Bài 21 vượt thác

Có 2 đối tượng được miêu tả trong đoạn trích đó là cảnh thiên nhiên và hình ảnh con người.Theo em, có mấy đối tượng được tác giả tập trung miêu tả trong đoạn trích này?. Vị trí này rất

Sở giáo dục và đào tạo đăk lăk Cuộc thi thiết kế hồ sơ bài giảng điện tử

Bài giảng:

VƯỢT THÁC

Tiết 85 Chương trình Ngữ Văn, lớp 6

Giáo viên: Nguyễn Thị Nhung

Trường THCS Nguyễn Huệ, Huyện Cưm’gar, tỉnh ĐăkLăk

Tháng 12/2015

1 Kiến thức :

- Tình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hương, với người lao động.

- Một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên và

MỤC 1: KiỂM TRA BÀI CŨ

-Truyện “ Bức tranh của em gái tôi” được

kể bằng ngôi thứ nhất Với ngôi kể này

giúp cho người đọc cảm nhận được tính

chân thật của câu chuyện.

- Ý nghĩa: Tình cảm trong sáng, nhân hậu bao giờ cũng lớn hơn, cao đẹp hơn lòng

ghen ghét đố kị.

Truyện “ Bức tranh của em gái tôi” được kể bằng ngôi thứ mấy? Nêu tác dụng của

ngôi kể này?

Em hãy nêu ý nghĩa truyện

“ Bức tranh của em gái

tôi”?

Hoàn tất những thông tin về văn bản “Bức tranh của em gái tôi” trong đoạn văn sau bằng cách điền vào chỗ trống

Đúng rồi! - Click chuột để tiếp tục

Sai rồi! - Click chuột để tiếp tục You answered this correctly!

Câu trả lời của bạn:

The correct answer is: Bạn đã trả lời chưa đúng

Bạn phải trả lời câu hỏi này!

Đồng ý Làm lại

Người kể chuyện trong văn bản " Bức tranh của

.Chính lòng nhân hậu và tình cảm chân thành

MỤC 2- HOẠT ĐỘNG 1: GiỚI THIỆU BÀI MỚI

- Sông Thu Bồn bắt nguồn từ vô số những con suối nhỏ róc rách chảy xuống từ ngọn núi Ngọc Linh ở chỗ giáp ranh giới hai tỉnh Quảng Nam – Kon Tum (thuộc huyện Duy Xuyên) Sông Thu Bồn như một nguồn mạch tràn đầy sinh lực của mảnh đất Quảng Nam - Đà Nẵng, len lỏi qua những vùng núi non hiểm trở mạn tây Quảng Nam rồi đổ xuống các cánh đồng phì nhiêu

- Trong suốt hành trình viễn du trên sông Thu Bồn, du khách sẽ đi qua nhiều làng quê nổi tiếng với nghề trồng dâu, nuôi tằm; ươm tơ dệt lụa với những bãi bắp, biển dâu xanh tốt, những hàng tre rợp bóng đôi bờ, những làng vạn đò ven sông tấp nập, những danh lam thắng cảnh nổi tiếng như Hòn kẽm, Đá Rừng, mỏ than Nông Sơn, làng trái cây Đại Bìn…

- Sông Thu Bồn có vai trò rất quan trọng đối với đời sống và tâm hồn con người Quảng Nam Sông nằm ở gần bên phố cổ Hội An Nơi đây còn gắn liền với hai nền văn hóa lớn: Văn hóa Sa Huỳnh và văn hóa Chăm Pa.

- Sông Thu Bồn có khá nhiều vàng sa khoáng Hằng năm sông Thu Bồn cung cấp một lượng lớn thủy sản cho người dân nơi đây Người ta còn phát hiện ra giá trị thủy điện to lớn trên hệ thống sông này.

- Ngoài dòng sông Thu Bồn, Quảng Nam còn nổi tiếng với nhiều danh lam thắng cảnh Slide sau là một số hình ảnh về dòng sông Thu Bồn và những địa danh nơi đây…

Giới thiệu về dòng sông Thu Bồn

Hình ảnh sông Thu bồn

Phố cổ Hội An Bãi biển Cửa Đại

Bãi biển Hà My(Điện Dương)

Di tích Mĩ Sơn

Một số địa danh nổi tiếng ở Quảng Nam

Khe Lim Suối mơ

Đền tưởng niệm Trường An

Khe Tân

Một số địa danh nổi tiếng ở Quảng Nam

Thông tin tham khảo về tác giả

Võ Quảng viết nhiều thể loại như thơ, viết văn xuôi, kịch bản phim hoạt hình, viết cả tiểu luận, phê bình, kinh nghiệm và sáng tác văn học thiếu nhi

Võ Quảng được biết đến trên tư cách một nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi Gần nửa thế kỉ cầm bút, ông đã có nhiều đóng góp vào sự phát triển của nền văn học thiếu nhi nước nhà Ngoài tiểu thuyết và

thơ, Võ Quảng còn là tác giả của nhiều truyện đồng thoại rất được bạn đọc nhỏ tuổi yêu mến

Toàn bộ truyện đồng thoại của Võ Quảng được tập hợp trong ba tập: Cái Mai (1967), Bài học tốt (1982), Những chiếc áo ấm (1987), với

nhiều tác phẩm tiêu biểu như: Chuyến đi thứ hai, Trong một hồ nước, Mắt Giếc đỏ hoe, Những chiếc áo ấm, Đò ngang, Anh Cút lủi, Đêm biểu diễn Những sáng tác này, từ nhiều năm nay đã trở nên quen thuộc với nhiều thế hệ bạn đọc tuổi thơ

Ông còn giữ nhiều chức vụ quan trọng trong lĩnh vực chính trị và văn hóa Năm 2007 ông được trao giải thưởng nhà nước về văn học nghệ thuật

I.Tìm hiểu chung

- Võ Quảng ( 1920-2007), quê ở tỉnh

Quảng Nam

- Là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi

- Năm 2007 ông được nhà nước trao

tặng giải thưởng về văn học nghệ

thuật

I.Tìm hiểu chung

1.Tác giả, tác phẩm

a.Tác giả

b.Tác phẩm

-Văn bản “ Vượt thác” được trích từ chương XI của

truyện “Quê nội”- 1974.

- Đại ý: Truyện viết về cuộc sống ở một làng quê ven

sông Thu Bồn, tỉnh Quảng Nam vào những ngày

sau Cách mạng tháng Tám 1945 và những năm

đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

TiẾT 85: Văn bản: VƯỢT THÁC

- Võ Quảng-

Dựa vào phần chú thích em hãy nêu vài nét chính về tác phẩm ?

I.Tìm hiểu chung

Gió nồm vừa thổi, dượng Hương nhổ sào Cánh buồm nhỏ căng phồng Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ núi rừng phải lướt cho nhanh để về cho kịp.

Chỉ một chốc sau, chúng tôi đã đến ngã ba sông, chung quanh là những bãi dâu trải ra bạt ngàn đến tận những làng xa tít.

Thỉnh thoảng chúng tôi gặp những thuyền chất đầy cau tươi dây mây, dầu rái, những thuyền chở mít, chở quế Thuyền nào cũng xuôi chậm chậm Càng về ngược, vườn tược càng um tùm Dọc sông, những chòm cổ thụ

dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang trước mặt Đã đến Phường Rạnh Thuyền chuẩn bị vượt nhiều thác nước.

Đến Phường Rạnh, dượng Hương sai nấu cơm ăn để được chắc bụng Mùa nước còn to, có khi suốt buổi phải chống liền tay không phút hở Ba chiếc sào bằng tre đầu bịt sắt đã sẵn sàng Nước từ trên cao phóng giữa

hai vách đá dựng đứng chảy đứt đuôi rắn Dượng Hương Thư đánh trần đứng sau lái co người phóng chiếc sào xuống lòng sông nghe một tiếng “soạc”! Thép đã cắm vào sỏi! Dượng Hương ghì chặt trên đầu sào, lấy thế trụ lại,

giúp cho chú Hai và thằng Cù Lao phóng sào xuống nước Chiếc sào của dượng Hương dưới sức chống bị cong lại Nước bị cản văng bọt tứ tung, thuyền vùng vằng cứ chực trụt xuống., quay đầu chạy về lại Hòa Phước.

Những động tác thả sào, rút rào rập ràng nhanh như cắt Thuyền cố lấn lên Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên

ngọn sào giống như một hiệp sỹ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ Dượng Hương Thư đang vượt thác khác hẳn dượng Hương Thư ở nhà, nói năng nhỏ nhẻ, tính nết nhu mì, ai gọi cũng vâng vâng dạ dạ.

Cho đến chiều tối, thuyền vượt qua khỏi thác Cổ Cò.

Chú Hai vứt sào, ngồi xuống thở không ra hơi Dòng sông cứ chảy quanh co dọc những núi cao sừng

sững Dọc sườn núi, những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu tiến về phía trước Qua nhiều lớp núi, đồng ruộng lại mở ra Đã đến Trung Phước.

I.Tìm hiểu chung

1.Tác giả, tác phẩm

a.Tác giả

b.Tác phẩm

2 Đọc, tìm hiểu từ khó.

- Gió nồm: Gió thổi từ phía đông nam ngoài biển vào đất liền nước ta, dịu mát và

ẩm ướt, thường có vào mùa hạ.

- Lúp xúp: Nhiều cái ở gần nhau, thấp và sàn sàn như nhau.

TiẾT 85: Văn bản: VƯỢT THÁC

- Võ Quảng-

I.Tìm hiểu chung

1.Tác giả, tác phẩm

a.Tác giả

b.Tác phẩm

2 Đọc, tìm hiểu từ khó.

3 Thể loại và phương thức biểu đạt

-Thể loại: Truyện dài

- PTBĐ: Tự sự kết hợp với miêu tả

TiẾT 85: Văn bản: VƯỢT THÁC

- Võ Quảng-

I.Tìm hiểu chung

ta có thể chia văn bản thành mấy phần?

Dùng chuột và kéo thả dữ liệu giữa hai cột sao cho đúng nhất.

Câu trả lời của bạn làBạn chưa hoàn thành câu hỏi nàyCâu trả lời đúng là

Bạn phải trả lời câu hỏi này! Đồng ý Làm lại

I.Tìm hiểu chung

ấy có thích hợp không? Vì sao?

Có 2 đối tượng được miêu tả trong đoạn trích đó là cảnh thiên nhiên và hình ảnh con người.Theo em, có mấy

đối tượng được tác giả tập trung miêu tả trong đoạn trích này?

Đó là những đối tượng nào?

Vị trí quan sát trên con thuyền đang chuyển động theo dòng nước Vị trí này rất thích hợp vì có thể bao quát được những hoạt động đang diễn ra với con thuyền

và những cảnh sắc thiên nhiên thay đổi qua từng đoạn sông

Cảnh dòng sông và hai bên bờ được miêu tả như thế nào trước khi vượt thác?

- Những bãi dâu trải ra bạt ngàn

- Vườn tược um tùm

- Những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt, đứng

trầm ngâm lặng nhìn xuống nước.

- Núi cao như đột ngột hiện ra….

 Sử dụng biện pháp so sánh, nhân hóa , từ láy

làm nổi bật bức tranh thiên nhiên rộng lớn, bát

ngát, cảnh vật êm đềm, thơ mộng và trù phú giàu

sức sống được bao trùm bởi màu xanh của cây

và sông nước

Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào để miêu tả cảnh sắc thiên nhiên trước lúc vượt thác?

Biện pháp nghệ thuật này gợi cho em cảm nhận gì về thiên nhiên nơi đây?

I.Tìm hiểu chung

đã dự báo điều gì?

Thuyền chuẩn bị vượt thác

- Nước từ trên cao phóng giữa hai

đoạn văn này?

Em có nhận xét gì về giọng văn ở đây? Nó có tác dụng như thế nào đối với việc tả

cảnh lúc này?

Giọng văn nhanh, dồn dập gợi

ra cảnh thiên nhiên đoạn có thác

vừa hùng vĩ vừa dữ dội

I.Tìm hiểu chung

nom xa như những cụ già…

- Đồng ruộng lại mở ra….

Sử dụng biện pháp so sánh, nhân

hóa gợi cho ta thấy dòng sông trở

nên phẳng lặng, hiền hòa, như chào

ấy trong đoạn văn này là gì?

Chốt ý 1

Bằng những biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa, tác giả đã miêu tả bức tranh thiên

nhiên có hồn, sinh động và gợi cảm với những nét tiêu biểu, đặc sắc nhất của từng vùng con thuyền đã đi qua: vùng đồng bằng êm đềm thơ mộng, vùng có nhiều thác dữ và vùng con

thuyền vượt qua thác dữ.

I.Tìm hiểu chung

II Phân tích

1.Cảnh thiên nhiên

2 Hình ảnh Dượng Hương Thư

TiẾT 85: Văn bản: VƯỢT THÁC

- Võ Quảng-

Trong đoạn trích, hình ảnh Dượng Hương Thư vượt thác được miêu tả qua những hành động nào?

a.Động tác: - Co người, phóng sào xuống nước

- Dượng Hương Thư ghì chặt trên đầu sào, lấy

thế trụ lại….

-Những động tác thả sào, rút sào rập ràng

nhanh như cắt….

b Ngoại hình :

- Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng

đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn

chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa…như

một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ.

- Hiền lành, nói năng nhỏ nhẻ, nhu mì

Biện pháp so sánh,đã miêu tả xuất sắc hình

ảnh đẹp về con người lao động làm chủ thiên

nhiên Anh vừa là người chỉ huy dũng cảm,

dày dặn kinh nghiệm vừa là người hết sức

khiêm tốn trong cuộc sống đời thường

Tìm các từ ngữ miêu tả ngoại hình của DHT?

Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào

để miêu tả về hình ảnh Hượng Hương Thư?

Qua việc miêu tả Dượng Hương Thư lúc vượt thác và lúc ở nhà đã gợi cho em có cảm nhận gì về nhân vật này?

DHT lúc ở nhà có khác gì

so với DHT lúc vượt thác?

Chốt ý 2

Nhà văn đã dùng biện pháp nghệ thuật so sánh để đặc tả nhân vật Dượng Hương Thư với những chi tiết đầy ấn tượng, thể hiện một quyết tâm lớn, một sức mạnh phi thường để chiến

thắng hoàn cảnh

Cách so sánh đó khiến người đọc liên tưởng tới những hình ảnh huyền thoại anh hùng xưa với tầm vóc phi thường của những chàng Đăm Săn, Xinh Nhã…

I.Tìm hiểu chung

II Phân tích

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

2 Ý nghĩa văn bản

-“Vượt thác” là một bài ca về thiên

nhiên, đất nước quê hương, về lao

động; từ đó kín đáo nói lên tình yêu

đất nước, dân tộc của nhà văn.

TiẾT 85: Văn bản: VƯỢT THÁC

- Võ Quảng-

Văn bản đã sử dụng những biện pháp nghệ

thuật nào?

Qua nội dung vừa tìm hiểu, chúng ta rút ra được ý nghĩa gì cho văn bản này?

- Sử dụng biện pháp so sánh, nhân hóa

phong phú và có hiệu quả

- Kết hợp miêu tả cảnh và con người

- Lựa chọn chi tiết đặc tả, chọn lọc

- Ngôn ngữ giàu hình ảnh, biểu cảm và

gợi nhiều liên tưởng

IV LUYỆN TẬP

Ở đoạn đầu và đoạn cuối bài có hai hình ảnh miêu tả những cây cổ thụ trên bờ sông Em hãy chỉ ra hai hình ảnh ấy và cho biết tác giả đã sử dụng cách chuyển nghĩa nào ở mỗi hình ảnh ?

Nêu ý nghĩa của từng trường hợp ?

Ở đoạn đầu những cây cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước => Nhân hóa=>Như báo trước một khúc sông dữ hiểm,vừa mách bảo con người dồn sức mạnh chuẩn bị vượt thác Đoạn cuối, những cây cổ thụ mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già…=>So sánh, hình ảnh cây nhỏ mọc lúp xúp xung quanh cây to, thể hiện tâm trạng phấn khởi của con người vừa qua thác ghềnh hiểm trở , đưa con thuyền tiến về phía trước

Văn bản " Vượt thác" trích từ tác phẩm "Quê nội" đúng hay sai?

Đúng rồi! - Click chuột để tiếp tục Sai rồi! - Click chuột để tiếp tục

You answered this correctly!

Your answer:

The correct answer is:You did not answer this question completely

Bạn phải trả lời câu hỏi này! Đồng ý Làm lại

A) Đúng

B) Sai

Cảnh thiên nhiên đôi bờ và dòng sông

được miêu tả theo trình tự nào?

Đúng rồi! - Click chuột để tiếp tục Sai rồi! - Click chuột để tiếp tục

You answered this correctly!

Your answer:

The correct answer is:You did not answer this question completely

Bạn phải trả lời câu hỏi này! Đồng ý Làm lại

A) Từ trước khi vượt thác và sau khi vượt

thác

B) Từ khi vượt thác và sau khi vượt thác

C) Từ trước vượt thác, khi vượt thác và sau

khi vượt thác

D) Từ trước vượt thác và khi vượt thác

Đoạn văn sau đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?

" Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt Thuyền cố lấn lên Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp

mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ".

Đúng rồi! - Click chuột để tiếp tục Sai rồi! - Click chuột để tiếp tục

You answered this correctly!

Your Score {score}

Max Score {max-score}

để chiến đấu với dòng thác Nhưng trong cuộc sống đời thường, DHT lại là một người hiền lành, nhu mì, khiêm tốn Đó là hình

ảnh rất đẹp về con người lao động Vậy em học tập được những nét đẹp nào qua nhân vật này?

Có thể mỗi chúng ta sẽ có những suy nghĩ khác nhau Tuy nhiên ai

cũng có thể nhận thấy được những nét đẹp đáng để học tập ở Hượng Hương Thư đó là tinh thần tập trung cao độ, nghiêm túc khi làm việc, sẵn sàng đương đầu với mọi thử thách trong đời sống Đồng thời đức tính khiêm tốn rất cần cho mỗi người , nó giúp chúng ta dễ hòa nhập

và được mọi người xung quanh yêu mến hơn.

Liên hệ, giáo dục

Thác nước là điểm đến thu hút rất nhiều khách du lịch Đây là một tiềm năng để phát triển ngành du lịch của đất nước nói chung và khu vực Tây Nguyên nói riêng Tuy nhiên, tại các khu vực thác nước, sông hồ thường xảy ra tai nạn

đuối nước.

Vậy làm gì để tránh rủi ro trên xảy ra? Các em cần phải học bơi và biết bơi Trong trường hợp không biết bơi chúng

ta không nên đi chơi thác, tắm ao, hồ hoặc đến gần khu vực

có sông, suối nước sâu.

Ca khúc: Thu Bồn ơi!

- Nắm vững được ý nghĩa của văn bản và một

số biện pháp nghệ thuật đã sử dụng trong bài.

- Hai bài Sông nước Cà Mau và Vượt thác

đều miêu tả cảnh sông nước Hãy nêu lên những nét đặc sắc về nghệ thuật miêu tả của mỗi tác

giả Em hãy viết đoạn văn nêu lên cảm nhận của

em về phong cảnh thiên nhiên được miêu tả ở hai văn bản nêu trên.

Mục 3: Dặn dò

Mục 4: Tài liệu tham khảo

- Sách chuẩn kiến thức kĩ năng môn Ngữ văn THCS tập I.