I.Giai cấp: 1.Định nghĩa: Người ta gọi là giai cấp, những tập đoàn to lớn gồm những người khác nhau về địa vị của họ trong 1 hệ thống sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử, khác nhau v
Trang 1Câu 23: Giai cấp là gì? Đấu tranh giai cấp trong tình hình thực tiễn của cách mạng Việt Nam hiện nay?
I.Giai cấp:
1.Định nghĩa: Người ta gọi là giai cấp, những tập đoàn to lớn gồm những người khác nhau về địa vị của họ trong 1 hệ thống sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử, khác nhau về quan hệ của họ (thường thì những quan hệ này được pháp luật thừa nhận) đối với tư liệu sản xuất, về vai trò của họ trong tổ chức lao động và như vậy là khác nhau về cách hưởng thụ và về phần của cải xã hội ít hoặc nhiều mà họ được hưởng Giai cấp là những tập đoàn người mà tập đoàn này có thể chiếm đoạt lao động của tập đoàn khác do chỗ các tập đoàn đó có địa vị khác trong trong một chế độ xác định.
-Thứ nhất: nói đến giai cấp là nói đến tập đoàn người và hệ thống các tập đoàn người chứ không phải cá nhân riêng lẻ
-Thứ hai: giai cấp là 1 cặp phạm trù kinh tế xã hội có tính lịch sử Khi nói đến giai cấp là người ta nói đến sự khác nhau giữa tập đoàn người về địa vị trong hệ thống kinh tế - xã hội nhất định Đó là địa vị thống trị hay bị trị? Đây là đặc trưng cơ bản nhất về giai cấp
*Khi nói đến giai cấp là 1 phạm trù mang tính lịch sử xã hội, điều đó
có nghĩa là giai cấp có quá trình hình thành, quá trình tồn tại, phát triển và diệt vong
*Trong một phương thức sản xuất nhất định, các giai cấp khác nhau
ở 3 điểm căn bản sau:
-Khác nhau về quan hệ sở hữu đối với lư liệu sản xuất, đây là sự khác nhau căn bản nhất
-Khác nhau về vai trò trong tổ chức lao động xã hội, trong tổ chức quản lý sản xuất
-Khác nhau về phương thức, cách thức hưởng thụ và về phần của cải xã hội
2.Nguồn gốc xuất hiện giai cấp:
-Do quá trình phát triển sản xuất, tạo ra của cải dư thừa và một tầng lớp trong xã hội chiếm lĩnh của cải đó trở thành những người giầu có
và như vậy xuất hiện giai cấp
-Chế độ chiếm hữu về tư liệu sản xuất là cơ sở trực tiếp nhất hình thành các giai cấp Ngoài ra, chiến tranh cũng là nguyên nhân đẩy một số tù binh biến thành nô lệ
Trang 2-Sự xuất hiện giai cấp trong xã hội là một tất yếu khách quan và đi kèm theo nó là sự tiêu vong của các giai cấp cũng là một tất yếu khách quan
II.Đấu tranh giai cấp:
1.Định nghĩa đấu tranh giai cấp: Đấu tranh giai cấp theo Lênin: thực chất là cuộc đấu tranh của quần chúng bị tước hết quyền,
bị áp bức và người lao động chống bọn có đặc quyền, đặc lợi, bọn áp bức và bọn ăn bám; cuộc đấu tranh của những người công nhân, người làm thuê hay của những người vô sản chống lại những người hữu sản hay giai cấp tư sản.
2.Nguyên nhân của đấu tranh giai cấp: có nhiều nguyên nhân,
trong đó có 3 nguyên nhân chủ yếu
-Sự khác biệt về lợi ích cơ bản giữa giai cấp thống trị và giai cấp bị trị
mà trước hết là lợi ích kinh tế
-Sự áp bức và sự đàn áp về chính trị, xã hội và tinh thần, đó là sự bất bình đẳng trong xã hội trên tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là kinh tế -Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất với quan hệ sản xuất Mâu thuẫn này thể hiện về mặt xã hội đó là đấu tranh giai cấp
3.Các hình thức đấu tranh giai cấp: (3 hình thức cơ bản)
-Đấu tranh kinh tế (thấp nhất)
-Đấu tranh tư tưởng
-Đấu tranh chính trị (cao nhất)
4.Vai trò của đấu tranh giai cấp:
-Đấu tranh giai cấp là 1 trong những động lực phát triển quan trọng nhất của các xã hội có giai cấp, là đòn bẩy của lịch sử, là động lực phát triển của các mặt khác nhau của đời sống xã hội, là nguyên nhân của sự thay thế các hình thái kinh tế xã hội có giai cấp
-Đấu tranh giai cấp không những có tác dụng cải tạo xã hội, xóa bỏ các lực lượng sản xuất đang kìm hãm sự phát triển của xã hội mà còn cải tạo bản thân các giai cấp cách mạng
5.Đặc điểm của đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản (2 đặc
điểm)
-Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống lại giai cấp tư sản là 1 cuộc đấu tranh triệt để, lâu dài, gian khổ, khó khăn và phức tạp
-Cuộc đấu tranh này dựa trên cơ sở liên minh chiến lược các lực lượng cách mạng đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Đó là sự liên minh giữa công nhân với nông dân và các tầng lớp xã hội khác
III.Đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta
Trang 31.Tính tất yếu của cuộc đấu tranh trong thời kỳ quá độ từ CNTB lên CNXH
-Tính tất yếu đã được Mác, Lê nin đề cập đến
-Theo đó, thời kỳ quá độ không phải là 1 hình thái kinh tế xã hội mà
là một thời đoạn, một giai đoạn chuyển giao từ xã hội này sang xã hội khác do đó giữa chúng có nhiều yếu tố, nhiều bộ phận đan xen với nhau cả trong kinh tế lẫn trong chính trị, văn hóa Do đó đấu tranh giai cấp là 1 tất yếu
2.Đặc điểm đấu tranh giai cấp của Việt Nam
-Từ khi thành lập cho đến nay, Đảng ta luôn xác định nước ta từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội không trải qua chế độ phát triển tư bản chủ nghĩa Đây là đặc điểm lớn, bao chùm của cách mạng nước ta
-Xuất phát từ đặc điểm này đòi hỏi chúng ta phải phát triển nền kinh
tế hàng hóa nhiều thành phần, đa dạng hóa về hình thức sở hữu Đại hội X của Đảng xác định các thành phần kinh tế bao gồm (5 thành phần): kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân (cá thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân), kinh tế tư bản nhà nước, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài
-Cuộc đấu tranh giai cấp của nước ta là cuộc đấu tranh giữa 2 con đường: con đường đi lên chủ nghĩa xã hội và con đường tư bản chủ nghĩa Thực chất của cuộc đấu tranh này là cuộc đấu tranh dưới nhiều hình thức, giữa một bên là quần chúng nhân dân lao động, các lực lượng xã hội đi theo con đường dẫn đến mục tiêu chủ nghĩa xã hội, đoàn kết trong mặt trận thống nhất dân tộc do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo với một bên là các thế lực thù địch, các tổ chức, các phần tử chống phá độc lập dân tộc, chống Đảng, chống nhân dân
-Thực chất của cuộc đấu tranh giai cấp hiện nay của nước ta đó là thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ và văn minh -Tính chất của cuộc đấu tranh giai cấp này là gay go, phức tạp, lâu dài, gian khổ nhưng nhất định sẽ giành thắng lợi vẻ vang