Bài 42: Khái niệm Tecpen

Thành phần cấu tạo và dẫn xuất 1.. Thành phần: Tecpen là tên gọi nhĩm hidrocarbon khơng no cĩ cơng thức chung là C5H8n Tecpen cĩ nhiều trong tinh dầu thảo mộc, sả, quế, cam…... C u t o ấ

BÀI 42 KHÁI NIỆM

VỀ TECPEN

I Thành phần cấu tạo và dẫn xuất

1 Thành phần:

Tecpen là tên gọi nhĩm hidrocarbon khơng no cĩ cơng thức chung là (C5H8)n

Tecpen cĩ nhiều trong tinh dầu thảo mộc, sả, quế, cam…

2 C u t o ấu tạo ạo

Phân tử tecpen có cấu tạo mạch hở hoặc mạch vòng và có chứa các liên kết đôi C = C

Ví dụ :

C10H16, oximen (trong tinh dầu

lá húng quế)

C10H16, limonen (trong tinh dầu chanh, bưởi)

3 M t vài d n xu t ch a oxi c a ột vài dẫn xuất chứa oxi của ẫn xuất chứa oxi của ấu tạo ứa oxi của ủa

tecpen :a Loại mạch hở

Geraniol cĩ trong tinh dầu hoa hồng

Xitronelol cĩ trong tinh dầu sả

CH2OH

O

* Đặc trưng:

- Đều có mùi thơm

- Là những đơn hương quý dùng trong công nghiệp hương liệu và thực phẩm

b Loại mạch vòng

Mentol và menton có trong tinh dầu bạc hà được đưa vào kẹo bánh, kem đánh răng, thuốc chữa bệnh…

II Nguồn tecpen thiên nhiên :

1 Nguồn tecpen thiên nhiên :

- Tecpen, dẫn xuất chứa oxi của tecpen thường gặp trong giới thực vật và thường tập trung ở các bộ phận như lá, thân, hoa, quả hay rễ của các loài thảo mộc

- Tecpen có công thức C10H16, C15H24 có trong quả, lá và nhựa loài thông

- Squalen (C 30 H 50 ) có trong dầu gan cá

- Caroten và licopen (C 40 H 56 ) là sắc tố màu đỏ của cà rốt và

cà chua chín

- Dẫn xuất chứa oxi của tecpen cũng rất phổ biến và quan trọng + retinol (vitamin A ,C20H29OH) có trong lòng đỏ trứng, dầu gan cá…

+ phitol (C20H39OH) ở dạng este có trong chất diệp lục của cây xanh,…

2 Khai thác tecpen

- Phương pháp phổ biến nhất là chưng cất với hơi nước

để thu hút tinh dầu từ các bộ phận chứa tinh dầu thực vật

- Sơ đồ chưng cất lơi cuốn hơi nước trong phịng thí

nghiệm

Hình 6.8 chưng cất lôi cuốn hơi nước

1 Bình cấp hơi nước

2 Bình chứa nguyên liệu chưng cất

3 Lớp tinh dầu

4 Lớp nước

3 ng d ng c a Ứng dụng của ụng của ủa

tecpen

Làm hương liệu trong công nghiệp mĩ phẩm

Công nghiệp thực phẩm

Sản xuất dược phẩm

THE END