Chương 1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA TIN HỌC Bài 1: Tin học là một ngành khoa họcTiết 1 lt I/ MỤC TIÊU: Học sinh sau tiết học sẽ nắm được các vấn đề sau: 1/ Sự hình thành và phát triển c
Trang 1Chương 1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA TIN HỌC Bài 1: Tin học là một ngành khoa học(Tiết 1 lt)
I/ MỤC TIÊU:
Học sinh sau tiết học sẽ nắm được các vấn đề sau:
1/ Sự hình thành và phát triển của Tin học
2/ Đặc tính và vai trò của máy tính điện tử
3/ Thuật ngữ tin học
II/ CHUẨN BỊ:
1/ Giáo án cùng các tài liệu liên quan;
2/ Học sinh chuẩn bị bảng, phấn
III/ PHƯƠNG PHÁP:
Thuyết trình, vấn đáp gợi mở, để học sinh tham gia tích cực vào bài học
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
Bước 1: Ổn định lớp.
Bước 2: Giới thiệu Tin học lớp 10.
Bước 3: Giảng bài mới.
- Trong thời đại hiện nay, người ta hay nói
nhiều về Tin học trong mọi lĩnh vực của xã
hội (có thể dùng câu hỏi nhỏ)
- Chuyển: Khi ta nói tin học là nói đến máy
tính cùng các dữ liệu được xử lí và lưu trữ
nhằm phục vụ các mục đích khác nhau trong
mỗi lĩnh vực trong đời sống xã hội (Như
DSHS các khối, lớp…,Y tế cần lưu trữ thông
tin bệnh nhân và và bệnh án của họ; Thư viện
lưu trữ thông tin các loại sách, người mượn…)
Hỏi: Các em có thể lấy ví dụ khác về một số
lĩnh vực liên quan đến tin học không?.
HS: Cho ví dụ về một số ngành…
§1- Tin học là một ngành khoa học
- Vậy Tin học là gì? Trước tiên chúng ta đi
xem sự phát triển như vũ bão của nó
Hỏi : Tại sao có sự bùng nổ thông tin?
HS: Trả lời câu hỏi.
- Sự phát triển công nghiệp ngày càng cao thì
nhu cầu trao đổi thông tin và hỏi lẫn nhau
giữa mọi ngưòi và các nước trên thế giới ngày
càng tăng
- Thực tế cho ta thấy Tin học ra đời chưa lâu
song thành quả nó mang lại thì vô cùng to lớn
Cùng với Tin học hiệu quả công việc được
tăng lên rõ ràng Nhưng cũng chính vì nhu cầu
khai thác thông tin của con người mà thúc đẩy
cho tin học phát triển
{M.tính ra đời đầu tiên 1946s in USA: T.hệ:
I(50-58); II(58-64);III(65-74); IV(74-Nay);
Ngày nay mạnh hơn nhiều.}
-Các thế hệ máy tính ra đời
Hỏi: Các em hãy kể tên một số ngành trong
thực tế đang dùng sự hỗ trợ của Tin học?
HS: Kể tên một số ngành
1) Sự hình thành và phát triển của Tin học:
- Tin học là một ngành khoa học tuy mới hình thành nhưng tốc độ phát triển vô cùng mạnh
mẽ, do nhu cầu khai thác tài nguyên thông tin của con người
- Tin học là ngành khoa học độc lập, nghiên cứu, triển khai các ứng dụng không tách rời
việc phát triển và sử dụng
{M.tính ra đời đầu tiên vào năm 1946}
- Chuyển: Khoảng vài thập niên gần đây sự
phát triển như vũ bão của tin học đã đem lại tử:2) Đặc tính và vai trò của máy tính điện
Trang 2cho loài người một kỉ nguyên mới “Kỉ nguyên
của CNTT” với những sáng tạo vượt bậc nó
đem lại kết quả to lớn cho con người trong
cuộc sống hiện đại Câu hỏi đặt ra: vì sao nó
phát triển nhanh và mang nhiều lợi ích cho con
người đến thế?
- Trong thời kì CNH-HĐH đất nước con người
muốn làm việc và sáng tạo đều cần thông tin
Chính vì nhu cầu cấp thiết này mà máy tính
cùng các đặc trưng của nó ra đời Nó phát triển
nhanh theo thời gian và thâm nhập rất nhiều
lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống như ( Y tế,
truyền thông,G.dục…)
- Ban đầu máy tính ra đời chỉ nhằm mục đích
tính toán thuần túy Song vì nhu cầu ngày càng
cao, càng nhiều và đa dạng đã thúc đẩy con
người nghiên cứu, cải tiến máy để phục vụ
những nhu cầu mới
- Trước sự bùng nổ của CNTT ngày nay Máy
tính được coi là không thể thiếu của con
người Trong tương lai nếu một người không
biết tin học và máy tính thì như không biết đọc
sách và càng khó hòa nhập với cuộc sống hiện
đại
Vdụ: Các thông tin trong mọi lĩnh vực được
nằm khắp các nơi trên mạng Internet, 1 đĩa
mềm có Đ.kính 8,89cm có thể lưu nội dung
khoảng 2-3 cuốn sách tin học của chúng ta
* Một số tính năng(đặc tính) giúp máy trở thành công cụ hiện đại không thể thiếu trong cuộc sống của chúng ta đó là:
+ MT có thể làm việc 24/ 24h
+ Tốc độ X.lý T.tin cực nhanh
+ Độ chính xác cao
+ Lưu lượng thông tin lớn trong khong gian nhỏ, hẹp
+ Có thể chia sẻ dữ liệu qua các máy
+ Ngày càng gọn, nhẹ, tốc độ, tiêu hao điện ít… tiện dụng và phổ biến
- Có rất nhiều quan niệm khác nhau về một định
nghĩa cho tin học, nhưng về bản chất là thống nhất
về nội dung
- Cho học sinh tìm hiểu ở mục 3 (trang 6)
- Giải thích cho các tên gọi khác nhau nhưng
bản chất thì không khác nhau
HS: đứng tại chỗ đọc các tên gọi
- Từ những điều vừa tìm hiểu trên ta rút ra khái
niệm tin học là gì?
HS: Đọc phần đóng khung.
3) Thuật ngữ tin học:
Có các cách gọi sau đây:
Computer Science, Computing Science (Khoa học máy tính).
Informatique, Information (Tin học)
Information technology (Công nghệ thông tin)
Information and Communication technology
(Công nghệ thông tin và truyền thông).
- Tóm lại Tin học là: (phần đóng khung)
Bước 4: Củng cố
+ MT có thể làm việc 24/ 24h
+ Tốc độ X.lý T.tin cực nhanh
+ Độ chính xác cao
+ Lưu lượng thông tin lớn trong khong gian nhỏ, hẹp
+ Có thể chia sẻ dữ liệu qua các máy
+ Ngày càng gọn, nhẹ, tốc độ, tiêu hao điện ít…tiện dụng và phổ biến
Bước 5: Dặn dò
+ Trả lời câu hỏi và làm bài tập (trang 6-SGK)
Trang 3Bài 2: Thông tin và dữ liệu (Tiết 2-3 lt)
I/ MỤC TIÊU:
Học sinh sau tiết học sẽ nắm được các vấn đề sau:
1/ HS biết được các khái niệm về thông tin
2/ HS biết các dạng thông tin, đơn vị đo thông tin
3/ HS mã hóa được thông tin
II/ CHUẨN BỊ:
1/ Giáo án cùng các tài liệu liên quan
2/ Học sinh chuẩn bị bảng, phấn
III/ PHƯƠNG PHÁP:
Thuyết trình, vấn đáp gợi mở, để học sinh tham gia tích cực vào bài học
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
Bước 1: Ổn định lớp.
Bước 2: Kiểm tra bài cũ, cho điểm.(2HS)
Câu1: Khái niệm tin học?
Câu2: Đặc trưng của máy tính?
Bước 3: Giảng bài mới.
- Chuyển : trong cuộc sống xã hội những sự vật,
sự kiện tồn tại khách quan chúng ta biết càng
nhiều sẽ càng xác định thông tin rõ và chi tiết hơn
Vdụ: Bạn lan có 2 chị em là thông tin về Lan
Nhưng nếu nhiều hơn nữa là chiều cao, nhà ở đâu,
Số ĐT… như vậy sẽ chi tiết và chính xác hơn
HS: Cho một số ví dụ khác về thông tin
- Đấy là đang nói trong cuộc sống hàng ngày
Vậy trong tin học thì sao? Trong Tin học muốn
đưa được những điều vừa nói (thông tin) đây vào
máy tính chúng ta phải tìm cách nào đó biểu diễn
thông tin cho máy hiểu và xử lí được
- Trong tin học thông tin khi đưa vào máy tính gọi
là dữ liệu
§2- Thông tin và dữ liệu:
1) Khái Niệm:
a Thông tin
- Là mọi sự vật, hiện tượng tồn tại khách quan, sự hiểu biết của con người càng nhiều thì thông tin càng chính xác
b Dữ liệu
- Là thông tin đã được đưa vào máy tính bằng các thiết bị nhập
- Chuyển: Thông tin không chỉ có định tính (tính
chất nhất định) mà phải cần định lượng (đơn vị
đo, số lượng nhiều, ít) chẳng hạn gạo là định tính,
số kg là định lượng…
- Trong Máy tính người ta sử dụng đơn vị đo
thông tin là bit (Binary digit)
- Trong hàng ngày một số sự kiện xảy ra có 2
trạng thái có khả năng xuất hiện như nhau
Vdụ: Chẳng hạn tung 1 đồng xu có 2 mặt cân
xứng và khả năng xuất hiện như nhau Nếu ta qui
định mặt này là 1, mặt kia là 0 thì sau khi tung
xong sẽ cho ta lượng thông tin là 1 bit
- Để biểu diễn thông tin trong máy tính người ta
2) Đơn vị đo thông tin
- Bit (Binary Digit).