trong tinh dầu thông, sả, quế, chanh, cam…kèm theo công thức phân tử.. Hoạt động 2 GV viết một số công thức cấu tạo của tecpen.. không no có công thức chung là C5H8n n 2 thường gặp tr
Trang 1Giáo án hóa học lớp 11 nâng cao - Bài 42
KHÁI NIỆM VỀ TECPEN
I - Mục tiêu bài học
1.Về kiến thức
HS biết :
khái niệm về tecpen, thành phần cấu tạo của tecpen
Nguồn gốc và giá trị của một số tecpen đơn giản để khai thác
và sử dụng hợp lí
2.Về kĩ năng
HS phân biệt được tecpen với các hiđrocacbon đã học
II - Chuẩn bị
Tranh hình 7.5 SGK
III -Tổ chức hoạt động dạy học
Hoạt động của GV &
HS
Nội dung
Hoạt động 1
GV nêu một số thí dụ gần
gũi với đời sống về tecpen
I- THÀNH PHẦN, CẤU TẠO VÀ DẪN XUẤT
1 Thành phần
Tecpen là tên gọi chung của H, C
Trang 2trong tinh dầu thông, sả,
quế, chanh, cam…kèm
theo công thức phân tử
HS nhận xét rút ra khái
niệm về tecpen
Hoạt động 2
GV viết một số công thức
cấu tạo của tecpen HS
nhận xét
Hoạt động 3
GV giới thiệu cho HS
không no có công thức chung là (C5H8)n (n 2) thường gặp trong giới thực vật
Tecpen có nhiều trong tinh dầu thảo mộc như tinh dầu thông, sả, quế, cam, chanh…
VD: Trong tinh dầu thông: C10H16 :
-tecpinen, -tecpinen, - pinen
Trong tinh dầu cà chua: C40H56:
caroten, licopen
2.Cấu tạo
Phân tử tecpen có cấu tạo mạch hở hoặc mạch vòng và có chứa các liên kết đôi C=C
C10H16 , limonen C10H16 , oximen
(trong TD chanh, bưởi) (trong
TD húng quế)
Trang 3
Hoạt động 4
1 Một vài dẫn xuất chứa oxi của tecpen
a) Loại mạch hở
CH OH2
CH OH2
C10H20O, xitronelol
C10H18O, geraniol ( trong TD sả) (trong TD hoa hồng)
Các hợp chất này đều có mùi thơm đặc trưng, là những đơn hương quí dùng trong công nghiệp hương liệu và thực phẩm
b) Loại mạch vòng
C10H20O, mentol C10H18O, menton
Trang 4HS tìm hiểu SGK nhận
xét về nguồn tecpen trong
thiên nhiên
Hoạt động 5
Phương pháp cơ bản nhất
là chưng cất
Hoạt động 6
GV giowuis thiệu một số
ứng dụng của tecpen
( trong TD bạc hà) Dùng trong việc điều chế thuốc chữa bệnh, đưa vào kẹo bánh, kem đánh răng
I- NGUỒN TECPEN THIÊN
NHIÊN
1 Nguồn tecpen thiên nhiên
- Tecpen và dẫn xuất chứa O của tecpen thường gặp trong giới thực vật Chúng có thể tập trung
ở các bộ phận khác như lá, thân hoa, quả hoặc rễ của các loài thảo mộc
- Tecpen và dẫn xuất còn có trong
cơ thể động vật: retinol ( vitamin
A, C20H29OH) có trong lòng đỏ trứng, dầu gan cá…
2 Khai thác tecpen
- Chưng cất với hơi nước để lôi cuốn lấy tinh dầu từ các bộ phận của thực vật
Trang 53 Ứng dụng của tecpen
- Dùng trong công nghiệp mĩ phẩm: nước hoa, dầu gội, xà phòng, kem đánh răng…
- Trong công nghiệp thức phẩm: nước giải khát, bánh kẹo -Sản xuất dược phẩm