Bài 9: Axit nitric và muối nitrat

Kiểm tra bài cũCâu hỏi: Nêu tính chất hoá học chung của axit?. -Tác dụng với kim loại đứng tr ớc Hiđro trong dãy hoạt động hoá học sinh ra khí H2 - Tác dung với bazơ, oxit bazơ, và muối

Bµi 9: axit nitric vµ

muèi nitrat

(TiÕt 12)

Gi¸o viªn: NguyÔn ThÞ H ¬ng Trung t©m GDTX-D¹y nghÒ Lôc Nam

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Nêu tính chất hoá học chung của axit?

Yêu cầu:

- Điện li cho ion H+

- Làm quỳ tím hoá đỏ

-Tác dụng với kim loại đứng tr ớc Hiđro trong dãy hoạt động hoá học sinh ra khí H2

- Tác dung với bazơ, oxit bazơ, và muối của axit yếu hơn

I Cấu tạo phân tử

O

H O N

O O

.

.

.

.

.

.

.

+5

Số oxi hoá của N cực đại là +5

Bài 9: axit nitric và muối nitrat

II Tính chất vật lý của HNO 3 (SGK)

-Chất lỏng, không màu, bốc khói trong không khí ẩm, D=1,53g/ml

4HNO3 

to

- Tan trong nước theo tỷ lệ bất kỳ

- Dễ gây bỏng nặng, phá hủy da, giấy vải, …

4NO2 +O2 + 2H2O

- Kém bền, dễ bị phân huỷ khi đun nóng hoặc dưới tác dụng

của ánh sáng

III/ Tính chất hóa học của HNO 3

- Là axit mạnh: HNO3  H + NO+ 3

Làm quỳ tím  màu đỏ

- Tác dụng với bazơ, oxit bazơ, muối của axit yếu hơn tạo muối nitrat

1 Tính axit

HNO3 + NaOH + NaOH

2HNO3 + Na2CO3 

2HNO3 + CuO  Cu(NO3)2 + H2O

Cu + H2SO4

Không phản ứng

t o

(loãng)

(đặc)

2

2 Tớnh chất oxi húa mạnh:

a) Tỏc dụng với kim loại :

Cu + 4HNO3

* Thớ nghiệm 1:

đặc

Cu(NO3)2 +

0

2H2O 2NO2 +

2NO + O 2 2NO 2 Không m u àu Nâu đỏ

Nõu đỏ

Cu + HNO3

(Loóng)

Cu(NO3)2 +

3 0 +5 3 +2 NO + H+2 2O Khụng khớ

0

Cu + HNO0 +5 3 (l)  Cu(NO+2 3)2 + H2O + NO+2

Cu + HNO3 (đ)  Cu(NO3)2 + H2O + NO2

* Thớ nghiệm 2:

• Al và Fe thụ động với dung dịch HNO3 đặc nguội

- Với những kim loại có tính khử yếu: Cu, Ag, thì HNO3 đặc sẽ tạo thành NO2, với HNO3 loãng sẽ tạo thành NO

- Với những kim loại có tính khử mạnh: Mg, Al, Zn, thì HNO3 loãng có thể bị khử thành N2O, N2, NH4NO3

VD: 4Mg + 10HNO3  4Mg(NO3)2 +5 H2O + N2O

b Tác dụng với phi kim

S + 6HNO3  H2SO4 + 6NO2 + 2H2O

c Tác dụng với hợp chất có tính khử

H2S + 2HNO3  S + 2H2O + 2NO2

Thí nghiệm: Cho mẩu S nhỏ vào dung dịch HNO3 đặc

thấy có khí màu nâu thoát ra, sau đó thêm dung dịch BaCl2 vào

ta thấy tạo thành kết tủa màu trắng

Vậy sản phẩm của phản ứng trên là gì?

• Dung dịch HNO3 thể hiện tính oxi hóa mạnh ở mọi nồng độ.

( đặc) c)

(N2O,

(loãng)

NO

N2, NH4NO3)

+1 0 - 3

- Phản ứng với phi kim và các hợp chất có tính khử

KÕt luËn

IV øng dông (SGK)

-Sản xuất phân đạm: NH4NO3, Ca(NO3)2

- Sản xuất thuốc nổ, thuốc nhuộm, dược phẩm

* BÀI TẬP

Hoàn thành phương trình phản ứng sau: