Lúa mì (Triticum) là một trong các loại ngũ cốc đầu tiên được thuần hóa và cũng là một trong những cây trồng cổ nhất của các dân tộc thuộc đại chủng Ơrôpêôit, sống ở vùng từ Địa Trung Hải tới Tây Bắc Ấn Độ.Có nguồn gốc từ Tây Nam Á ( tức khu vực Trung Đông ngày nay).Cây lúa mì đã được trồng cách đây trên một vạn năm ở vùng Lưỡng Hà, từ đó bắt đầu lan sang các khu vực khác như: Châu Âu, Châu Mỹ và Châu Úc.Đến thế kỉ XVI, lúa mì đã trở thành cây lương thực chủ yếu và phổ biến trên thế giới. Nhất là ở các nước thuộc Châu Âu và Châu Mỹ.3.1. PHÂN LỌAI: Hiện nay, trên thế giới có hơn 30.000 giống lúa mì khác nhau, tùy vào đặc điểm lúa mì mà ta có thể phân thành 2 loại lúa mì chính như sau:◊ Dựa vào cấu trúc hình thái: Lúa mì cứng (Triticum durum) : Đặc điểm: Bông ngắn hơn lúa mì mềm, hạt mang râu dài và chổng ngược song song với bông, bông dày hạt hơn hạt và chứa nhiều đạm. Đây là loại lúa mì cũng được trồng rộng rãi, chỉ sau lúa mì mềm, riêng nó đã chiếm 10% tổng diện tích đất trồng dành riêng cho lúa mì. Loại này trồng nhiều ở: Địa Trung Hải, Iran, bán đảo Arabi, Ấn Độ, Trung Quốc, Êtiôpia, Canada, Hoa Kỳ,... Lúa mì mềm (Triticum vulgare) : Là loại lúa trồng phổ biến trên trái đất Loại này phát sinh từ Tiền Á Đặc điểm: cao 50180cm, mọc thẳng đứng, nhẵn, cây trổ bông từ tháng 68, bông khá dài, râu mì mềm không hoàn toàn xuôi theo bông mà hơi ria ra xung quanh, bông chín nhanh qua mùa đông và chịu hạn Lúa mì mềm thích nghi với khí hậu ôn hòa và cận nhiệt, đất trồng thích hợp là đất sét vôi hay sét silic. Ở đới nóng thì loại này trồng trên núi Loại này có hai loại: có râu và không râu Diện tích trồng lúa mì mềm chiếm 16 diện tích trồng trọt trên trái đất Được trồng nhiều ở Nam Phi, Nam Mỹ, Ôxtrâylia,...( phía Nam), còn phía Bắc thì trồng có thể lên đến vùng cực.Phân bố Lúa mì được trồng đến 67°30’B ở Bắc Bán Cầu và 46°30’ N ở Nam Bán Cầu. Ở phía Tây Bắc Mĩ, nó lên tới 55°B, ở Nga là 63° B dọc theo sông Lêna, ở Achentina là 45ºB. Ở miền cận nhiệt và nhiêt dới,lúa mì chỉ được trồng ở vùng núi có khí hậu mát mẻ.Lúa mì có thể phát triển trên độ cao 3.700 đến 4.000m so với mặt biển.
Trang 1BÀI BÁO CÁO
ĐỀ TÀI: ĐỊA LÍ CÂY LÚA MÌ
GVHD: Th.S TRƯƠNG VĂN CẢNH
NHÓM TH: NHÓM 2
Trang 3NỘI DUNG BÁO
CÁO
NGUỒN
GỐC
ĐẶC ĐIỂM SINH THÁI
PHÂN LOẠI
VÀ PHÂN BỐ
VAI TRÒ
TÌNH HÌNH SẢN XUẤT
Trang 41 NGUỒN GỐC:
Lúa mì (Triticum) là một trong các loại ngũ cốc đầu tiên được
thuần hóa và cũng là một trong những cây trồng cổ nhất của
các dân tộc thuộc đại chủng Ơrôpêôit, sống ở vùng từ Địa
Trung Hải tới Tây Bắc Ấn Độ
Có nguồn gốc từ Tây Nam Á ( tức khu vực Trung Đông ngày nay)
Cây lúa mì đã được trồng cách đây trên một vạn năm ở vùng Lưỡng Hà, từ đó bắt đầu lan sang các khu vực khác như: Châu
Âu, Châu Mỹ và Châu Úc
Đến thế kỉ XVI, lúa mì đã trở thành cây lương thực chủ yếu và phổ biến trên thế giới Nhất là ở các nước thuộc Châu Âu và Châu Mỹ
Trang 5Hình ảnh cánh đồng lúa mì
Trang 62 ĐẶC ĐIỂM SINH THÁI
Là một trong những cây trồng thuộc miền khí hậu ôn đới và cận nhiệt, bởi đây là hai đới mà cây lúa mì phát triển tốt nhất và có diện tích phân bố rộng rãi nhất Vì thế mà chúng khá khó tính : Ưa khí hậu ấm-khô, phát triển ấm nhất khi tº từ 21-24ºC Cần nhiệt độ thấp vào thời kì sinh trưởng: 4-5◦C
Tổng t◦ thời kỳ sinh trưởng: 1.150- 1.700◦C
Thích hợp với đất đai màu mỡ
cần nhiều phân bón
Thích hợp với khu vực có lượng mưa từ 25-175cm
Độ ẩm tối ưu: từ 50-60%
Trang 73 PHÂN LOẠI VÀ PHÂN BỐ
3.1 PHÂN LỌAI :
Hiện nay, trên thế giới có hơn 30.000 giống lúa mì khác nhau, tùy vào đặc điểm lúa mì mà ta có thể phân thành 2 loại lúa mì chính như sau:
◊ Dựa vào cấu trúc hình thái:
- Lúa mì cứng (Triticum durum) :
Đặc điểm: Bông ngắn hơn lúa mì mềm, hạt mang râu dài và chổng
ngược song song với bông, bông dày hạt hơn hạt và chứa nhiều đạm.
Đây là loại lúa mì cũng được trồng rộng rãi, chỉ sau lúa mì mềm, riêng
nó đã chiếm 10% tổng diện tích đất trồng dành riêng cho lúa mì
Loại này trồng nhiều ở: Địa Trung Hải, Iran, bán đảo Arabi, Ấn Độ, Trung Quốc, Êtiôpia, Canada, Hoa Kỳ,
Trang 8Một số hình ảnh về lúa mì cứng
Trang 9- Lúa mì mềm (Triticum vulgare) :
Là loại lúa trồng phổ biến trên trái đất
Loại này phát sinh từ Tiền Á
Đặc điểm: cao 50-180cm, mọc thẳng đứng, nhẵn, cây trổ bông từ tháng 6-8, bông khá dài, râu mì mềm không hoàn toàn xuôi theo bông
mà hơi ria ra xung quanh, bông chín nhanh qua mùa đông và chịu hạn Lúa mì mềm thích nghi với khí hậu ôn hòa và cận nhiệt, đất trồng thích hợp là đất sét vôi hay sét silic.
Ở đới nóng thì loại này trồng trên núi
Loại này có hai loại: có râu và không râu
Diện tích trồng lúa mì mềm chiếm 1/6 diện tích trồng trọt trên trái đất
Được trồng nhiều ở Nam Phi, Nam Mỹ, Ôxtrâylia, ( phía Nam), còn phía Bắc thì trồng có thể lên đến vùng cực.
Trang 10Hình ảnh về lúa mì mềm
Trang 11◊ Dựa vào đặc điểm thích nghi:
- Lúa mì mùa đông:
Gieo vào mùa thu, vào mùa xuân chúng tiếp tục trưởng
thành và được gặt vào đầu hè
Chủ yếu trồng ở vùng khí hậu ấm trung bình
Hình ảnh lúa mì mùa đông
Trang 12- Lúa mì mùa xuân:
Gieo muộn vào tháng 3 năm sau, thu hoạch vào cuối hè
Trồng ở vùng khí hậu mang tính lục địa
nhiều hơn
Hình ảnh lúa mì mùa xuân
Trang 13 Lúa mì có thể phát triển trên độ cao 3.700 đến 4.000m so với mặt biển.
Trang 14Lược đồ phân bố cây lúa mì
Trang 15 Do phân bố rộng như vậy, nên quanh năm không tháng nào là không có nước thu hoạch lúa mì và thị trường thế giới liên tục được bổ sung lượng lúa mì
dư thừa của các nước.
Trang 16Bảng: Lịch thu hoạch lúa mì ở những nước trồng lúa mì chủ
yếu
Tháng Nước thu hoạch lúa mì trong thời gian này
Một Êtiôpia, Nam Ấn Độ, Bắc Niuzilân,,…
Hai Miền Trung Ân Độ, Nam Niuzilân
Ba Pakixtan, Bắc Ấn Độ, Cực Nam Trung Quốc
Tư Ai Cập, Nam Trung Quốc
Năm Nam Hoa Kỳ, Bắc Mỹ, Nam Iran, Phần Trung Trung Quốc Sáu Trung Hoa Kỳ, Nam Âu, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Á
Bảy Bắc Hoa Kỳ, Nam Canada, Thảo nguyên Liên Xô, Bắc Nhật
Bản Tám Bắc Canada, Bắc Âu
Chín Các xứ nhiệt đới
Mười Bắc Nam Mỹ
Mười một Bắc Achentina, Nam Phi, Ôxtr âylia
Mười hai Cực Nam Châu Phi, Nam Ôxtr âylia
Trang 17 Lúa mì là nguồn cung cấp thức ăn cho ngành chăn nuôi.
Hạt lúa mì là một thực phẩm chủ yếu được sử dụng để làm bánh mì, bánh quy, ngũ cốc, mì sợi, lên men để làm bia , nước giải khát,
Các ứng dụng khác đối với cây lúa mì là: Phân bón từ xác cây, gia vị,
Trang 18VAI TRÒ
Trang 202005 2008 2010 2013 580
Trang 21Bảng: Các nước có sản lượng lúa mì lớn nhất thế giới ( triệu tấn):
Nước 2005 2008 2010 2013 Trung Quốc 97,4 112,5 115,2 122,0
Ấn Độ 68,6 78,6 80,8 93,5 Hoa Kỳ 57,2 68,0 60,0 57,9
LB Nga 47,7 63,8 41,5 52,1 Pháp 36,9 39,0 38,2 38,6 Ôxtrâylia 25,2 21,4 22,2 22,9 Canada 25,7 28,6 23,2 37,5
Pakistan 21,6 21,0 23,3 24,2 Thổ Nhĩ Kỳ 21,5 17,8 19,7 22,0
( Nguồn: FAO 2005 – 2013 )
Trang 22● Sản lượng lúa mì của 10 trên nước đã chiếm đến 70% sản lượng lúa mì của thế giới.
Những nước sản xuất lúa nhiều lúa mì: Trung Quốc, Ấn
Độ, LB Nga, Hoa Kỳ
● Khác với lúa gạo chỉ có một tỉ lệ nhỏ sản lượng được xuất khẩu, lúa mì là hàng ngũ cốc quan trọng nhất trên thị
trường quốc tế Những nước có sản lượng lúa mì lớn nhất
là các nước công nghiệp thuộc vành đai ôn đới
● Khoảng ½ sản lượng ngũ cốc xuất khẩu thuộc về lúa mì
● Các nước xuất khẩu lúa mì nhiều nhất trên thế giới năm
2012 là:
Trang 23Canada xuất khẩu 17,3 triệu tấn, chiếm 80% sản lượng lúa mì thu hoạch.
Hoa Kỳ xuất khẩu 27,5 triệu tấn, chiếm 50% sản lượng lúa mì thu hoạch.
Ôxtrâylia xuất khẩu 21,5 triệu tấn, chiếm 70% sản lượng lúa mì thu hoạch.
● Nhìn chung lúa mì được xuất khẩu dưới dạng hạt, chỉ 6-8% là ở dạng bột.
● Lúa mì được dùng làm lương thực chủ yếu ở châu Âu và châu Mỹ tuy lượng bột mỳ trong khẩu phần ăn hàng ngày
không nhiều Ở những nước này, qui mô dân số không đông,
tỷ suất gia tăng dân số rất thấp trong khi sản lượng lúa mì lại rất nhiều Đó là lý do vì sao lúa mì trở thành mặt hàng lương thực chính trên thị trường lương thực thế giới.
Trang 24CẢM ƠN THẦY VÀ
CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE!!