- Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, sự việc, hiện tượng... - Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, sự việc
Trang 1học sinh về dự tiết học ngày hôm nay !
Trang 24 Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
1 Áo chàm đưa buổi phân ly
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.
2 Chú bé vùng dậy vươn vai một cái bỗng biến thành một tráng sĩ
mình cao hơn trượng, oai phong, lẫm liệt.
3 Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
Áo chàm
mình cao hơn trượng
như
lồng lồng
mặt trời trong lăng
(Hoán dụ)
(So sánh)
(So sánh, điệp ngữ, nhân hoá)
(Ẩn dụ, Điệp ngữ)
Trang 32 Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
a.- Đêm tháng năm rất ngắn.
- Ngày tháng mười rất ngắn.
b - Mồ hôi rơi rất nhiều.
c - Con đường rất dài.
1 Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
3 Con đường mòn chạy thẳng đến tận chân trời.
(Tục ngữ)
(Ca dao)
(Báo nhân dân)
Cách nói bình thường.
Cách nói phóng đại.
Trang 4A Nối B
1 Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối
1 Phóng đại về mức độ
b Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần
2 Phóng đại về quy mô
c Con đường mòn chạy thẳng đến tận chân trời 3.Phóng đại về tính chất Lần lượt nối các ví dụ ở cột A với mỗi hình thức phóng đại ở cột B sao cho phù hợp.
I Nói quá và tác dụng của nói quá
Trang 5- Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức
độ, quy mô, tính chất của sự vật, sự việc, hiện
tượng.
Trang 6I Nói quá và tác dụng của nói quá
2 Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
a.- Đêm tháng năm rất ngắn.
- Ngày tháng mười rất ngắn.
b - Mồ hôi rơi rất nhiều.
c - Con đường rất dài.
1 Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
3 Con đường mòn chạy thẳng đến tận chân trời.
(Tục ngữ)
(Ca dao)
(Báo nhân dân)
Cách nói bình thường.
Cách nói phóng đại.
- Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy
mô, tính chất của sự vật, sự việc, hiện tượng. Theo em cách
nói nào hay hơn ? Tại sao ?
Cách nói thứ nhất hay hơn vì cách nói đó có tác dụng nhấn mạnh, gây ấn tượng và
tăng sức biểu cảm.
- Nói quá có tác dụng nhấn mạnh, gây ấn tượng tăng
sức biểu cảm.
Trang 7II Ghi nhớ
Nói quá là biện pháp tu từ phóng
đại mức độ, quy mô, tính chất của sự
vật, sự việc, hiện tượng được miêu tả
để nhấn mạnh, gây ấn tượng tăng sức
biểu cảm
Bài tập 1: Phép tu từ nói quá còn gọi là:
A Đối chiếu
B So sánh ngầm.
C Cường điệu hoá, ngoa dụ, thậm xưng.
D Điệp khúc.
Bài tập 2: Đọc các ví dụ sau và thực hiện những yêu cầu nêu ở bên dưới.
a Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
b Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi Từ giờ đến sáng em có thể đi lên đến tận trời được.
Trang 8I Nói quá và tác dụng của nói quá
II Ghi nhớ
Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức
độ, quy mô, tính chất của sự vật, sự việc,
hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây
ấn tượng tăng sức biểu cảm
Bài tập 2: Điền các thành ngữ sau vào chỗ trống / / để tạo biện pháp tu từ nói quá: bầm gan tím ruột, chó ăn đá gà ăn sỏi, nở từng khúc ruột, ruột để ngoài da, vắt chân lên cổ.
a Ở nơi / / thế này, cỏ không mọc nổi nữa là trồng rau trồng cà.
b Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai cũng/ /
c Cô Nam tính tình xởi lởi, / /
d Lời khen của cô giáo làm cho nó / /.
e Bọn giặc hoảng hồn / / mà chạy.
chó ăn đá gà ăn sỏi
bầm gan tím ruột
ruột để ngoài da
nở từng khúc ruột
vắt chân lên cổ
Trang 9II Ghi nhớ
Nói quá là biện pháp tu từ phóng
đại mức độ, quy mô, tính chất của sự
vật, sự việc, hiện tượng được miêu
tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng tăng
sức biểu cảm
Kể chuyện quả bí khổng lồ.
Phóng đại về mức độ, quy mô, tính chất của
sự việc dựa trên cơ
sở có thực.
Có tác dụng nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
Phóng đại về mức độ, quy mô, tính chất của sự việc trên cơ sở không có thực.
Có tác dụng
gây cười (Tác
dụng tiêu cực)
•Tình huống 1:
•Nam đỏ mặt quay sang nói với mẹ:
” Mẹ nói như xiếc ấy”
•Tình huống 2 :
•Trong giờ sinh hoạt, bạn Sơn đứng lên có ý kiến: “ Một số bạn lớp mình, ăn như rồng cuuốn, uống như rồng leo nhưng khi lànm thì như mèo mửa
? Theo em, bạn Nam và bạn Sơn vận dụng cách nói quá vào trong giao tiếp nh ư vậy có được không? Tại sao ?
Trang 10I Nói quá và tác dụng của nói quá
II Ghi nhớ
Nói quá là biện pháp tu từ phóng
đại mức độ, quy mô, tính chất của sự
vật, sự việc, hiện tượng được miêu
tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng tăng
sức biểu cảm.
III Luyện tập
Bài Tập 3: Đặt câu với thành ngữ
dùng biện pháp nói quá sau đây:
nghiêng nước nghiêng thành, dời
non lấp biển, lấp biển vá trời, mình
đồng da sắt, nghĩ nát óc.
Bài tập 4: Tìm 5 thành ngữ so sánh có
sử dụng phép nói quá.
Bài tập 5: Viết một đoạn văn ngắn giới thiệu về
vẻ đẹp của vịnh Hạ Long Trong đoạn văn có sử dụng phép tu từ nói quá ( gạch chân dưới phép
tu từ nói quá).
Trang 11II Ghi nhớ
Nói quá là biện pháp tu từ phóng
đại mức độ, quy mô, tính chất của sự
vật, sự việc, hiện tượng được miêu
tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng tăng
sức biểu cảm.
III Luyện tập
Bài Tập 3: Đặt câu với thành ngữ
dùng biện pháp nói quá sau đây:
nghiêng nước nghiêng thành, dời
non lấp biển, lấp biển vá trời, mình
đồng da sắt, nghĩ nát óc.
Bài tập 4: Tìm 5 thành ngữ so sánh có
sử dụng phép nói quá.
Bài tập 5: Viết một đoạn văn ngắn giới thiệu về
vẻ đẹp của vịnh Hạ Long Trong đoạn văn có sử dụng phép tu từ nói quá ( gạch chân dưới phép
tu từ nói quá).
b) Bác Dương thôi đã thôi rồi Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta.
(Nguyễn Khuyến)
Trong hai trường hợp sau, trường hợp nào sử dụng biện pháp tu từ nói quá ?
Cỏ non xanh tận chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.
(Nguyễn Du)
Nói quá
Nói giảm, nói tránh.
Trang 12I Nói quá và tác dụng của nói quá
II Ghi nhớ
Nói quá là biện pháp tu từ phóng
đại mức độ, quy mô, tính chất của sự
vật, sự việc, hiện tượng được miêu
tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng tăng
sức biểu cảm.
III Luyện tập
Bài Tập 3: Đặt câu với thành ngữ
dùng biện pháp nói quá sau đây:
nghiêng nước nghiêng thành, dời
non lấp biển, lấp biển vá trời, mình
đồng da sắt, nghĩ nát óc.
Bài tập 4: Tìm 5 thành ngữ so sánh có
sử dụng phép nói quá.
Bài tập 5: Viết một đoạn văn ngắn giới thiệu về
vẻ đẹp của vịnh Hạ Long Trong đoạn văn có sử dụng phép tu từ nói quá ( gạch chân dưới phép
tu từ nói quá).
III Hướng dẫn học bài ở nhà
1 Học thuộc phần ghi nhớ SGK.
2 Xem lại các ví dụ đã phân tích.
3 Làmvà bổ sung bài tập từ 1 đến 6.
4 Chuẩn bị cho tiết học “Nói giảm, nói tránh” (Tiết 40)