di truyền học

 Lai các cặp bố mẹ thuần chủng khác nhau về một hay vài cặp tính trạng, rồi theo dõi sự di truyền của từng cặp tính trạng qua các thế hệ sau..  Tính trạng : thân cao, quả lục, hạt vàn

1 Tiểu sử Menden

 Grego Menden sinh ngày 22 tháng 7

năm 1882, tại Silesie (Brno, Sec)

 Từ 1851 – 1853, học đại học ở Viên

(Áo)

 Từ 1856 – 1863, Menden tiến hành thí

nghiệm chủ yếu ở đậu Hà Lan

 Các qui luật của Menden đựoc công bố

chính thức vào năm 1866

 Tháng 1 năm 1884, Menden qua đời do

viêm thận nặng

Hình 1: Menden

2 Phương pháp nghiên cứu di truyền của Menden

2.1 Đối tượng nghiên

cứu

2.2 Phương pháp nghiên cứu

Phân tích các thế hệ lai:

 Trước khi tiến hành lai, chọn lọc và kiểm tra những

thứ đậu thu được để có những dòng thuần

 Lai các cặp bố mẹ thuần chủng khác nhau về một hay

vài cặp tính trạng, rồi theo dõi sự di truyền của từng cặp tính trạng qua các thế hệ sau

 Dùng toán thống kê phân tích các số liệu thu được, từ

đó rút ra qui luật di truyền

 Tính trạng : thân cao, quả lục, hạt vàng,…

 Cặp tính trạng tương phản: hạt trơn và hạt

nhăn, thân cao và thân thấp.

 Gen: gen qui định màu sắc hoa hay màu sắc

hạt đậu.

 Dòng hay giống thuần chủng.

 Allen: Gen hình dạng hạt có hai alen là

trơn và nhăn.

2.3 Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của

di truyền học

2.3.1 Một số thuật ngữ

3 Các qui luật di truyền

3.1 Lai đơn tính:

3.1.1 Thí nghiệm:

Hình 4: Sơ đồ thí nghiệm lai một tính

705 đỏ; 224 trắng

487 cao; 117 lùn

428 lục;152 vàng

3,15 : 1 2,75 : 1 2,82 : 1

Giải thích kết quả thí nghiệm

Hình 5: Sơ đồ giải thích kết quả thí nghiệm

3.1.3 Nội dung qui luật

3.1.3.3 Điều kiện nghiệm đúng

 Bố mẹ thuần chủng về một cặp tính trạng.

 Tính trạng trội phải trội hoàn toàn.

 Số lượng cá thể thu được phải đủ lớn.

3.1.3.4 Lai phân tích

Là phép lai giữa cá thể mang tính trạng trội cần kiểm tra kiểu gen với cá thể mang tính trạng lặn

 Nếu kết quả phép lai đồng tính thì cá thể mang tính trạng

trội có kiểu gen đồng hợp

 Nếu kết quả phép lai phân tính thì cá thể mang tính trạng

trội có kiểu gen dị hợp

Sơ đồ lai phân tích

3.1.3.5 Ý nghĩa quy luật

 Xác định được tính trạng trội, tính trạng lặn.

 Trong sản xuất người ta dùng nhiều giống khác

nhau lai với nhau để tập trung nhiều tính trạng trội của bố và mẹ cho đời sau (ưu thế lai).

 Dùng phép lai phân tích để kiểm tra độ thuần

chủng của giống

3.2 Lai hai hay nhiều cặp tính trạng

3.2.1 Thí nghiệm:

Hình 6: Sơ đồ lai hai cặp tính trạng

Vàng, nhăn

Xanh, trơn

Xanh, nhăn

315/556 = 9/16108/556 = 3/16101/556 = 3/16 32/556 = 1/16

VàngXanh = 416/140 ~ 3/1trơn

nhăn = 423/133 ~ 3/1

Giải thích kết quả thí nghiệm

Hình 7: Sơ đồ giải thích kết quả lai hay cặp tính trạng

3.2.3 Nội dung quy luật

Khi lai hai cơ thể bố mẹ thuần chủng khác

nhau về hai hay nhiều cặp tính trạng tương phản thì sự di truyền của cặp tính trạng này không phụ thuộc vào sự di truyền của cặp tính trạng kia.

Những điều kiện nghiệm đúng của định luật phân

4 Bài toán áp dụng

F1 toàn lông vằn Cho F1 tạm giao lẫn nhau được

F2: 150 gà lông vằn, 50 gà lông đen Biện luận và viết sơ đồ lai từ P – F2.

Bài 2: Cho cà chua thân cao quả vàng lai với cà chua thân thấp quả đỏ F1 thu được toàn cây cà chua thân cao quả đỏ Cho F1 tự giao phấn với nhau thu được F2 : 718 đỏ, cao :

241 vàng, cao : 236 đỏ, thấp : 80 vàng, thấp Biết rằng mỗi gen xác định một tính trạng Biện luận và viết sơ đồ lai từ

P – F2

Bài làm

Xét tỷ lệ phân li kiểu hình của từng cặp tính trạng

Vì F1 thu được toàn cây cà chua thân cao quả đỏ nên tính trạng thân cao, quả đỏ là trội so với thân thấp, quả vàng (ĐL I)

Theo định luật II Menden suy ra F1 dị hợp về 2 cặp gen,

P thuần chủng

Qui ước gen: A thân cao a thân thấp

B quả đỏ b quả vàng

cao 718 + 241 3 thấp 236 + 80 1 : ~

đỏ 718 + 236 3vàng 214 + 80 1: ~

ab

aaBbaaBB

AaBbAaBB

aB

AabbAaBb

AAbbAABb

Ab

AaBbAaBB

AABbAABB

AB

AbaB

AbAB

Kết quả

Kiểu gen 1AABB : 2AaBB : 1aaBB 2AABb : 4AaBb : 2aaBb 1AAbb : 2Aabb : 1aabb Kiểu hình 9A_B_ 9 thân cao, quả đỏ 3A_bb 3 thân cao, quả vàng 3aaB_ 3 thân thấp, quả đỏ 1aabb 1 thân thấp, quả vàng

Cám ơn thầy và các bạn

đã quan tâm theo dõi!