LỰC MA sát

Lực ma sát tr ợt: •Lực ma sỏt trượt xuất hiện khi một vật trượt trờn bề mặt của vật khỏc... Lực ma sát tr ợt: • Lực ma sỏt trượt xuất hiện khi một vật trượt trờn bề mặt của vật khỏc..

Giáo viên: Phạm Thị Tuyết Thanh

Trường THCS Mạo Khê II

1 Nờu đặc điểm của hai lực cõn bằng?

 Hai lực cõn bằng là hai lực cựng đặt lờn một vật,

cú cường độ bằng nhau, phương nằm trờn cựng

một đường thẳng, chiều ngược nhau.

2: Có nhận xét gỡ khi một vật chịu tác dụng của

hai lực cân bằng?

3: Vật nặng 0,5kg đặt trên mặt sàn nằm ngang Vật đ ợc kéo chuyển

động thẳng đều trên mặt sàn nằm ngang với lực kéo theo ph ơng nằm ngang có c ờng độ 2N Hãy biểu diễn các vectơ lực tác dụng lên vật Chọn tỉ xích 2N ứng với 1cm

Fk

Fc

•D ới tác dụng của hai lực cân bằng, một vật đang đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên; một vật đang chuển động sẽ

tiếp tục chuyển động và chuyển động thẳng đều.

- Lửùc caỷn (Fc) naứy goùi laứ lửùc ma saựt.

Trục xe bò ngày xưa chỉ có ổ trục và trục bằng gỗ nên kéo xe bò rất nặng Ngày nay các động cơ máy móc đều có ổ

bi Vậy ổ bi có tác dụng gì?

Hoạt động cá nhân

• Khi bánh xe đạp đang quay, nếu bóp nhẹ phanh

thỡ vành bánh chuyển động chậm lại.

Lực sinh ra do má phanh lên vành

bánh, chuyển động của vành đ ợc gọi

là

Nếu bóp phanh mạnh thỡ bánh xe ngừng quay

và trên mặt đ ờng, khi đó có lực ma sát tr ợt

giữa bánh xe và

I Khi nào có lực ma sát?

1 Lực ma sát tr ợt:

Thu thập thông tin trong SGK trang 21.

Sau đó điền vào chỗ trống:

ép sát ngăn cản

lực ma sát tr ợt

tr ợt

mặt đ ờng

- Lửùc sinh ra ủeồ ngaờn caỷn chuyeồn ủoọng cuỷa vaọt naứy so vụựi vaọt khaực

goùi laứ lửùc ma saựt.

I Khi nào có lực ma sát?

1 Lực ma sát tr ợt:

•Lực ma sỏt trượt xuất hiện khi một

vật trượt trờn bề mặt của vật khỏc.

C1: Hóy tỡm ví dụ về lực ma sát tr

ợt trong đời sống và kĩ thuật?

Tr l i: M t bỏnh xe tr t trờn m t ả ờ ặ ượ ặ

đ ng t o ra l c ma sỏt tr t khi ườ ạ ự ượ

th ng xe ắ

Đ giày tr t trờn m t băng t o ra ế ượ ặ ạ

l c mat sỏt tr t khi tr t băng ự ượ ượ Khi kộo đàn violon thỡ cung đàn và dõy đàn tr t lờn nhau t o ra l c ma ượ ạ ự sỏt tr t ượ

I Khi nào có lực ma sát?

1 Lực ma sát tr ợt:

• Lực ma sỏt trượt xuất hiện khi một

vật trượt trờn bề mặt của vật khỏc.

2.Lực ma sát lăn:

Khi hũn bi lăn trờn mặt sàn

 xuất hiện lực ma sỏt lăn

•Lực ma sỏt lăn xuất hiện khi một

vật lăn trờn bề mặt của một vật

khỏc.

C2:Hãy tỡm thêm ví dụ về lực ma sát l n trong đời sống và kĩ ă

thuật?

C2: Lửùc ma saựt sinh ra khi: + Baựnh xe laờn treõn maởt ủửụứng + Quaỷ boựng laờn treõn saõn.

C3 Trong cỏc tr ng h p v hỡnh ườ ợ ẽ ở

6.1, tr ng h p nào cú l c ma tr t ườ ợ ự ượ

tr ng h p nào cú l c ma lăn? ườ ợ ự

C3: a) Cú l c ma sỏt tr t ự ượ

b) Cú l c ma sỏt lăn ự

I Khi nào có lực ma sát?

1 Lực ma sát tr ợt:

• Lực ma sỏt trượt xuất hiện khi một

vật trượt trờn bề mặt của vật khỏc.

2.Lực ma sát lăn:

•Lực ma sỏt lăn xuất hiện khi một

vật lăn trờn bề mặt của một vật

khỏc.

3 L ự c ma sỏt ngh ỉ

Làm thớ nghiệm:đọc số chỉ của lực kế khi vật nặng cũn chưa chuyển động

Hoạt động nhúm

C4 T i sao trong thớ nghi m trờn, m c ạ ệ ặ

dự cú l c kộo tỏc d ng lờn v t nh ng ự ụ ậ ư

v t v n đ ng yờn? ậ ẫ ứ

Vật chịu tác dụng của hai lực cân bằng

Bảng kết qu hoạt ộng nhóm ả đ

Trạng thái vật C ờng độ lực kéo

lần 1 lần 2 Vật đứng yên

Em có nhận xét gỡ về c ờng độ của lực ma sát nghỉ và c ờng độ của lực kéo khi vật vẫn đứng yên.

C ờng độ của lực ma sát nghỉ bằng c ờng độ của lực kéo.

Khi c ờng độ của lực kéo tăng dần (giảm dần), vật vẫn đứng yên, chứng tỏ lực ma sát nghỉ cũng có c ờng độ t ng(gi m) ă ả

d n ầ

• Lực ma sỏt nghỉ giữ cho một vật

khụng trượt khi vật bị tỏc dụng của

lực khỏc.

Hãy tỡm ví dụ về lực ma sát nghỉ

trong đời sống và kĩ thuật.

chuy n trờn cỏc băng truy n là nh l c ma ề ề ờ ự

sỏt nghỉ.

gi cho chõn khụng b tr ữ ị ượ t khi b ướ c trờn

m t đ ặ ườ ng.

I Khi nµo cã lùc ma s¸t?

1 Lùc ma s¸t tr ît:

• Lực ma sát trượt xuất hiện khi một vật trượt trên bề mặt của vật khác.

2 Lùc ma s¸t lăn:

•Lực ma sát lăn xuất hiện khi một vật lăn trên bề mặt của một vật khác.

3 Lực ma sát nghỉ

• Lực ma sát nghỉ giữ cho một vật không trượt khi vật bị tác dụng của lực khác.

II- LỰC MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG VÀ KỸ THUẬT?

1./ Lực ma sát có thể có hại:

 6.3a: lực ma sát trượt  làm mòn xích đĩa.

 Khắc phục:

C6: Nêu tác hại của lực ma sát và các biện pháp làm

giảm lực ma sát trong các trường hợp vẽ ở hình 6.3

 6.3b: lực ma sát trượt  làm cản trở chuyển động của bánh xe.

 Khắc phục:

 6.3c: lực ma sát trượt  làm cản trở chuyển động của thùng.

 Khắc phục:

tra dầu mỡ Lắp ổ bi, tra dầu mỡ gắn thêm bánh xe để tạo ma sát lăn

I- KHI NÀO CÓ LỰC MA SÁT?

1./ Lực ma sát trượt:

•Lực ma sát trượt xuất hiện khi một vật trượt trên bề mặt của vật khác

2./ Lực ma sát lăn:

•Lực ma sát lăn xuất hiện vật chuyển động lăn trên mặt vật khác

3./ Lực ma sát nghỉ:

•Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không trượt khi vật bị tác dụng của lực khác

II- LỰC MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG VÀ KỸ THUẬT?

1./ Lực ma sát có thể có hại:

• Làm mài mòn vật, làm nóng vật, làm vật chuyển động chậm

Khắc phục: bôi trơn, lắp vòng bi, làm nhẵn bề mặt, tra dầu mỡ

2./ Lực ma sát có thể có ích:

 6.4a: lực ma sát giữ phấn trên bảng

 cách làm tăng ma sát:

C7: Hãy quan sát các trường hợp vẽ ở hình 6.4 và

tưởng tượng xem nếu không có lực ma sát thì sẽ xảy ra hiện tượng gì? Hãy tìm cách làm tăng lực ma sát trong những trường hợp này.

 6.4b: lực ma sát làm cho ốc vít giữ chặt vào nhau

 cách làm tăng ma sát:

 6.4c: lực ma sát trượt giữ cho ôtôphanh được trên mặt đường.

 Cách làm tăng ma sát:

làm bề mặt bảng thêm nhám làm sâu thêm rãnh ốc vít

lốp xe có khía cạnh, rãnh sâu.

BÀI 6

BÀI 6: LỰC MA SÁT

I- KHI NÀO CÓ LỰC MA SÁT?

1./ Lực ma sát trượt:

•Lực ma sát trượt xuất hiện khi một vật trượt trên bề mặt của vật khác

2./ Lực ma sát lăn:

•Lực ma sát lăn xuất hiện vật chuyển động lăn trên mặt vật khác

3./ Lực ma sát nghỉ:

•Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không trượt khi vật bị tác dụng của lực khác

II- LỰC MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG VÀ KỸ THUẬT?

1./ Lực ma sát có thể có hại:

• Làm mài mòn vật, làm nóng vật, làm vật chuyển động chậm.

Khắc phục: bôi trơn, lắp vòng bi, làm nhẵn bề mặt, tra dầu mỡ

2./ Lực ma sát có thể có ích:

• Khi cần mài mòn vật, làm nóng vật, giữ vật đứng yên

Biện pháp: tăng độ nhám bề mặt, thay đổi chất liệu tiếp xúc.

III- VẬN DỤNG:

(SGK trang 23)

III- VẬN DỤNG:

C8: Hãy giải thích các hiện tượng sau và cho biết trong các hiện tượng này

a) Khi đi trên sàn nhà hoa mới lau dễ bị ngã.

a) Khi lau nhà thì lực ma sát trượt giữa chân và nền nhà tăng, làm ta dễ bị ngã => lực ma sát trượt ở đây là có hại.

b) Ôtô đi trên đường đất mềm có bùn dễ bị sa lầy.

b) Khi đi trên đường đất mềm, lực ma sát nghỉ bị giảm, xe bị sa lầy.

=> Lực ma sát nghỉ lúc này có lợi.

c) Khi ta đi lại, đế giày và đường ma sát với nhau, làm mòn đế.

=> Lực ma sát trượt lúc này có hại.

d) Mặt lốp ôtô vận tải phải có khía sâu hơn mặt lốp xe đạp.d) Vì ôtô chở nặng, cần ma sát nghỉ cao hơn để di chuyển an toàn.

=> Lực ma sát nghỉ lúc này có lợi.

e) Bôi nhựa thông vào dây cung để tăng ma sát nghỉ của dây cung và dây đàn.

C9: Ổ bi có tác dụng gì? Tại sao việc phát minh ra ổ bi lại có ý nghĩa quan

trọng đến sự phát triển của khoa học và công nghệ?

C9: Ổ bi đã làm giảm ma sát giữa trục và bánh xe Giúp cho xe chuyển động dễ dàng hơn, tốt hơn cho xe và người sử dụng.