biến đổi đều

Hoạt động 6: (…phút): Hướng dẫn về nhà

Bài 8: CHUYỂN ĐỘNG TRÒN ĐỀU - TỐC ĐỘ DÀI VÀ TỐC ĐỘ GÓC

A MỤC TIÊU

- Hiểu rằng trong chuyển động tròn cũng như chuyển động cong, vectơ vận tốc có phương tiếp tuyến với qũy đạo và hướng theo chiều chuyển động

- Nắm vững định nghĩa chuyển động tròn đều, từ đó biết cách tính tốc độ dài

- Hiểu rõ chuyển động tròn đều, tốc độ dài đặc trưng cho độ nhanh, chậm của chuyển động của chất điểm trên quỹ đạo

2 Kỹ năng:

- Quan sát thực tiễn về chuyển động tròn

- Tư duy logic để hình thành khái niệm vectơ vận tốc

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Các câu hỏi, công thức về chuyển tròn đều

- Biên soạn câu hỏi 1 - 4 SGK dưới dạng trắc nghiệm

- Các ví dụ về chuyển động cong, chuyển động tròn đều

- Hình vẽ H8.2 và H 8.4 Mô hình chuyển động tròn (đồng hồ)

Trang 25

2 Học sinh:

- Ôn về vectơ độ dời, vectơ vận tốc trung bình

- Sưu tầm các tranh về chuyển động cong, chuyển động tròn

- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ và củng cố bài giảng

- Mô phỏng chuyển động tròn đều

- Sưu tầm các đoạn video về chuyển động cong, chuyển động tròn đều…

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên

- Nêu những đặc điểm của vectơ độ dời,

vectơ vận tốc trung bình, vectơ vận tốc tức

thời trong chuyển động thẳng?

- Vẽ hình minh họa? - Yêu cầu: 1 HS lên bảng vẽe

- Nhận xét câu trả lời của bạn - Nhận xét các câu trả lời

Hoạt động 2 (…phút): Tìm hiểu vectơ vận tốc trong chuyển động cong.

- Trình bày lập luận để đưa ra khái niệm

vận tốc tức thời

- Hướng dẫn HS hình thành khái niệm vận tốc tức thời

- Biểu diễn đặc điểm vectơ vận tốc trên

hình vẽ H 8.2

- So sánh với chuyển động thẳng

Hoạt động 3 (…phút): Tìm hiểu vectơ vận tốc trong chuyển động tròn đều.

- Đọc định nghĩa chuyển động tròn đều

trong SGK Lấy ví dụ thực tiễn?

- Cho HS đọc SGK phần 2

- Đặc điểm của vectơ vận tốc trong chuyển

động tròn đều? Tốc độ dài?

- Nêu các câu hỏi

- Trả lời câu hỏi C1 - Nhận xét trả lời

- So sánh với vectơ vận tốc trong chuyển

Hoạt động 4 (…phút): Tìm hiểu chu kỳ và tần số trong chuyển động tròn

- Đọc phần 3 SGK, trả lời câu hỏi: - Cho HS đọc SGK

Chuyển động tuần hoàn là gì? - Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi

Chu kỳ và đơn vị của chu kỳ là gì?

Tần số và đơn vị của tần số là gì? - Cho HS quan sát đồng hồ, yêu cầu mô tả

chu kì , tần số

- Mô tả chuyển động của các kim đồng hồ

Trang 26

để minh họa

Hoạt động 5 (…phút): Tìm hiểu tốc độ góc

- Đọc phần 3 SGK Xem hình H 8.4 trả lời

câu hỏi: Tốc độ góc và đơn vị tốc độ góc là

gì?

- Cho HS đọc SGK

- So sánh tốc độ góc và tốc độ dài? - Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi

- Tìm mối liên hệ giữa tốc độ góc với tốc

- Tìm mối liên hệ giữa tốc độ góc và với

chu kỳ, tần số?

- Hướng dẫn HS tìm công thức liên hệ

- Xem bảng chu kì các hành tinh trong

SGK Nêu ý nghĩa?

- Cho HS xem bảng SGK

Hoạt động 6: (…phút): Vận dụng, củng cố

- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc

nghiệm nội dung câu 1 - 4 (SGK) - Nêu câu hỏi Nhận xét câu trả lời của cácnhóm

- Làm việc cá nhân giải bài tập 2, 3 (SGK) - Yêu cầu: HS trình bày đáp án

- Ghi nhận kiến thức: Chuyển động tròn

đều; vectơ vận tốc, chu kì, tần số; tốc độ

dài, tốc độ góc; mối liên hệ giữa các đại

lượng

- Đánh giá, Nhận xét kết quả giờ dạy

Hoạt động 7: (…phút): Hướng dẫn về nhà.

- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà

- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà. - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau

Ư

Bài 9: GIA TỐC TRONG CHUYỂN ĐỘNG TRÒN ĐỀU

Trang 27

A MỤC TIÊU

- Hiểu rõ rằng khi chuyển động tròn đều thì vận tốc chất điểm luôn thay đổi về

phương, chiều và độ lớn, vì vậy vectơ gia tốc khác không Trong chuyển động tròn đều thì vectơ gia tốc là hướng tâm và có độ lớn phụ thuộc vận tốc dài và bán kính quỹ đạo

- Nắm vững công thức gia tốc hướng tâm trong chuyển động tròn đều và áp dụng trong một số bài toán đơn giản

2 Kỹ năng:

- Tư duy logíc toán học

- Vận dụng giải bài tập

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động tròn đều

- Biên soạn câu hỏi 1, 2 SGK dưới dạng trắc nghiệm

- Chuẩn bị bài tập trong SGK

- Tranh vẽ H 9.1

2 Học sinh:

- Ôn tập các đặc trưng của vectơ gia tôc

- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ và củng cố bài giảng về gia tốc trong chuyển động tròn đều

- Lập bảng so sánh gia tốc chuyển động thẳng đều, chuyển động thẳng biến đổi đều và chuyển động tròn đều

- Mô phỏng hình vẽ H.9.1 SGK

- Sưu tầm các đoạn video về chuyển động cong, chuyển động tròn đều…

- Gia tốc là gì? Các đặc trưng của gia tốc

trong chuyển động thẳng biến đổi đều?

- Biểu diễn trên hình vẽ? - Yêu cầu: 1 HS lên bảng vẽ

Hoạt động 2 (…phút): Tìm hiểu phương và chiều của vectơ gia tốc trong chuyển động tròn

đều

- Đọc SGK phần 1, xem hình H 9.1 - Cho HS đọc phần 1

Trang 28

- Trình bày cách chứng minh vectơ gia tốc

vuông góc với vectơ vận tốc và hướng vào

tâm quay

- Mô tả hình H.9.1

- Gợi ý cách chứng minh

- Kết luận về phương chiều của gia tốc

- Ý nghĩa của gia tốc hướng tâm? - Giải thích ý nghĩa

Hoạt động 3 (…phút): Tìm hiểu độ lớn của vectơ gia tốc hướng tâm

- Đọc SGK phần 2; xem H 9.1 - Yêu cầu: HS đọc SGK, tìm hiểu H 9.1

- Thảo luận nhóm, trình bày kết quả: tìm

công thức tính độ lớn của gi hướng tâm từ

- So sánh với vectơ gia tốc trong chuyển

động thẳng biến đổi đều? - Yêu cầu so sánh, nhận xét kết quả.

nghiệm

- Nêu câu hỏi Nhận xét câu trả lời của cácnhóm

- Làm việc cá nhân giải bài tập 1, 2 (SGK)

- Ghi nhận kiến thức: Trong chuyển động

tròn, vectơ gia tốc luôn hướng vào tâm

quay, có độ lớn phụ thuộc bán kính và tốc

độ quay

- Cho HS đọc phần "Em có biết"

- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà. - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau

Trang 29

Bài 10: TÍNH TƯƠNG ĐỐI CỦA CHUYỂN ĐỘI CÔNG THỨC CỘNG VẬN TỐC.

A MỤC TIÊU

- Hiểu được chuyển động có tính tương đối, các đại lượng động học như độ dời, vận

tốc cũng có tính tương đối

- Hiểu rõ các khái niệm vận tốc tuyệt đối, vận tốc tương đối, vận tốc kéo theo và công

thức cộng vận tốc, áp dụng giải các bài toán đơn giản

2 Kỹ năng:

- Tư duy logíc toán học

- Vận dụng giải bài tập

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động tròn đều

- Tranh vẽ các ví dụ về tính tương đối của chuyển động cơ

2 Học sinh:

- Ôn tập về chuyển động cơ

- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ và củng cố bài giảng về tính

tương đối của chuyển động cơ

- Mô phỏng về chuyển động tương đối, công thức cộng vận tốc

- Sưu tầm các đoạn video về tính tương đối của chuyển động cơ

- Chuyển động cơ là gì? Tại sao phải chọn

- Biểu diễn hệ quy chiếu của một chuyển

Hoạt động 2 (…phút): Tìm hiểu phương và chiều của vectơ gia tốc trong chuyển động tròn

đều

- Xem hình vẽ H 10.1, phân biệt các hệ - Cho HS xem hình H10.1 SGK I- Tính tương đối của chuyển động

Trang 30

quy chiếu trong hình vẽ?

- Thảo luận: lấy ví dụ về vị trí (qũy đạo)

và vận tốc của vật có tính tương đối? - Nêu câu hỏi - Cho HS lấy ví dụ

- Rút ra kết luận SGK - Nhận xét các câu trả lời Kết quả xác định vị trí và vận tốc của

cùng cùng vật tuỳ thuộc vào hệ quy chiếu

Vị trí (do đó quỹ đạo) và vận tốc của cùng một vật có tính tương đối

Hoạt động 3 (…phút): Tìm hiểu chuyển động của người đi trên bè Công thức vận tốc

- Đọc SGK phần 2; xem H 10.2 - Yêu cầu: HS đọc SGK, xem hình II – Ví dụ về chuyển động của người đi

trên bè Công thức cộng vận tốc.

- Thảo luận tìm hiểu: hệ quy chiếu đứng

yên, hệ quy chiếu chuyển động, vận tốc

tuyệt đối, vận tốc tương đối, vận tốc kéo

vận tốc tuyệt đối

- Vận tốc của người đối với bè (vvận tốc tương đối

- Vận tốc của bè đối với bờ (vtốc kéo theo

- Xem hình H 10.3 và tìm hiểu cách chứng

- Đọc phần 3, vẽ hình H 10.4 SGK, ghi

nhận công thức cộng vận tốc (10.3) - Cho HS đọc phần 3, vẽ hình H 10.4

- Tìm hiểu công thức (10.3) trong các

trường hợp đặc biệt? - Xét các trường hợp đặc biệt (vẽ hình). * Các trưòng hợp đặc biệt :a) v12 ↑↑v23

2

nghiệm - Nêu câu hỏi Nhận xét câu trả lời của cácnhóm IV – Bài tập vận dụng

- Giải bài tập phần 4 (SGK) - Yêu cầu: HS trình bày đáp án v12 = 10km/h là vận tốc của phà đối với

nước sông

Trang 31

v23 = 5km/h là vận tốc của nước sông đối với bờ.

v13 = ? là vận tốc của phà đối với bờ

- Trình bày cách giải: chọn hệ quy chiếu,

hình vẽ và cách tính vận tốc

Xét trường hợp mũi phà hợp với bờ sông theo một hướng nào đó sao cho phà vuông góc với bờ phía đối diện

5 , 0 866 , 0

5 13

23 = =

v v

- Thảo luận: Trường hợp đặc biệt ở hình H

10.6

- Ghi nhận kiến thức: Công thức cộng vận

tốc

- Những sự chuẩn bị cho bài sau

- Nêu câu hỏi và bài tập về nhà

- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau

Bài tập 1,2,3,4/48 (SGK)Tiết sau là tiết bài tập

Trang 32

Bài 11: SAI SỐ TRONG THÍ NGHIỆM THỰC HÀNH

- Biết cách phân tích để hiểu nguyên lí cơ bản của một số thiết bị thí nghiệm thô sơ và hiện đại

- Bước đầu làm quen với việc phân tích các phương án thí nghiệm, cách phán đoán và lựa chọn phương án thí nghiệm tạo tiền đề cho việc hình thành khả năng sáng tạo các phương án thí nghiệm khả thi

3 Tình cảm, thái độ, tác phong.

- Hiểu đúng được đặc trưng của bộ môn Vật lí là môn khoa học thực nghiệm Từ đó yêu thích bộ môn

- Rèn luyện tác phong làm việc khoa học, cẩn thận, tỉ mỉ, quen quan sát, tôn trọng thựctế khách quan, trung thực trong học tập

- Tiếp tục quá trình hình thành và phát triển ý thức cộng đồng về hoạt động trong thí nghiệm

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động cơ

- Tranh vẽ các ví dụ về tính tương đối của chuyển động cơ

2 Học sinh:

- Ôn tập về chuyển động cơ

Trang 33

- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ và củng cố bài giảng về tính

tương đối của chuyển động cơ

- Mô phỏng về chuyển động tương đối, công thức cộng vận tốc

- Sưu tầm các đoạn video về tính tương đối của chuyển động cơ

Hoạt động 1 (…phút): Sai số trong đo lường

- Đọc SGK, tìm hiểu về sai số, các loại sai

số, nguyên nhân và cách hạn chế sai số - Yêu cầu HS đọc SGK - Hướng dẫn HS tìm hiểu về sai số, các

loại sai số và cách hạn chế sai số

- Nêu câu hỏi về sai số…

I – Sai số trong đo lường

a)Phép đo và sai số

- Mọi phép đo đều có sai số

- Nguyên nhân : dụng cụ đo, quy trình đo, chủ quan của người đo… VD (sgk)

- Trả lời câu hỏi về sai số… - Nhận xét câu trả lời b) Các loại sai số thường dùng

- Sai số tuyệt đối :

- Sai số tỷ đối :

- Hoạt động nhóm: Thực hành đo và tính

sai số của 1 đại lượng nào đó

- Tổ chức hoạt động nhóm

- Yêu cầu: HS đo và tính các loại sai số của 1 đại lượng

c) Phân loại sai số theo nguyên nhân

- Sai số hệ thống : là loại sai số có tính quyluật ổn định

- Sai số ngẫu nhiên : là loại sai số do các tác động ngẫu nhiên gây nên

d) Chữ số có nghĩa

- Chữ số có nghĩa của một số là tất cả các chữ số từ trái sang phải kể từ chữ số khác không

e) Tính sai số và ghi kết quả đo lường SGK

f) Hạn chế trong sai số

- Hạn chế sai số ngẫu nhiên trong các thao tác

- Trình bày cách đo và tính sai số - Yêu cầu: các nhóm trình bày kết quả

- Nhận xét và đánh giá kết quả

Hoạt động 2 (…phút): Tìm hiểu hệ đơn vị đo lường quốc tế SI

- Trả lời câu hỏi và ghi nhớ kiến thức - Nêu câu hỏi trắc nghiệm - Hệ đơn vị là tập hợp các đơn vị có liên

quan dùng trong đo lường

Trang 34

- Hệ đơn vị quốc tế ký hiệu là SI có 7 đơn

vị cơ bản và nhiều đơn vị dẫn xuất 7 đơn

vị cơ bản : (SGK)

Hoạt động 3 (…phút): Tìm hiểu cách biểu diễn sai số trong đồ thị

- Xem SGK

- Mỗi giá trị có được từ thực nghiệm

đều có sai số, biểu diễn trên đồ thị

như thế nào ?

- Yêu cầu HS xem SGK

- Đặt câu hỏi III – Biểu diễn sai số trong đơn vị Khi sử dụng đồ thị trong các bài thí

nghiệm vật lý cần chú ý cách biểu diễn cácgiá trị sai số : (SGK)

- Kể tên một số dụng cụ đo trong đời sống

thực tế

- Yêu cầu: HS kể tên một số dụng cụ đo trong thực tế

- Nhận xét câu trả lời của HS

- Trình bày câu trả lời - Nêu câu hỏi trắc nghiệm về nội dung bài

- Ghi tóm tắt cho kiến thức cơ bản: Sai số,

các loại sai số

- Yêu cầu: HS ghi tóm tắt các kiến thức trọng tâm của bài

- Những sự chuẩn bị cho bài sau

- Nêu câu hỏi và bài tập về nhà

- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau

Bài tập 1,2,3 trang 31 SGKCoi trước bài :“ Xác định gia tốc rơi tự do “

Trang 35

Bài 12: THỰC HÀNH: XÁC ĐỊNH GIA TỐC RƠI TỰ DO (2 TIẾT)

A MỤC TIÊU

- Củng cố kiến thức về chuyển động dưới tác dụng của trọng trường

- Biết nguyên lý hoạt động của hai dụng cụ đo thời gian

2 Kỹ năng:

- Biết cách dùng bộ cần rung và ống nhỏ giọt đếm thời gian

- Nâng cao kỹ năng làm thí nghiệm, phân tích số liệu, vẽ đồ thị và lập báo cáo thí nghiệm đúng thời hạn

- Rèn luyện năng lực tư duy thực nghiệm; biết phân tích ưu nhược điểm của các phương án lựa chọn; khả năng làm việc theo nhóm

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Dụng cụ thí nghiệm theo SGK, phòng thí nghiệm, bàn ghế và các phụ kiện…

- Tiến hành làm hai phương án trước khi lên lớp, dự định một số số liệu cần thiết

- Chuẩn bị một số kiến thức để giải đáp thắc mắc của HS

2 Học sinh:

- Đọc trước SGK, tìm hiểu cơ sở lý thuyết của 2 phương án thí nghiệm, chuẩn bị các thắc mắc…

- Chuẩn bị, tìm kiếm một số dụng cụ đơn giản theo yêu cầu của GV

- Chuẩn bị giấy để viết báo cáo thí nghiệm theo mẫu

- Chuẩn bị một số đoạn video về việc hướng dẫn HS làm thí nghiệm, hoặc làm thí nghiệm mẫu

- Chuẩn bị một số thí nghiệm ảo về đo gia tốc rơi tự do

- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan tới bài học

Hoạt động 1 (…phút): Cơ sở lý thuyết và xây dựng phương án tiến hành thí nghiệm Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên

- Nghe giáo viên giới thiệu về các dụng cụ

đo, ghi chép những điều cần thiết

- Nhớ lại hoạt động của đồng hồ cần rung

và đồng hồ hiển thị số

- Giới thiệu tất cả các dụng cụ đã có theoyêu cầu và đã được chuẩn bị trước, giớithiệu sơ lược về hoạt động và cách sử dụngcác dụng cụ đó

Trang 36

- Ghi nhớ yêu cầu của bài thực hành.

- Trình bày các ý tưởng cá nhân

- Thảo luận

+ Phương án 1: Đo gia tốc rơi tự do bằng

đồng hồ cần rung

- Nêu yêu cầu của bài thực hành

- Nêu câu hỏi: Bằng một số dụng cụ đãcho và các kiến thức đã học hãy đưa raphương án tiến hành thí nghiệm đáp ứngyêu cầu của bài thực hành

+ Phương án 2: Đo gia tốc rơi tự do bằng

đồng hồ hiển thị số

- Gợi ý, dẫn dắt HS dùng các phương ánkhả thi

- Thống nhất các phương án khả thi - Nêu kết luận về các phương án khả thi

Hoạt động 2 (…phút): Tiến hành làm bài thực hành

- Hoạt động nhóm

- Nhận nhiệm vụ

- Làm thí nghiệm theo nhóm:

- Tổ chức hoạt động nhóm

- Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm

* Phương án 1: - Quan sát HS tiến hành làm thí nghiệm + Lắp ráp bộ cần rung đo thời gian, treo

quả nặng vào dây treo nối với băng giấy,

luồn băng giấy qua đồng hồ cần rung, kẹp

băng giấy lại Đặt bộ cần rung ra mép bàn,

tẩm mực cho đầu cần rung Nối bộ cần

rung với nguồn điện xoay chiều 220V

-50Hz Kiểm tra các hoạt động của bộ cần

rung

- Giải đáp các thắc mắc khi cần thiết

+ Tiến hành đo: Thả cho quả nặng rơi tự

do, băng giấy chuyển động Trên băng

giấy thu được quãng đường đi sau những

khoảng thời gian 0,02s Lặp lại thí nghiệm

vài lần với các vật nặng khác nhau, lấy

một số kết quả ghi rõ nét

+ Ghi kết quả thí nghiệm: Thu thập các

băng giấy, dùng thước đo các khoảng cách

giữa các chấm trên băng giấy

- Xử lý kết quả tạm thời: Tính gia tốc rơi tự

+ Lắp nam châm điện N trên đỉnh giá đỡ,

cổng quang điện Q ở dưới và cách N 0,8m - Kiểm tra toàn bộ dụng cụ thí nghiệm

+ Điều chỉnh chân giá đỡ, quan sát dây

rọi…

+ Đặt vật nặng bằng kim loại vào nam

- Giải đáp các thắc mắc khi cần thiết

Trang 37

châm điện N.

+ Nhấn nút rơle cho cần rơi Đọc kết quả

trên đồng hồ hiển thị số, ghi số liệu

+ Lặp lại thí nghiệm vài lần với các

khoảng cách NQ khác nhau

- Bao quát toàn bộ lớp học, theo dõi họcsinh làm thí nghiệm

+ Xử lý số liệu và tính gia tốc rơi tự do - Hỗ trợ những nhóm HS kĩ năng thao tác

yếu

- Làm thí nghiệm xong, thu dọn dụng cụ thí

nghiệm

- Kiểm tra toàn bộ dụng cụ thí nghiệm

- Suy nghĩ và trình bày câu trả lời

- Trả lời câu hỏi a, b phần 5 SGK

- Nhận xét câu trả lời của bạn

- Yêu cầu: HS trả lời các câu hỏi a, b phần

5 trong SGK

- Nhận xét câu trả lời của HS

- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ làm thực hành

- Ghi kết quả thí nghiệm, ghi nhớ yêu cầu

của giáo viên

- Yêu cầu: HS về nhà viết báo cáo thí nghiệm, thông báo thời hạn nộp báo cáo

- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau

Trang 38

CHƯƠNG II ĐỘNG LỰC HỌC CHẤT ĐIỂM Bài 13: LỰC TỔNG HỢP VÀ PHÂN TÍCH LỰC.

A MỤC TIÊU

- Hiểu được các khái niệm lực, hợp lực

- Biết cách xác định hợp lực của các lực đồng quy và phân tích 1 lực thành các lực

thành phần có phương xác định

2 Kỹ năng:

- Biết giải các bài tập về tổng hợp và phân tích lực

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Xem lại những kiến thức đã học về lực mà HS đã học từ lớp 6 và lớp 8

- Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm về quy tắc hình bình hành

2 Học sinh:

- Xem lại khái niệm về lực đã học ở lớp 6, biểu diễn lực bằng 1 đoạn thẳng có hướng

học ở lớp 8

- Một số thí nghiệm ảo về tổng hợp và phân tích lực

- Một số hình ảnh minh họa

- Một số câu hỏi trắc nghiệm cho phần củng cố

- Phát biểu khái niệm về lực - Đặt câu hỏi yêu cầu HS nhắc lại kiến

thức về lực I – Nhắc lại về lực Lực là một đại lượng vật lý đặc trưng cho

tác dụng của vật này lên vật khác, kết quả là truyền gia tốc cho vật hoặc làm cho vật

bị biến dạng

- Đọc phần 2 SGK Xem hình H 13.1 - Nhận xét câu trả lời và nhấn mạnh tác

dụng của lực

- Vẽ lực mà dây treo tác dụng lên quả rọi - Yêu cầu: HS quan sát hình 13.1 và chỉ rõ

lực mà dây treo tác dụng lên quả rọi Lực được biểu diễn bằng một vectơ, vectơ lực được biểu diễn ba82ng một mũi tên

- Quan sát hình 13.2 và trả lời câu hỏi C1

SGK - Nhận xét câu trả lời.- Yêu cầu: HS quan sát hình 13.2 và trả lời - Gốc của mũi tên là điểm đặt của lực. - Phương và chiều của mũi tên là phương

Trang 39

câu hỏi C1 SGK

- Nhận xét và đánh giá câu trả lời và chiều của lực. - Độ dài của mũi tên biểu diễn bằng độ

lớn của lực (theo một tỷ lệ xích nhất định)

Hoạt động 2 (…phút): Tổng hợp lực.

- Xem SGK, suy nghĩ và đưa ra khái niệm

về tổng hợp lực - Yêu cầu: HS xem SGK tìm hiểu kháiniệm về tổng hợp lực II –Tổng hợp lực

- Nhận xét câu trả lời

- Đọc SGK và trả lời câu hỏi - Yêu cầu: HS đọc SGK , nêu câu hỏi về

khái niệm tổng hợp lực

Khái niệm tổng hợp lực (SGK)

- Ghi nhận quy tắc tổng hợp lực - Nhận xét câu trả lời của HS

- Làm thí nghiệm minh họa về tổng hợplực

a) Thí nghiệm : (sgk)

- Hoạt động nhóm kiểm nghiệm quy tắc - Tổ chức hoạt động nhóm b) Quy tắc tổng hợp lực (sgk)

được gọi là quy tắc hình bình hành, đó cũng chính là quy tắc cộng vectơ

- Trình bày kết quả thí nghiệm theo nhóm

- Nhận xét kết quả hoạt động nhóm

- Nhận xét kết quả

Ta có thể tìm được hợp lực của hai lực đồng quy F

gọi quy tắc đa giác

- Nội dung của quy tắc đa giác : (SGK)

Trang 40

Hoạt động 3 (…phút): Phân tích lực

- Đọc SGK phần 3, trả lời câu hỏi:

- Phân tích lực là gì?

- Lấy ví dụ thực tiễn về phân tích lực

- Yêu cầu: HS đọc SGK phần 3

- Nêu câu hỏi

- Yêu cầu: HS lấy ví dụ về phân tích lực

- Nhận xét câu trả lời

III – Phân tích lực

- Khái niệm phân tích lực : ( SGK)

- Hoạt động cá nhân giải bài tập 2, SGK

- Trình bày bài giải trên bảng

- Yêu cầu: HS giải bài tập 2 SGK

- Đồng thời yêu cầu HS trả lời câu hỏi 1 và

Tiêu đề	Động Học Chất Điểm
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Vật Lý
Thể loại	bài giảng
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	144
Dung lượng	1,13 MB