Bài tập 5 SGK- 59: Hãy viết một đoạn văn miêu tả ngắn với nội dung tự chọn, trong đó có dùng phép nhân hoá.... Nên sáng như gươngTôi biết con thuồng luồng Có đôi tay múa dẻo Tôi biết con
Trang 1*Kiêm tra ba i cu *Kiêm tra ba i cu ̉ ̉ ̀ ̀ ̃ ̃
C©u hái :
So s¸nh lµ g×?
Cã mÊy kiÓu so s¸nh?
Khái niệm:
So sánh là đối chiếu sự vật , sự việc này với
sự vật sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gơị hình,gợi cảm cho sự diễn đạt
Hai kiểu so sánh:
- So sánh ngang bằng
Trang 2Ba i tõp:̀ ̣
Ba i tõp:̀ ̣
Trong ca c VD sau ,t ng na o chi ́ ừ ữ ̀ ̉
Trong ca c VD sau ,t ng na o chi ́ ừ ữ ̀ ̉
s so sa nh va thuục kiờu so sa nh na o ?ự ́ ̀ ̣ ̉ ́ ̀
s so sa nh va thuục kiờu so sa nh na o ?ự ́ ̀ ̣ ̉ ́ ̀
a “Con đi trăm núi ngàn khe
Chưa bằng muụn nụ̃i tái tờ lòng bõ̀m
Con đi đánh giặc mười năm Chưa bằng khó nhọc đời bõ̀m sáu mươi
b “ Tõm hụ̀n tụi là mụ̣t buụ̉i trưa hè
Tỏa nắng xuụ́ng lòng sụng lṍp loáng”
c “ Những đụ̣ng tác thả sào ,rút sào rọ̃p ràng nhanh như cắ́t ”
Trang 3
a “Con đi trăm núi ngàn khe
Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm Con đi đánh giặc mười năm
Chưa bằng khó nhọc đời bầm 60 “
- Từ so sánh : “chưa bằng “
- Kiểu : so sánh không ngang bằng
b “ Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Tỏa nắng xuống lòng sông lấp loáng“.
c “ Những động tác thả sào ,rút sào rập ràng nhanh
như cắt “.
- Từ so sánh : “như” , “ là”
- Kiểu : so sánh ngang bằng.
Trang 4Tiê t 91: Nhân Ho a ́ ́
I Bài học :
1 Nhân hóa là gì?
Ngữ liệu : Hãy so sánh hai cách diễn đạt cùng một nội dung, cách diễn đạt nào hay hơn ?
-Bầu trời đầy mây đen
-Muôn nghìn cây mía ngả
nghiêng, lá bay phấp phới-Kiến bò đầy đường
Trang 5-Bầu trời đầy mây đen
-Muôn nghìn cây mía ngả nghiêng, lá bay phấp phới
-Kiến bò đầy đường
Trang 6Tìm những từ ngữ làm nên phép nhân hóa trong ví dụ sau:
a “ Nu i cao chi lă m nu i i ? ́ ́ ́ ơ
a “ Nu i cao chi lă m nu i i ? ́ ́ ́ ơ
Nu i che măt tr i chăng thâ y Nu i che măt tr i chăng thâ y ́ ́ ̣ ̣ ơ ơ ̀ ̀ ̉ ̉ ́ ́
ng ươ ̀ ith ươ ng”
ng ươ ̀ ith ươ ng”
( Ca dao )
b “Chim găp cô S n Ca , cha o cô b “Chim găp cô S n Ca , cha o cô ̣ ̣ ơ ơ ̀ ̀
Chim găp anh Chi ch Cho e ,cha o anh Chim găp anh Chi ch Cho e ,cha o anh ̣ ̣ ́ ́ ̀ ̀ ̀ ̀
Chim găp chi Sa o Nâu , cha o chi ” Chim găp chi Sa o Nâu , cha o chi ” ̣ ̣ ̣ ̣ ́ ́ ̀ ̀ ̣ ̣
( L i ba i ha t ) ( L i ba i ha t ) ơ ơ ̀ ̀ ̀ ̀ ́ ́
a “ Nu i cao chi lă m ́ ́
a “ Nu i cao chi lă m ́ ́ nu i i ? nu i i ? ́ ́ ơ ơ
Nu i Nu i ́ ́ che măt tr i chăng thâ y ng măt tr i chăng thâ y ng ̣ ̣ ơ ơ ̀ ̀ ̉ ̉ ́ ́ ươ ươ ̀ ̀ i i
th ươ ng”
th ươ ng”
( Ca dao )
b “Chim găp b “Chim găp ̣ ̣ cô S n Ca , cha o cô S n Ca , cha o cô ơ ơ ̀ ̀
Chim găp Chim găp ̣ ̣ anh Chi ch Cho e ,cha o anh Chi ch Cho e ,cha o anh ́ ́ ̀ ̀ ̀ ̀
Chim găp Chim găp ̣ ̣ chi Sa o Nâu , cha o chi ” ̣ Sa o Nâu , cha o chi ” ́ ́ ̀ ̀ ̣ ̣
( L i ba i ha t ) ( L i ba i ha t ) ơ ơ ̀ ̀ ̀ ̀ ́ ́
Trang 7Ghi nhớ 1: (SGK-57 )
Nhân hóa là gọi hoặc tả con
vật, cây cối, đồ vật,….bằng
những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người ; làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật,
….trở nên gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ,
Trang 82 Ca c kiêu nhân 2 Ca c kiêu nhân ́ ́ ̉ ̉
ho a: ́
* Ngữ liệu : Dựa vào các từ in đậm, cho biết mỗi sự vật sau được
nhân hóa bằng cách nào?
a “ Từ đó, lão Miệng, bác Tai, cô Mắt, cậu Tay lại thân mật sống
với nhau, mỗi người một việc, không ai tị ai cả.”
b “ Gậy tre , chông tre chống lại sắt thép của quân thù Tre xung
phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.”
c “ Trâu ơi, ta bảo trâu này
Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày vơí ta”
+ Du ng ca c t ng vô n đ̀ ́ ừ ữ ́ ược goi ng̣ ười theo vai đê ̉
+ Du ng ca c t ng vô n đ̀ ́ ừ ữ ́ ược goi ng̣ ười theo vai đê ̉
goi s vât ( ca c bô phân trên c thê con ng̣ ự ̣ ́ ̣ ̣ ơ ̉ ười )
goi s vât ( ca c bô phân trên c thê con ng̣ ự ̣ ́ ̣ ̣ ơ ̉ ười )
+ Du ng t ng vô n đ Du ng t ng vô n đ̀̀ ư ừ̀ ư ữ̃ ́́ ượ ược goi hoat đông, ti nh châ t c goi hoat đông, ti nh châ t ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ́́ ́́
cua ng̉ ười đê chi hoat đông , ti nh châ t cua s vât ( tre ).̉ ̉ ̣ ̣ ́ ́ ̉ ự ̣
cua ng̉ ười đê chi hoat đông , ti nh châ t cua s vât ( tre ).̉ ̉ ̣ ̣ ́ ́ ̉ ự ̣
+ Tro chuyên x ng hô v i vât nh v i ng̀ ̣ ư ớ ̣ ư ớ ười
+ Tro chuyên x ng hô v i vât nh v i ng̀ ̣ ư ớ ̣ ư ớ ười .
Trang 9Ghi nh 2 Ghi nh 2 ơ ơ ́ ́ : ( SGK _ 58 )
1 Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi
vật
2 Dùng những từ vốn chỉ hành động , tính
chất của người để chỉ hành động, tính
chất của sự vật.
3 Trò chuyện xưng hô với vật như đối với
người
Trang 10II Luyện tập :
Bài 1 : Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của phép nhân hóa trong ®o¹n v¨n sau:
“ Bến cảng lúc nào cũng đông vui Tàu mẹ , tàu con đậu đầy mặt nước Xe anh, xe em tíu tít nhận hàng về và chở hàng ra Tất cả đều bận rộn ”
- Ca c t nhân ho a : “đông vui”, “me”, “con”, - Ca c t nhân ho a : “đông vui”, “me”, “con”, ́ ́ ư ư ̀ ̀ ́ ́ ̣ ̣
“anh em”, bân rôn” ̣ ̣
“anh em”, bân rôn” ̣ ̣
- Ta c dung : - Ta c dung : ́ ́ ̣ ̣ phe p nhân ho a la m cho phong canh bê n phe p nhân ho a la m cho phong canh bê n ́ ́ ́ ́ ̀ ̀ ̉ ̉ ́ ́
Trang 11Ba i 2 : ̀
Ba i 2 : ̀
So sa nh hai đoan văn đê ti m ra s ́ ̣ ̉ ̀ ự
So sa nh hai đoan văn đê ti m ra s ́ ̣ ̉ ̀ ự
kha c nhau trong ca ch diê n đat : ́ ́ ̃ ̣
kha c nhau trong ca ch diê n đat : ́ ́ ̃ ̣
“ Bến cảng lúc nào
cũng đông vui Tàu
mẹ , tàu con đậu đầy
mặt nước Xe anh,
xe em tíu tít nhận
hàng về và chở hàng
ra Tất cả đều bận
rộn ”
( Phong Thu ).
Bến cảng lúc nào cũng rất nhiều tàu xe Tàu lớn tàu bé đậu đầy mặt nước Xe to,
xe nhỏ nhận hàng về và chở hàng ra Tất cả đều hoạt động liên tục
Trang 12Đoạn văn 1 Đoạn văn 2 đông vui rất nhiều tàu xe
tàu mẹ,tàu con tàu lớn, tàu bé
xe anh, xe em xe to , xe nhỏ
tíu tít, nhận hàng, chë
hµng nhận hàng về và chở
hàng ra bận rộn hoạt động liên tục
Đoạn văn 1 tác giả sử dùng nhiều phép nhân hóa , nhờ vậy mà sinh động gợi cảm hơn đoạn văn 2.
Trang 13Ba i 3: ̀
Ba i 3: ̀
Hai ca ch viê t sau đây co gi kha c nhau ? ́ ́ ́ ̀ ́
Hai ca ch viê t sau đây co gi kha c nhau ? ́ ́ ́ ̀ ́ Nên chon ca ch viê t na o cho văn ban biêu cam , ̣ ́ ́ ̀ ̉ ̉ ̉
Nên chon ca ch viê t na o cho văn ban biêu cam , ̣ ́ ́ ̀ ̉ ̉ ̉
va chon ca ch viê t na o cho văn ban thuyê t ̀ ̣ ́ ́ ̀ ̉ ́
va chon ca ch viê t na o cho văn ban thuyê t ̀ ̣ ́ ́ ̀ ̉ ́
“Trong họ hàng nhà chổi thì
cô bé Chổi Rơm vào loại
xinh xắn nhất Cô có chiếc
váy vàng óng không ai đẹp
bằng Áo của cô cũng bằng
rơm thóc nếp vàng tươi,
được tết săn lại, cuộn tưng
vòng quạnh người, trông cứ
như áo len vậy ”
Trang 14Ba i tâp Ba i tâp ̀ ̀ ̣ ̣ <m rông> : <m rông> :ởở ̣̣
Hãy chọn những từ ngữ thích hợp có sử
dụng phép nhân hóa để ghép với từ sau dùng khi miêu tả.
BÇu trêi
Trang 15Em kể chuyện này
Bên ruộng lúa xanh non Những chị lúa phất phơ bím tóc Những cậu tre bá vai nhau thì thầm đứng học Đàn cò trắng
Khiêng nắng Qua sông
Cô gió chăn mây trên cánh đồng Bác mặt trời đạp xe qua đỉnh núi Có vẻ vui tươi
Nhìn chúng em nhăn nhó cười.
( Trần Đăng Khoa )
Những đặc sắc về nghệ thuật miêu tả trong bài thơ trên là gì?
A Sử dụng rộng rãi phép nhân hóa
B Thể thơ tự do , nhịp thơ ngắn và nhanh
C Ngôn ngữ chính xác, sinh động.
Trang 16Bài tập 5 (SGK- 59): Hãy viết một đoạn văn miêu tả ngắn với nội dung tự chọn, trong đó có dùng phép nhân hoá.
Trang 17* Môt sô đoan văn miêu ta s dung ̣ ́ ̣ ̉ ử ̣
tha nh công phe p nhân ho a:̀ ́ ́
Đoạn 1: “ Cây rơm như một cây nấm khổng lồ không chân Cây rơm đứng từ mùa gặt này đến mùa gặt tiếp sau Cây rơm dâng dần thịt mình cho lửa đỏ hồng căn bếp, cho bữa ăn rét mướt của
trâu bò.”
Đoạn 2 : “ Những cánh buồm chung thủy cùng con người vượt qua bao sóng nước, thời gian
Đến nay đã có những con tàu lớn, có thể vượt
biển khơi Nhưng những cánh buồm vẫn sống
cùng sông nước và con người”
Trang 18Đoạn 4 : “ Chiều tối, trong im ắng, hương
vườn thươm thoảng bắt đầu rón rén bước ra theo ngọn gió nhẹ ,nhảy trên cỏ, trườn theo
những thân cành”
Đoạn 5: “Nước trườn qua kẽ lá, lach qua những mỏm đá ngầm tung bọt trắng xóa Hoa nước bốn mùa xòe cánh trắng trải thảm hoa đón mời khách gần xa về thăm bản”
Trang 19•Môt sô ba i th đMôt sô ba i th đ̣ ̣ ́́ ̀̀ ơ ượ ơ ược s dung môt c s dung môt ử ử ̣ ̣ ̣ ̣
ca ch sinh đông phe p nhân ho a:́ ̣ ́ ́
Tiê ng đa n ba-la-lai-ca trên ́ ̀
sông đà
Trên sông Đà
Một đem trăng chơi vơi
Tôi đã nghe tiếng ba-la-lai-ca
Một cô gái Nga tóc màu hạt dẻ
Ngón tay đan trên những sợi dây đồng
Lúc ấy
Cả công trường say ngủ cạnh
dòng sông.
Những tháp khoan nhô lên trời
Chỉ có tiếng đàn ngân nga.
Với một dòng trăng lấp loáng Sông Đà
Ngày mai Chiếc đập lớn nối liền hai khối núi
Biển sẽ nằm bỡ ngỡ giữa cao nguyên Sông Đà chia ánh sáng đi muôn ngả
Từ công trình thủy điện đầu tiên.
Trang 20Nên sáng như gương
Tôi biết con thuồng luồng
Có đôi tay múa dẻo
Tôi biết con cá sấu
Nghênh mồm thở lay thuyền
Tôi biết con nhám con chuồn
Lao như tên lửa
Tôi biết từng đoàn sứa Giương ô đi trong hội lân tinh
Và con mực rập rình Phun mực Cửu Long cho bạn viết Tôi từ cánh rừng già
Ủ đầy hương thơm và bóng tối Nên tôi đen như đêm
Trong lòng tôi có tiếng hổ gầm Tiếng rừng rung trong bão
Tiếng suối thét lạc giọng