VIÊM TAI XƯƠNG CHŨM

VIÊM TAI XƯƠNG CHŨM– Biết được sự nguy hiểm của VTXC, đặc biệt là VTXC mạn tính hồi viêm – Hiểu được cách xử trí và theo dõi VTXC – Bác sĩ Phan văn Dưng – Bộ môn Tai Mũi Họng – Đại học y

VIÊM TAI XƯƠNG CHŨM

– Biết được sự nguy hiểm của VTXC, đặc biệt là VTXC mạn tính hồi viêm

– Hiểu được cách xử trí và theo dõi VTXC

– Bác sĩ Phan văn Dưng

– Bộ môn Tai Mũi Họng

– Đại học y khoa Huế

ĐẠI CƯƠNG

✔ VTXC là một bệnh còn phổ biến ở Việt Nam

✔ Bệnh làm ảnh hưởng sức nghe

✔ Nếu không được điều trị và theo dõi tốt có thể gây nên các biến chứng nặng, nguy hiểm tính mạng.

✔ Tùy theo cách sắp xếp, có nhiều thể bệnh:

– Theo tiến triển: VTXC cấp - VTXC mạn

– Theo nguyên nhân: VTXC chấn thương - VTXC nhiễm trùng

– Theo cơ địa: VTXC sơ sinh - người lớn - người già - ngườn đái đường

nhanh và rất mạnh, gồm 2 thành phần:

– Vỏ bọc bên ngoài gọi là màng mái (matrice) làm tiêu xương.

– Bên trong là chất lổn nhổn có mùi thối, thả vào nước và có váng óng ánh

NGUYÊN NHÂN

✔ Do VTG không được điều trị và theo dõi tốt

✔ VTG sau các bệnh nhiễm trùng lây

✔ VTG do chấn thương áp lực

✔ Các yếu tố thuận lợi

– Cấu trúc xương chũm

– Độc tố vi khuẩn

– Thể trạng và cơ địa của bệnh nhân

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

✔ VIÊM TAI XƯƠNG CHŨM CẤP :

Do VTG cấp gây nên, thường sau một vài tuần bệnh không đỡ mà các triệu chứng lại nặng lên, biểu hiện :

• Toàn thân : tình trạng nhiểm trùng, mệt mõi, sốt cao

• Cơ năng : + đau tai : đau tăng lên nhiều, đau lan ra vùng xương chủm và thái dương, có thể đau dữ dội làm mất ngủ kém ăn

✔ + nghe kém : tăng lên rõ, kiểu truyền âm

✔ + có thể có ù tai và chóng mặt

• Thực thể : + da vùng chủm sau tai có thể hơi nề, đỏ, nóng

✔ + mủ tai đặc hơn, thối hơn, chảy nhiều hơn

✔ + có thể có phản ứng xương chủm: ấn vùng sau tai đau

✔ + khám : màng nhĩ thủng rộng, nề đỏ, có thể có dấu hiệu xóa góc sau trên

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

✔ VIÊM TAI XƯƠNG CHŨM MẠN TÍNH:

✹ VTXC MẠN TÍNH THƯỜNG :

❉ Thưc chất cũng giống như VTG mũ mãn, nhưng bệnh tích xương chũm rõ rệt hơn nên triệu chứng nặng hơn

✹ VTXC MẠN TÍNH HỒI VIÊM:

✹ Trên cơ sở một VTXC mt thường, xuất hiện các dấu hiệu của một đợt cấp tính và đe dọa có biến chứng

✹ 2/3 ca hồi viêm có cholesteatome và 80% BCNS gặp trong giai đoạn hồi viêm

✹ VTXC MẠN TÍNH HỒI VIÊM XUẤT NGOẠI:

✹ Xuất ngoại là khi mũ trong các xoang chũm thoát ra ngoài Tùy theo vị trí mũ thoát ra, có thể gặp nhiều thể xuất ngoại

- Xuất ngoại sau tai:

- Xuất ngoại thái dương-gò má: ZYGOMA

- Xuất ngoại mỏm chũm: BÉZOLD

- Xuất ngoại vào ống tai: GELLÉE

- Xuất ngoàinền chũm: MOURET

TIẾN TRIỂN VÀ BIẾN CHỨNG

✔ Viêm tai xương chũm khó có thể tự khỏi, bệnh

thường kéo dài gây giảm sức nghe

✔ Trong những đợt hồi viêm, đặc biệt là có

cholesteatome, có thể gây các biến chứng nặng và nguy hiểm tính mạng như:

* Viêm màng não do tai

* Viêm tĩnh mạch bên do tai

* Aïp xe đại -tiểu não do tai

* Liệt mặt do tai

Đây là những cấp cứu nặng trong tai mũi họng

CHẨN ĐOÁN

✔ CHẨN ĐOÁN BỆNH:

• Có tiền sử chảy mủ tai kéo dài

• Nghe kém tăng dần

• Phim Schuller: có hình ảnh VTXC

• Có các triệu chứng lâm sàng của VTXC

✔ CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT:

• Nhọt hoặc viêm ống tai ngoài

• Viêm tấy hạch hoặc tổ chức liên kết sau tai

HƯỚNG ĐIỀU TRỊ

✔ Không nên dùng kháng sinh không đúng vì sẽ làm lu mờ triệu chứng, khó chẩn đoán, hoặc chuyển cấp thành mạn tính làm bệnh kéo dài, khó phát hiện và dễ gây biến chứng

✔ Nên chủ trương phẫu thuật sớm để giải quyết bệnh tích và phục hồi sức nghe

– VTXC mạn tính hồi viêm và xuất ngoại: PT tiệt căn

PHÒNG BỆNH

– Nếu bịVTXC nên được điều trị sớm và kịp thời phát hiến các biến chứng