Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO) cho báo điện tử

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN QUANG HIẾU TỐI ƯU HÓA CÔNG CỤ TÌM KIẾM SEO CHO BÁO ĐIỆN TỬ LUẬN VĂN THẠC SỸ CHUYÊN NGÀNH: BÁO CHÍ HỌC MÃ SỐ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN QUANG HIẾU

TỐI ƯU HÓA CÔNG CỤ TÌM KIẾM (SEO) CHO

BÁO ĐIỆN TỬ

LUẬN VĂN THẠC SỸ CHUYÊN NGÀNH: BÁO CHÍ HỌC

MÃ SỐ: 60320101

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Nguyễn Thị Trường Giang

Hà Nội, năm 2016

LỜI CẢM ƠN

Qua thời gian học tập và nghiên cứu tại Khoa báo chí Trường Đại học Khoa học xã hội nhân văn, đến nay tôi đã hoàn thành luận văn thạc sỹ Báo chí học với đề tài “Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO) cho báo điện tử ở Việt Nam”

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS TS Nguyễn Thị Trường Giang, giảng viên hướng dẫn đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn PGS TS Đặng Thị Thu Hương, các thầy,

cô giảng viên trong khoa Báo chí – Truyền thông và các thầy, cô giảng dạy các bộ môn đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn này

Trong quá trình thực hiện luận văn không thể tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Tôi rất mong nhận được sự thông cảm và góp ý của các thầy

cô giáo, của các anh chị và các bạn đồng môn

Trân trọng cảm ơn!

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoàn đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi; Toàn bộ các số liệu nêu trong luận văn là trung thực; Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào khác

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Quang Hiếu

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 6

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỐI ƯU HÓA CÔNG CỤ TÌM KIẾM (SEO)

CHO BÁO ĐIỆN TỬ Error! Bookmark not defined

1.1.Khái niệm Error! Bookmark not defined.

1.2.Vai trò của tối ưu hoá công cụ tìm kiếm cho báo điện tửError! Bookmark not defined.

1.3.Những nhân tố ảnh hưởng tới việc tối ưu hoá công cụ tìm kiếm cho

báo điện tử Error! Bookmark not defined.

1.4.Cách thức ứng dụng SEO cho báo điện tử Error! Bookmark not defined.

Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined.

Chương 2: THỰC TRẠNG TỐI ƯU HÓA CÔNG CỤ TÌM KIẾM CHO BÁO

ĐIỆN TỬ Error! Bookmark not defined

2.1.Giới thiệu về các cơ quan báo chí được khảo sátError! Bookmark not defined.

2.2.Khảo sát tối ưu hóa công cụ tìm kiếm trên báo Dân Trí, VietNamNet

và VietnamPlus Error! Bookmark not defined.

2.3.Những kết quả đạt được và tồn tại khi tối ưu hóa công cụ tìm kiếm ở 3

báo được khảo sát Error! Bookmark not defined.

Tiểu kết Chương 2 Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM

NÂNG CAO TỐI ƯU HÓA CÔNG CỤ TÌM KIẾM CHO CÁC BÁO ĐIỆN TỬError! Bookmark not defined

3.1.Những vấn đề đặt ra Error! Bookmark not defined.

3.2.Một số giải pháp nhằm nâng cao tối ưu hóa công cụ tìm kiếm cho báo

điện tử Error! Bookmark not defined.

Tiểu kết Chương 3 Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 1.1 Hình ảnh một số báo điện tử phổ biến ở Việt Nam Error!

Bookmark not defined

Hình 1.2 Hình so sánh thị phần của các công cụ tìm kiếmError! Bookmark

not defined

Hình 1.3 Hình ảnh bảng kết quả tìm kiếm của GoogleError! Bookmark not

defined

Hình 1.4 Ảnh chụp thành phần trong một kết quả tìm kiếm hiển thị trên bảng

kết quả tìm kiếm của Google Error! Bookmark not defined Hình 1.5 Thời gian trung bình mà người Việt dành để dùng internet Error!

Bookmark not defined

Hình 1.6 Biểu đồ tỷ lệ người sử dụng các mạng xã hội ở Việt Nam Error!

Bookmark not defined

Hình 1.7 So sánh tỷ lệ nhấp chuột ở top 10 trên bảng kết quả tìm kiếm Error!

Bookmark not defined

Hình 1.8 Biểu đồ tỷ lệ nhấp chuột ở 10 kết quả tìm kiếm đầu tiên của Error!

Bookmark not defined

Hình 1.9 Biểu đồ nghiên cứu tỷ lệ nhấp chuột trên bảng kết quả tìm kiếm

Google của Caphyon năm 2014 Error! Bookmark not defined Hình 1.10 Kết quả tìm kiếm thể hiện tít của tác phẩm báo điện tử Error!

Bookmark not defined

Hình 1.11 Kết quả tìm kiếm thể hiện phần mô tả của tác phẩm báo điện tử

Error! Bookmark not defined Hình 2.1 Giao diện trang chủ của báo điện tử Dân TríError! Bookmark not

defined

Hình 2.2 Giao diện trang chủ của Báo điện tử VetnamnetError! Bookmark

not defined

Hình 2.3 Giao diện trang chủ của Báo điện tử Việt Nam Plus Error!

Bookmark not defined

Hình 2.4 Kết quả tìm kiếm với từ khóa “vắc xin Quinvaxem & Pentaxim”

Error! Bookmark not defined Hình 2.5 Kết quả tìm kiếm từ khóa “tái cơ cấu viễn thông”Error! Bookmark

not defined

Hình 2.6 Kết quả tìm kiếm từ khóa “đàm phán TPP thành công” Error!

Bookmark not defined

Hình 2.7 Kết quả tìm kiếm với từ khóa “thảm sát 6 người Bình Phước” Error!

Bookmark not defined

Hình 2.8 Kết quả tìm kiếm từ khóa “động đất ở Nepal”Error! Bookmark not

defined

Hình 2.9 Kết quả tìm kiếm từ khóa “kỳ thi THPT Quốc gia 2015” Error!

Bookmark not defined

Hình 2.10 Cụm bài viết về chủ đề: Thi THPT Quốc gia 2015 báo VNPlus

Error! Bookmark not defined Hình 2.11 Một số nội dung được chia sẻ không có định hướng cụ thể Error!

Bookmark not defined

Hình 2.12 Top 10 báo có số tin bài bị đăng lại nhiều nhất trên Baomoi Error!

Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sự ra đời của Internet đã mang đến những thay đổi lớn cho nhân loại Số người sử dụng Internet trên thế giới ngày càng tăng Tại Việt Nam, Internet xuất hiện từ năm 1997 Trong những năm gần đây, nước ta luôn nằm trong nhóm những quốc gia có tốc độ phát triển Internet nhanh nhất thế giới Theo số liệu của trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), số người dùng Internet ở nước ta hiện nay vào khoảng 31 triệu người, chiếm gần 35% dân số

Trước một kho dữ liệu khổng lồ, người dùng Internet rất khó khai thác được những thông tin cần thiết Để giải quyết vấn đề này, các công cụ tìm kiếm như Google, Yahoo, Bing, Altavista đã ra đời và ngày càng phát triển Trong đó, Google với cơ chế hoạt động nhanh, hiệu quả, phù hợp với người dùng, là công cụ tìm kiếm phổ biến nhất hiện nay Với công cụ tìm kiếm Google, người dùng chỉ cần gõ một hoặc một cụm từ khóa vào hộp text Gần như ngay lập tức, họ nhận lại được một danh sách những liên kết của các trang web Danh sách đó có thể là vài chục, vài trăm hoặc hàng triệu liên kết của các trang web cá nhân, các trang thông tin điện tử… và cả các báo điện tử Vấn đề là người dùng sẽ không thể và không muốn truy cập vào tất cả các trang web có trong danh sách Họ thường chỉ chú ý đến những liên kết đầu tiên và nếu không tìm thấy trang web mong muốn, họ sẽ thay đổi từ khóa tìm kiếm để thực hiện lệnh tìm kiếm mới Do đó, những trang web nằm ở những vị trí đầu tiên của bảng kết quả tìm kiếm Google sẽ có nhiều cơ hội được người dùng ghé thăm Và đây chính là điều mà báo điện tử quan tâm Vì tăng

cơ hội được người dùng lựa chọn tức là tăng lượng truy cập Điều này đồng nghĩa với việc tăng thương hiệu, uy tín; tăng doanh thu quảng cáo, nguồn thu duy nhất của báo điện tử Mặc dù, trên thế giới một số hình thức thu phí đối với người đọc báo điện tử đã được áp dụng nhưng chưa thực sự phổ biến trên thế giới và Việt Nam

Việc gia tăng thứ hạng trên bảng kết quả của công cụ tìm kiếm Google đóng vai trò quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của báo điện tử

Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm còn được gọi với thuật ngữ SEO (viết tắt của

“Search Engine Optimization” hay “Search Engine Optimizer”) là việc thực hiện những cách thức làm tăng thứ hạng của trang web lên những vị trí đầu trên bảng kết quả của công cụ tìm kiếm Đối với tác phẩm báo điện tử, SEO giúp cho các tác phẩm trở nên phù hợp với cơ chế hoạt động của công cụ tìm kiếm Google bằng việc nghiên cứu từ khóa; tối ưu hóa tít, sapô, chính văn, hình ảnh, liên kết; quảng

bá tác phẩm Điều này giúp tăng thứ hạng của tác phẩm báo điện tử trên bảng kết quả của Google, giúp tác phẩm tiếp cận công chúng nhanh hơn

Trong vài năm trở lại đây, thuật ngữ SEO đang dần được biết đến rộng rãi Các báo điện tử cũng bước đầu nắm bắt và thực hiện tối ưu hóa công cụ tìm kiếm thông qua bộ phận kinh doanh, bộ phận kỹ thuật của báo, hoặc thuê các công ty SEO, các kỹ thuật SEO bên ngoài và hướng dẫn cho phóng viên, biên tập viên những thao tác cơ bản về SEO Tuy nhiên, việc ứng dụng SEO vẫn chưa thực sự đem lại hiệu quả cao Bằng chứng là số lượng các báo điện tử có thứ hạng tốt trên trang kết quả của Google còn khá khiêm tốn Trong khi đó, nhờ thực hiện SEO tốt hơn mà nhiều trang thông tin điện tử, trang web cá nhân có thứ hạng cao hơn các báo điện tử, dù chất lượng tốt, dù chất lượng nội dung và hình thức thông tin khó

có thể sánh bằng

Thực tế là hầu hết các báo điện tử chưa dành sự quan tâm đúng mức cũng như chưa thấy được ý nghĩa đích thực của tối ưu hóa công cụ tìm kiếm đối với tác phẩm báo điện tử Bản thân đội ngũ sáng tạo tác phẩm phần nhiều vẫn chỉ coi đây

là nhiệm vụ của bộ phận kỹ thuật hoặc không hiểu rõ về cơ chế hoạt động của các công cụ tìm kiếm, thiếu sự phân tích và áp dụng một cách logic các cách thức tối

ưu hóa Trong khi đó, các lớp học về SEO còn nặng về yếu tố kỹ thuật, chưa kết hợp được khả năng tư duy, kỹ năng của nhà báo với các kỹ năng SEO

Nhận thức được tầm quan trọng của tối ưu hóa công cụ tìm kiếm cho các tác phẩm báo điện tử cùng những hạn chế xung quanh vấn đề này, tác giả luận văn đã lựa chọn đề tài “Tối ưu hoá công cụ tìm kiếm (SEO) cho báo điện tử” làm đề tài cho luận văn của mình

2 Lịch sử nghiên cứu liên quan đến đề tài

Tuy mới xuất hiện ở Việt Nam được gần 20 năm nhưng báo điện tử đã và đang phát triển mạnh mẽ, thu hút sự quan tâm của toàn xã hội cũng như đội ngũ những người nghiên cứu báo chí Thời gian qua, đã có nhiều cuốn sách, đề tài nghiên cứu, luận văn thạc sĩ về báo điện tử và về tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO)

Những cuốn sách như “Báo điện tử - Những vấn đề cơ bản” (2011, NXB Chính trị - Hành chính, Hà Nội) của PGS TS Nguyễn Thị Trường Giang, “Sáng tạo tác phẩm báo

Giang chủ biên, “Báo điện tử - Đặc trưng và phương pháp sáng tạo” (2014, NXB Chính trị quốc gia – Sự thật) do TS Nguyễn Trí Nhiệm và PGS TS Nguyễn Thị Trường Giang đồng chủ biên, “Các thủ thuật làm báo điện tử” do Vũ Kim Hải, Đinh Thuận biên soạn, đều nêu lên những vấn đề cơ bản về báo điện tử

Đề tài nghiên cứu khoa học ở Trường Đại học KHXH-NV về báo mạng điện

tử và Internet chủ yếu mang tầm vĩ mô như: đề tài “Báo chí trực tuyến ở Việt Nam một số vấn

Học viện Báo chí và Tuyên truyền cũng có một số đề tài như “Quản lý xã hội đối với báo

Những khía cạnh, vấn đề cụ thể của báo mạng điện tử đã được đề cập đến trong nhiều luận văn thạc sĩ như: “Báo điện tử với việc khai thác và sử dụng nguồn tin từ mạng xã hội”

(Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Báo chí học của Nguyễn Thị Hằng, Đại học

KHXHNV năm 2011); “Sử dụng mạng xã hội trong phát triển thương hiệu báo điện tử (Khảo sát Báo

Báo chí học của Hoàng Thị Kim Khánh, Đại học KHXHNV năm 2015); “Hoạt động

Quang Huy, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, năm 2006); “Cách thức đưa tin đa phương

của Phạm Thị Hồng, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, năm 2010); “Vấn đề sử dụng

học của Lê Minh Yến, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, năm 2011); “Mối quan hệ

giữa tác phẩm báo mạng điện tử và vấn đề tối ưu hóa công cụ tìm kiếm Google” (Luận văn thạc sỹ chuyên ngành Báo chí học của Đặng Linh Chi, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, năm 2014);…

Cuốn sách về tối ưu hóa công cụ tìm kiếm chính thống, đầu tiên của Google

là “Google search engine optimization starter guide” vào năm 2010 đã có những

giải thích và hướng dẫn rất cụ thể về các cơ chế hoạt động của công cụ tìm kiếm Google và một số những phương pháp để tăng thứ hạng trên bảng tìm kiếm Một cuốn sách quan trọng nữa phải kể đến (được amazon bình chọn trong 2 năm liền)

thành viên kỳ cựu của SEOmoz Một số cuốn sách khác về SEO cũng khá nổi tiếng

với nhiều thông tin có giá trị như: “The link buiding book” của Paddy Moogan;

“SEO Fitness Workbook” của Jason McDonald; “Tối ưu hóa: làm thế nào để thu hút khách hàng bằng seo , truyền thông xã hội và tiếp thị nội dung” của Lee

Beginners” của Amit Bhawnani; “Search Engine Optimization for Dummies” của

Peter Kent;… Tại Việt Nam, Tổ chức giáo dục iNet cũng cho ra đời cuốn sách

“SEO Master”của tác giả Nguyễn Trọng Thơ, NXB Lao Động năm 2010.

Cũng do cơ chế tìm kiếm và xếp hạng của Google thường xuyên thay đổi vì vậy việc gây khó khăn cho nhà nghiên cứu trong việc biên tập thành các tài liệu có giá trị tham khảo dài hạn Tuy vậy, các bài viết về SEO từ các tổ chức giáo dục, từ các đơn vị chuyên về marketing online tương đối nhiều Các chương trình học và tài liệu của tổ chức SEO Việt hoặc Vinalink được những người làm SEO chuyên

nghiệp đánh giá rất cao Một số bài viết thu hút được lượng độc giả lớn như: Tính

khả dụng và thứ hạng trên máy tìm kiếm – Việt SEO dot Net; Kết quả tìm kiếm Google không sử dụng Keywords Meta Tag – Việt SEO dot Net; Những vấn đề hay mắc phải trong quá trình SEO – Ngọc Chinh Blog; Thủ thuật tăng CTR bằng tiêu

đề mới lạ – SEO Top VN; Thủ thuật tối ưu hóa thẻ title – Thạch Phạm Blog; 8 lưu

ý khi viết blog cho SEO – Thạch Phạm Blog;…

Các nghiên cứu và bài viết về SEO cho báo điện tử còn rất hạn chế, tại Việt Nam hiện chưa có các bài viết liên quan đến chủ đề này Tuy nhiên, cũng đã có rất nhiều các bài viết bằng tiếng nước ngoài mà nổi bật nhất là bài viết “10 SEO tips for journalists” và “PR 2.0 and how the web is changing journalism” của tác giả Paul Anthony viết năm 2010 và được đăng tải trên website webdistortion.com

TÀI LIỆU THAM KHẢO

TIẾNG VIỆT

1 Frank Bass (2007), Hướng dẫn tìm kiếm trên internet và viết báo của hang

thông tấn AP, NXB Thông tấn, Hà Nội;

2 Lê Thanh Bình (2008), Truyền thông đại chúng và phát triển xã hội, NXB

Chính trị Quốc Gia, Hà Nội;

3 Bộ thông tin và Truyền Thông (2013), Sách trắng về công nghệ thông tin và

truyền thông Việt Nam 2013, NXB Thông tin và Truyền thông, Hà Nội;

4 Cimigo (2010), Báo cáo NetCitizens Việt Nam: Tình hình sử dụng và tốc độ

phát triển Internet tại Việt Nam, www.cimigo.vn;

5 Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin – Bộ Công thương (2013),

Báo cáo thương mại điện tử Việt Nam năm 2013, www.vecita.gov.vn;

6 Đức Dũng (2002), Sáng tạo tác phẩm báo chí, NXB Văn hóa – Thông tin, Hà

Nội;

7 Đức Dũng (2010), Báo chí và đào tạo báo chí, NXB Thông tấn, Hà Nội;

8 Nguyễn Văn Dững (2011), Báo chí truyền thông hiện đại, NXB Lao Động, Hà

Nội;

9 Nguyễn Văn Dững (2012), Cơ sở lý luận báo chí, NXB Lao Động, Hà Nội;

10 Nguyễn Văn Dững (chủ biên, 2000), Báo chí – Những điểm nhìn từ thực tiễn,

NXB Văn hóa – Thông tin, Hà Nội;

11 Nguyễn Thị Trường Giang (2011), Báo điện tử - Những vấn đề cơ bản, NXB

Chính trị - Hành chính, Hà Nội;

12 Nguyễn Thị Trường Giang (2014), Sáng tạo tác phẩm báo điện tử, NXB

Chính trị Quốc gia, Hà Nội;

13 The Missouri Group (2009), Nhà báo hiện đại, NXB Trẻ, Tp Hồ Chí Minh

14 Trần Dzĩ Hạ (2005), Thuật làm báo, NXB Văn hóa Thông tin, Hà Nội;