Tiết 69 : Sóng

Vì thế mô tả nhịp điệu của “sóng” chính là diễn tả những cung bậc cảm xúc trong tâm hồn “em”- một người phụ nữ đang yêu... Dư î dội và dị u êm Ồn ào và lặng le î S ông không hiể u nổi m

Tên : Nguyễn Thị Xuân Quỳnh ( sinh :6-10-1942;

mất :29-8-1988) Quê: La Khê - Văn Khê - Hà Đông - Hà Tây

1955 : Làm diễn viên múa trong đoàn văn công

1963 : Làm báo , biên tập viên NXB, uỷ viên BCH

Hội NV VN( khoá III)

I.Đôi ne ït về tác giả, tác phẩ m:

2,Tác giả :

Tiết

69

Xuân Quỳnh

- “ Tơ tằ m - Chồ i biếc ” ( in c hung - 1963); Ho a do üc c hiến hào (1968); “Gio ï Lào c át trắ ng ”(1974);”Lời ru trên mặt đất”(1978);”Tư û hát”(1984)

- Thơ XQ thể hiện một trái tim phụ

nư î hồ n hậu, c hân thành , nhiề u lo âu và luôn da diết tro ng hạnh phúc đời thư ờng ; bộc lộ một hồ n thơ pho ng phú , hồ n nhiên, tư ơi mới , s ôi nổ i khát

vo üng.

2,Tác phẩ m :

II TÌM HIỂU BÀI THƠ

- Viết vào ngày 29-12-1967, tại bãi biển Diêm Điền, khi nhà thơ 25 tuổi

- Rút trong tập :”Hoa dọc chiến hào”(1968)

2,Phân tí c h

Thể thơ 5 chữ, không ngắt nhịp giữa dòng thơ; bài thơ chia

làm nhiều khổ thơ, nối liền nhau tạo nên âm hưởng dào

dạt,nhịp nhàng, gợi nhịp của các con sóng liên tiếp gối

nhau, lúc tràn lên sôi nổi, lúc êm dịu lắng đọng.

*Hì nh tư ợng “s óng”

-”e m ”

“Sóng” và “em” vừa song hành, hòa nhập;”sóng” ẩn dụ và là hóa thân của “em” Vì thế mô tả nhịp điệu của “sóng” chính là diễn tả những cung bậc cảm xúc trong tâm hồn “em”- một người phụ nữ đang yêu.

1, Thời điể m s áng tác và

xuất xư ï :

* Âm hư ởng c ủa bài

thơ

Dư î dội và dị u êm Ồn ào và lặng le î

S ông không hiể u nổi

m ình

S óng tìm ra tận bể

******

Ôi con s óng ngày xư a Và ngày s au vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngư ûc

tre í

-Những trạng thái trái ngược của “sóng” diễn tả những biến

động khác thừơng trong tâm hồn “em”

Không hiểu nổi tâm trạng của mình , “sóng” đi tìm sự lý giải ( tìm

ra tận bể ).

- Từ giã khoảng không gian chật hẹp ( sông), theo quy luật tự

nhiên , nước tìm đến khoảng không gian bao la, rộng lớn, vĩnh hằng

của mình nên mới hóa thành sóng liên tiếp vỗ bờ để thỏa nỗi nhớ mong

- Khổ thơ 1,2

Khổ thơ 3,4:

Trư ớc m uôn trùng s óng bể

Em nghĩ về anh, e m

Em nghĩ về biển lớn

********

Tư ì nơi nào s óng lên ?

S óng bắt đầu tư ì gió Gió bắt đầu tư ì đâu?

Em cũng không biết nư îa Khi nào ta yêu nhau ?

-Cũng như sóng , chỉ khi đến với tình yêu, “em” mới nhận ra khát vọng tình yêu chính là nỗi khao khát vĩnh hằng ,

muôn thuở của nhân loại, nhất là tuổi trẻ

“ Nỗikhao khát tình yêu

Bồi hồi trong ngư ûc tre í “

- Bằng câu hỏi tu từ , nhân vật trữ tình đi tìm lời lý giải cội

nguồn của sóng cũng là lý giải cội nguồn của tình yêu Đó là nỗi băn khoăn, trăn trở của một tâm hồn

giàu cảm xúc và không hề giản đơn

mộtlời thú nhận thành thực, pha chút bất lực nhưng lại hết sức hồn nhiên và đầy nữ tính

“ Em cũng không biết nư îa”

Quy luật đầy bí ẩn và không thể lý giải được của TÌNH YÊU

-Khổ thơ 5,6,7:

Con s óng dư ới lòng sâu Con s óng trên m ặt nư ớc

Ôi con s óng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ đư ợc Lòng e m nhớ đến anh

Cả trong m ơ còn thư ïc

Dẫu xuôi về phư ơng Bắc Dẫu ngư ợc về phư ơng Nam

Nơi nào e m cũng nghĩ

Hư ớng về anh - m ột phư ơng

Ở ngoài kia đại dư ơng

Trăm ngàn con s óng đó Con nào chẳng tới bờ

Dầu m uôn vời cách trở

Đặt “sóng” và “em” trong mối quan hệ với không gian, thời gian, nhân vật trữ tình đã thể hiện một nỗi nhớ đặc biệt Nỗi nhớ chiếm tầng sâu và bề rộng, bao trùm mọi không gian; khắc khoải trong mọi thời gian; choán cả ý thức và đi sâu vào tiềm thức( giấc mơ).Đó là một nỗi nhớ triền miên, tha thiết, mãnh liệt, nồng nàn và cũng vô cùng sâu lắng

Nhân vật trữ tình mạnh bạo, chân thành bày tỏ những khao khát

trong lòng mình, trực tiếp bày tỏ tình yêu của mình Đó là một tình

yêu hết mình ,quên mình, có thể vượt qua mọi trở ngại, khó khăn

để đến với người yêu, với tình yêu Nó cũng đòi hói sự duy nhất,

tuyệt đối và luôn đi liền với khát khao về một mái ấm gia đình.

Tình yêu gắn liền với nỗi nhớ : “s óng” nhớ bờ , “e m”

nhớ anh

- Sóng :+ dưới lòng sâu - trên mặt nước

+ ngày - đêm không ngủ được

- Em: + Bắc - Nam

+ mơ - thức

Cuộc đời con ngườituy dài nhưng chỉ là vô cùng ngắn ngủi

trước dòng chảy bất tận của thời gian; biển kia dù rộng

nhưng không thể so sánh với khoảng không gian vô tận của bầu trời

Nhân vật trữ tình nhạy cảm với sự chảy trôi của thời gian Ý thức về thời gian thường đi liền với niềm lo âu và khao khát nắm lấy hạnh phúc trong hiện tại và mơ ước về một tình yêu vĩnh cửu

Muốn tình yêu cá nhân tồn tại mãi mãi thì phải hòa nó vào

trong biển lớn tình yêu của nhân loại; phải sống hết mình trong tình yêu để có thể vượt qua cái hữu hạn của cuộc đời con người

Khổ thơ 8,9:

Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa

Làm s ao đư ợc tan ra Thành trăm con s óng nhỏ Giư îa biển lớn tình yêu Để ngàn năm còn vỗ

-Nghệ thuật :Câu thơ ngắn gọn , giản dị, không trau chuốt ,cầu kỳ

Xây dựng được hai hình ảnh “sóng”-”em” vừa sóng đôi,

đan xen ,hòa quyện vào nhau

gợi lên những cung bậc cảm xúc của s óng lòng

trong trái tim người phụ nữ

+ Một tâm hồn phụ nữ chân thành , hồn hậu và

luôn khắc khoải lo âu trong hạnh phúc đời thừơng

3,Tổng kết

*BÀI TẬP VỀ NHÀ :

1, Tìm những bài thơ có chung đề tài :sóng, biển

2,Trong bài thơ “sóng”, anh (chị) thích nhất câu thơ, đoạn thơ nào? Vì sao ?

3, Chuẩn bị: Ôn tập văn học Việt Nam giai đoạn từ 1945 đến 1975

+ Theo những câu hỏi trong phần hướng dẫn học bài - SGK Văn 12 -Tập I)

+ Riêng câu 15, mỗi tổ soạn một bảnTham khảo :Các trang web, link:

+http://www.vietnhim.com/lyrics/22/Bien-Tinh.html

+ http://www.vietmedia.com/literature/vanthisi/?ID=15

+http://hanoi.vnn.vn/vanhoc/tho.asp?chude=8003

Xuán Quyình

Xuán