Bài 28: Lăng kính

Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là hiện tượng tia sáng bị đổi phương khi truyền xiên góc qua mặt phân cách của hai môi trường trong suốt B.. Nếu môi trường khúc xạ chiết quang hơn môi trườ

Giáo án điện tử

LÊ KIỆN- T Lý-THPT BC Núi Thành ổ Lý-THPT BC Núi Thành.

Tiết 53 :

Kiểm tra bài cũ.

 Câu 1: Phát biểu nào sau đây là: sai

A Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là hiện tượng tia sáng bị đổi

phương khi truyền xiên góc qua mặt phân cách của hai

môi trường trong suốt

B Góc khúc xạ và góc tới tỉ lệ nghịch với nhau.

C Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới và ở phía bên kia

pháp tuyến so với tia tới.

D Tia khúc xạ và tia tới ở trong hai môi trường khác nhau.

Đáp án câu 1

B

Kiểm tra bài cũ.

khúc xạ :

A Nếu môi trường 1 chiết quang kém môi trường 2 thì n 2 > n 1

B Nếu môi trường 1 chiết quang kém môi trường 2 thì n 1 > n 2

C Nếu môi trường khúc xạ chiết quang hơn môi trường tới

thì góc khúc xạ lớn hơn góc tới

D Câu A và C đều đúng

Đáp án câu 2

A

Kiểm tra bài cũ.

Câu 3: Chiếu một tia sáng từ môi trường trong suôt có chiết

suất n 1 đến môi trường trong suốt có chiết suất có chiết suất n 2

, góc tới là i , góc giới hạn phản xạ toàn phần là i gh Điều kiện

để có tia sáng phản xạ toàn phần là :

A n 1 > n 2 và i < i gh

B n 1 > n 2 và i > i gh

C n 1 < n 2 và i < i gh

D n 1 < n 2 và i > i gh

Đáp án câu 3

B

I.Cấu tạo của lăng kính

chất và hình dạng như thế nào?

Lăng kính là một khối chất trong suốt, đồng chất ( thủy tinh, nhựa…), thường có dạng lăng trụ tam giác.

C

B1

C1

A1

A’

C

A

B’

 Hai mặt bên là 2 mặt có giao tuyến là cạnh ( AA ’ )

 Mặt đối diện với cạnh là đáy của lăng kính.

 Tiết diện vuông góc với cạnh của lăng kính gọi là tiết diện

chính(A 1 B 1 C 1 ).

 Góc nhị diện giữa hai mặt bên gọi là góc chiết quang (A) hay góc ở đỉnh.

I.Cấu tạo của lăng kính.

a.Định nghĩa:

b Cấu tạo:

- Một lăng kính được đặc trưng bởi góc chiết quang A và chiết suất n.

* Chú ý:

A

Không khí

- Chỉ khảo sát lăng kính đặt trong không khí

II Đường truyền của tia sáng qua lăng kính

=> Lăng kính phân tích ( tán sắc ) chùm sáng trắng thành nhiều chùm có màu khác nhau

Chu øm s

áng tra

éng

Chu øm s

áng tra

éng

Chùm sáng đơn sắc

Chùm sáng ló ra khỏi lăng kính có đặc điểm thế nào?

Chùm sáng hẹp đơn sắc chiếu đến mặt bên lăng kính thì tia ló ra khỏi lăng kính lệch về đáy lăng kính so với tia tới.

A

2

S

i1

i2

r1 r

2

R

Chùm sáng hẹp khúc xạ theo hướng như thế nào?

III.Công thức lăng kính

A

2

R S

i1

i2

D

r

1

r2

Áp dụng định luật khúc xạ ánh sáng

Ta có :

sin i1

sin r1 = n sin i1 = nsin r1

Tương tự : sin r2

sini2 = 1n

 sin i2 = nsin r2

M

III.Công thức lăng kính

A

2

R S

i1

i2

D

r

1

r2

M

Ta có : A = M (góc có cạnh tương ứng vuông góc)

 A = r1 + r2 Mà: M = r1 + r2 ( góc ngoài của tam giác I1MI2)

Tuơng tự D = ( i1 – r1) + (i2 – r2)

D = (i1 + i2) – ( r1 + r2) suy ra D = i1 + i2 - A

III.Công thức lăng kính

Ghi nh : ớ :

Ghi nh : ớ : Các công thức l ng kính l ng kính ăng kính là khối ăng kính là khối

sin i1 = nsin r1

sin i2 = nsin r2

A = r1 + r2

D = i1 + i2 - A

A

2

R S

i1

i2

r2

r1 D

Nếu các góc là nhỏ :

.

1

i n r

i n r

















IV- CÔNG DỤNG CỦA LĂNG KÍNH

1 Máy quang phổ:

Lăng kính là bộ phận chính của máy quang phổ Máy này nhờ có lăng kính mà phân tích chùm sáng phức tạp thành nhiều thành phần đơn sắc khác nhau.

C

JJ

L L 1

L2

F

S

P

Dải màu sau lăng kính

Lăng kính

Chùm sáng phức tạp đựơc lăng kính

phân tích thành nhiều màu

B

A

S

J

45o

B

C

A

R

IV- CÔNG DỤNG CỦA LĂNG KÍNH

2 Lăng kính phản xạ toàn phần:

Là lăng kính thủy tinh, có tiết diện là tam giác vuông cân

Tiết diện lăng kính có hình gì?

=> Được sử dụng để tạo ảnh thuận chiều như: ống

nhòm, máy ảnh, kính tiềm vọng, gương phẳng, …

IV- CÔNG DỤNG CỦA LĂNG KÍNH

2 Lăng kính phản xạ toàn phần:

Phản xạ toàn phần trong

máy ảnh, ống nhòm, kính

tiềm vọng….

L ng kính phản xạ ăng kính là khối

toàn phần

Bài tập củng cố và vận dụng.

 Câu 1 : Chọn phát biểu sai khi nói về lăng kính.

A Lăng kính làm bằng khối chất trong suốt.

B Lăng kính làm lệch tia ló về đáy lăng kính so với tia

tới.

C Lăng kính là bộ phận chỉ có trong máy quang phổ.

D Một lăng kính được đặc trưng bởi góc chiết quang A

và chiết suất n.

Đáp án câu 1

C

Câu 2 :

Cho một lăng kính có góc chiết quang A =60 0 và chiết suất

n = .Chiếu một tia sáng nằm trong một tiết diện thẳng của lăng kính , vào mặt bên của lăng kính dưới góc tới i 1 =

45 0

2

Tính góc lệch D của tia sáng?

L i gi i câu 2: ời giải câu 2: ải câu 2:

*sini n.sin r

1

0 1

sin sin 45 1 sin

2

i r

n

2

0

0 2

2

Sử dụng bộ công thức :

Ch©n thµnh c¶m ¬n quý

thÇy c« vÒ dù giê

Ch©n thµnh c¶m ¬n quý

thÇy c« vÒ dù giê