Khái niệm: Tư tưởng XHCN là hệ thống các tư tưởng, các học thuyết phản ánh cuộc đấu tranh của đông đảo quần chúng lao động chống áp bức bóc lột; những ước mơ, nguyện vọng của quần chúng lao động về một xã hội công bằng, bình đẳng, không có tình trạng người áp bức bóc lột người và quan niệm về những con đường, giải pháp và những điều kiện tiến tới xã hội tương lai tốt đẹp.
Trang 1Bộ MÔN cHủ NGHĩA Xã HộI KHOA HọC
Tr ờng đại học s phạm hà NộI
Khoa Giáo dục Chính trị
Tr ờng đại học s phạm hà NộI
Khoa Giáo dục Chính trị
Trang 2chươngưviii Cơưcấuưx ưhộiư-ưgiaiưcấpưvàã
Cơưcấuưx ưhộiư-ưgiaiưcấpưvàã liênưminhưgiữaưcôngư
trìnhưxâyưdựngưChủưnghĩaưx ưhộiưởưViệtưNamưã
III.ư Cơư cấuư x ư hộiư –ư giaiư cấpư vàư liênư minhư côngư –ưã
III.ư Cơư cấuư x ư hộiư –ư giaiư cấpư vàư liênư minhư côngư –ưã
Nôngư–ưtríưthứcưtrongưquáưtrìnhưxâyưdựngưCNXHư ởưViệtưnam
NộIưDUNGưBàIưHọC
Trang 3Khái niệm.
- C¬ cÊu x· héi
- Cơ cấu xã hội - giai cấp là hệ thống các giai cấp, tầng lớp xã hội và các mối quan hệ giữa chúng
CCXH-GC = Các GC, tầng lớp + quan hệ giữa chúng.
I.C¬cÊux héi–giaicÊptrong·
Qu¸tr×nhx©ydùngChñnghÜax héi·
1 Quan niÖm vÒ c¬ cÊu x· héi – giai cÊp
Trang 4*VÞ trÝ cña c¬ cÊu x· héi – giai cÊp.
- Cơ cấu xã hội - giai cấp là nội dung cơ bản nhất của
cơ cấu xã hội Mỗi chế độ xã hội, tương ứng với một
cơ cấu kinh tế sẽ hình thành một cơ cấu giai cấp nhất định
V× sao c¬ cÊu x· héi giai cÊp lµ néi dung c¬ b¶n nhÊt cña c¬ cÊu x· héi?
Trang 5+ Cơ cấu xã hội - giai cấp có vị trí trung tâm, cơ
bản nhất của cơ cấu xã hội trong xã hội có giai cấp đối kháng Vì:
Sự phân chia trong XH chủ yếu là phân chia g/c
và lịch sử xã hội loài người từ khi có g/c là lịch sử đấu tranh giai cấp
Giai cấp có liên quan đến sở hữu về TLSX nên
cơ cấu giai cấp quy định tính chất và bản chất của các quan hệ xã hội khác về xã hội, chính trị, pháp
lý, đạo đức, tôn giáo, thẩm mỹ… CCGC là yếu tố
đặc trưng cho sự khác nhau về chất giữa xã hội này với xã hội khác, là cốt lõi của toàn bộ tổ chức xã
hội
Trang 62 Xu hướng biến đổi cơ cấu giai cấp
trong thời kỳ quá độ
- Sự xích lại gần nhau từng bước giữa các giai cấp, tầng lớp xã hội trong quan hệ với tư liệu sản xuất.
- Sự xích lại gần nhau về tính chất lao động.
- Sự xích lại gần nhau trong mối quan hệ phân phối tư liệu tiêu dùng.
- Sự xích lại gần nhau trong tiến bộ về đời sống tinh thần
Trang 9Tính quy luật của sự biến đổi cơ cấu xã hội – giai cấp
- Sự biến đổi của CCXH-GC gắn liền víi sự biến đổi của cơ cấu kinh tế.
- Quá trình biến đổi GC cũ sang
CCXH-GC mới là một quá trình diễn ra dần dần từng bước và là một quá trình liên tục trong suốt thời kỳ quá độ.
- CCXH-GC biến đổi và phát triển trong mối quan hệ vừa đấu tranh, vừa liên minh.
- Sự biến đổi của CCXH-GC mang tính đa dạng và thống nhất.
Trang 10biến đổi của
cơ cấu kinh
tế.
Trang 11Quá trình biến đổi CCXH-GC cũ sang CCXH-GC mới là một quá trình diễn ra dần dần từng bước và là một quá trình liên tục
trong suốt thời kỳ quá độ.
Trang 12CCXH-GC biến đổi và phát triển trong mối quan hệ vừa đấu tranh, vừa liên minh, xích lại gần nhau, tiến tới từng bước xóa bỏ hiện tượng bóc lột giai
cấp trong xã hội.
Trang 13Sự biến đổi của cơ cấu xã hội Sự biến đổi của cơ cấu xã hội – – giai cấp mang giai cấp mang
số l ợng và chất l ợng.
Trang 15II Liên minh công Liên minh công –– nông nông –– trí thức trong quá trình trí thức trong quá trình xây dựng CNXH
1 Tính tất yếu của liên minh giữa giai cấp công nhân với
nông dân và trí thức
- Mác - Ăngghen mới chỉ đề cập tới liên minh công nông
- Lênin đã phát triển những quan điểm của Mác -
Ăngghen qua thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở n ớc
Nga và nói đến khả năng liên minh công, nông, trí thức
- Xuất phát từ mối liên hệ tự nhiên giữa ba ngành kinh tế công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp và khoa học công nghệ trong quá trình xây dựng CNXH
- Liên minh công, nông, trí thức là điều kiện để giai cấp công nhân giữ vai trò lãnh đạo
Trang 162 Nội dung cơ bản của liên minh giữa giai cấp công nhân với nông dân và trí thức
Nội dung chính trị của liên minh:
Là cơ sỏ vững chắc cho khối đại đoàn kết toàn dân,
đảm bảo vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân
Nội dung kinh tếcủa liên minh:
Nhằm thoả mãn những nhu cầu, lợi ích kinh tế của công, nông, trí thức Đây là nội dung quyết định nhất
Nội dung văn hoá, xã hội của liên minh:
Nhằm xây dựng nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc
Trang 17III Cơ cấu xã hội – giai cấp và liên minh công, nông, trí thức trong quá trình xây dựng CNXH ở Việt Nam
1 Cơ cấu xã hội – giai cấp trong quá trình xây dựng
- Cơ cấu xã hội – giai cấp biến đổi theo xu h ớng tiến bộ
Trang 182 Liªn minh gi÷a giai cÊp c«ng nh©n víi n«ng d©n vµ trÝ thøc trong qu¸ tr×nh x©y dùng CNXH ë ViÖt Nam
a §Æc ®iÓm cña giai cÊp c«ng nh©n, n«ng d©n vµ
trÝ thøc trong qu¸ tr×nh x©y dùng CNXH ë ViÖt Nam
- §Æc ®iÓm cña giai cÊp c«ng nh©n ViÖt Nam?
- §Æc ®iÓm cña giai cÊp n«ng d©n ViÖt Nam?
- §Æc ®iÓm cña tÇng líp trÝ thøc ViÖt Nam?
Trang 19b Nội dung cơ bản của liên minh giữa công nhân với nông dân và trí thức trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam
- Nội dung chính trị?
- Nội dung kinh tế?
- Nội dung văn hoá, xã hội?
Trang 20Trªn lÜnh vùc chÝnh trÞ
- Mục đích của liên minh là để thực hiện nhu cầu, lợi ích chính trị cơ bản của công nhân, nông dân, trí
thức là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
- Nguyên tắc của liên minh là do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo
- Thưc hiện liên minh về chính trị phải:
Xây dựng nhà nước XHCN vững mạnh
Xây dựng và không ngừng hoàn thiện nền dân chủ XHCN
Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của các
tổ chức chính trị của công nhân (công đoàn), nông dân (hội nông dân) và trí thức (hội nghề nghiệp, hội KHKT…)
Trang 22Trªn lÜnh vùc kinh tÕ
- Mục đích của liên minh là thỏa mãn các lợi ích kinh tế của các giai cấp và tầng lớp xã hội
- Thực hiện liên minh trên lĩnh vực kinh tế, phải:
+ Xác định cơ cấu kinh tế hợp lý+ Được thực hiện qua các khâu của các quá trình kinh tÕ, các lĩnh vực kinh tế, các địa bàn, vùng, miền trong cả nước
+ Từng bước hình thành quan hệ sản xuất XHCN trong quá trình thực hiện liên minh
+ Nhà nước có vai trò quan trọng trong liên minh kinh tế
Trang 24trên lĩnh vực văn hoá, xã hội
Liờn minh chớnh trị, kinh tế suy cho đến cựng là để phục vụ mục tiờu dõn giàu, nước mạnh, xó hội cụng bằng, dõn chủ, văn minh…
- Tăng trưởng kinh tế gắn liền với tiến bộ và cụng bằng xó hội, giữ gỡn và phỏt huy bản sắc văn húa dõn tộc, bảo vệ mụi
trường sinh thỏi”
- Những nội dung của liờn minh văn húa, xó hội được thực hiện thụng qua việc tiến hành cỏch mạng XHCN trờn lĩnh vực tư
tưởng, văn húa để xõy dựng nền văn húa tiờn tiến đậm đà bản sắc dõn tộc, xõy dựng lối sống mới, con người mới…
- Trong nội dung văn hoá, xã hội trí thức có vai trũ quan tr ng, tr c ọng, trực ực
- Trong nội dung văn hoá, xã hội trí thức có vai trũ quan tr ng, tr c ọng, trực ực
ti p nâng câo dân trí, tạo điều kiện đẻ các tầng lớp nhân dân h ởng thụ
và sáng tạo các giá trị văn hoá.