38 giao trinh mo dun web

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.Mọi mục đích khác mang tính lệch

(Ban hành kèm theo Quyết định số: 120/QĐ-TCDN ngày 25 tháng 02 năm

2013 của Tổng cục trưởng Tổng cục dạy nghề)

Hà Nội, năm 2013

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

MÃ TÀI LIỆU: MĐ38

LỜI GIỚI THIỆU

Chương trình khung quốc gia nghề Quản trị mạng máy tính đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun, môn học Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo các môđun, môn học đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay

Mô đun 38: Thiết kế web là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo

hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu thiết kế và lập trình web trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất

Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 25 tháng 02 năm 2013

MỤC LỤC

TUYÊN B B N QUY N Ố Ả Ề 3

L I GI I THI U Ờ Ớ Ệ 4

M C L C Ụ Ụ 5

MÔ UN THI T K WEB Đ Ế Ế 7

- nh h Đị ướ ng đượ c k t cách thi t k Web site ế ế ế 7

- Thi t k ế ế đượ c giao di n ệ 7

- L p trình c b n website ậ ơ ả 7

- Có kh n ng s d ng các th HTML ả ă ử ụ ẻ 7

- Bi t cách t ch c thông tin trên trang ch ế ổ ứ ủ 7

- S d ng th nh th o các công c thi t k Web ử ụ à ạ ụ ế ế 7

- Xây d ng ự đượ c các ng d ng web ứ ụ độ ng .7

- C i à đặ t, c u hình ấ đượ c d ch v IIS ị ụ 7

- Có kh n ng k t h p v i c s d li u ả ă ế ợ ớ ơ ở ữ ệ để ạ t o ra các trang Web độ ng .7

- B trí h c t p v l m vi c khoa h c ố ọ ậ à à ệ ọ 7

BÀI 1: T NG QUAN V WWW – NGÔN NG HTML Ổ Ề Ữ 8

1 L ch s World Wide Web (www) ị ử 8

1.1 Gi i thi u v World Wide Web (www) ớ ệ ề 8

1.2 Gi i thi u v URL: ớ ệ ề 9

1.3 Gi i thi u v HTTP ớ ệ ề 10

2 Nh p môn ngôn ng HTML (Hyper Text Markup Language) ậ ữ 11

3 Trang v v n b n trên trang à ă ả 12

4 Ngôn ng ữ đặ ả c t Script 13

4.1 Khai báo bi n: ế 13

4.2 Toán t : ử 14

4.3 Các c u trúc i u ki n ấ đ ề ệ 14

4.4 Các c u trúc l p ấ ặ 16

4.5 Khai báo h m v th t c: à à ủ ụ 17

4.6 M t s h m thông d ng trong ASP: ộ ố à ụ 17

5 CSS (Cascading Style Sheets) 18

5.1 Cú pháp CSS 18

5.2 Các thu c tính trong CSS ộ 18

5.3 S d ng CSS trong trang HTML ử ụ 19

BÀI 2: THI T K WEB T NH Ế Ế Ĩ 22

1 T ng quan: ổ 22

2 Trang v v n b n trên trang à ă ả 23

2.1 T o tiêu ạ đề 23

2.2 M t s th trình b y v nh d ng v n b n: ộ ố ẻ à à đị ạ ă ả 23

2.3 Các thu c tính c a th trình b y trang ộ ủ ẻ à 25

3 B ng bi u (Table) v trang khung (Frame) ả ể à 26

3.1 B ng bi u ả ể 26

3.2 Khung – Frames 27

4 Multimedia trên trang Web 32

4.1 Đặ t m u n n à ề 32

4.2 M u ch c a v n b n à ữ ủ ă ả 33

4.3 M u c a à ủ đầ u m i liên k t - Thu c tính LINK, VLINK v ALINK ố ế ộ à 33

4.4 Thu c tính v mã m u ộ à à 33

4.5 N p hình nh l m n n cho trang v n b n ạ ả à ề ă ả 33

4.6 Chèn nh - th <IMG > ả ẻ … 34

5 Các y u t ế ố độ ng trên trang 36

5.1 Đư a âm thanh v o t i li u à à ệ 36

5.2 Đư a Video v o t i li u à à ệ 37

6 Khung nh p (Form) ậ 38

6.1 Form 38

6.2 Các th nh ph n trong FORM à ầ 40

7 Liên k t – Link ế 45

7.1 Th neo v m i liên k t ẻ à ố ế 45

7.2 Thu c tính HREF ộ 45

7.3 Liên k t ra ngo i – External Links ế à 45

7.4 a ch tuy t Đị ỉ ệ đố 46 i 7.5 a ch t Đị ỉ ươ ng đố 46 i 7.6 Liên k t n i t i – Internal Link ế ộ ạ 46

7.7 Siêu liên k t – Hyperlink ế 47

BÀI 3: XÂY D NG WEB Ự ĐỘ NG 50

1.T ng quan v ASP.Net v ADO.Net: ổ ề à 50

1.1 T ng quan v ngôn ng ASP.Net: ổ ề ữ 50

1.2 Mô hình ADO.Net 61

2 Các đố ượ i t ng ASP.Net: 61

2.1 ASP.Net Web Server Controls: 61

2.2 Các đố ượ i t ng trong ASP.NET 69

2.3 Bi n v các c u trúc i u khi n: ế à ấ đ ề ể 79

2.4 Th t c v h m ủ ụ à à 86

3 Các đố ượ i t ng ADO.Net: 88

3.1 Các đố ượ i t ng trong ADO.Net 88

3.2 Các l p SqlClient trong mô hình ADO.Net ớ 90

3.3 Các i u khi n d li u ASP.Net đ ề ể ữ ệ 107

TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả 148

DANH SÁCH BAN BIÊN SO N GIÁO TRÌNH D Y NGH TRÌNH Ạ Ạ Ề ĐỘ CAO ĐẲ NG 149

DANH SÁCH H I Ộ ĐỒ NG NGHI M THU GIÁO TRÌNH D Y NGH TRÌNH Ệ Ạ Ề ĐỘ CAO ĐẲ NG 149

MÔ ĐUN THIẾT KẾ WEB

Mã số mô đun: MĐ 38

VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT, Ý NGHĨA VÀ VAI TRÒ CỦA MÔ ĐUN:

- Vị trí: Môđun Thiết kế web được bố trí sau khi học xong các môn học Hệ

quản trị Cơ sở dữ liệu, Cơ sở dữ liệu, Lập trình trực quan

- Tính chất: là mô đun đào tạo nghề

- Ý nghĩa và vai trò: dùng đào tạo kỹ năng cơ bản về thiết kế và lập trình web, cho trình độ cao đẳng nghề quản trị mạng máy tính

MỤC TIÊU CỦA MÔ ĐUN:

- Định hướng được kết cách thiết kế Web site

- Thiết kế được giao diện

- Lập trình cơ bản website

- Có khả năng sử dụng các thẻ HTML

- Biết cách tổ chức thông tin trên trang chủ

- Sử dụng thành thạo các công cụ thiết kế Web

- Xây dựng được các ứng dụng web động

- Cài đặt, cấu hình được dịch vụ IIS

- Có khả năng kết hợp với cơ sở dữ liệu để tạo ra các trang Web động

Lý thuyết

Thực hành

Kiểm tra*

BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ WWW – NGÔN NGỮ HTML

Mã bài: MĐ38-01 Giới thiệu:

Bài học này nhằm giới thiệu sơ lược về lịch sử của World Wide Web (www), URL, về giao thức HTTP và ngôn ngữ phổ biến được dùng bởi World

Wide Web là HTML (Hyper Text Markup Language)

Mục tiêu:

- Trình bày được lịch sử của WWW;

- Trình bày được cấu trúc của một trang HTML và các thẻ HTML cơ bản, cách bố trí, xử lý và ứng dụng file CSS;

- Thực hiện thiết kế được giao diện;

- Biết cách tổ chức được thông tin trong trang chủ và bố trí văn bản trên trang

- Ghi nhớ các lệnh điều khiển của ngôn ngữ đặc tả Script

- Thực hiện các thao tác an toàn với máy tính

Nội dung:

1 Lịch sử World Wide Web (www)

Mục tiêu: Trình bày được lịch sử của WWW.

1.1 Giới thiệu về World Wide Web (www)

Ngày nay người ta dùng máy tính như một công cụ rất hữu ích để truy cập Internet, chủ yếu là tìm kiếm thông tin Thông tin này có thể là văn bản, hình ảnh, âm thanh hay thông tin đa phương tiện…

Nhu cầu tìm kiếm thông tin ngày càng nhiều đã đưa ra vấn đề: làm thế nào

dễ dàng sử dụng máy tính truy cập Internet như một công cụ phục vụ đắc lực cho việc tra cứu, tìm kiếm thông tin trên mạng thông tin rộng lớn nhất toàn cục

Vấn đề trên trở nên dễ dàng hơn bởi ý tưởng siêu văn bản (Hypertext) – văn bản thông minh nhà tin học Ted Nelson đề xuất vào năm 1965 Đến 1989,

dự án chính thức được thực hiện bởi một kỹ sư trẻ người Anh tên là Tim Berners – Lee

World Wide Web (www) là một mạng các tài nguyên thông tin WWW dựa trên 3 cơ chế để các tài nguyên trở nên sẵn dùng cho người xem càng rộng rãi nhất càng tốt, đó là:

- Cơ chế đặt tên cùng dạng đối với việc định dạng các tài nguyên trên WWW (như các URL)

- Các giao thức, để truy cập tới các tài nguyên qua WWW (như HTTP)

- Siêu văn bản, để dễ dàng chuyển đổi giữa các tài nguyên (như HTML)

1.2 Giới thiệu về URL:

Mọi tài nguyên sẵn dùng trên WWW – tài liệu HTML, ảnh, video clip, chương trình v v - có một địa chỉ mà có thể được mã hóa bởi một URL

URL được xem là một con trỏ dùng với mục đích đơn giản là xác định vị trí tài nguyên của môi trường Internet Thông qua các URL mà Web Browser có thể tham chiếu đến một Web Server hoặc các dịch vụ khác trên Internet và ngược lại

Các URL thường gồm 3 phần:

- Việc đặt tên của các cơ chế dùng để truy cập tài nguyên

- Tên của máy tính lưu trữ (tổ chức) tài nguyên

- Tên của bản thân tài nguyên, như một đường dẫn

Ví dụ: URL xác định trang W3C Technical Reports là

http://www.w3.org/TR

URL này có thể được đọc như sau: Có một tài liệu sẵn dùng theo giao

thức HTTP, đang lưu trong máy www.w3.org, có thể truy cập theo đường dẫn

“/TR” Các cơ chế khác ta có thể thấy trong các tài liệu HTML bao gồm

“mailto” đối với thư điện tử và “ftp” đối với FTP.

Ví dụ sau đây chỉ tới hộp thư (mailbox) của người dùng:

Mọi góp ý, xin gửi thư tới

<A ref=”mailto:joe@someplace.com”>Joe Cool</A>

Các định danh đoạn (fragment identifiers): Một số URL chỉ tới việc định

vị một tài nguyên Kiểu này của URL kết thúc với “#” theo sau bởi một dấu hiệu

kết nối (gọi là các định danh đoạn) Ví dụ, đây là một URL đánh dấu một móc

tên là section_2: http://somesite.com/html/top.html#section_2

Các URL tương đối: không theo cơ chế đặt tên Đường dẫn của nó thường tham chiếu tới một tài nguyên trên cùng một máy chứa tài liệu hiện tại Các URL tương đối có thể gồm các thành phần đường dẫn tương đối (như “ ” nghĩa

là một mức trên trong cấu trúc được định nghĩa bởi đường dẫn), và có thể bao gồm các dấu hiệu đoạn

Ví dụ của giải pháp URL tương đối, giả sử chúng ta có URL gốc:

trong khi URL tương đối trong việc đánh dấu cho một ảnh dưới đây

<IMG src=” /icons/logo.gif” alt=”logo”>

sẽ mở rộng thành URL đầy đủ “http://www.acme.com/icons/logo.gif”

Các URL được dùng để:

- Liên kết tới tài liệu hoặc tài nguyên khác

- Liên kết tới kiểu dạng bên ngoài hoặc kịch bản (script)

- Internet và số cổng (ngầm định là 80) được đặc tả trong URL.

- Thực hiện yêu cầu: Web Browser gửi thông tin tới Web Server để yêu cầu phục vụ Việc gửi thông tin ở đây là gửi phương thức GET dùng cho việc lấy một đối tượng từ Server, hay POST dùng cho việc gửi dữ liệu tới một đối tượng trên Server

- Phản hồi: Web Server gửi một phản hồi về Web Browser nhằm đáp ứng yêu cầu của Web Browser

- Kết thúc kết nối: Khi kết thúc quá trình trao đổi giữa Web Browser và Web Server thì sự kết nối chấm dứt Và như vậy mối liên hệ giữa Client và Server chỉ được tồn tại trong quá trình trao đổi với nhau, điều này có lợi điểm rất lớn là giảm được lưu thông trên mạng

2 Nhập môn ngôn ngữ HTML (Hyper Text Markup Language)

Mục tiêu: Trình bày được cấu trúc của một trang HTML và các thẻ

HTML cơ bản

Ngôn ngữ phổ biến dùng bởi World Wide Web là HTML (Hyper Text

Markup Language) Nó được dùng cho các mục đích sau:

- Phổ biến các tài liệu trực tuyến với các heading, văn bản, bảng, danh sách, ảnh, v.v…

- Truy tìm thông tin trực tuyến theo các liên kết siêu văn bản bằng việc kích vào một nút

- Thiết kế các định dạng cho việc kiểm soát các giao dịch (transaction) với các thiết bị từ xa, đối với người dùng trong việc tìm kiếm thông tin, tạo các sản phẩm, đặt hàng,.v.v…

- Bao gồm spread-sheets, video clips, sound clips, và các ứng dụng trực tiếp khác trong các tài liệu của họ

HTML đánh dấu văn bản dưới dạng các thẻ (Tag) Cấu trúc thẻ HTML có dạng như sau:

- Thẻ đóng: <Tag> văn bản chịu tác động </Tag>

Trong đó:

+ <Tag>: bắt đầu hiệu ứng thẻ

+ </Tag>: kết thúc hiệu ứng thẻ.

Ví dụ: <b> văn bản này được in đậm</b>

sẽ cho kết quả ở trình duyệt là:

văn bản này được in đậm

- Thẻ mở: <Tag> văn bản chịu tác động

Ví dụ: Đoạn 1<p> Đoạn 2

sẽ cho kết quả là:

Đoạn 1Đoạn 2

- Về quy tắc các thẻ có thể lồng lẫn nhau nhưng vẫn phải đảm bảo đúng

cú pháp của thẻ đó

3 Trang và văn bản trên trang

Mục tiêu: Biết cách tổ chức được thông tin trong trang chủ và bố trí văn

bản trên trang; Thực hiện thiết kế được giao diện

Trang web có hai đặc trưng cơ bản:

- Siêu văn bản (hypertext): bao gồm các văn bản, hình ảnh tĩnh, hình ảnh động, âm thanh, màu sắc và các thành phần khác

- Siêu liên kết (hyperlink): có nhiều mối liên kết đa dạng với các trang và các thành phần khác ở bất cứ một website nào trên phạm vi toàn cầu

Website là tập hợp của rất nhiều webpage có cùng chủ đề tại một địa chỉ nhất định Trong một website, người ta có thể “đi lại” giữa các webpage bằng con đường hyperlink

Các loại trang chủ yếu của website:

- Trang chủ, trang gốc (Master page): với mỗi website có một trang chủ Là

nơi thể hiện rõ chủ đề của site thông qua cách bố trí danh mục tin, cách trang trí

mỹ thuật nổi bật…

- Trang nội dung (content page): là trang chứa nội dung của một mục tin Ngoài ra trên trang cũng có các danh mục tin con theo chủ đề của mục tin cha, các link để liên kết tới các trang khác

- Trang đầu (home page, start page): là trang xuất hiện ngay sau khi khởi động trình duyệt Có thể là trang chủ hoặc không nhưng không phải là trang đặc biệt.

- Trang đặc biệt (special page): là trang xuất hiện trên nền trang đầu ngay khi khởi động trình duyệt web Trang này có thể có hoặc không, có thời gian tồn tại ngắn với nội dung thông báo, đưa những tin đặc biệt, muốn mọi người quan tâm trước tiên

Một trang web thường gồm một vài trang màn hình

4 Ngôn ngữ đặc tả Script

Mục tiêu: Ghi nhớ các lệnh điều khiển của ngôn ngữ đặc tả Script.

Script hay kịch bản, theo thuật ngữ lập trình, là chương trình chạy với chế

độ thông dịch trên máy khách (client) hay máy chủ (server) nhằm tạo ra các ứng dụng web (web base application) Xét trên phương diện:

- Client-side : các script bổ sung vào trang web cho phép tạo ra các trang web tương tác, có những hiệu ứng động dựa vào mô hình đối tượng trình duyệt (BOM: browser object model)

- Server-side: sử dụng các đối tượng liên quan để chạy các script trên server

Có nhiều loại ngôn ngữ đặc tả như JavaScript, VBScript, Jscript, , trong tài liệu này chỉ giới thiệu sơ lược về ngôn ngữ đặc tả VBScript nhằm giúp các học viên tham khảo thêm khi thực hiện lập trình chức năng cho web

4.1 Khai báo biến:

VB Script khai báo biến thông qua từ khóa dim, biến trong VBScript không cần xác định kiểu, các biến không cấu trúc được xem là biến vô hướng, có thể chứa và tự chuyển đổi hầu hết các kiểu dữ liệu

Hằng được khai báo bằng từ khóa Const Ví dụ:

- Dim b(5,10) ‘Khai báo mảng hai chiều b’

- Redim a(20) ‘Khai báo lại mảng a tăng thêm 10 phần tử vẫn giữ

lại giá trị 10 phần tử đầu’

4.3 Các cấu trúc điều kiện

4.3.1 Lệnh If then và If … then … else

- Ở lệnh 2 khối lệnh 1 được thực hiện nếu <biểu thức logic> trả về giá trị True, ngược lại khối lệnh 2 sẽ được thực hiện.

<khối lệnh>

End select

Chức năng: lệnh này cho phép lựa chọn nhiều trường hợp để ra quyết

định thực thi Mệnh đề Case Else trong cú pháp dùng cho trường hợp tất cả các phép so sánh của mệnh đề Case là không xảy ra

Chức năng: thực hiện <khối lệnh> trong khi <Biểu thức điều kiện> đúng hoặc

cho đến khi điều kiện trở nên đúng Lưu ý là điều kiện có thể kiểm tra tại điểm bắt đầu

hoặc kết thúc của vòng lặp, điều khác biệt ở đây là <khối lệnh>sẽ thực hiện ít nhất

một lần nếu điều kiện kiểm tra được đặt ở cuối Có thể thoát khỏi Do…Loop bằng lệnh Exit Do.

Ví dụ:

<%Do

Msgbox “hãy đến trường”

If ngay = “chu nhat” then

- TRIM(xâu as string): Bỏ khoảng trắng hai đầu kí tự

- LEFT(Xâu as string, n as interger): Lấy bên trái xâu n kí tự.

- RIGHT(Xâu as string, n as interger): Lấy bên phải xâu n kí tự.

- LCASE(Xâu as string) : Chuyển xâu về chữ thường

- UCASE(Xâu as string) : Chuyển xâu về chữ hoa

- MID(xâu as string, n1, n2): Lấy n2 kí tự trong xâu bắt đầu từ vị trí n1.

- CSTR(Biến): Hàm chuyển đổi biến thành kiểu string

Hàm JOIN/SPLIT(Xâu as string, kí tự ngăn cách): Sẽ Nối/Cắt xâu

thành một/nhiều đoạn bằng cách xác định kí tự ngăn cách ở trên và cho các đoạn

đó lần lượt vào một mảng

Ví dụ:

<% x=”Hà Nội; Hải Phòng; TPHCM”

y=split(x,”;”) Response.write y(0)

‘y(0)=”Hà Nội”

%>

4.6.2 Các hàm xử lý số:

- SQR (n): Căn bậc 2 của n.

- INT (n): Lấy phần nguyên n

- MOD : phép chia lấy dư.

- Round (số, n): Làm tròn số với n chữ số thập phân.

- RND (): Trả về số ngẫu nhiên bất kì trong khoảng [0,1]

5 CSS (Cascading Style Sheets)

Mục tiêu: Biết cách tạo, bố trí, xử lý và ứng dụng file CSS.

CSS là các Style dùng định nghĩa cách trình duyệt hiển thị các đối tượng HTML Các Style này được lưu trong Style Nhiều định nghĩa Style cho cùng một loại đối tượng sẽ được sử dụng theo lớp

5.1 Cú pháp CSS

Cú pháp của CSS gồm 3 phần: đối tượng, thuộc tính và giá trị:

Đối tượng {thuộc tính: giá trị}

Trong đó:

+ Đối tượng thường là các tag HTML cần định nghĩa cách hiển thị

+ Thuộc tính là thuộc tính hiển thị của đối tượng đó

+ Giá trị là cách mà bạn muốn một thuộc tính hiển thị như thế nào

+ Các cặp thuộc tính: giá trị sẽ được phân cách nhau bởi dấu “;”

Ví dụ:

Để định nghĩa Style cho thẻ p

5.2 Các thuộc tính trong CSS

5.2.1 Thuộc tính Class

Với thuộc tính Class, bạn có thể định nghĩa nhiều Style khác nhau cho cùng một đối tượng Ví dụ, bạn muốn có hai Style cho cùng một tag <P>, nếu tag <P> nào có class=right sẽ canh lề bên phải, class=center sẽ canh giữa:

p.right {text-align: right}

p.center {text-align: center}

.center { text-align: center; color: red}

Trong trang HTML sau, cả H1 và đoạn văn bản đều được canh giữa:

- Chỉ một thành phần HTML nào đó có ID được định nghĩa

Ví dụ: Style dùng cho tất cả các thành phần HTML có ID là "intro".

Ví dụ: Style chỉ dùng cho thành phần <P> nào có ID là "intro" trong trang

<head>

<link rel="stylesheet" type="text/css" href="tên_file.css" />

</head>

Ví dụ: một file CSS – Style.css

hr {color: sienna}

p {margin-left: 20px}

5.3.2 Định nghĩa các style trong phần HEAD

Các Style định nghĩa trong phần HEAD có thể dùng cho nhiều thành phần HTML trong trang Web đó Bạn sử dụng tag <Style> để định nghĩa Style:

Ghi chú: Trình duyệt thường bỏ qua các tag HTML mà nó không biết, do

đó để các trình duyệt không hỗ trợ CSS không hiển thị phần định nghĩa Style, bạn nên đặt trong tag ghi chú của HTML: <! … >

5.3.3 Dùng Style cho một thành phần HTML cụ thể

Style cho một tag HTML cụ thể gần như không tận dụng được các lợi điểm của CSS ngoại trừ cách hiển thị đối tượng Bạn dùng thuộc tính Style để định nghĩa Style cho thành phần HTML

<p style="color: sienna; margin-left: 20px">

Đây là đoạn văn bản

</p>

Bài tập thực hành của học viên

Câu 1: URL là gì? Trình bày chức năng của giao thức HTTP?

Câu 2: Nêu đặc điểm của siêu văn bản (HTML)

Câu 3: Định nghĩa CSS và trình bày các cách chèn CSS vào một trang Cho ví dụ minh họa

Gợi ý trả lời

Câu 1: Tham khảo mục 1 (1.2, 1.3) trong bài

Câu 2: Tham khảo mục 2 trong bài

Câu 3: Tham khảo mục 5 trong bài

BÀI 2: THIẾT KẾ WEB TĨNH

Mã bài: 20.2 Giới thiệu:

Ngày nay, việc thiết kế một trang web là khá đơn giản, công việc này được hỗ trợ bởi rất nhiều công cụ đồ họa, môi trường thiết kế khác nhau Chúng

ta có thể tìm hiểu thêm về cách thiết kế, tạo giao diện cho một trang web bằng cách tìm kiếm tài liệu hướng dẫn cũng như phần mềm hỗ trợ trên mạng internet Trong bài học này giới thiệu, hướng dẫn một số kỹ năng thiết kế giao diện cho trang web sử dụng các thẻ đánh dấu định dạng chuẩn HTML

Mục tiêu:

- Mô tả được các chế độ hiển thị một trang Web;

- Có khả năng đưa một File vào Web;

- Có khả năng tạo được các bảng biểu và các Frame;

- Tạo được ứng dụng bảng liên kết trang Web;

- Xây dựng được các ứng dụng Multimedia;

- Sử dụng tốt các công cụ hỗ trợ thiết kế Web;

- Thực hiện các thao tác an toàn với máy tính

Nội dung:

1 Tổng quan:

Mục tiêu: Mô tả được các chế độ hiển thị một trang Web.

Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản HTML chỉ rõ một trang web được hiển thị như thế nào trong một trình duyệt Sử dụng các thẻ và các phần tử HTML, ta

có thể:

- Điều khiển hình thức và nội dung của trang

- Xuất bản các tài liệu trực tuyến và truy xuất thông tin trực tuyến bằng cách sử dụng các liên kết được chèn vào tài liệu HTML

- Tạo các biểu mẫu trực tuyến để thu thập thông tin về người dùng, quản

lý giao dịch,…

- Chèn các đối tượng multimedia, các thành phần ActiveX khác,

Trong chương này đề cập đến các yếu tố về trang văn bản, cách trình bày trang khung, cách nhúng, chèn một đối tượng multimedia, hướng dẫn cách định dạng trang web bằng css, đó là các yếu tố căn bản để hình thành nên một webpage dạng tĩnh (trang web không kết nối với cơ sở dữ liệu)

2 Trang và văn bản trên trang

Mục tiêu: Đề cập đến cách trình bày văn bản, đánh dấu, định dạng văn

bản trên trang web

2.1 Tạo tiêu đề

Mở đầu các trang văn bản thường là các tiêu đề cần làm nổi bật từng phần của văn bản như Chương, Mục, cũng cần có đề mục rõ ràng khác với phần thân để người đọc theo dõi cho thuận tiện

Có 6 mức tiêu đề trong HTML Cách thể hiện các tiêu đề phụ thuộc vào trình duyệt nhưng thông thường thì:

Đoạn văn bản

Thẻ này dùng để xác định một đoạn văn bản Thẻ <P> (Paragraph) có thể

dùng kèm thuộc tính để ấn định cách trình bày đoạn văn bản

<P align=”left|center|right”> </P>

Một đoạn văn bản rỗng là một dòng trắng

Chú ý: một số thẻ khác như các thẻ tiêu đề <H1>, ,<H6>, dòng kẻ ngang

<HR>, danh sách, bảng biểu, đã kèm luôn việc xuống dòng thành một đoạn

văn bản mới Không cần dùng thêm thẻ <P> trước và sau các thẻ này.

Xuống dòng

Thẻ này dùng để xuống dòng mới Bắt buộc xuống dòng tại vị trí gặp từ khóa này Dòng mới được căn lề như dòng được bẻ tự động khi dòng đó quá dài

Nếu không muốn chèn một dòng trắng mà chỉ đơn thuần muốn xuống

dòng mới thì cần sử dụng thẻ <BR> (Break) Thẻ Break không cần có thẻ đóng

2.3 Các thuộc tính của thẻ trình bày trang

Thuộc tính ALIGN của thẻ Paragraph

Thẻ <P> dùng để xác định một đoạn văn bản (như trình bày ở phần trước) Dưới đây ta tìm hiểu kỹ thêm một số các thuộc tính kèm theo (ALIGN)

của nó Có thể căn lề trái (left - mặc định), căn giữa (center) hoặc căn lề phải (right)

• Căn lề trái: <P ALIGN=LEFT>…</P>

• Căn lề phải: <P ALIGN=RIGHT>…</P>

Thuộc tính Clear của thẻ xuống dòng

Thẻ xuống dòng <BR> cũng có 3 thuộc tính kèm theo như sau:

Các kiểu đường kẻ ngang khác nhau

Như ở phần trên đã giới thiệu, thẻ <HR> tạo một đường kẻ ngang chạy

suốt chiều rộng cửa sổ màn hình Các đường kẻ này có thể được thay đổi độ đậm (mảnh), ngắn, dài, căn lề trái, căn lề phải,… bằng cách sử dụng các thuộc tính của chúng

<HR WIDTH=n% SIZE=n ALIGN=LEFT|RIGHT NOSHADE>

SIZE = n Thay đổi độ đậm hay mảnh của đường kẻ n là số pixcelALIGN=LEFT|RIGHT Căn lề trái|phải Đường kẻ ngang mặc định được căn chính giữa

NOSHADE Không có bóng mờ, đường kẻ thành màu đen

3 Bảng biểu (Table) và trang khung (Frame)

Mục tiêu: Có khả năng tạo được các bảng biểu và các Frame.

CELLSPACING - Đặt độ dày của dòng kẻ ngang trong bảng

CELLPADDING - Đặt kích thước của một ô

BackImageUrl="URL" - Đặt ảnh nền của bảng

“URL” - địa chỉ ảnh nền

<asp:TableRow> Bắt đầu một dòng của bảng – Table row

<asp:TableCell> Bắt đầu một ô của bảng (bắt đầu cột trong một bảng)

CaptionAlign Căn lề cho tiêu đề của bảng

CellPadding Tạo khoảng cách giữa các ô và nội dung của ô trong bảng CellSpacing Tạo khoảng cách giữa các ô trong bảng

Khung cho phép người thiết kế hiển thị đồng bộ nhiều tài liệu HTML khác nhau để tiện theo dõi, so sánh Ví dụ, trong khung bên trái hiển thị các nút bấm, còn khung bên phải hiển thị tài liệu tương ứng.

3.2.1 Trang trí khung

Trang HTML thực hiện bày trí các khung (gọi là frameset document) có

cấu trúc khác trang thông thường, không có khung

Trang thường có 2 phần, HEAD và BODY Trang bày trí khung có HEAD và FRAMESET thay cho BODY

Thành phần FRAMESET tổ chức các khung trong cửa sổ trình duyệt Nó cũng có thể chứa thẻ NOFRAMES để xử lí trường hợp trình duyệt không hỗ trợ frame.

Các thành phần thông thường khác vốn nằm trong BODY không được xuất hiện trước thẻ mở FRAMESET Nếu không, thành phần FRAMESET sẽ bị bỏ qua

Hình 2.1 Kết quả chạy đoạn code ví dụ

Khi trình duyệt khách không hỗ trợ khung thì các khung sẽ không được hiển thị mà thành phần NOFRAMES sẽ được xử lí

3.2.2 Các thuộc tính FRAMESET

Thẻ FRAMESET dùng để phân chia vùng hiển thị trong cửa sổ trình duyệt thành các khung hình chữ nhật Mỗi khung hình chữ nhật gọi là một frame, được định nghĩa bằng thẻ FRAME

rows = Danh sách các độ cao của các khung

Danh sách gồm nhiều phần tử, cách nhau dấu phẩy Mỗi phần tử xác định độ cao (số dòng) của một khung Chia chiều đứng thành bao nhiêu khung thì danh sách có bấy nhiêu phần tử

Chiều cao thể hiện bằng

- Số pixel

- Tỷ lệ phần trăm chiều cao màn hình

- Tỷ lệ phần chiều cao còn lại

Giá trị mặc định là 100%, tức chỉ có một khung theo chiều ngang

cols = Danh sách các độ rộng của các khung

Giá trị mặc định là 100%, tức chỉ có một khung theo chiều dọc

Thuộc tính rows thiết lập việc chia khung theo chiều ngang trong một

frameset Nếu không định nghĩa, thì các cột trong khung sẽ chiếm toàn bộ chiều cao vùng hiển thị

Thuộc tính cols thiết lập việc chia khung theo chiều đứng trong một

frameset Nếu không định nghĩa, thì các dòng trong khung sẽ chiếm toàn bộ chiều rộng vùng hiển thị

Phối hợp hai thuộc tính sẽ tạo ra ô lưới các khung

Các ví dụ

1- Chia màn hình thành hai nửa: nửa trên và nửa dưới:

<FRAMESET rows="50%, 50%">

the rest of the definition

</FRAMESET>

2- Chia màn hình thành 3 cột Cột giữa rộng 250 pixels Cột đầu chiếm 25% của phần còn lại và cột thứ 3 chiếm 75% của phần độ rộng còn lại

<FRAMESET cols="1*,250,3*">

the rest of the definition

</FRAMESET>

3- Tạo lưới gồm 2 x 3 = 6 khung

<FRAMESET rows="30%,70%" cols="33%,34%,33%">

the rest of the definition

</FRAMESET>

4- Chia chiều đứng màn hình thành 4 khung Khung thứ nhất chiếm 30% của chiều cao vùng hiển thị Khung thứ hai có chiều cao cố định 400 pixel Dấu sao có nghĩa là hai khung thứ 3, thứ 4 chia nhau phần còn lại Khung thứ 4 có chiều cao là "2*", gấp đôi khung thứ 3 (vì "*" tương đương với 1*)

Nếu chiều cao vùng hiển thị là 1000 pixel thì độ cao của các khung 1,2,3,4 lần lượt là: 300, 400, 100, 200 pixel !

<FRAMESET rows="30%,400,*,2*">

the rest of the definition

</FRAMESET>

Chia khung lồng nhau và thành phần FRAME

Việc chia khung có thể lồng nhau nhiều mức

Ví dụ: chia chiều rộng thành 3 khung đứng, sau đó khung ở giữa lại được chia thành 2 phần trên và dưới

<FRAMESET cols="33%, 33%, 34%">

.contents of first frame

<FRAMESET rows="40%, 50%">

contents of second frame, first row

</FRAMESET>

Thẻ FRAME định nghĩa một khung hình cụ thể (trong nhiều khung hình của frameset).

Các thuộc tính:

name = Tên của khung: Có thể dùng tên này để làm đích của mối siêu liên

kết

src = URI : Trỏ đến trang tài liệu sẽ hiển thị trong khung

noresize : Không cho phép co giãn lại kích thước

scrolling = auto|yes|no : Thiết lập thanh cuộn

• auto: Xuất hiện thanh cuộn khi cần thiết Đây là giá trị mặc định

frameborder = 1|0

Thiết lập đường biên

• 1: Có đường biên giữa khung đang xét với các khung kề nó Đây là giá trị mặc định

• 0: Không có đường biên giữa khung đang xét với các khung kề nó

marginwidth = số pixel

Thiết lập độ rộng lề chiều rộng = khoảng trống giữa phần hiển thị nội dung và biên trái, biên phải Giá trị mặc định tuỳ theo bộ duyệt

marginheight = số pixel

Thiết lập độ rộng lề chiều cao = khoảng trống giữa phần hiển thị nội dung và biên trên, biên dưới Giá trị mặc định tuỳ theo trình duyệt

Lưu ý: Nội dung trong một frame không được thuộc về chính trang tài liệu định nghĩa frameset

3.2.3 Thiết lập Target, thẻ NOFRAME và IFRAME

Thiết lập Target

Thuộc tính target là để xác định tệp tài liệu HTML sẽ hiển thị trong khung

target = tên khung đích.

Thiết lập tên của khung mà tài liệu sẽ mở ra trong khung đó

Thuộc tính này dùng với các thành phần tạo mối liên kết: (A, LINK), image map (AREA), và FORM

Thẻ NOFRAMES

Thành phần NOFRAMES thiết lập nội dung cần hiển thị khi trình khách không hỗ trợ frame hoặc đã tắt chức năng hiển thị frame

Thành phần NOFRAMES đặt ở phần cuối của thành phần FRAMESET

Nhúng frame - thẻ IFRAME

Thành phần IFRAME cho phép người thiết kế chèn một frame vào giữa một khối văn bản text và hiển thị một tài liệu HTML khác bên trong

Thuộc tính SRC thiết lập tài liệu nguồn để hiển thị trong frame

Các thuộc tính:

name = tên để tham chiếu trong tài liệu

width = Độ rộng của inline frame

height = Độ cao của inline frame

Ví dụ:

<IFRAME src="foo.html" width="400" height="500"

scrolling="auto" frameborder="1">

[Your user agent does not support frames or is currently configured

not to display frames However, you may visit

<A href="foo.html">the related document.</A>]

</IFRAME>

Inline frames mặc định là không co giãn được, không cần phải nêu rõ noresize

4 Multimedia trên trang Web

Mục tiêu: Xây dựng được các ứng dụng Multimedia;

trong đó "#rrggbb" là red-green-blue, bộ ba số hai chữ số hệ đếm 16, xác

định mã màu

4.2 Màu chữ của văn bản

Thuộc tính TEXT Thuộc tính này để thiết lập màu cho các con chữ trong văn bản, trừ các đầu mối liên kết phải có màu khác đi

<BODY TEXT="#rrggbb">

Nội dung của tài liệu

</BODY>́

4.3 Màu của đầu mối liên kết - Thuộc tính LINK, VLINK và ALINK

Ba thuộc tính trên để đặt màu của các đầu mối siêu liên kết

- LINK - đặt màu hiển thị trước khi nhấn chuột vào để đến thăm đích liên kết

- VLINK - Đặt màu sau khi đích liên kết đã được đến thăm (visited)

- ALINK - đặt màu khi bạn kích hoạt, đang nhấn chuột vào (active)

Các màu mặc định là: LINK=blue, VLINK=purple and ALINK=red

<BODY LINK="#rrggbb" VLINK="#rrggbb" ALINK="#rrggbb">

Nội dung của tài liệu

</BODY>

4.4 Thuộc tính và mã màu

<BODY BGCOLOR="#rrggbb" TEXT="#rrggbb" LINK="#rrggbb"

VLINK="#rrggbb" ALINK="#rrggbb">

BGCOLOR Đặt màu nền

VLINK Đặt màu đầu mối liên kết khi đã thăm đích

ALINK Đặt màu đầu mối liên kết khi kích hoạt

4.5 Nạp hình ảnh làm nền cho trang văn bản

Thuộc tính BACKGROUND

Có thể dùng thuộc tính này để tạo một ảnh nền cho trang tài liệu siêu văn bản Thay cho xác định màu ta cần chỉ ra tên tệp hình ảnh kèm đường dẫn

<BODY BACKGROUND ="đường dẫn tới tệp ảnh">

Nội dung tài liệu

Ví dụ:

<BODY BACKGROUND="images/backgnd.gif" bgproperties="fixed">

4.6 Chèn ảnh - thẻ <IMG…>

IMG (Image), thuộc tính SRC (Source) là đường dẫn đến nơi lấy tệp ảnh

Giá trị của thuộc tính SRC được gán bằng URL là một địa chỉ trên máy tính địa phương hay trên Internet Nó chỉ ra nơi lưu trữ tệp ảnh cần chèn vào

Địa chỉ URL báo cho trình duyệt biết cần lấy tệp ảnh ở đâu

Nếu tệp ảnh nằm ngay trên máy tính địa phương thì cần ghi rõ đường dẫnNếu tệp ảnh lấy từ một nơi khác trên Internet thì phải ghi đầy đủ địa chỉ URL

Thuộc tính ALT – ALTernative cho phép ta chèn một đoạn chữ thay thế

vào chỗ có hình và hiện lên xâu chú thích khi đưa trỏ chuột vào ảnh Nên luôn

sử dụng thuộc tính này khi đưa hình ảnh vào trang Web vì nhiều người muốn có tốc độ cao, lướt nhanh qua các thông tin là chính đã tắt chức năng đọc ảnh của trình duyệt vẫn có thể biết được ảnh đó mang nội dung gì

Ví dụ:

<IMG SRC=”face.gif” ALT=”Nhay mat”>

Hiện ảnh Ảnh (không hiện lên) khi có và không sử dụng thuộc tính ALT

Nếu không sử dụng thuộc tính ALT thì tại chỗ có hình sẽ hiện từ IMAGE

hoặc biểu tượng ảnh bị khuyết

- Thuộc tính WIDTH và HEIGHT

Thuộc tính WIDTH và HEIGHT dùng để xác định chiều rộng và chiều

cao của ảnh Giá trị này có thể tính theo phần trăm (%) hoặc pixel

Chú ý:

Nếu đặt chiều rộng và chiều cao không chuẩn sẽ làm hình trong ảnh bị co giãn méo đi Để khắc phục nhược điểm này, ta nên xử lý ảnh để kích thước phù hợp

Thuộc tính ALIGN

Thuộc tính ALIGN cho phép chỉnh lại vị trí của ảnh theo cả hai chiều ngang và chiều dọc

Theo chiều dọc: ALIGN=MIDDLE, ALIGN=TOP, ALIGN=BOTTOM

Theo chiều ngang: ALIGN=LEFT, ALIGN=RIGHT

Nếu như không có thuộc tính này thì mặc định ảnh được đặt tại đúng nơi đặt thẻ IMG dóng trên cùng dòng chữ, theo cạnh dưới của khung nhìn

Thuộc tính VSPACE và HSPACE

Khi sử dụng thuộc tính ALIGN, ảnh được chèn vào dòng văn bản với các chữ dính sát liền Thuộc tính VSPACE và HSPACE dùng để tạo khoảng trống nhỏ viền xung quanh ảnh (tính theo đơn vị pixel)

VSPACE=n Thêm khoảng trống theo chiều dọc

HSPACE=n Thêm khoảng trống theo chiều ngang

Ví dụ:

<IMG SEC=”face.gif” VSPACE=20 HSPACE=20>

5 Các yếu tố động trên trang

Mục tiêu: Xây dựng được các ứng dụng Multimedia trên web;

5.1 Đưa âm thanh vào tài liệu

5.1.1 Liên kết đến tệp âm thanh

Để chèn một đoạn âm thành vào tài liệu HTML ta cũng theo đúng quy tắc tạo mối liên kết thông thường Trong thẻ neo, tại địa điểm URL bây giờ là địa chỉ của tệp âm thanh

Dưới đây là một ví dụ về việc chèn âm thành vào tài liệu Khi nhấn chuột vào mối liên kết này, tệp âm thanh sẽ được phát lại

<A HREF=”music/papa.rmi”>Papa</A>

5.1.2 Tạo âm thanh nền

Không những có thể chèn tệp âm thanh vào tài liệu HTML mà còn có thể nhúng âm thanh vào tài liệu, nghĩa là âm thanh nền phát ra khi trang tài liệu bắt đầu hiển thị

Để nhúng âm thanh vào tài liệu ta dùng thẻ

<EMBED SRC=”URL” HEIGHT=”n” WIDTH=”n’ AUTOSTART=true|false LOOP=true|false>

Trong đó:

HEIGHT=n Chiều cao của khung nhìn cho giao diện điều khiển của phần mềm phát âm thanhWIDTH=n Chiều rộng của khung nhìn cho giao diện điều khiển của phần mềm phát âm thanhAUTOSTART=true|false Âm thanh tự động được kích hoạt khi bắt đầu nạp tài liệu hiện thị (nên đặt là true)LOOP=true|false Thiết lập việc lặp lại nhiều lần hay chỉ một lầnĐặt thẻ <EMBED> ở đâu thì khung nhìn của giao diện điều khiển việc phát tệp âm thanh xuất hiện ở đó.

<A HREF=”film.mpg”>Film</A>

Chú ý: Các tệp video đều có kích thước khá lớn nên hãy cân nhắc về tốc

độ đường truyền của người dùng

HEIGHT=n Chiều cao của khung nhìn cho giao diện điều khiển của phần mềm phát âm thanhWIDTH=n Chiều rộng của khung nhìn cho giao diện điều khiển của phần mềm phát âm thanhAUTOSTART=true|false Âm thanh tự động được kích hoạt khi bắt đầu nạp tài liệu hiện thị (nên đặt là true)

LOOP=true|false Thiết lập việc lặp lại nhiều lần hay chỉ một lầnĐặt thẻ <EMBED> ở đâu thì khung nhìn của giao diện điều khiển việc phát tệp video xuất hiện ở đó.

5.2.3 Nhúng Flash vào tài liệu

Sử dụng thẻ <object> "></object>

<param>

Ví dụ

<object width="400" height="400" data="helloworld.swf">

<param name="autoplay" value="false"/>

</object>

Ví dụ

<object id="obj1" border="0" height="100" width="860">

<param name="movie" value="url">

<param name="quality" value="High">

Chức năng của Form

Form là một cách để chuyển dữ liệu từ người sử dụng đến cho Web Server xử lý Forms được sử dụng rộng rãi trên WWW Các forms rất tiện lợi cho người dùng điền các yêu cầu tìm kiếm, các biểu mẫu điều tra, nhập dữ liệu đầu vào cho các ứng dụng

Có nhiều thành phần khác nhau (gọi là các điều khiển control) trong một

form Tuỳ theo yêu cầu giao tiếp với người sử dụng cần chọn thành phần thích hợp nhất

Khi tạo form bạn cũng cần phải chỉ rõ cho máy chủ dịch vụ biết cách xử

lý form Có nhiều loại chương trình ứng dụng khác nhau trong máy chủ dịch vụ để làm việc này: các chương trình CGI, ISAPI, các script ASP, JSP, Java Bean, Servlet

Thành phần của Form

Cặp thẻ để tạo Form là <FORM > </FORM>

Mọi thành phần của form như sẽ trình bày dưới đây đều phải nằm trong phạm vi giới hạn bởi cặp thẻ này

Công thức tạo form là:

<FORM METHOD=POST ACTION="URL">

Toàn bộ các thành phần khác bên trong form nằm ở đây

</FORM>

Thuộc tính METHOD chỉ ra phương thức trao đổi dữ liệu giữa trình duyệt Web và máy chủ Web Có 2 phương thức là POST, GET Đối với form phương thức thường là POST

Thuộc tính ACTION để thiết lập địa chỉ URL của chương trình sẽ nhận và xử lý dữ liệu gửi từ form

Ví dụ:

<form action="demo_classicasp.aspx" method="post">

Your name: <input type="text" name="fname" size="20">

<input type="submit" value="Submit">

<asp:TextBox id="tb2" TextMode="password" runat="server" /><br />

A TextBox with text:

<asp:TextBox id="tb3" Text="Hello World!" runat="server" /><br />

A multiline TextBox:

<asp:TextBox id="tb4" TextMode="multiline" runat="server" /><br />

A TextBox with height:

<asp:TextBox id="tb5" rows="5" TextMode="multiline" runat="server"/>

<br /><br />

A TextBox with width:<asp:TextBox id="tb6" columns="30" runat="server"/>

</form>