Câu hỏi: Câu 1: Em hãy nêu định nghĩa về hai đại lượng tỉ lệ nghịch?. Câu 2: Hãy điền vào chổ … để có công thức tính đúng : a Cạnh y cm theo cạnh x cm của hình chủ nhật có kích thước t
Trang 1TỔ : TOÁN - LÝ - TIN
ĐƠN VỊ: Trường THCS Nguyễn Huệ
Trang 2Câu hỏi:
Câu 1: Em hãy nêu định nghĩa về hai đại lượng tỉ lệ nghịch?
Câu 2: Hãy điền vào chổ (…) để có công thức tính đúng :
a) Cạnh y (cm ) theo cạnh x (cm ) của hình chủ nhật có kích thước thay đổi nhưng luôn có diện tích bằng 12 cm2
S = … = 12 ⇒ y =
b) Lượng gạo y (kg ) trong mỗi bao theo x khi chia đều 500 kg vào x bao ?
x.y = … ⇒ y =
c) Vận tốc v (km / h) theo thời gian t ( h ) của một vật chuyển động đều trong trên quảng đường 16 km
… = 16 ⇒ v = 16
t
Trang 31.ĐN: (sgk)
2.Điền số vào chỗ trống:
a) Cạnh y (cm ) theo cạnh x (cm ) của hình chủ nhật có kích thước thay đổi nhưng luôn có diện tích bằng 12 cm2
S = … = 12 ⇒ y =
b) Lượng gạo y (kg ) trong mỗi bao theo x khi chia đều 500 kg vào
x bao ?
x.y = … ⇒ y =
c) Vận tốc v (km / h) theo thời gian t ( h ) của một vật chuyển động đều trong trên quảng đường 16 km
… = 16 ⇒ v = 16t
.
x
x
v t
Trang 5Bài toán:Trong một cuộc thi chạy tiếp sức 4× 100m, đội thi gồm voi, sư tử, chó săn và
ngựa chạy với vận tốc theo thứ tự tỉ lệ với 1; 1,5; 1,6; 2 Hỏi đội đó có phá được “kỉ lục
thế giới” là 39 giây không, biết rằng voi chạy hết 12 giây?
Dạng 1: Củng cố dịnh nghĩa và tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch: (KTBC)
Muốn biết đội có phá được kỉ lục thế giới không thì hãy điền số vào chỗ trống:
(chọn ra 2 nhóm, mỗi nhóm 4 hs chơi trò chơi tiếp sức trong vòng 30s Đội nào hoàn thành đúng và nhanh nhất, tìm ra tổng thời gian của 4 con vật thì sẽ chiến thắng.)
Trang 6Dạng 2: Toán về đại lượng tỉ lệ nghịch
Dạng 1: Củng cố dịnh nghĩa và tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch: (KTBC)
Phương pháp:
-Cần xác định mối quan hệ tỉ lệ nghịch giữa hai đại lượng trong các đại lượng đã cho.
- Áp dụng dãy tỉ số bằng nhau và tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch
Bài 23(sgk): Hai bánh xe được nối với nhau bởi một dây tời Bánh xe lớn có bán kính 25 cm,
bánh xe nhỏ có bán kính 10 cm Mỗi phút bánh xe lớn quay được 60 vòng Hỏi mỗi phút bánh
xe nhỏ quay được bao nhiêu vòng?
Tóm tắt:
R = 25 cm
r = 10 cm
Một phút bánh xe lớn quay : 60 vòng
Một phút bánh xe nhỏ quay ? vòng
Giải: Trong một phút:
Bánh xe có bán kính 25 cm quay 60 vòng
Bánh xe có bán kính 10 cm quay: x vòng
Theo bài ra bán kính bánh xe và số vòng quay là hai đại lượng tỉ lệ nghịch
Ta có:
Vậy mỗi phút bánh xe nhỏ quay được là 150 vòng
25 60.25
150
10 60 10
x x
= => = =
Trang 7Dạng 2: Toán về đại lượng tỉ lệ nghịch
Tóm tắt:
Đội 1 HTCV 4 ngày
Đội 2 HTCV 6 ngày
Đội 3 HTCV 8 ngày
Hỏi mỗi đội có bao nhiêu máy?
Biết đội 1 nhiều hơn đội 2 : 2 máy
Giải:
Gọi x, y, z lần lượt là số máy của đội 1, 2, 3
Vì số máy của mỗi đội và thời gian hoàn thành công
việc là hai đại lượng tỉ lệ nghịch
Theo bài ra ta có: 4.x = 6.y = 8.z và x – y = 2
Áp dụng tính chất tỉ lệ thức:
1
4
x
x
2
x y z x y
−
Ta có:
Vậy đội 1 có : 6 máy đội 2 có : 4 máy đội 3 có : 3 máy
Bài 21/tr 61(sgk) : Ba đội máy san đất làm ba khối lượng công việc như nhau Đội thứ nhất
hoàn thành công việc trong 4 ngày, đội thứ hai trong 6 ngày và đội thứ bai trong 8 ngày Hỏi mỗi đội có bao nhiêu máy (có cùng năng suất), biết rằng đội thứ nhất có nhiều hơn đội thứ hai 2 máy
Trang 8Bài tập tương tự dạng 2: (học sinh về nhà làm) Thùng nước uống trên tàu thuỷ dự định
để 15 người uống trong 42 ngày Nếu chỉ có 9 người trên tàu thì dùng được bao lâu ?
Trang 9Dạng 2: Toán về đại lượng tỉ lệ nghịch
Dạng 3: Chia một số thành những phần tỉ lệ với các số cho trước:
Dạng 1: Củng cố dịnh nghĩa và tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch: (KTBC)
Giả sử A được chia thành ba phần x, y, z tỉ lệ nghịch với các số cho trước là a, b, c ,
ta có ax = by = cz hay
Vậy bài toán lúc này được xem như là : chia số A ra thành ba phần tỉ lệ thuận với các số
1 1 1
x y z
a b c
= =
1 1 1
; ;
a b c
Bài toán 1: Trong một tháng, ba tàu cá QN-101, DNA-70, QN-57 đánh bắt được 26 tấn cá các
loại, số cá của các tàu đánh bắt được tỉ lệ nghịch với 2, 3, 4 Hỏi mỗi tàu đánh bắt được bao
nhiêu tấn cá các loại?(Biết rằng ba tàu cùng đánh bắt trong 1 vùng biển)
Giải:
26
24
x = y = z = x+ +y z = =
+ +
1 1 1 , ,
2 3 4
Gọi số cá của các tàu QN-101, DNA-70, QN-57 lần lượt là x, y, z (x, y, z > 0, tấn)
26 tấn cá tỉ lệ nghịch với 2, 3, 4 có nghĩa là 26 tấn được chia thành ba phần tỉ lệ
thuận với
Áp dụng tính chất tỉ lệ thức ta có:
Vậy :
KL: Số cá các loại mà tàu cá QN-101, DNA-70, QN-57 đánh bắt được lần lượt là: 12, 8, 6 (tấn)
Trang 10TÌM THÔNG ĐIỆP TRONG BỨC TRANH
BẢO VỆ RỪNG
Trang 15BÀI TẬP NÂNG CAO:
Bài toán:Có ba hình chữ nhật có diện tích bằng nhau Chiều rộng của các hình
chữ nhật lần lượt tỉ lệ là 4m, 5m, 8m Tổng chiều dài các hình chữ nhật này là 23m Tìm diện tích các hình chữ nhật
Hướng dẫn:
Gọi chiều dài các hình chữ nhật lần lượt là x, y, z (m)
Theo đề bài ta có: 4x = 5y = 8z.
Áp dụng tính chất tỉ lệ thức:
23
+ +
+ +
Vậy diện tích các hình chữ nhật là : 10.4 = 5.8 = 8.5=
40(m2)
Trang 16Trên thế giới rừng từ lâu là lá phổi xanh của Trái Đất, nếu như tất cả
thực vật trên Trái đất đã tạo ra 53 tỷ tấn sinh khối (ở trạng thái khí tuyệt đối là 64%) thì rừng chiếm 37 tỷ tấn (70%) và các cây rừng sẽ thải ra
52,5 tỷ tấn (hay 44%), dưỡng khí để phục vụ cho hô hấp của con người, động vật và sâu bọ trên Trái đất trong khoảng 2 năm Không những thế rừng còn đóng vai trò như một động lực phát triển nền kinh tế ở những nước có nền kinh tế đang phát triển bởi những lâm sản gỗ và phi gỗ mà rừng cung cấp
Diện tích rừng thay đổi-> không khi bị ô nhiễm - > trái đất nóng lên -> băng tan - > diện tích đất bị biển xâm chiếm ví dụ: có một số đảo ở Inđônêsia
hoàn toàn biến mất…
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Xem lại cách giải các dạng bài toán về đại lượng tỉ lệ nghịch Biết cách chuyển từ các bài toán chia tỉ lệ nghịch sang bài toán chia tỉ lệ thuận
Ôn lại định nghĩa đại lượng tỉ lệ thuận,tỉ lệ nghịch
Bài tập về nhà : 19, 22, trang 61 (sgk)
25, 26, 27 trang 46 (sbt)