giáo trình mô đun sửa chữa máy làm đất

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN SỬA CHỮA MÁY LÀM ĐẤT MÃ SỐ: MĐ 03 Trình độ: Sơ cấp nghề... Chúng tôi biên soạn Giáo trình “Sửa chữa máy làm đất” phục vụ cho ng

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN

SỬA CHỮA MÁY LÀM ĐẤT

MÃ SỐ: MĐ 03

Trình độ: Sơ cấp nghề

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

MÃ TÀI LIỆU: MĐ03

LỜI GIỚI THIỆU

Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là s nghiệp của Đảng, Nhà nước, của các cấp, các ngành và xã hội nh m n ng cao chất lượng lao động nông thôn, đáp

ng yêu c u công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

Trong những năm qua quá trình áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp đã phát triển ở một số kh u trong sản xuất nông nghiệp Đại đa số người sử dụng máy móc không qua lớp đào tạo cho nên trong quá trình sử dụng gặp rất nhiều khó khăn trong vận hành, chăm sóc sửa chữa Để giải quyết những khó khăn trong việc áp dụng cơ giới hóa trong nông nghiệp Chúng tôi biên soạn Giáo trình

“Sửa chữa máy làm đất” phục vụ cho người lao động sử dụng Liên hợp máy(LHM) cày đ t, LHM phay đất, LHM bánh lồng

Chương trình đào tạo nghề “Sửa chữa máy nông nghiệp” cùng với bộ giáo

trình được biên soạn đã tích hợp những kiến th c, kỹ năng c n có của nghề, đã cập nhật những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và th c tế sửa chữa các máy làm đất tại các địa phương trong cả nước, do đó có thể coi là cẩm nang cho người đã, đang sử dụng máy nông nghiệp

Bộ giáo trình gồm 6 quyển:

1- Giáo trình mô đun Bảo dưỡng động cơ đốt trong 2- Giáo trình mô đun Bảo dưỡng động cơ điện 3- Giáo trình mô đun Sửa chữa máy làm đất 4- Giáo trình mô đun Sửa chữa máy bơm nước li t m 5- Giáo trình mô đun Sửa chữa máy phun thuốc trừ s u 6- Giáo trình mô đun Sửa chữa máy đập lúa

Để hoàn thiện bộ giáo trình này chúng tôi đã nhận được s chỉ đạo, hướng dẫn của Vụ Tổ ch c Cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT; Tổng cục dạy nghề - Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội S hợp tác, giúp đỡ của Viện cơ điện quản lý sau thu hoạch Đồng thời chúng tôi cũng nhận được các ý kiến đóng góp của các nhà

khoa học, cán bộ kỹ thuật của các Viện, Trường, cơ sở sử dụng máy nông nghiệp, Ban Giám Hiệu và các th y cô giáo Trường Cao đẳng nghề Cơ khí nông nghiệp Chúng tôi xin được gửi lời cảm ơn đến Vụ Tổ ch c cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT, Tổng cục dạy nghề, Ban lãnh đạo các Viện, Trường, các cơ sở sản xuất, các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật, các th y cô giáo đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến quý báu, tạo điều kiện thuận lợi để hoàn thành bộ giáo trình này

Bộ giáo trình là cơ sở cho các giáo viên soạn bài giảng để giảng dạy, là tài liệu

nghiên c u và học tập của học viên học nghề “Sửa chữa máy nông nghiệp” Các

thông tin trong bộ giáo trình có giá trị hướng dẫn giáo viên thiết kế và tổ ch c giảng dạy các mô đun một cách hợp lý Giáo viên có thể vận dụng cho phù hợp với điều kiện và bối cảnh th c tế trong quá trình dạy học

Giáo trình “Sửa chữa máy làm đất” được x y dụng d a trên cơ sở chương

trình mô đun máy làm đất, được ph n ra làm các bài cụ thể như sau:

Bài 1: Sửa chữa máy cày Bài 2: Sửa chữa máy phay đất Bài 3: Sửa chữa bánh lồng Bài 4: Sửa chữa bánh bám Các bài được được viết ngắn gọn đề cập đến ph n kiến th c cơ bản và kỹ năng

nh m hình thành các năng l c th c hiện cho người lao động trong công việc sửa chữa bảo dưỡng máy làm đất

Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật, các đồng nghiệp để giáo trình hoàn thiện hơn

Xin ch n thành cảm ơn!

Tham gia biên soạn

1 Ông: Nguyễn Văn An Chủ biên

2 Ông: Hoàng Ngọc Thịnh Thành viên

3 Ông Phạm Văn Úc Thành viên

4 Ông Phạm Tố Như Thành viên

5 Ông Vũ Quang Huy Thành viên

6 Ông Phạm NgọcTuấn Thành viên

7 Ông Nguyễn ĐìnhThanh Thành viên

MỤC LỤC

ĐỀ MỤC TRANG 1 Lời giới thiệu 2

2 Mục lục 5

3 Các thuật ngữ 6

4 Mô đun máy làm đất 7

5 Bài 1: Sửa chữa cày 7

6 Bài 2: Sửa chữa máy phay đất 28

7 Bài 3: Sửa chữa bánh lồng 48

8 Bài 4: Sửa chữa bánh bám 60

9 Hướng dẫn giảng dạy 71

10 Danh sách ban chủ nhiệm x y d ng chương trình 76

11 Danh sách hội đồng nghiệm thu chương trình 77

CÁC THU T NGỮ CHUYÊN MÔN CHỮ VI T T T

Liên hợp máy (LHM)

1 Máy làm đất Bao gồm các LHM cày, LHM phay, Bánh lồng th c

hiện công việc làm đất trong nông nghiệp

3 LHM cày Gồm máy động l c(Máy kéo) liên hợp với máy cày

4 LHM phay Gồm máy động l c(Máy kéo) liên hợp với máy phay đất

MÔ ĐUN SỬA CHỮA MÁY LÀM ĐẤT

Mã mô đun 03

Giới thiệu mô đun:

Mô đun Sửa chữa máy làm đất là mô đun chuyên môn chính trong chương trình đào tạo nghề Sửa chữa máy nông nghiệp Mô đun trang bị cho người học những hiểu biết về sơ đồ cấu tạo và nguyên lý hoạt động các máy làm đất đồng thời hình thành các quy trình, kỹ năng sửa chữa các máy cày, máy phay, bánh lồng trong LHM làm đất

Sau khi học xong mô đun này người học có khả năng:

- Trình bày được sơ đồ cấu tạo, hoạt động của các máy làm đất

- Trình bày được trình t các bước sửa chữa máy làm đất

- Sửa chữa được các hư hỏng thông thường các máy làm đất

- Vận hành được các liên hợp máy và điều chỉnh đúng các yêu c u kỹ thuật

- Có tinh th n trách nhiệm trong sửa chữa bảo quản máy móc

Kết thúc mô đun mỗi học viên sẽ được đánh giá kỹ năng hoàn thiện một sản phẩm sửa chữa một thiết máy cụ thể

Bài 1: Sửa chữa máy cày Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này người học có khả năng

- Trình bày được sơ đồ cấu tạo, hoạt động cày trụ

- Sửa chữa thay thế được các thiết bị làm việc như lưỡi cày, trụ, gót cày đúng yêu c u kỹ thuật

- Liên kết máy kéo với máy cày và điều chỉnh đúng yêu c u kỹ thuật

- Th c hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp

A Nội dung:

1 Khái quát chung về máy cày

1.1 Phân loại

Cày thường ph n thành 3 loại

a- Cày trụ

Hình 1.1 Cày trụ b- Cày chảo

Gồm 02 loại

- Loại cày nhiều trụ

- Loại cày đồng trục

Hình 1.2(a)- Cày chảo nhiều trụ

Hình 1.2(b)- Cày chảo đồng trục

c Cày không lật đất

Hình 1.3 Cày không lật

1.2 Công dụng yêu cầu nông học cày đất

a Công dụng

- Cày liên hợp với máy kéo th c hiện cắt đất, n ng, lật thỏi đất, vùi lấp cỏ rạ và làm tơi đất phục vụ các kh u tiếp theo bừa hoặc phay, hoặc lồng đất

b Yêu c u nông học

Mặt ruộng sau khi cày

phải b ng phẳng độ

s u từ 15- 25 cm đất

lật đều úp cỏ dại

Hình 1.4 – Yêu c u nông học cày đất

1.3 Cấu tạo nguyên lý hoạt động cày trụ CT-2

a Cấu tạo

1 Lưỡi cày

2 Diệp cày

3 Gót cày

4 Trụ cày

5 Khung cày

Hình 1.5 – Cấu tạo cày trụ Gồm có: Lưỡi cày, diệp cày, gót cày, trụ cày,khung cày

- Lưỡi cày có dạng hình thang lưỡi cày có nhiệm vụ cắt thỏi đất n ng lên cho diệp Lưỡi cày chế tạo b ng thép, trên lưỡi có khoan 3 lỗ để lắp bu lông liên kết với trụ cày

- Diệp cày có 3 loại diệp đất thuộc, diệp nửa xoắn, diệp xoắn nhiệm vụ diệp tiếp tục n ng đất lên và tách ra thành luống lật đất úp sang 1 bên vùi lấp cỏ dại

- Gót cày có dạng hình chữ nhật, gót cày có nhiệm vụ c n b ng cho trụ cày trong quá trình làm việc

- Trụ cày làm b ng thép hoặc gang Trụ cày là nơi liên kết với khung cày, lưỡi cày và diệp cày

- Khung cày được làm b ng thanh thép tiết diện hình chữ nhật Khung cày gồm các thanh dọc và thanh ngang được hàn hoặc liên kết b ng các bu lông Trên khung gá đặt bộ phận liên kết với cơ cấu treo trên máy kéo

Ngoài ra một số cày còn bộ phận bánh t a đồng để điều chỉnh độ s u cày

b Hoạt động:

Cày được liên kết với máy động l c b ng cơ cấu 3 điểm Khi máy chuyển động, cày được hạ xuống lưỡi cày cắt đất n ng lên cho diệp Diệp n ng đất, tách đất sang bên, làm n t vỡ và cuối cùng lật úp thỏi đất

2 Kiểm tra tình trạng máy cày trụ

2.1 Kiểm tra sơ bộ dàn cày

- Dàn cày phải đ y đủ các bộ phận

- Các bu lông liên kết phải đảm bảo chắc chắn

2.2 Kiểm tra các thiết bị làm việc

- Lưỡi cày không mòn quá 10- 15cm

- Gót cày đảm bảo độ d y cho phép

- Các đ u mũ bu lông bắt lưỡi, diệp, gót cày với trụ cày phải ngang b ng hoặc thấp hơn sovới bề mặt làm việc

- Các mũi lưỡi, gót cày phải song song n m trên mặt phẳng

2.3 Kiểm tra lắp ghép cày

- Khe hở lắp ghép giữa lưỡi và diệp <1mm

- Khe hở lắp giữa trụ cày với lưỡi, diệp, gót cày <2mm

3 Sửa chữa máy cày trụ

3.1 Sửa chữa lưỡi cày

mòn quá 10- 15cm

- Liên kết chắc chắn

- Khe hở lắp ghép < 1mm, các bu lông lắp đúng YCKT

2 Tháo lưỡi cày ra

khỏi trụ cày

- Tháo 3 bu lông

liên kết lưới cày

với trụ cày

- Không bị trượt đai

ốc

3 Lắp lưỡi vào trụ

cày

- Xiết 3 bu lông

liên kết lưỡi cày

với trụ cày

- Xiết đều, đúng l c qui định

1 Lưỡi cày 2 Gót cày 3,4,5 Diệp cày 6 Trụ cày

4 Thu dọn đồ nghề

và vệ sinh công

nghiệp

- Đồ nghề đ y đủ

- Máy sạch sẽ và tình trạng kỹ thuật tốt

3.2 Sửa chữa trụ cày gót cày

thuật

1 1 Kiểm tra

Quan sát kiểm tra

-Trụ cày

- Gót cày

- Trụ cày không cong vênh rạn

n t

- Gót cày không mòn quá quy định

- Liên kết chắc chắn

- Khe hở lắp ghép < 2mm

- Bu lông lắp đúng YCKT

2 Tháo lắp trụ

- Tháo bu lông chữ U

liên kết trụ cày với

khung cày

- Không bị trượt đai ốc

- Xiết đều đúng

- Lắp trụ cày với khung

l c

3 Tháo lắp gót cày

- Không bị trượt đai ốc

- Xiết đều đúng

l c

4 Thu dọn đồ nghề và

vệ sinh công nghiệp

- Đồ nghề đ y

đủ

- Máy sạch sẽ

và tình trạng kỹ thuật tốt

3.3 Sửa chữa khung cày

1 Kiểm tra

Quan sát kiểm tra

- Các mối hàn liên kết

- Khung cày không rạn n t

- Các bu lông

- Các bu lông bắt liên kết

với khung

liên kết với trụ,

cơ cấu 3 điểm chắc chắn

2 Sửa chữa

- Hàn điện

- Hàn phải đảm bảo độ chắc chắn

3 Thu dọn đồ nghề và vệ

sinh công nghiệp

- Đồ nghề đ y đủ

- Khung cày sạch

sẽ và tình trạng

kỹ thuật tốt

3.4 Sửa chữa bánh tựa đồng(bánh xe cày)

1 Kiểm tra

Quan sát kiểm tra

- Độ dơ bánh xe cày

- Các bu lông bắt liên kết

với khung

- Bánh xe cày quya trơn, độ dơ

<1mm

- Các bu lông liên kết với khung cày chắc chắn

2 Sửa chữa

- Thay ổ bi bánh xe t a

đồng

+ Tháo nắp đậy

+ Tháo đai ốc bắt trục

bánh xe

+ Tháo bánh xe cày, tháo

ổ bi

- Tra mỡ bôi trơn

đủ

- Bánh xe quay

+ Lắp ổ bi và tra mỡ bôi

trơn ổ bi

- Lắp bánh xe cày lên trục

trơn độ dơ cho phép 1mm

3 Thu dọn đồ nghề và vệ

sinh công nghiệp

- Đồ nghề đ y đủ

- Máy sạch sẽ và tình trạng kỹ thuật tốt

4 Liên kết và vận hành LHM

4.1 Công việc

a Chuẩn bị máy động l c:

- Chọn máy động l c phù hợp với cày, và điều kiện làm việc cụ thể

- Làm nội qui chăm sóc 8-10 giờ: D u động cơ, nước làm mát, d u thủy l c

- Kiểm tra cơ cấu treo của máy kéo và giá treo của cày

b Chuẩn bị máy cày:

- Đặt cày lên nền phẳng kiểm tra s lắp ghép của toàn dàn cày theo yêu c u

- Kiểm tra, xiết cày bộ phận làm việc: Lưỡi, diệp, gót cày lắp ghép với trụ cày theo yêu c u kỹ thuật phù hợp thông số cày

- Bơm mỡ cho bánh xe t a đồng trước khi làm việc

- Độ n m ngang của khung cày trong mặt phẳng ngang được điều chỉnh b ng cách thay đổi chiều dài thanh d ng phía phải

- Đặt cày trên một mặt phẳng sao cho tất cả các mũi lưỡi cày và các gót thanh t a đồng đều tỳ lên mặt b ng đó

- Đặt những tấm kê vào dưới bánh t a Chiều cao của những tấm kê này b ng độ

s u của luống cày trừ đi độ lún của bánh t a trong đất (2-3cm)

4.2 Trình tự công việc:

1 Chuẩn bị

a- Chuẩn bị máy

kéo

+ Kiểm tra toàn

máy

+ Kiểm tra nhiên

liệu

+ Kiểm tra d u bôi

trơn

Máy đ y đủ các

bộ phận

-Nhiên liệu đủ trong ca làm việc

- D u bôi trơn

n m giữa vạch tối

đa và tối thiểu

+ Kiểm tra bổ

xung nước làm mát

Nước làm mát đủ nếu thiếu bổ xung

+ Kiểm tra cơ cấu

treo

- Các khớp nối liên kết chắc chắn

b- Chuẩn bị cày

Kiểm tra cày

- Đủ các bộ ph n

c- Chuẩn bị bãi - Bãi phải b ng

phẳng kích thước 10x 15 m

2 Liên kết máy

kéo với máy cày

a- Lùi máy kéo vào

lắp với cày

b- Lắp liên kết cày

với máy kéo b ng

cơ cấu 3 điểm

3 Điều chỉnh sơ

bộ

- Kết hợp vặn

thanh kéo dọc và

thanh thăng b ng

ngang điều chỉnh

- Lùi chính xác 3 điểm cơ cấu treo trùng với 3 điểm cày

- Đảm bảo chắc chắn

- Các lưỡi cày song song với mặ phẳng n m ngang