lực ma sat

L c ma sát trự ượ :t Lực ma sát trượt sinh ra khi khi một vật trượt trên bề mặt của vật khác... L c ma sát trự ượ :t Lực ma sát trượt sinh ra khi khi một vật trượt trên bề mặt của vật kh

Trang 1

Bài 6: LỰC MA SÁT

S khác nhau c b n gi a tr c bánh xe bò ngày x a và tr c bánh xe ự ơ ả ữ ụ ư ụ

đ p, tr c bánh xe ôtô bây gi là ch tr c bánh xe bò không có bi ạ ụ ờ ở ổ ụ ổ còn tr c bánh xe đ p, bánh xe ôtô thì có bi Th mà con ng ụ ạ ổ ế ườ i đã

ph i m t hàng ch c th k m i t o nên s khác nhau đó ả ấ ụ ế ỷ ớ ạ ự

Bài h c này giúp em ph n nào hi u đ ọ ầ ể ượ c ý nghĩa c a vi c phái minh ra ủ ệ bi.

ổ

I Khi nào có l c ma sátự :

1 L c ma sát trự ượ :t

Khi bánh xe đ p đang quay, bóp nh phanh (th ng) thì vành (ni ng) bánh ạ ẹ ắ ề

xe chuy n đ ng ch m l i L c sinh ra do má th ng ép sát lên vành bánh, ể ộ ậ ạ ự ắ ngăn c n chuy n đ ng c a vành đả ể ộ ủ ược g i là ọ l c ma sát tr ự ượ t N u bóp ế

m nh thì bánh xe ng ng quay và trạ ừ ượt trên m t đặ ường (l t bánh), khi đó ế

có l c ma sát tr ự ượ t gi a bánh xe và m t đữ ặ ường

C1 Hãy tìm thí d v l c ma sát trụ ề ự ượt trong đ i s ng và k thu t.ờ ố ỹ ậ

Đ giày trế ượt trên m t băng t o ra l c mat sát trặ ạ ự ượt khi trượt băng

sát trượt

V y theo các em l c ma sát trậ ự ượt xu t hi n khi nào?ấ ệ

Trang 2

Lực ma sát trượt sinh ra khi khi một vật trượt trên bề mặt của vật khác.

2 L c ma sát lănự :

Khi ta búng m t hòn bi trên m t sàn, hòn bi lăn ch m d n r i d ng l i L c ộ ặ ậ ầ ồ ừ ạ ự

do m t sàn tác d ng lên hòn bi, ngăn c n chuy n đ ng lăn c a hòn bi là ặ ụ ả ể ộ ủ

l c ma sát lăn ự

C2 Hãy tìm thêm thí d v l c ma lăn trong đ i s ng và k thu t.ụ ề ự ờ ố ỹ ậ

Khi d ch chuy n các v t n ng có th kê nh ng thanh hình tr làm con ị ể ậ ặ ể ữ ụ

lăn Ma sát gi a con lăn m t trữ ặ ượt là ma sát lăn

Khi xe chuy n đ ng bình thể ộ ường trên đường thì bánh xe lăn trên m t ặ

đường Ma sát gi a bánh xe và m t đữ ặ ường là ma sát lăn

Trang 3

Lực ma sát lăn sinh ra khi khi một vật lăn trên bề mặt của vật khác.

C3 Trong các trường h p v hình 6.1, trợ ẽ ở ường h p nào có l c ma trợ ự ượt

trường h p nào có l c ma lăn?ợ ự

Trong hai trường h p trên em có nh n xét gì v cợ ậ ề ường đ l c ma trộ ự ượt

và cường đ l c ma lăn?ộ ự

Cường đ l c ma sát trộ ự ượ ớ ơ ựt l n h n l c ma sát lăn

Trang 4

3 L c ma sát nghĩự :

Móc m t l c k vào m t v t n ng đ t trên bàn r i kéo t t l c k theo ộ ự ế ộ ậ ặ ặ ồ ừ ừ ự ế

phương n m ngang Đ c s ch c a l c k khi v t n ng còn ch a ằ ọ ố ỉ ủ ự ế ậ ặ ư chuy n đ ng.ể ộ

C4 T i sao trong thí nghi m trên, m c dù có l c kéo tác d ng lên v t ạ ệ ặ ự ụ ậ

nh ng v t v n đ ng yên?ư ậ ẫ ứ

Đi u này ch ng t gi a m t bàn và v t n ng có m t l c c n.ề ứ ỏ ữ ặ ậ ặ ộ ự ả

L c c n cân b ng v i l c kéo thí nghi m trên đự ả ằ ớ ự ở ệ ượ ọc g i là l c ma sát nghĩ ự

Trang 5

C5 Hãy tìm thêm thí d v l c ma nghĩ trong đ i s ng và k thu t.ụ ề ự ờ ố ỹ ậ

Các s n ph m trong nhà máy khi thành ph m (bao ximăng, chi c ti vi) ả ẩ ẩ ế

được chuy n trên các băng truy n là nh l c ma sát nghĩ.ề ề ờ ự

Chúng ta đi l i đạ ược là do l c ma sát nghĩ gi cho chân không b trự ữ ị ượt

khi bước trên m t đặ ường

V y theo các em l c ma sát nghĩ là gì?ậ ự

Trang 6

Lực ma sát nghĩ giữ cho một vật không bị trượt Khi vật bị tác dụng của lực khác.

II L c ma sát trong đ i s ng và k thu tự ờ ố ỹ ậ :

1 L c ma sát có th có h iự ể ạ :

C6 Hãy nêu tác h i c a l c ma sát và các bi n pháp làm gi m l c ma sát ạ ủ ự ệ ả ự trong các trường h p v hình 6.3.ợ ẽ ở

Ma sát trượ ữt gi a đĩa và xích xe đ p làm mòn đĩa và xích.ạ

Tra d u vào xích đ làm gi m ma sát.ầ ể ả

Ma sát trượ ủt c a tr c làm mòn tr c và c n chuy n đ ng quay c a bánh ụ ụ ả ể ộ ủ xe

Thay tr c quay b ng bi đ làm gi m ma sát.ụ ằ ổ ể ả

Ma sát trượ ảt c n tr chuy n đ ng c a thùng đ ở ể ộ ủ ồ

Đ t thùng đ lên xe lăn đ thay ma sát trặ ồ ể ượ ằt b ng ma sát lăn đ làm gi m ể ả

ma sát

Trang 7

1 L c ma sát có th có h iự ể ạ :

Ma sát có th làm h h ng v t d ng nên ma sát có th có h i.2 L c ma sát có th có íchự ể ểư ỏ : ậ ụ ể ạ

C7 Hãy quan sát các trường h p v hình 6.4 và tợ ẽ ở ưởng tượng xem n u ế không có l c ma sát thì s xãy ra hi n tự ẽ ệ ượng gì? Hãy tìm cách làm tăng

l c ma sát trong nh ng trự ữ ường h p trên.ợ

B ng tr n, nh n quá không th vi t lên b ng.ả ơ ẵ ể ế ả

Tăng đ nhám c a b ng đ tăng ma sát trộ ủ ẳ ể ượt cho d vi t b ng.ể ế ả

Gi a c và vít n u không có ma sát thì c s quay và l ng d n m i ghép ữ ố ế ố ẽ ỏ ầ ố khi rung đ ng.ộ

Tăng l c ma sát nghĩ đ c không quay và l ng khi rung đ ng.ự ể ố ỏ ộ

Khi qu t diêm, n u không có ma sát, thì đ u que diêm s trẹ ế ầ ẽ ượt trên sườn bao diêm và không phát ra l a.ử

Tăng đ nhám trên sộ ườn bao diêm đ tăng ma sát gi a đ u que diêm v i ể ữ ầ ớ bao diêm khi qu t.ẹ

Khi th ng g p, n u không có l cắ ấ ế ự ma sát thì ôtô không d ng l i đừ ạ ược

Tăng l c ma sát b ng cách tăng đ sâu khía rãnh m t võ (l p) xe ôtô.ự ằ ộ ặ ố

Trang 8

Lực ma sát có thể có hại hoặc có ích.

III V n d ngậ ụ :

C8 Hãy gi i thích các hi n tả ệ ượng sau và cho bi t trong các hi n tế ệ ượng này ma sát có ích hay có h i:ạ

a) Khi đi trên sàn đá hoa cương m i lau d b ngã.ớ ễ ị

Trang 9

b) Ôtô đi trên đường đ t m m có bùn d b sa (m c) l y.ấ ề ễ ị ắ ầ

Trang 10

c) Giày đi mãi đ mòn.ế

Trang 11

d) M t l p ôtô v n t i ph i có khía sâu h n m t l p xe đ p.ặ ố ậ ả ả ơ ặ ố ạ

Trang 12

e) Ph i bôi nh a thông vào dây cung c n kéo đàn nh (đàn cò).ả ự ở ầ ị

sát có ích

Trang 13

C9 bi (b c đ n) có tác d ng gì? T i sao vi c phát minh ra bi l i có ý Ổ ạ ạ ụ ạ ệ ổ ạ nghĩa quan tr ng đ n s phát tri n c a khoa h c công ngh ?ọ ế ự ể ủ ọ ệ

bi có tác d ng làm gi m ma sát do thay th ma sát tr t c a tr c b ng ma

sát lăn c a các viên bi Mà ma sát lăn c a các viên bi làm gi m l c c n lên ủ ủ ả ự ả các v t chuy n đ ng, vì v y các máy móc ho t đ ng d dàng h n Nên ậ ể ộ ậ ạ ộ ễ ơ

vi c phát minh ra bi có ý nghĩa quan tr ng đ n s phát tri n c a ngành ệ ổ ọ ế ự ể ủ

đ ng h c, c khí, ch t o máy .ộ ọ ơ ế ạ

Tiêu đề	Lực ma sát
Trường học	Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
Chuyên ngành	Vật lý
Thể loại	bài giảng
Thành phố	Thành phố Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	210 KB