Tiết 69: Phương pháp thuyết minh

Tầm quan trọng của phương pháp thuyết minh Để làm tốt bài văn thuyết minh, người viết cần nắm vững: - Đối tượng thuyết minh.. 2 Một số phương pháp thuyết minh khác.+ Định nghĩa là giải t

Tiết 69- Làm văn

PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

I Tầm quan trọng của phương pháp thuyết minh

Để làm tốt bài văn thuyết minh, người viết cần nắm vững:

- Đối tượng thuyết minh

- Phương pháp thuyết minh

II Moôt soâ phöông phaùp thuyeât minh

1) OĐn taôp caùc phöông phaùp thuyeât minh ñaõ hóc: a) Ñoán vaín 1: Noùi veă Traăn Quoâc Tuaân

- Duøng phöông phaùp: Lieôt keđ

- Taùc dúng: Laøm cho roõ raøng

b) Ñoán vaín 2: Noùi veă thi só Ba Sođ

- Duøng phöông phaùp: Ñònh nghóa theo thôøi gian

- Taùc dúng: Ngöôøi ñóc lónh hoôi cú theơ töøng moẫc thôøi gian cụa thi só

c) Đoạn văn 3: Nói về tế bào.

- Dùng phương pháp: Số liệu, phân tích

- Tác dụng: Hiểu một cách cụ thể, thuyết phục d) Đoạn văn 4: Nói về nhạc cụ

- Dùng phương pháp: So sánh, phân tích

- Tác dụng: Giúp người đọc hình dung ra một thứ nhạc cụ đơn giản của làn điệu trống quân

2) Một số phương pháp thuyết minh khác.

+ Định nghĩa là giải thích cho rõ tính chất chủ yếu của sự vật, hiện tượng

a) Thuyết minh bằng cách chú thích

 Chức năng của chú thích là làm cho rõ ràng còn chức năng của định nghĩa là làm rõ tính chất

+ Chú thích là giải thích thêm cho rõ ràng

- So với thuyết minh bằng cách định nghĩa chú thích có:

Ưu điểm: Làm rõ nghĩa hơn

Nhược điểm: Không ngắn gọn, súc tích

+ Nói về niềm say mê cây chuối của Ba Sô(nguyên nhân).

b) Thuyết minh bằng cách giảng giải nguyên nhân-kết quả

- Đoạn văn có hai mục đích

 Mục đích 2 là chủ yếu

+ Nói về lai lịch bút danh Ba Sô(kết quả).

Từ dẫn chứng trong bài học, người làm văn căn cứ vào đâu để chọn phương pháp thuyết minh?

III Yêu cầu đối với việc vận dụng phương pháp

thuyết minh

-Việc sử dụng phương pháp thuyết minh phải do mục đích thuyết minh quyết định

-Làm nổi bật bản chất và đặc trưng của sự vật, hiện tượng

Ghi nhớ: (Sgk)

-Làm cho người đọc, người nghe tiếp nhận dễ dàng và hứng thú

IV LUYỆN TẬP

1) Bài tập:

- Đoạn văn thuyết minh nhằm cung cấp tri thức về hoa lan.

- Các phương pháp thuyết minh:

+ Phương pháp chú thích về vai trò tôn quý của hoa lan.

+Phương pháp phân loại, liệt kê: các nhóm hoa lan, những loài lan trong mỗi nhóm.

+ Phương pháp nêu ví dụ về chi lan Hải vệ nữ để thấy sự phong phú về chủng loài của hoa lan.

> Các phương pháp thuyết minh được phối hợp một cách nhuần nhuyễn, tạo nên hiệu quả thuyết minh cao.

V Củng cố và hướng dẫn bài tập về nhà

1 Củng cố:

Cách dùng phương pháp chú thích và giảng giải nguyên nhân-kết quả

2 Bài tập về nhà

Bài tâp1: Sự giống nhau và khác nhau giữa phương pháp thuyết minh: Định nghĩa và chú thích Bài tập 2:Sự giống nhau và khác nhau giữa phân loại và liệt kê

Bài tâp 3: Viết bài văn thuyết minh khoảng 500 từ về một nghề truyền thống ở quê em hoặc ngôi trường em học

3 Bài sắp học: Chuyện chức phán sự đền Tản Viên

Bài học đến đây kết thúc