Bài 17. Những đứa trẻ

Đọc - hiểu văn bản1.Những đứa trẻ sống thiếu tình thương.. • Hai gia đình thuộc hai thành phần xã hội khác nhaumột bên là dân thường, một bên là quan chức giàu sangđại tá cốp không ch

I Đọc - Tìm hiểu chung

1.Đọc

Mác-xim rơ-ki

Thành phố Ni-giơ-ni Nô-vơ-gô-rốt

Sông Von-ga

Sông Von-ga

I Đọc - Tìm hiểu chung

• Mác-xim Go-rơ-ki sớm mồ côi cha mẹ,

tuổi ấu thơ sống trong gia đình ông bà ngoại, sớm phải tự lập kiếm sống bằng nhiều nghề khác nhau

• Ông tự học, tự rèn luyện với nghị lực phi thường để trở thành nhà nghệ sĩ ưu tú của nghệ thuật vô sản

• Ông là đại văn hào Nga, người mở đầu cho văn học CM Nga thế kỷ 20

I Đọc - Tìm hiểu chung

• Mác-xim Go-rơ-ki là tác giả của nhiều tập truyện ngắn, truyện vừa, tiểu thuyết, bút

ký, kịch nói

• Ông là tác giả của bộ ba tiểu thuyết tự

thuật: Thời thơ ấu(1913 – 1914), Kiếm

sống (1916), Những trường đại học của tôi (1923)

I Đọc - Tìm hiểu chung

• Thời thơ ấu gồm 13 chương, kể lại quãng

đời của A-li-ô-sa từ khi bố mất, cùng mẹ đến ở nhờ nhà ông bà ngoại trong 6 – 7 năm, rồi mẹ đi lấy chồng, sau đó mẹ ốm

và qua đời Ông ngọai đuổi A-li-ô-sa vào đời kiếm sống

• Văn bản Những đứa trẻ trích ở chương

IX

I Đọc - Tìm hiểu chung

c Ngôi kể

• Ngôi thứ nhất đặt vào nhân vật chú bé li-ô-sa (Mác-xim Go-rơ-ki hồi nhỏ)

• Phần 2(“Trời đã bắt đầu tối”“Cấm

không được đến nhà tao”): Tình bạn

bị cấm đoán.

• Phần 3(phần còn lại):Tình bạn vẫn

tiếp tục

II Đọc - hiểu văn bản

1.Những đứa trẻ sống thiếu tình thương.

• Hai gia đình thuộc hai thành phần xã hội

khác nhau(một bên là dân thường, một bên

là quan chức giàu sang)đại tá cốp không cho những đứa trẻ chơi với nhau.

Ốp-xi-an-ni-• A-li-ô-sa từng góp sức cứu đứa nhỏ khi nó bị rơi xuống giếng nên chúng hiểu được lòng tốt của cậu thích rủ A-li-ô-sa sang chơi.

II Đọc - hiểu văn bản

1.Những đứa trẻ sống thiếu tình thương

• A-li-ô-sa mất bố sớm, mẹ đi lấy chồng khác,

có mẹ mà cũng như không, lại thường bị

ông ngoại đánh đòn, chỉ có bà ngoại hiền

hậu thương yêu

• Qua trò chuyện, A-li-ô-sa biết ba đứa trẻ

giàu có kia cũng chẳng sung sướng gì Mẹ chết, sống với dì ghẻ, bị bố cấm đoán, đánh đòn…

 Hoàn cảnh sống thiếu tình thương

giống nhau khiến A-li-ô-sa thân thiết

với mấy đứa trẻ kia

A-li-ô-sa và những người bạn

II Đọc - hiểu văn bản

2 Những quan sát và nhận xét tinh tế

• Trước khi quen thân: A-li-ô-sa chưa hiểu gì

về chúng, không phân biệt được đứa này với đứa kia

• Khi đã quen thân: Nghe ba đứa kể chuyện

và thấy “Chúng ngồi sát vào nhau như

những chú gà con”.

 so sánh chính xác, toát lên sự cảm thông của A-li-ô-sa với nỗi bất hạnh của các bạn hàng xóm

II Đọc - hiểu văn bản

2 Những quan sát và nhận xét tinh tế

• Khi chứng kiến cảnh ba đứa trẻ bị bố mắng: Đại tá Ốp-xi-an-ni-cốp xuất hiện, hỏi hách dịch thì cả mấy đứa trẻ lặng lẽ đi vào nhà

A-li-ô-sa liên tưởng chúng giống như những con ngỗng ngoan ngoãn

 So sánh chính xác, cụ thể: thể hiện dáng dấp bên ngoài và tâm trạng của ba đứa trẻ

Bị bố áp chế, chúng trở nên nhút nhát và

cam chịu

 Một lần nữa A-li-ô-sa tỏ sự thông cảm với cuộc sống thiếu tình thương của

II Đọc - hiểu văn bản

3 Chuyện đời thường và truyện cổ tích

Chuyện đời thường và truyện cổ tích lồng ghép vào nhau xuyên suốt toàn bộ văn bản, được thể hiện qua:

• Chi tiết dì ghẻ(“mẹ khác”): Khi nghe mấy

đứa trẻ hàng xóm nhắc đến chuyện dì ghẻ, A-li-ô-sa liên tưởng đến nhân vật mụ dì ghẻ độc ác trong các câu chuyện cổ tích

• Chi tiết người “mẹ thật”(đã chết) của mấy đứa trẻ

• Hình ảnh người bà nhân hậu

II Đọc - hiểu văn bản

3 Chuyện đời thường và truyện cổ tích

Mấy đứa trẻ tên là gì, độc giả không rõ, hay tác giả cố tình không kể ra, hoặc ông đã

quên mất tên chúng…

 Với cách kể này, câu chuyện càng trở nên

khái quát và càng tô đậm thêm màu sắc cổ tích đậm đà.

III Tổng kết

1 Nội dung

Qua đoạn trích Những đứa trẻ,

Mác-xim Go-rơ-ki đã thuật lại hết sức sinh động tình bạn thân thiết của ông hồi nhỏ với những đứa trẻ sống thiếu

tình thương bên hàng xóm, bất chấp những cản trở trong quan hệ xã hội lúc bấy giờ.

III Tổng kết

2 Nghệ thuật

• Tự thuật, nhớ lại và hình dung, tưởng tưởng lại

những ấn tượng thời ấu thơ.

• So sánh chính xác.

• Đối thoại ngắn gọn, sinh động, phù hợp với tâm

lý nhân vật

• Chuyện đời thường và truyện cổ tích lồng vào

nhau Cách triển khai có nghệ thuật của người kể

chuyện ở chỗ các yếu tố chủ chốt những đứa trẻ,

những con chim, truyện cổ tích, người dì ghẻ,

người bà hiền hậu xuất hiện ở phần đầu lại tiếp

tục xuất hiện ở phần thứ ba tạo nên sự kết nối chặt chẽ và gây ấn tượng lắng đọng ở độc giả

III Tổng kết

3 Ghi nhớ : SGK trang 234