Bài 29: Thấu kính mỏng

Định nghĩa thấu kính là gì 1/ Định nghĩa: Thấu kính là một khối chất trong suốt thủy tinh, nhựa, … giới hạn bởi hai mặt cong hoặc bởi một mặt cong và một mặt phẳng.. - Thấu kính lồi là

Giáo viên : Lê Khánh Thanh Phong

Khối 11 CB – Cần Thơ

1 Định nghĩa thấu kính là gì

1/ Định nghĩa:

Thấu kính là một khối chất trong suốt ( thủy tinh, nhựa, …) giới hạn bởi hai mặt cong hoặc bởi một mặt cong và một mặt phẳng.

2 Hãy cho biết thấu kính nào là thấu kính hội tụ

- Thấu kính lồi là thấu kính hội tụ

- Thấu kính lõm là thấu kính phân kì

Thấu kính hội tụ Thấu kính phân kì

Kí hiệu:

Nhắc lại : THẤU KÍNH HỘI TỤ

O

Trục phụ

Trục chính

* O : quang tâm của thấu kính

* Trục chính: đường thẳng đi qua O và vuông góc với mặt thấu kính

* Trục phụ: các đường thẳng khác đi qua O

* Tia tới qua quang tâm O truyền thẳng

• Khi chiếu tới thấu kính một chùm tia tới song song thì chùm tia ló cắt nhau ( hội tụ ) tại tiêu điểm ảnh của thấu kính.

Tiêu điểm vật chính F

Tiêu điểm vật phụ F

F’

O F

F’1

O

F1

• Trên mỗi trục của thấu kính hội tụ, chùm tia tới xuất phát

từ tiêu điểm vật sẽ cho chùm tia ló song song.

Nhắc lại : THẤU KÍNH PHÂN KÌ

_ Quang tâm của thấu kính phân kì có cùng tính chất như quang tâm của thấu kính hội tụ.

O

Trục phụ

Trục chính

_ Các tiêu điểm và tiêu diện (ảnh và vật) cũng được xác định tương tự như thấu kính hội tụ Điểm khác biệt là : tất cả chúng đều ảo (được tạo bởi đường kéo dài của tia sáng )

IV SỰ TẠO ẢNH BỞI THẤU KÍNH

1. KHÁI NIỆM ẢNH VÀ VẬT TRONG QUANG HỌC

- Là điểm đồng quy của chùm tia ló hay đường kéo dài

của chúng

- Ảnh điểm là:

+ Thật nếu chùm tia ló hội tụ

+ Ảo nếu chùm tia ló phân kỳ

- Là điểm đồng quy của chùm tia tới hay đường kéo dài

của chúng

- Vật điểm là:

+ Thật nếu chùm tia tới phân kỳ

+ Ảo nếu chùm tia tới hội tụ

2 Cách dựng ảnh tạo bởi thấu kính

Vẽ 2 trong 3 tia sau : a) Tia sáng qua quang tâm O, truyền

thẳngB

O F

F’

B

O F’

F

b) Tia tới song song trục chính, tia ló ( hoặc đường kéo dài ) qua tiêu điểm ảnh chính F’

B

O F

F’

B

O F’

F

c) Tia tới ( hoặc đường kéo dài ) qua tiêu điểm vật chính F, tia

ló song song trục chính

B

O F

F’

B

O F’

O F

F’

S

O F’

2) Vật có dạng một đọan thẳng nhỏ  với trục chính :

B

O F

F’

B

O F’

F

B’

B’

Vẽ ảnh B’ của B, hạ B’A’  trục chính  ảnh A’B’ của AB

A

A A’

A’

3.Các trường hợp ảnh tạo bởi thấu kính

 Xác định đặc điểm về ảnh của một thấu

kính :

* Tính chất : thât hay ảo

* Chiều : cùng hay ngược chiều

* Độ lớn của ảnh so với vật

Chúng ta hãy xem bảng tóm tắt

d d

F B’

A A’

B

O F

F’

B’ A

A’

• Vật thật (trước TK) : d > 0 ; Vật ảo (sau TK) : d < 0

• Ảnh thật (sau TK) : d’ > 0 ; Ảnh ảo (trước TK) : d’ < 0

• A’B’ cùng chiều AB thì cùng dấu

• A’B’ ngược chiều AB thì trái dấu

B’

I

V CÔNG THỨC THẤU KÍNH:

2) Công thức thấu kính: B

O F

A

B’

Chia 2 vế cho dd’f :

V CÔNG THỨC THẤU KÍNH:

3) Độ phóng đại :

B

O F

VI CÔNG DỤNG THẤU KÍNH

CỦNG CỐ:

Câu 2 : Tia tới ( hoặc đường kéo dài ) qua , tia

ló ra khỏi thấu kính sẽ đi song song với trục chính

CỦNG CỐ:

Câu 3 : Cho một thấu kính hội tụ có tiêu cự f = 20

cm Một vật sáng AB đặt trước thấu kính và cách thấu kính 60 cm Xác định vị trí , tính chất của

ảnh A’B’ cho bởi thấu kính trên :

CHÀO TẠM BIỆT ! CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!!!