Tiết 40-Sóng điện từ

- Nêu được các đặc điểm của sĩng điện từ.. - Nêu được đặc điểm của sự truyền sĩng điện từ trong khí quyển.. Hoạt động 2 15 phút: Tìm hiểu về sĩng điện từ - Thơng báo kết quả khi giải hệ

Tiết 40 thep PPCT Ngày soạn: 3-1-2009

SĨNG ĐIỆN TỪ

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Nêu được định nghĩa sĩng điện từ

- Nêu được các đặc điểm của sĩng điện từ

- Nêu được đặc điểm của sự truyền sĩng điện từ trong khí quyển

2 Kĩ năng:

- Vận dụng kiến thức cũ để suy luận, tìm kiến thức mới

3 Thái độ:

- Nghiêm túc trong học tập, yêu thích bộ môn

4.Trọng tâm:

- Sóng điện từ, đặc điểm của sóng điện từ Sóng điện từ ứng dụng trong thông tin vô tuyến

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên:

- Thí nghiệm của Héc về sự phát và thu sĩng điện từ (nếu cĩ)

- Một máy thu thanh bán dẫn để cho HS quan sát bảng các dải tần trên máy

- Mơ hình sĩng điện từ của bài vẽ trên giấy khổ lớn, hoặc ảnh chụp hình đĩ

2 Học sinh:

- Tìm hiểu nội dung của bài trước ở nhà

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ.

Trả lời các câu hỏi trong phần trắc

nghiệm ở bài trước

Trả lời câu hỏi

Hoạt động 2 (15 phút): Tìm hiểu về sĩng điện từ

- Thơng báo kết quả khi giải hệ

phương trình Mác-xoen: điện từ

trường lan truyền trong khơng gian

dưới dạng sĩng → gọi là sĩng điện từ

- Sĩng điện từ và điện từ trường cĩ gì

khác nhau?

- Y/c HS đọc Sgk để tìm hiểu các đặc

điểm của sĩng điện từ

- Sĩng điện từ cĩ v = c → đây là một

cơ sở để khẳng định ánh sáng là sĩng

điện từ

- Sĩng điện từ lan truyền được trong

điện mơi Tốc độ v < c và phụ thuộc

vào hằng số điện mơi

- HS ghi nhận sĩng điện

từ là gì

- HS đọc Sgk để tìm các đặc điểm

I Sĩng điện từ

1 Sĩng điện từ là gì?

- Sĩng điện từ chính là từ trường lan truyền trong khơng gian

2 Đặc điểm của sĩng điện từ

a Sĩng điện từ lan truyền được trong chân khơng với tốc độ lớn nhất c ≈ 3.108m/s

b Sĩng điện từ là sĩng ngang:

E B cr⊥ ⊥r r

c Trong sĩng điện từ thì dao động của điện trường và của từ trường tại một điểm luơn luơn đồng pha với nhau

d Khi sĩng điện từ gặp mặt phân cách giữa hai mơi trường thì nĩ bị phản xạ và khúc xạ như ánh sáng

e Sĩng điện từ mang năng lượng

f Sĩng điện từ cĩ bước sĩng từ

- Y/c HS quan sát thang sĩng vơ tuyến

để nắm được sự phân chia sĩng vơ

vài m → vài km được dùng trong thơng tin liên lạc vơ tuyến gọi là

sĩng vơ tuyến:

+ Sĩng cực ngắn

+ Sĩng ngắn

+ Sĩng trung

+ Sĩng dài

Hoạt động 3 (10 phút): Tìm hiểu về sự truyền sĩng vơ tuyến trong khí quyển

- Ở các máy thu thanh, ở mặt ghi các

dải tần ta thấy một số dải sĩng vơ

tuyến tương ứng với các bước sĩng:

16m, 19m, 25m… tại sao là những dải

tần đĩ mà khơng phải những dải tần

khác?

→ Đĩ là những sĩng điện từ cĩ bước

sĩng tương ứng mà những sĩng điện

từ này nằm trong dải sĩng vơ tuyến,

khơng bị khơng khí hấp thụ

- Tầng điện li là gì?

(Tầng điện li kéo dài từ độ cao khoảng

80km đến độ cao khoảng 800km)

- Mơ tả sự truyền sĩng ngắn vịng

quanh Trái Đất

- HS đọc Sgk để trả lời

- Là một lớp khí quyển, trong đĩ các phân tử khí

đã bị ion hố rất mạnh dưới tác dụng của tia tử ngoại trong ánh sáng Mặt Trời

II Sự truyền sĩng vơ tuyến trong khí quyển

1 Các dải sĩng vơ tuyến

- Khơng khí hấp thụ rất mạnh các sĩng dài, sĩng trung và sĩng cực ngắn

- Khơng khí cũng hấp thụ mạnh các sĩng ngắn Tuy nhiên, trong một số vùng tương đối hẹp, các sĩng cĩ bước sĩng ngắn hầu như khơng bị hấp thụ Các vùng này gọi là các dải sĩng vơ tuyến

2 Sự phản xạ của sĩng ngắn trên tầng điện li

- Tầng điện li: (Sgk)

- Sĩng ngắn phản xạ rất tốt trên tầng điện li cũng như trên mặt đất

và mặt nước biển như ánh sáng

-Nhắc lại kiến thức cơ bản của bài

học:

+Khái niệm sóng điện từ?

+Đặc điểm của sóng điện từ?

+Sự truyền sóng vô tuyến trong khí

quyển?

Trả lời câu hỏi đưa ra

Hoạt động 5 (5 phút): Giao nhiệm vụ về nhà.

- Nêu câu hỏi và bài tập về nhà

- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau

- Ghi câu hỏi và bài tập

về nhà

- Ghi những chuẩn bị cho bài sau

IV RÚT KINH NGHIỆM

V CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM