Quy đồng mẫu thức nhiều phân thức là các phân thức đã cho và lần lượt bằng các phân thức đã cho.. Tìm mẫu thức chung: MTC là một tích chia hết cho tất cả các mẫu thức của các phân th
Trang 2KiÓm tra MI NG: Ệ
2 Nêu tính chất cơ bản của phân thức?
y
x +
1
y
x −
1
1 Dùng tính chất cơ bản của phân thức để biến đổi hai phân thức và thành hai phân thức có cùng mẫu?
Trang 3TiẾT 25: § 4 QUY ĐỒNG MẪU THỨC CỦA NHIỀU PHÂN THỨC
I Quy đồng mẫu thức là gì?
Quy đồng mẫu thức nhiều phân thức là
các phân thức đã cho
và lần lượt
bằng các phân thức đã cho
thành những biến đổi
phân thức mới có cùng mẫu thức
1
−
1
+
1.( ) ( ).( )
x y
x y x y
x y
x y x y
−
x y
x y x y
x y
x y x y
+
Ví dụ:
Kí hiệu mẫu thức chung là: MTC
MTC = (x+y)(x-y)
II Tìm mẫu thức chung:
MTC là một tích chia hết cho tất cả
các mẫu thức của các phân thức đã cho
Trang 4TiẾT 25: § 4 QUY ĐỒNG MẪU THỨC CỦA NHIỀU PHÂN THỨC
I Quy đồng mẫu thức là gì?
Quy đồng mẫu thức nhiều phân thức là
các phân thức đã cho
và lần
lượt bằng các phân thức đã cho
thành những
biến đổi
phân thức mới có cùng mẫu thức
Kí hiệu mẫu thức chung là: MTC
II Tìm mẫu thức chung:
MTC là một tích chia hết cho tất cả
các mẫu thức của các phân thức đã cho
Cho hai phân thức và
Có thể chọn mẫu thức chung là 12x 2 y 3 z hoặc 24x 3 y 4 z hay không? Nếu được thì mẫu thức chung nào đơn giản hơn?
2
2 6x yz
5 3
4 xy
?1
Có thể chọn 12x 2 y 3 z hoặc 24x 3 y 4 z là mẫu thức chung vì cả hai biểu thức đều chia hết cho mẫu thức của mỗi phân thức đã cho.
Trả lời
Nhưng MTC 12x 2 y 3 z đơn giản hơn.
Trang 5TiẾT 25: § 4 QUY ĐỒNG MẪU THỨC CỦA NHIỀU PHÂN THỨC
I Quy đồng mẫu thức là gì?
Quy đồng mẫu thức nhiều phân thức là
các phân thức đã cho
và lần
lượt bằng các phân thức đã cho
thành những
biến đổi
phân thức mới có cùng mẫu thức
Kí hiệu mẫu thức chung là: MTC
II Tìm mẫu thức chung:
MTC là một tích chia hết cho tất cả
các mẫu thức của các phân thức đã cho
Ví dụ: Khi quy đồng mẫu thức của
hai phân thức:
4 8 4
1
2 − x +
x và 6 x 6 x
5
2 −
Ta có thể tìm mẫu thức chung như sau:
- Phân tích các mẫu thức thành nhân tử
* 4x2 - 8x + 4 = 4(x2 - 2x + 1) = 4(x-1)2
* 6x2 - 6x = 6x(x -1)
- Chọn mẫu thức chung là: 12x(x -1)2
Bảng mô tả cách tìm mẫu thức chung của hai phân thức trên
Nhân tử bằng
số Lũy thừa của x Lũy thừa của (x-1) Mẫu thức
4x2 - 8x + 4 = 4(x-1)2
Mẫu thức 6x2 - 6x = 6x(x-1)
MTC 12x(x-1)2
(x-1)2
4
(x-1)
(x-1)2
BCNN(4,6)
Trang 6TiẾT 25: § 4 QUY ĐỒNG MẪU THỨC CỦA NHIỀU PHÂN THỨC
I Quy đồng mẫu thức là gì?
Quy đồng mẫu thức nhiều phân thức là
các phân thức đã cho
và lần
lượt bằng các phân thức đã cho
thành những
biến đổi
phân thức mới có cùng mẫu thức
Kí hiệu mẫu thức chung là: MTC
II Tìm mẫu thức chung:
MTC là một tích chia hết cho tất cả
các mẫu thức của các phân thức đã cho
Ví dụ: Khi quy đồng mẫu thức của hai phân thức:
4 8 4
1
2 − x +
x và 6 x 6 x
5
2 −
Ta có thể tìm mẫu thức chung như sau:
- Phân tích các mẫu thức thành nhân tử
* 4x2 - 8x + 4 = 4(x2 - 2x + 1) = 4(x-1)2
* 6x2 - 6x = 6x(x -1)
- Chọn mẫu thức chung là: 12x(x -1)2
*Các bước tìm mẫu thức chung:
B2 Chọn MTC là một tích với:
- Hệ số là BCNN của các hệ số của các
mẫu thức (nếu các hệ số là số tự nhiên)
- Các lũy thừa có trong mỗi mẫu thức đều
có mặt trong MTC và lấy với số mũ lớn
nhất
B1: Phân tích các mẫu của các phân thức
đã cho thành nhân tử
Trang 7TI T Ế 25: § 4 QUY ĐỒNG MẪU THỨC CỦA NHIỀU PHÂN THỨC
I Quy đồng mẫu thức là gì?
Quy đồng mẫu thức nhiều phân thức là
các phân thức đã cho
và lần
lượt bằng các phân thức đã cho
thành những
biến đổi
phân thức mới có cùng mẫu thức
Kí hiệu mẫu thức chung là: MTC
II Tìm mẫu thức chung:
MTC là một tích chia hết cho tất cả
các mẫu thức của các phân thức đã cho
B1: Phân tích các mẫu của các phân thức
đã cho thành nhân tử
*Các bước tìm mẫu thức chung:
B2 Chọn MTC là một tích với:
- Hệ số là BCNN của các hệ số của các
mẫu thức (nếu các hệ số là số tự nhiên)
- Các lũy thừa có trong mỗi mẫu thức đều
có mặt trong MTC và lấy với số mũ lớn
nhất
III Quy đồng mẫu thức:
Ví dụ:Quy đồng mẫu thức hai phân thức:
4 8
4
1
2 − x +
x 6 x 6 x
5
2 −
và
Giải
2
)1 (
10 )1 ( 2 )
1 ( 6
)1 ( 2
5 )1
( 6
5 6
6
5
−
−
=
−
−
−
=
−
=
x x
x x
x x
x x x
2 2
2
2 12 ( 1 )
3 3
) 1 ( 4
3 1 )
1 ( 4
1 4
8 4
1
−
=
−
=
−
= +
x x
x
x x
x x
* 4x2 - 8x + 4 = 4(x2 - 2x + 1) = 4(x-1)2
* 6x2 - 6x = 6x(x -1) MTC = 12x(x -1) 2
Ta nói:
3x là nhân tử phụ của mẫu thức 4x 2 - 8x + 4
Phân tích các mẫu thức thành nhân tử rồi tìm MTC
Nhân cả
tử và mẫu của mỗi phân thức với nhân
tử phụ tương ứng
[12x(x -1)2] : [4(x-1)2] = 3x [12x(x -1)2] : [6x(x -1)] = 2(x-1)
Tìm nhân
tử phụ của mỗi mẫu thức
và 2(x-1) là nhân tử phụ của mẫu thức 6x 2 - 6x
Trang 8TIẾT 25: § 4 QUY ĐỒNG MẪU THỨC CỦA NHIỀU PHÂN THỨC
I Quy đồng mẫu thức là gì?
Quy đồng mẫu thức nhiều phân thức là
các phân thức đã cho
và lần
lượt bằng các phân thức đã cho
thành những
biến đổi
phân thức mới có cùng mẫu thức
Kí hiệu mẫu thức chung là: MTC
II Tìm mẫu thức chung:
MTC là một tích chia hết cho tất cả
các mẫu thức của các phân thức đã cho
B1: Phân tích các mẫu của các phân thức
đã cho thành nhân tử
*Các bước tìm mẫu thức chung:
B2 Chọn MTC là một tích với:
- Hệ số là BCNN của các hệ số của các
mẫu thức (nếu các hệ số là số tự nhiên)
- Các lũy thừa có trong mỗi mẫu thức đều
có mặt trong MTC và lấy với số mũ lớn
nhất
III Quy đồng mẫu thức:
Ví dụ : Quy đồng mẫu thức hai phân thức:
4 8
4
1
2 − x +
x 6 x 6 x
5
2 −
và
Giải
2
)1 (
10 )1 ( 2 )
1 ( 6
)1 ( 2
5 )1
( 6
5 6
6
5
−
−
=
−
−
−
=
−
=
x x
x x
x x
x x x
2 2
2
2 12 ( 1 )
3 3
) 1 ( 4
3 1 )
1 ( 4
1 4
8 4
1
−
=
−
=
−
= +
x x
x
x x
x x
* 4x2 - 8x + 4 = 4(x2 - 2x + 1) = 4(x-1)2
* 6x2 - 6x = 6x(x -1) MTC = 12x(x -1) 2
[12x(x -1)2] : [4(x-1)2] = 3x [12x(x -1)2] : [6x(x -1)] = 2(x-1)
Để quy đồng mẫu thức của nhiều phân thức ta có thể làm như sau:
- Phân tích các mẫu thức thành nhân tử rồi tìm MTC
- Tìm nhân tử phụ của mỗi mẫu thức
- Nhân cả tử và mẫu của mỗi phân thức với nhân tử phụ tương ứng
Trang 9
Hoạt động nhóm
Quy đồng mẫu thức hai phân thức
x
3
2 −
x
2 10
5
−
−
x
3
?3
5
2 x − 10
Và
Trang 113 9
x −
Bài 1 : Điền những biểu thức thích hợp vào chỗ chấm (…).
Để hoàn thành quy đồng mẫu thức hai phân thức và
+ Tìm mẫu thức chung
2
2 6
9
x x MTC
+ =
− =
=
+ Nhân tử phụ của mẫu thức thứ nhất là:…
Nhân tử phụ của mẫu thức thứ hai là:…
( )
2
5 .
5
2 6 2 3
3 .
9 3 3
x x
x x x
=
2 x + 3
( x + 3 ) ( x − 3 )
2 x + 3 x − 3
3
x −
2
3
x −
3
x −
2
2
6
2 x + 3 x − 3
Trang 12Bài17 tr 43/ SGK : Cho hai phân thức:
Khi quy đồng mẫu thức, bạn Tuấn đã chọn MTC = x2(x-6)(x+6), còn bạn Lan bảo rằng: “ Quá đơn giản! MTC = x-6 ” Đố em biết bạn nào chọn đúng?
;
+
Chú ý : Cần rút gọn các phân thức trước khi
quy đồng để khi quy đồng được đơn giản hơn
• Trả lời: Cả hai bạn chọn đều đúng: bạn Tuấn chọn MTC
theo nhận xét, còn bạn Lan chọn MTC sau khi đã rút gọn
các phân thức.
• Cụ thể:
6 x
5 )
6 x
( x
x
5 x
6 x
x
5
2
2 2
3
2
−
=
−
=
-6 x
x
3 )
6 x
)(
6 x
(
) 6 x
( x
3 36
x
x 18 x
3
2
2
−
= +
−
+
=
− +
Trang 13* Đối với bài học ở tiết học này:
-Học thuộc cách tìm mẫu thức
chung và các bước quy đồng mẫu
thức của nhiều phân thức.
-Làm các bài tập:14,15,16/43 sgk.
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
-Xem trước bài: Luyện tập
HƯỚNG DẪN HS TỰ HỌC:
Trang 14TIẾT HỌC KẾT THÚC
TẠM BIỆT CÁC EM HỌC SINH