Bài 9: Axit Nitric Va Muoi Nitrat

• Hiện tượng mưa axit là gì?• Các axit chính đựơc tạo thành sau mỗi trận mưa?. • Bài hôm nay chúng ta đi tìm hiểu về một axit chính đó và muối của nó... Tính chất vật lí• Là chất lỏng ,

• Hiện tượng mưa axit là gì?

• Các axit chính đựơc tạo thành sau mỗi trận mưa?

• Bài hôm nay chúng ta đi tìm hiểu về một axit chính đó

và muối của nó.

Bài 9

Cấu tạo phân tử

Tính chất vật lí

• Là chất lỏng , không màu , trong suốt, bốc khói trong không khí ẩm.

• Dễ bị nhiệt hoặc ánh sáng phân hủy, tạo khí màu nâu

đỏ và dung dịch chuyển thành màu vàng.

4HNO 3 4NO 2  + O 2 + 2H2 O

• Tan vô hạn trong nước (d= 1,53g/cm 3 ) , sôi ở 86 o C

 Cần phải đựng HNO3 trong lọ sẫm màu hoặc bọc bằng giấy đen và để nơi khô mát.

Tính chất hóa học

I Tính chất axit

• HNO 3 mang đầy đủ tính chất của một axit.

• Vậy tính axit thể hiện ở những phản ứng nào?

+ Làm quỳ tím hóa đỏ.

+ Tác dụng với bazơ.

2HNO 3 + Ba(OH) 2  Ba(NO 3 ) 2 + 2 H 2 O

+ Tác dụng với oxit bazơ.

2HNO 3 + CuO  Cu(NO 3 ) 2 + H 2 O.

+ Tác dụng với muối của axit yếu hơn.(hoặc dễ bay

hơi)

2HNO 3 + CaCO 3  Ca(NO 3 ) 2 + CO 2  + H 2 O

II Tính oxi hóa

• HNO 3 có tính oxh mạnh.

• Trong HNO 3 thì N (+5)có thể bị khử xuống các số oxh thấp hơn (-3, 0, +1, +2, +3, +4 ).

• Tạo ra các sản phẩm như: NH 4 NO 3 , N 2 , N 2 O, NO,

NO 2 , tùy thuộc vào nồng độ của axít và bản chất của chất khử

A Tác dụng với kim loại(M)

HNO 3

HNO 3 đặc + M  NO 2

Cu + HNO 3 đặc  Cu(NO 3 ) 2 + 2NO 2 ↑ + 2H 2 O

3Cu + 8 HNO 3 loãng  3Cu(NO 3 ) 2 + 2NO↑ + 4H 2 O Chú ý:HNO 3 đặc nguội thụ động với Al,Fe

• Cu phản ứng với HNO 3:

B Tác dụng với phi kim

Khi đun nóng HNO 3 đặc oxh được nhiều phi kim như: C,

S, P,…

S + 6HNO 3 đặc  H 2 SO 4 + 6NO 2  + 2 H2 O.

3P + 5 HNO 3 + 2H 2 O  3H 3 PO 4 + 5NO

C + 4HNO 3  CO 2 + 4NO2 + 2H2 O

Ứng dụng

• Sản xuất phân đạm, NH 4 NO 3 , (NH 4 ) 2 SO 4

• Điều chế thuốc nổ , dược phẩm

Điều chế

• Dùng axit sunfuric đặc tác dụng với NaNO3khan

NaNO 3kh + H 2 SO 4đ  HNO3đ + NaHSO 4dd

 Tại sao phải dùng NaNO 3 khan và H 2 SO 4 đặc? Phản ứng trên xảy ra do axit HNO3 dễ bay hơi hơn

H 2 SO 4 Mà HNO 3 lại dễ tan trong nước nên dùng NaNO 3khan và H 2 SO 4đ để tránh lượng nươc có trong bình phản ứng hoà tan axit HNO3 mới tạo ra,làm tăng hiệu xuất.

• II Trong công nghiệp Sản xuất axít nitric gồm 3 giai

-2 Tính chất hóa học

a) PƯ trao đổi

Ba(NO3)2 + H2SO4 → BaSO4 + HNO3.

Mg(NO 3 ) 2 +2NaOH → Mg(OH) 2 + NaNO 3

Ca(NO 3 ) 2 + K 2 CO 3 → CaCO 3 + 2KNO3

c) PƯ oxi hoá :ion NO 3 thể hiện tính oxi hoá trong môi trường axit:

2 NO3 + 3Zn+ 8H + → 3Zn 2+ + 2NOkhông màu + 4H2O 2NO + O 2 → 2NO 2 (nâu đỏ)

-

Nhận biết ion nitrat

- Đun nóng nhẹ dung dịch chứa ion NO 3 với Cu và H 2 SO 4 loãng

2 NO3 + 3Cu + 8H + → 3Cu2+màu xanh + 2NOkhông màu + 4H2O 2NO + O 2 → 2NO 2 (nâu đỏ).

Chú ý:ion nitrat chỉ có tính oxi hóa trong môi trường axit

-

Chu trình của nitơ trong tự

nhiên

• Là một chu trình tuần hoàn khép kín bao gồm các quá trình:

- Quá trình chuyển hóa qua lại giữa nitơ dạng vô cơ

và nitơ dạng hữu cơ.

• Như vậy sau mỗi trận mưa có kèm theo sấm

sét(t o cao),thì axit HNO 3 được tạo thành (còn có H 2 SO4)

• hoàtan vào trong nước mưa tạo mưa axit N

2(kk) +O 2(kk) h 2NO 2NO + O 2  2NO 2

4 NO 2 + O 2 + 2H 2 O  4HNO 3

Bài tập

• Bài tập bằng violet

• Bài tập về nhà:làm hết bài tập SGK và SBT