Bài 28: Lăng kính

Vì vậy lăng kính được biểu diễn như hình vẽ Mặt bên Đáy Mặt bên A n A A1 A2 B1 B2 C1 C2 ABC là tiết diện thẳng của lăng kính... Đường truyền của tia sáng đơn sắc qua lăng kính.. Vậy khi

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Giáo viên: Vũ Văn Khân

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Chiếu một tia sáng từ không khí vào môi

trường có chiết suất n i là góc tới, r là góc khúc

xạ, góc khúc xạ sẽ nhận giá trị nào sau đây? (hình vẽ)

A i‡0, r=0

B i=r

C i>r

D i<r

i

r N

N’

n

I S

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 2: Chiếu tia sáng từ môi trường có chiết suất n

ra không khí SI là tia tới, tia nào là tia khúc xạ?

A IK1

B IK2

C IK3

D IK4

i

r N

N’

n

I S

K4

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 3: Chiếu một tia sáng từ môi trường trong suôt có

toàn phần là :

Thứ 6 ngày 21 tháng 3 năm 2008

CHƯƠNG VII: MẮT DỤNG CỤ QUANG HỌC

Tìm hiểu một số dụng cụ quang học thường dùng

- Lăng kính

- Thấu kính

- Kính lúp

- Kính hiển vi

- Kính thiên văn

- Mắt

Thứ 6 ngày 21 tháng 3 năm 2008

Bài 28 – Lăng kính

I Cấu tạo của lăng kính.

– Định nghĩa: Lăng kính là một khối chất trong suốt, đồng chất (thủy tinh, nhựa …) thường có dạng lăng trụ tam giác.

Cạnh

Hai mặt bên

Đáy

A

A1

A2

B1

B2

C1

C2

Bài 28 – Lăng kính

I Cấu tạo của lăng kính.

Ta chỉ xét chùm tia sáng hẹp

truyền qua tiết diện thẳng

(ABC)

Vì vậy lăng kính được biểu

diễn như hình vẽ

Mặt bên

Đáy

Mặt bên

A

n

A

A1

A2

B1

B2

C1

C2

ABC là tiết diện thẳng của lăng kính

Bài 28 – Lăng kính

I Cấu tạo của lăng kính.

* Góc chiết quang A

* Chiết suất n

Ta sẽ khảo sát lăng kính đặt trong không khí

Mặt bên

Đáy

Mặt bên

n

A

Góc chiết quang A

n

Bài 28 – Lăng kính

II Đường truyền của tia sáng qua lăng kính.

1 Tác dụng tán sắc ánh sáng trắng.

Đỏ

T ím

Ánh sáng trắng

Lăng kính có tác dụng phân

tích chùm sáng trắng qua

nó thành nhiều chùm sáng

màu khác nhau

Bài 28 – Lăng kính

II Đường truyền của tia sáng qua lăng kính.

1 Tác dụng tán sắc ánh sáng trắng.

2 Đường truyền của tia sáng (đơn sắc) qua lăng kính.

Vậy khi tia ló ra khỏi lăng kính thì tia ló

bao giờ cũng lệch về phía đáy lăng kính

so với tia tới.

Chiếu tia sáng đơn sắc SI đến mặt bên AB của lăng kính

Tại I: tia khúc xạ lệch gần pháp tuyến,

nghĩa là lệch về phía đáy lăng kính

S

Tại J: tia khúc xạ lệch xa pháp tuyến,

1 r 2

D

A

Góc tạo bởi tia ló và tia tới gọi là

góc lệch D

Tia tới

Tia ló

n

Bài 28 – Lăng kính

III Các công thức lăng kính.

sini1= nsinr1 sini2= nsinr2 A= r1 + r2

D= i1 + i2 - A

Ghi chú: Nếu các góc i 1 và A (nhỏ hơn 10 o ) thì có thể viết:

i 1 = nr 1 i 2 = nr 2

A=r 1 +r 2 D=(n-1)A

S

S’ N

1 r 2

D

A

Bài 28 – Lăng kính

IV Công dụng của lăng kính

1 Máy quang phổ

-Bộ phận chính: lăng kính

-Công dụng: xác định được cấu tạo của nguồn sáng

Máy quang phổ

C

JJ

L2

F

S

P

Nguồn

sáng

Lăng kính

Dải màu trên

Bài 28 – Lăng kính

IV Công dụng của lăng kính

1 Máy quang phổ

2 Lăng kính phản xạ toàn phần

Là lăng kính thủy tinh có tiết diện thẳng là tam giác vuông cân Sử dụng để tạo ảnh thuận chiều (máy ảnh, ống nhòm …)

C

B

A

S

J

B

C A

R

Phản xạ toàn phần trong

máy ảnh, ống nhòm…

L ng kính phản xạ ăng kính phản xạ

toàn phần

Bài 28 – Lăng kính

2 Lăng kính phản xạ tồn phần

Bài 28 – Lăng kính

V Củng cố và hướng dẫn

 Lăng kính được đặc trưng bởi góc chiết quang A

và chiết suất n

 Tia ló ra khỏi lăng kính luôn lệch về phía đáy lăng kính so với tia tới

 Các công thức lăng kính

 Lăng kính là bộ phận chính của máy quang phổ

sini1 = nsinr1

sini2 = nsinr2

Bài 28 – Lăng kính

Bài tập củng cố:

 Bài tập 1: Một lăng kính trong suốt có tiết diện thẳng là tam giác vuông (Hình vẽ) Góc chiết quang A của lăng kính có giá trị nào?

đường truyền của tia sáng 60 o

Bài 28 – Lăng kính

Bài tập 2: Có 3 trường hợp truyền tia sáng qua lăng kính như hình vẽ

Ở các trường hợp nào sau đây, lăng kính không làm lệch tia ló về phía đáy?

A Trường hợp  B Hai trường hợp  và 

C Ba trường hợp ,  và  D Không trường hợp nào

I

J

I

J

I J

Bài tập củng cố:

Bài tâp ví dụ

Một lăng kính có chiết suất Tiết diện thẳng của lăng kính là một tam giác đều ABC Chiếu một tia sáng đơn sắc SI vào mặt bên AB của lăng kính góc tới i1= 600 Góc i2 và góc lệch D qua lăng kính có những trị số nào sau đây:

A i2 =450, D= 600 B i2 =600, D= 600

C i2 =450, D= 300 D i2 =600, D= 300

3

CHÚC CÁC THẦY GIÁO, CÔ GIÁO

VÀ CÁC EM HỌC SINH MẠNH KHOẺ