BÀI 29: THẤU KÍNH MỎNGI.Mục tiêu 1.Về kiến thức -Nêu được cấu tạo của thấu kính và phân loại được các loại thấu kính thường dùng.. -Trình bày được các khái niệm về trục chính, trục phụ,
Trang 1BÀI 29: THẤU KÍNH MỎNG
I.Mục tiêu
1.Về kiến thức
-Nêu được cấu tạo của thấu kính và phân loại được các loại thấu kính thường dùng
-Trình bày được các khái niệm về trục chính, trục phụ, quang tâm, tiêu điểm vật
và ảnh, tiêu diện, tiêu cự và độ tụ của thấu kính
-Vẽ được ảnh tạo bởi thấu kính
-Nêu được đặc điểm của ảnh thật và ảnh ảo Nêu được các trường hợp tạo ảnh của thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì
-Xây dựng được các công thức của thấu kính
-Nêu được các công dụng của thấu kính
2.Về kĩ năng
-Biết vận dụng các công thức tính độ tụ, công thức xác định vị trí ảnh và công thức xác định số phóng đại ảnh để làm một số bài tập liên quan
II.Chuẩn bị
Giáo viên:
Một số thấu kính mẫu, hình ảnh sự tạo ảnh qua thấu kính
Học sinh: Ôn lại các kiến thức về thấu kính, về khúc xạ ánh sáng và lăng kính
III.Thiết kế hoạt động dạy học
Ổn định lớp
Trang 2Hoạt động của HS Trợ giúp của GV Nội dung bài học
Hs trả lời
Hs quan sát
-Hs chú ý lắng nghe
-HS chú ý lắng nghe
-HS chú ý lắng nghe
ĐVĐ: Thấu kính là bộ phận cơ bản của hầu hết các dụng cụ quang học quan trọng: máy ảnh, kính hiển vi,…Bài học ngày hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về thấu kính mỏng
GV cho hs quan sát một số hình ảnh về thấu kính và chỉ ra đặc điểm của nó, yêu cầu hs phất biểu kn thấu kính
-Đưa ra hình ảnh truyền tia sáng trong không khí để hs nhận biết thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì
Bây giờ chúng ta cùng đi tìm hiểu về thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì
-Cho hs quan sát và chỉ ra vị trí của quang tâm O, trục chính, trục phụ
Quang tâm O ở điểm chính giữa của thấu kính Trục chính vuông góc với thấu kính Trục phụ là các đường thẳng đi qua tâm O -Cho hs quan sát hình ảnh và biểu diễn trực tiếp trên máy tính:
tiêu điểm ảnh chính, tiêu điểm ảnh phụ, tiêu điểm vật chính, tiêu điểm vật phụ,
-Biểu diễn trực tiếp trên máy cho
hs thấy tiêu diện ảnh, tiêu diện vật
Bài 29: Thấu kính mỏng
I.Thấu kính Phân loại thấu kính
Là một khối chất trong suốt giới hạn bởi hai mặt cong hoặc bởi một mặt cong và một mặt phẳng
II.Khảo sát thấu kính hội tụ, phân kì
1.Quang tâm, tiêu điểm, tiêu diện hội tụ
và phân kì a,Quang tâm:
Mọi tia sáng qua quang tâm O đều truyền thẳng
b,Tiêu điểm, tiêu diện
-Tiêu điểm ảnh chính: F’
-Tiêu điểm ảnh phụ:
'
n
F
(n=1, 2, 3,…) -Tiêu điểm vật chính:F
-Tiêu điểm vật phụ:
Fn(n=1, 2, 3,…) -Tiêu diện ảnh: Mặt
Trang 3-HS đọc bài
Hs quan sát và ghi
bài
HS chú ý
-Hs thực hiện
Để thiết lập các công thức về thấu kính, người ta đặt ra 2 đại lượng quang học là tiêu cự và độ tụ
Sau đó đưa ra đơn vị của tiêu cự
và độ tụ
-Yêu cầu hs đọc phần 1 Khái niệm ảnh và vật trong quang học
Vậy làm thế nào chúng ta có thể
vẽ được ảnh đó?
Cho hs quan sát hình ảnh và đưa
ra cách vẽ( dùng các tia đặc biệt) -Tia tới qua quang tâm O - tia ló truyền thẳng
-Tia tới song song với trục chính-tia ló tương ứng đi qua tiêu điểm ảnh chính
-Tia tới đi qua tiêu điểm vật chính-tia ló đi song song với trục chính
-Tia tới song song với trục phụ-Tia ló tương ứng đi qua tiêu điểm ảnh phụ
Sau đó trực tiếp vẽ ảnh cho hs quan sát và phân tích cách vẽ -Vẽ cho hs thấy các trường hợp tạo ảnh trên máy tính để các em quan sát
-Yêu cầu các em chú ý vào bảng tóm tắt T168 sgk
Yêu cầu học sinh lên vẽ ảnh của
phẳng chứa tiêu điểm ảnh và vuông gopcs với trục chính -Tiêu diện vật: Mặt phẳng chứa tiêu điểm vật và vuông góc với trục chính 2.Tiêu cự, Độ tụ -Tiêu cự của thấu kính f=
'
OF
f>0: thấu kính hội tụ f<0: thấu kính phân kì
-Độ tụ của thấu kính: Khả năng hội tụ chùm tia sáng
D = f
1
Thấu kính phân kì có
độ tụ âm IV: Sự tạo ảnh bởi thấu kính
1.Khái niệm ảnh và vật trong quang học 2.Cách dựng ảnh tạo bởi thấu kính
Đưa ra 4 cách cho hs
Trang 4Hs thực hiện
một số vật Trước khi thiết lập các công thức
ta đưa ra cho hs một số quy ước
Yêu cầu hs tìm lại công thức 29.2
*.Củng cố: yêu cầu hs làm bài tập SGK
3.các trường hợp ảnh tạo bởi thấu kính
V.Các công thức về thấu kính
OA
=d +,d>0: vật thật +,d<0: Vật ảo
'
OA
=d’
+,d’>0: ảnh thật +,d’<0: ảnh ảo
AB
B
A' '
= k (độ phóng đại)
+,k>0: vật và ảnh cùng chiều
+,k<0: vật và ảnh ngược chiều 1.Công thức xác định vị trí ảnh
f d d
1 1 1 ' = +
2.Công thức xác định độ phóng đại ảnh
d
d k
'
−
=
VI.Công dụng của thấu kính
Dùng làm -Kính khắc phục được các tật của mắt -Kính lúp
-Máy ảnh, máy ghi hình
Trang 5-Kính hiển vi -Kính thiên văn -Ống nhòm -Đèn chiếu -Máy quang phổ