Lai hai cap tinh trang

Bài soạn số 7:Bài 44: sự nhân lên của virút trong tế bào chủ Giáo viên h ớng dẫn : Cô Hoàng Thị Xuyến Thầy Vũ Văn Thờng Cô Ng ời soạn : Chu Văn Thành Bùi Thị Thu Hơng Thèn Anh Tuấn Vũ

Bài soạn số 7:

Bài 44: sự nhân lên của virút trong tế bào chủ

Giáo viên h ớng dẫn : Cô Hoàng Thị Xuyến

Thầy Vũ Văn Thờng Cô

Ng

ời soạn : Chu Văn Thành

Bùi Thị Thu Hơng Thèn Anh Tuấn

Vũ Thị Thu Hằng

Đàm Thị Nguyệt

Lớp : 10 A1 I- Mục tiêu của bài :

Sau khi học xong bài này học sinh phải đạt đợc những yêu cầu sau :

- Trình bày đợc các giai đoạn xâm nhiễm và phát triển của virut

- Phân biệt đợc virut ôn hoà và virut độc

- Trình bày đợc các quá trình lây nhiễm và phát triển của virut HIV trong cơ thể ngời

- Có ý thức và phơng pháp phòng tránh HIV/AIDS

II- Mục đích- phơng pháp- phơng tiện dạy học :

A.Dạy bài mới Vấn đáp tìm tòi bộ

phận, Biểu diễn bằng

hình ảnh

Máy chiếu, các câu hỏi, phiếu học tập

B.Củng cố bài học Thuyết trình Máy chiếu

Phiếu học tập số 1:

Hãy trình bày các giai đoạn xâm nhiễm và phát triển của phagơ

1 Hấp phụ

2 Xâm nhập

3 Sinh tổng hợp

4 Lắp ráp

5 Phóng thích

Phiếu học tập số 2:

Sơ nhiễm

(giai đoạn cửa sổ)

Không triệu chứng

Biểu hiện triệu chứng AIDS

III- Tiến trình bài học :

A - Dạỵ bài mới.(40 phút)

Đặt vấn đề: Virut không có cấu tạo té bào không có quá trình trao đổi chất,

trao đổi năng lợng mà chúng phụ thuộc hoàn toàn vào tế bào chủ, nên ở virut quá trình sinh sản đợc gọi là quá trình nhân lên Sự nhân lên của virut đợc tìm hiểu trong bài học này

Nội dung Thờigian Hoạt động của GV&HS

I Chu trình nhân lên của virut

1 Các giai đoạn xâm nhiễm và

phát triển của phagơ

- Chu trình nhân lên của phagơ

trong tế bào chủ gồm 5 giai đoạn

chính:

 Hấp phụ

 Xâm nhập(xâm nhiễm)

 Sinh tổng hợp

 Lắp ráp

 Phóng thích (giải phóng)

ND của phiếu học tập 1:

Các giai

1 Hấp

phụ

Phagơ bám lên bề mặt tế bào chủ nhờ thụ thể thích hợp với thụ thể của tế bào chủ

2 Xâm

nhập

Bao đuôi của phagơ

co lại để đẩy bộ gen của phagơ chui và trong tế bào chủ

20'

15'

GV: để thấy rõ quá trình xâm nhiễm

và phát triển của virut chúng ta sẽ nghiên cứu 2 VD ở phagơ T (virut ở vi khuẩn) và HIV (virut ở ngời)

GV: yêu cầu HS nghiên cứu thông tin trong SGK phần 1 T.148+149 và H44 SGK T.148 và trả lời câu hỏi: Có thể chia chu trình nhân lên của phagơ thành mấy giai đoạn? là những giai

đoạn nào?

HS: Nghiên cứu SGK và trả lời GV: Lắng nghe và chính xác hoá kiến thức cho HS

GV: Chiếu các hình ảnh và yêu cầu

HS quan sát GV: Phát phiếu học tập cho HS và yêu cầu HS làm việc theo nhóm để hoàn thành nội dung trong phiếu học tập dựa vào quan sát hình ảnh và thông tin trong SGK

GV: chiếu hình ảnh của phiếu học tập HS: làm việc theo nhóm cử đại diện trả lời

GV: lắng nghe, nhận xét và chính xác hoá kiến thức cho HS

2

3 Sinh

tổng hợp

Bộ gen của phagơ

điều khiển bộ máy

di truyền của tế bào chủ tổng hợp ADN

và vỏ capsit cho mình

4 Lắp

ráp

Vỏ capsit bao lấy lõi ADN, các bộ phận phụ nh đĩa gốc, đuôi gắn lại với nhau tạo thành phagơ mới

5 Phóng

thích

Các phagơ mới đợc tạo thành phá vỡ tế bào chủ chui ồ ạt ra ngoài hoặc tạo thành một lỗ thủng trên vỏ

tế bào chủ và chui từ

từ ra ngoài

2 Virut ôn hòa và virut độc.

- Viruts độc là những virut phát

triển làm tan tế bào chủ

- Virut ôn hòa là là những virut

mà bộ gen của nó gắn vào NST

của tế bào chủ nhng tế bào chủ

vẫn sinh trởng bình thờng

- Tế bào tiềm tan là tế bào mang

virut ôn hòa

Khi có một số tác dụng ở bên

ngoài nh tia tử ngoại hoặc các tác

nhân đột biến có thể chuyển virut

ôn hòa thành virut độc làm tan tế

bào

5'

GV yêu cầu HS trả lời một số câu hỏi:

- Tại sao mỗi loại virut chỉ có thể nhiểm một loại tế bào nhất định?

- Làm thế nào virut có thể phá vỡ tế bào để chui ra ồ ạt?

GV giải thích:

- Trên bề mặt tế bào có các thụ thể dành riêng cho mỗi loại virut đó là tính đặc hiệu

- Virut có hệ gen mã hóa Libôxôm làm tan thành tế bào

GV yêu cầu HS:

Qua quan sát hình ảnh phân biệt virut

ôn hòa và virut độc và thế nào là tế bào tiềm tan?

HS quan sát hình ảnh trả lời

GV lắng nghe và nhận xét chính xác hóa kiến thức trên máy chiếu

II HIV và hội chứng AIDS.

1 Khái niêm về HIV

HIV là virut gây hội chứng suy

giảm miễn dịch ở ngời

2 Ph ơng thức lây nhiễm.

+ Qua đờng máu

+ Qua đờng tình dục

+ Từ mẹ truyền sang con (bào

thai, sữa mẹ)

- Đối tợng dễ bị nhiễm HIV là gái

mại dâm, nghiện hút (phần lớn là

thanh niên)

3 Các giai đoạn phát triển của

hội chứng AIDS

- HIV có khả năng lây nhiễm và

phá hủy các tế bào của hệ thống

miễn dịch (tế bào Limphô T, đại

thực bào) làm mất khả năng miễn

dịch của cơ thể

- Vi sinh vật cơ hội là vi sinh vật

lợi dụng lúc cơ thể bị suy giảm

miễn dịch để tấn công

- Bệnh cơ hội: là bện do vi sinh

vật cơ hội gây nên (ví dụ: lao

phổi, viêm màng não…)

Đáp án của phiếu học tập số 2

Giai

đoạn

Thời

gian kéo

dài Đặc điểm

20' 2'

3'

10'

GV hỏi: Khi nào thì virut ôn hòa trở thành virut độc?

HS suy nghĩ trả lời

GV chính xác kiến thức

GV đặt vấn đề chuyển ý sang phần II

GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin trong SGK kết hợp với những hiểu

biết trả lời câu hỏi: HIV là gì?

HS trả lời, GV lắng nghe và hoàn thiện kiến thức

GV hỏi: Hãy nêu những phơng thức lây truyền của HIV qua kiến thức đã học ở lớp 8 và các phơng tiện thông tin đại chúng?

HS trả lời, GV chính xác hóa kiến thức

GV hỏi tiếp: Các đối tợng nào đợc xếp vào nhóm có nguy cơ lây nhiễm cao?

HS suy nghĩ và vận dụng kiến thức ở lớp dới trả lời

GV lắng nghe, nhận xét và chuẩn hóa kiến thức

GV chuyển ý: Vậy các giai đoạn phát triển của hội chứng AIDS là gì?

GV chiếu hình ảnh các giai đoạn xâm nhiễm và phát triển của HIV Yêu cầu

HS quan sát kết hợp nghiên cứu thông tin trong SGK và trả lời câu hỏi: Tại sao nói HIV gây suy giảm miễn dịch

ở ngời và hội chứng này gây hậu quả gì?

GV giảng giải: Một số bệnh nhân khi

bị nhiễm HIV sẽ bị nhiễm bệnh cơ hội

và chết vì các bệnh cơ hội

HS nghiên cứu SGK và quan sát hình

ảnh trả lời

GV hoàn thiện kiến thức cho HS

GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin SGK và hoàn thành phiếu học tập số 2 theo nhóm

HS thảo luận theo nhóm và cử đại diện trả lời

GV nghe, chữa và cho đáp án đúng

4

nhiễm

(giai

đoạn

cửa sổ)

2 tuần

đến 3

tháng

Biểu hiện bệnh cha rõ, có thể sốt nhẹ

Không

triệu

chứng

1 - 10

năm Có thể sốt, ỉachảy không rõ

nguyên nhân…

Số lợng tế bào

giảm

Biểu

hiện

triệu

chứng

AIDS

Giai

đoạn

cuối

Có triệu chứng

điển hình của AIDS nh viêm niêm mạc thực quản, phế quản, phổi … viêm não, ung th da

và máu Sau đó virut tấn công vào tế bào thần kinh, cơ và làm cơ thể chết vì tê liệt và điên dại

4 Phòng tránh

- Sống lành mạnh (không tiêm

chích ma túy, quan hệ tình dục an

toàn, sống chung thủy một vợ một

chồng)

- Loại trừ các tệ nạn xã hội

- Hiểu biết về HIV/AIDS

- Tuyên truyền cho mọi ngời

phòng tránh

- Vệ sinh các dụng cụ y tế

5'

GV giúp HS hoàn thành lệnh ở cuối mục trong SGK

GV chuyển ý sang phần 4: Hiện nay cha có thuốc chữa AIDS đặc hiệu, vậy

để phòng tránh và hạn chế việc lây truyền HIV, chúng ta có thể sử dụng những biện pháp nào?

HS trả lời qua những hiểu biết trên các phơng tiện thông tin đại chúng

B Củng cố bài học (5 phút):

- Chơi trò chơi:

+ Đại diện một nhóm lên gắn các hình ảnh quá trình nhân lên của virut lên

tờ bìa giấy trắng treo trên bảng

+ Đại diện nhóm khác gắn các ô chữ giải thích và tên các giai đoạn tơng ứng

- GV cho HS đọc kết luận cuối bài ở SGK trang 151

- Yêu cầu HS về trả lời các câu hỏi và bài tập cuối bài