Bai Cấu trúc virut nâng cao

Đặc điểm Loại virútHình dạng Axit nuclêic Vỏ prôtêin Vỏ ngoài Virút HIV... BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i VirótĐặc điểm Loại virút Hình dạng Axit nuclêic Vỏ prôtêin Vỏ ngoài Virút cấu trúc xo

BÖnh Sars

BÖnh AIDS BÖnh cóm gµ

Virut lµ g×?

Chương III: Virút và bệnh truyền nhiễm

BÀI 43: Cấu trúc các loại Virút

I KHÁI NIỆM

 Nghiên cứu mục I SGK trang 143 Trình bày sơ lược phát hiện virút Virút là gì? Có nhận xét gì về đặc điểm chung của virút?

1 Sự phát hiện ra virút

- 1892 D.I.Ivanopxki (Nga) phát hiện mầm độc gây bệnh

khảm trên cây thuốc lá.

- 1898 mầm độc được gọi là virút .

- Virút sống kí sinh bắt buộc trên tế bào vật chủ.

- Ở ngoài tế bào vật chủ gọi là hạt virút = viron

BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót

Như vậy virút có hình thái và cấu tạo như thế

nào?

 Dựa vào hình thái, ta

có thể phân chia virút

thành những loại nào?

BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót

1 Hình trụ xoắn 2 Hình khối 3 Dạng tổng hợp

Virut kh¶m

thuèc l¸ Virut Ađênô Virut HIV Phage T2

Khối đa diện Khối cầu

Đặc điểm Loại virút

Hình dạng Axit nuclêic Vỏ prôtêin Vỏ ngoài

Virút HIV

- Mỗi tam giác đều được cấu tạo bởi capsome

- Có vỏ ngoài

- Có gai glico prôtêin

BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót

Đặc điểm Loại virút

Hình dạng

Axit nuclêic

Vỏ prôtêin Vỏ ngoài

Virút cấu trúc xoắn

(TMV) Hình trụ ARN, dạng đơn xoắn Capsome ghépđối xứng nhau

(20 mặt)

ADN xoắn kép

Mỗi tam giác đều được cấu tạo bởi capsome

Không có

Virút HIV Khối cầu 2 sợi ARN

đơn

Capsome ghép với nhau

-Có vỏ ngoài -Có gai glico prôtêin

Virút cấu trúc tổng

hợp (phagơ T2) Đầu hình khối, đuôi

hình trụ

ADN xoắn kép

Đầu do các capsome hình tam giác ghép lại

Không có

Bảng 43

 Phagơ T2 có cấu trúc như thế nào?

* Cấu trúc phagơ rất phức tạp có

trụ đuôi, đĩa gốc, có gai, sợi lông

đuôi dài chứa thụ thể để bám

vào bề mặt tế bào chủ  để

xâm nhập

BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót

Phage T2

Lâi (bé gen) Axit nuclªic

Axit nuclªic Capsit

a CÊu t¹o chung:

Phøc hîp gåm axit nuclªic vµ pr«tªin ®­îc gäi lµ: Nuclª«capsit

Bé gen cña virut cã thÓ lµ

ADN hoÆc ARN ,

1 sîi hoÆc 2 sîi

Bé gen cña sinh vËt nh©n chuÈn lu«n lµ ADN 2 sîi

Bé gen (ARN) Bé gen (ADN)

Bé gen cña virut Bé gen cña sinh vËt nh©n chuÈn

Bé gen (ADN)

Bé gen cña virut cã ®iÓm g× sai kh¸c so víi so víi

bé gen cña sinh vËt nh©n chuÈn?

- Vỏ capsit được cấu tạo từ những đơn vị nhỏ hơn là capsome

 Vỏ (capsit) của virut

Vỏ capsit của virut được cấu tạo như thế nào?

Capsome

Capsit

b Các dạng cấu tạo

Axit nuclêic Capsit

Vỏ ngoài

Gai glycôprôtêin

Dựa vào hình trên, hãy cho biết:

Virut có thể có các dạng cấu tạo nào?

Đặc điểm của các dạng cấu tạo đó?

virut chỉ có cấu tạo gồm

lõi và vỏ capsit (giống

cấu tạo chung)

có lớp vỏ bọc bao bên ngoài vỏ capsit, trên có gắn các gai glycôprôtêin

lớp lipit kép và prôtêin tương tự màng sinh chất → bảo vệ virut

Vỏ ngoài

Gai glycôprôtêin

Với cấu tạo và hình thái như vậy, đặc điểm sống của virút

sẽ như thế nào?

Thí nghiệm của Franken và Conrat

Vấn đề: Tại sao virut phõn

lập được khụng phải là

virut chủng B?

Thí nghiệm này nói lên vai trò quyết định của thành phần nào? Axit nuclêic hay vỏ Prôtêin ?

Axit nuclêic có vai trò quyết định,

quy định mọi đặc điểm của virut

1957 Franken và Conrat đó tiến hành thớ nghiệm: lấy axit nuclờic của chủng A trộn với prụtờin của chủng

B  virỳt lai chủng vào cõy  cõy bệnh  phõn lập cõy bệnh  virỳt

chủng A

Thí nghiệm của Franken và Conrat

Việc có thể tách riêng axit nuclêic ra khỏi vỏ Prôtêin thành hai chất riêng như là các hợp chất hoá học; khi trộn lẫn, chúng lại có thể tự lắp ghép trở lại thành hạt virut.

Điều đó cho thấy: khi ở ngoài tế bào chủ, chúng biểu hiện đặc tính như một thể vô sinh hay hữu sinh?

ở ngoài tế bào chủ,

virut biểu hiện như

một thể vô sinh

Thí nghiệm của Franken và Conrat

Khi tồn tại trong tế bào chủ (nhiễm vào lá cây), biểu hiện của

virut như thế nào?

Chúng biểu hiện như một thể hữu

sinh, có thể nhân lên, tạo thế hệ

virut mới có đầy đủ đặc điểm di

truyền của virut ban đầu

→ Kết luận về đặc điểm sống của virut

 ở ngoài tế bào chủ, virut biểu hiện như một thể vô sinh

 Chỉ khi ở trong tế bào chủ, virut mới hoạt động như một thể sống.

→ Kí sinh bắt buộc trong tế bào chủ

Qua thí nghiệm này, ta có thể kết luận gì về đặc điểm sống

của virut khi chúng tồn tại bên trong hoặc bên ngoài tế bào?

Yêu cầu : Đọc phần III và cho biết Căn cứ vào đâu để

phân loại virút?

Dựa vào đặc điểm của vỏ prôtêin, lõi axit nuclêic,

vật chủ Phổ biến nhất là căn cứ vào vật chủ người ta chia virút thành 3 nhóm:

• Virút ở người và động vật: bộ gen là ADN

hoặc ARN.

• Virút ở vi sinh vật: hầu hết bộ gen là ADN

một số ít có thể là ADN hoặc ARN mạch đơn hay mạch kép, dạng thẳng hoặc vòng.

• Virút ở thực vật: hầu hết bộ gen là ARN

I KHÁI NIỆM

II HÌNH THÁI VÀ CẤU TẠO

1 Hình thái

III PHÂN LOẠI VIRÚT

BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót

 Virut là một vô cùng đơn giản, không …

có …

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là và …lõi là …

 Virut sống trong tế bào động vật, thực …vật, vi sinh vật được gọi là hay … … …

 Hệ gen của virut chỉ chứa 1 loại axit

nuclêic là hoặc … …

Bài tập củng cố

Từ những kiến thức đã học, em hãy hoàn thành bài tập sau đây bằng cách điền từ thích hợp vào

chỗ trống.

 Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, chưa có cấu tạo tế bào

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là …… và lõi là ……

 Virut sống ……… trong tế bào

 Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, chưa có cấu tạo tế bào

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là Prôtêin

và lõi là Axit nuclêic

 Virut sống ……… trong tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật được gọi là … …… hay ……

 Kích thước của chúng rất nhỏ, trung bình

từ……

Bài tập củng cố

 Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, chưa có cấu tạo tế bào

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là Prôtêin

và lõi là Axit nuclêic

 Virut sống ký sinh bắt buộc trong tế bào

động vật, thực vật, vi sinh vật

 Hệ gen của virut chỉ chứa 1 loại axit

nuclêic là hoặc … …

Bài tập củng cố

 Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, chưa có cấu tạo tế bào

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là Prôtêin

và lõi là Axit nuclêic

 Virut sống ký sinh bắt buộc trong tế bào

động vật, thực vật, vi sinh vật

 Hệ gen của virut chỉ chứa 1 loại axit

nuclêic là ADN hoặc ARN

Bài tập củng cố

Bài tập về nhà

 Làm các bài tập trong SGK

 Đọc phần “ em có biết ”

 Đọc trước bài 44: Sự nhân lên của Virut trong tế bào vật chủ