Tài liệu TDM TRONG VIÊM TAI XƯƠNG CHŨM MẠN VÀ CHOLESTÉATOME pptx

+ Nguy cơ biến chứng + Vị trí vùng hòm nhĩ mμ mμng nhĩ bình thường... Viêm tai xương chũm mạn tính„ Tổn thương cơ bản : +Viêm niêm mạc tổ chức hạt + Viêm xương chuỗi xương con.. + Viêm

TDM trong viªm tai x−¬ng chòm

m¹n vμ cholestÐatome

chän läc : nguyÔn tuÊn dòng

VTXCMT chẩn đoán dễ qua thăm

khám lâm sμng, đo thính lực vμ soi tai

„ Mục đích CT-Scan-MRI:

1 - Trước viêm tai Cholestéatome:

+ Nghi ngờ chẩn đoán với viêm tai thanh dịch.

+ Trên 1 tai duy nhất.

+ Nguy cơ biến chứng + Vị trí vùng hòm nhĩ mμ mμng nhĩ bình thường.

2 - Trước nghi ngờ ổ tồn dư Cholestéatome.

3 - Trước viêm tai mạn biến chứng , hoặc không

Cholestéatome: Viêm tai ngoμi ác tính,

VTXCMT.

4 - Nghi ngờ bệnh lý xương của tai

5 - đánh giá tổng quan giải phẫu tai để có hướng

can thiệp.

6 - đánh giá vị trí vμ lan rộng tổn thương.

7 - Tìm các biến chứng.

8.- Có thể tìm được một số nguyên nhân: Tổn thương

niêm mạc vùng vòm, Viêm xoang lân cận.

9 - MRI chỉ được chỉ định đối với thể Cholestéatome

xâm nhập lan qua mê nhĩ vμ vμo trong sọ.

Kỹ thuật

„ TDM: Coup axial đường OM, OM –10 0

Coup coronal + Cắt dμy 1mm cắt xoắn ốc hoặc trình tự.

+ Có thể tái tạo mỏng 0.5mm nếu cắt xoắn ốc.

+ Tái tạo dựng theo các mặt phẳng theo trục xương con

để nghiên cứu xương con.

+ IV

+/-„ MRI: T1 vμ T2 , CISS +Gd

Viêm tai xương chũm mạn tính

„ Tổn thương cơ bản :

+Viêm niêm mạc tổ chức hạt + Viêm xương chuỗi xương con

+ u hạt có cholestérol+/- nhưng rất hiếm gặp Hậu quả xơ hoá + lắng đọng vôi thμnh hòm tai

„ Lâm sμng + soi tai -> đủ cho chẩn đoán vμ xử trí VTXCMT không Cholestéatome.

„ TDM trong VTXCMT không

Cholestéatome

+ Mờ đặc các thông bμo chũm.

+ đánh giá chuỗi xương con.

+ Viêm niêm mạc của tai giữa vμ trong các

thông bμo chũm: Dμy sùi niêm mạc

+ Thủng mμng nhĩ (có thể không)

+ Tổn thương viêm chuỗi x con theo thứ tự:

Xương đe- x.bμn đạp-x.búa Tổn thương chủ yếu ở ngμnh xuống của x.đe vμ đỉnh của x.bμn đạp

VTXCM co kÐo mμng nhÜ vÒ phÝa ô nh«

VTXCM kh«ng CholestÐatome: Coup coronal

theo.

+ Mất độ rung mμng nhĩ: do vôi hoá khung xương vμ thâm nhiễm.

+ Cứng chắc các chuỗi xương con: nhất lμ

x búa - x bμn đạp, các gân cơ búa-cơ bμn đạp

TDM trong x¬ nhÜ

+ Tæn th−¬ng x¬.(khã ph©n biÖt tæ chøc phÇn mÒm)

+ H×nh mê cña hßm nhÜ (caisse) kÐo theo ®Èy lÖch vμo trong cña chuçi x−¬ng con tíi ô

nh«(Promontoir)

+ C¸c d¶i x¬ g©y co kÐo mμng nhÜ

+ V«i ho¸ trong x¬ nhÜ.

X¬ nhÜ: Coup coronal qua èc tai vμ ®Çu x−¬ng

Viªm tai x−¬ng chòm CholestÐatome

(prÐcholestÐatome): =Tói co kÐo (Les poches

vÈy èng tai ngoμi -> tai gi÷a/tæn th−¬ng viªm nhiÔm tai gi÷a m¹n-> tiÕp tôc ph¸t triÓn ->tæn th−¬ng bÒ mÆt vμ tiªu

x−¬ng(x−¬ng con, thμnh hßm nhÜ, x−¬ng chòm) ë s©u, t¸i ph¸t liªn tôc

+ Tæn th−¬ng ph¸ huû: hËu qu¶

->do nhiÔm trïng ->b¶n chÊt x©m lÊn cña tÕ bμo biÓu m« vÈy

+ CholestÐatome th−êng x¶y ra trªn PR.

+ ChÈn ®o¸n ban ®Çu cholestÐatome tai gi÷a ->soi tai

Hình ảnh của Cholestéatome

„ X quang thường qui không đóng vai trò trong chẩn đoán xác định: Schuller, Meyer

„ TDM cho phép chẩn đoán vị trí, lan rộng

vμ biến chứng cũng như tình trạng tai giữa

để can thiệp phẫu thuật.

„ MRI chỉ được chỉ định trong Cholestéatome xâm nhập.

Vị trí vμ lan rộng của Cholestéatome

postérieur).

+ Từ túi Prussak (ngách trên của mμng nhĩ)

vμ tiến triển theo hai hướng:

->tới xương chũm theo ngách trên của xương đe vμ sμo đạo (additus ad antrum),

->tới sau hòm nhĩ (tympanum) qua ngách sau của mμng nhĩ.

„ CholestÐatome gi÷a hßm nhÜ (mÐsotympanique).

->lan ra sau sμo đạo (additus ad antrum),

->qua mặt trong của chuỗi xương con, tiêu

một phần đầu vμ cổ xương búa, khớp búa đe

vμ xương đe

„ CholestÐatome lan to¶.

+ Tr−íc mét h×nh mê + lç thñng mμng nhÜ, nguån gèc vμ lan réng cña CholestÐatome

VTXCM CholestÐatome: Coup coronal c¾t qua x−¬ng bóa:1 khèi mê gãc trªn trong

®Èy x−¬ng bóa ra ngoμi.2 Thñng mμng nhÜ.

CholestÐatome sau hßm nhÜ (rÐtrotympan):

CholestÐatome: Coup Axial:MÊt c¸c chuçi

CholestÐatome: Coup coronal qua ®Çu

CholestÐatome: MRI: T1+Gd: 1 Vïng t¨ng tÝn

CholestÐatome: Coup coronal qua ®Çu x−¬ng

CholestÐatome: Coup axial qua tai gi÷a

CholestÐatome Coup c¾t qua ®Çu x−¬ng

Biến chứng

„ Lan rộng tới khối mê nhĩ.

„ Lan rộng tới rãnh xoang bên.

„ Tiêu mái hòm nhĩ hoặc hòm tai.

„ Xâm lấn đường đi dây VII.

-> Dò quanh bạch mạch: ăn mòn khung x.mê nhĩ, chủ yếu với ống bán khuyên bên

+ để chẩn đoán xác định, cần coup cắt coronal: 10% không phát hiện được trên TDM (kq phẫu

thuật)

+ Biến chứng: viêm mê nhĩ xương vμ viêm mê nhĩ mμng, viêm mμng não nhiễm khuẩn, áp xe vùng

hố sau

-> Tiêu mái hòm nhĩ hoặc hòm tai: nguy cơ viêm mμng não tầng giữa, viêm mủ, áp xe thuỳ thái dương.

-> đánh giá tổng kê lan trμn tổn thương đối

với Cholestéatome thể thâm nhập->MRI(T1, T1+Gd, T2 vμ Ciss 3D, TOF 2D arM) để

phân biệt

Viêm tồn đọng, Bằng chứng lan rộng tới mμng não thuỳ thái dương(Viêm mμng não,mủ, áp xe

thuỳ thái dương, hố sau, huyết khối xoang

bên)

Lan rộng tới mê nhĩ(viêm mê nhĩ mủ, xơ hoá)

„ Tình trạng giải phẫu để can thiệp.

+ Các thông bμo chũm.

+ Xoang bên vμ mμng não vùng hố thái dương.-> chọn hướng phẫu thuật tốt nhất:

Kỹ thuật kín, mở, mở nhĩ qua tai.

+ Tình trạng các chuỗi xương con, đặc biệt xương búa vμ xương bμn đạp.

+ Tình trạng ống dây VII, đặc biệt đoạn III, nguy cơ phẫu thuật khi mở hòm nhĩ qua

đường phía sau

CholestÐatome: Coup coronal qua èng tai trong:

Cholestéatome nguyên phát .

„ Khối keratin giống u nang có vỏ bọc biểu bì

sừng hoá khu trú trong x thái dương Mμng nhĩ bình thường Di tích biểu bì lá thai ngoμI.

„ Vị trí: Bất kỳ chỗ nμo: Hay gặp

+ Thμnh trước hòm tai gần lỗ vòi Eustache

+ Vùng góc cầu tiểu não

+ Hố cảnh, ở đỉnh xương đá nhưng chúng có

thể xâm lấn thứ phát vμo hòm nhĩ, các thông

bμo chũm, hòm tai vμ ăn mòn lμm thông với ống bán khuyên ngoμi

Lâm sμng

„ Điếc dẫn truyền hoặc tiếp nhận

„ Rối loạn chức năng tiền đình

„ Liệt VII

Xảy ra cuối thời kỳ thiếu niên đến trung niên Chẩn đoán đ−ợc dựa hình ảnh

„ Khối tổ chức mềm trong tai giữa, đỉnh xương

đá, vùng góc cầu tiểu não, hố cảnh

„ ăn mòn thμnh xương hòm tai bờ nham nhở

CholestÐatome nguyªn ph¸t:1 khèi mê

BN Nam 14 t CholestÐatome bÈm sinh

„ Ph©n biÖt CholestÐatome vμ viªm tai thanh dÞch

Phân biệt tổn thương xơ đặc xương chũm

VTXCM

Phân biệt ổ tồn dư Cholestéatome

Thường xuất hiện sau PT 12-18 tháng

- Thấy hòm nhĩ sáng -> không có ổ tồn dư

- Khối mờ khu trú hình tròn -> có ổ tồn dư

- Khối mờ lan toả -> cần đánh giá có tiêu xương lân cận: phân biệt u hạt viêm, tăng sản niêm mạc khu trú, cơ-mỡ

Ngoμi ra phân biệt bệnh lý tai khác: U tai…

Tãm l¹i trong CholestÐatome

„ CholestÐatome m¾c ph¶i: ChÈn ®o¸n dùa LS TDM cho phÐp: ChÈn ®o¸n vÞ trÝ

lan réng biÕn chøng CÇn bæ xung MRI

„ CholestÐatome bÈm sinh: ChÈn ®o¸n b»ng TDM