Quan trọng không phải mình có gì mà là mình là ai tác giả Nguyễn Thị Oanh

Chị cháu lại không muốn b a mẹ chia tay, b a mẹ đối xử với nhau thế nào cũng được, miễn là chị phải có cả b a lẫn mẹ.. Theo cô, chị em cháu có nên đặt vấn đề cha mẹ phải b ỏ nhau để hai

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG

QUAN TRỌNG KHÔNG PHẢI MÌNH CÓ GÌ MÀ LÀ

MÌNH LÀ AI?

(Tái b ản lần thứ nhất)

Th.s Nguyễn Thị Oanh

LỜI NÓI ĐẦU

Quan trọng không phải MÌNH CÓ GÌ mà là

MÌNH LÀ AI?

Phụ trách chuyên mục “Tư vấn tâm lý học đường” trong b áo Phụ nữ Chủ Nhật đối với tôi là một niềm vui to lớn Bói lẽ qua đó tôi được tiếp xúc, lắng nghe hàng trăm b ạn trẻ, chia sẻ những ưu tư cũng như hoài b ão của mình Câu chuyện của các em phản ánh khá chính xác hiện trạng xã hội Quyển sách này

là tổng hợp 90 trên 100 câu hỏi mà tôi nhận được năm

2006 vừa qua Đa số là học sinh cấp II, III, có vài học

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG

sinh cấp I, sinh viên đang học hay mới ra trường Tôi

đã thử thống kê, tổng hợp theo nội dung các vấn đề được nêu lên Và thật lý thú số lượng câu hỏi liên quan đến các chủ đề dường như cũng phản ánh thứ tự ưu tiên các mối b ận tâm của tuổi trẻ trước cuộc sống Xin liệt kê dưới đây các vấn đề được nêu lên.

I Gia đình (trên 26% hay 1/3 các câu hỏi)

Đây là ưu tư lớn nhất: sống trong một gia đình thiếu đầm ấm, cha mẹ ly thân, luôn cãi cọ nhau, thiếu tình thương của mẹ, gương tốt của cha, lệch lạc trong cách giáo dục (b ất công, la mắng, đặt kỳ vọng quá cao) là nỗi ám ảnh lớn, làm hạn chế việc học tập của các em.

II Cảm nghĩ về bản thân (trên 17%)

Cảm tưởng chung thật đáng b uồn và đó là mặc cảm tự ti, sự chán ngán chính b ản thân, là stress

và sự lo âu ước những “căn b ệnh” của thời đại: “đồng tính”, HIV…

III Nhà trường (trên 16%)

Chương trình học là gánh nặng, gương thầy

cô gây thất vọng Rồi chuyện thường ngày ở trong lớp

như phe nhóm, cảm giác b ị cô lập, phân b iệt giàu nghèo, chuyện cáp đôi, ăn cắp v.v…

IV Chuyện học hành, hướng nghiệp (trên 13%)

“Sợ môn tự nhiên”, “làm sao học giỏi ngoại ngữ”, “nên chọn ngành nào”, “học trong hay ngoài nước”…

Những thắc mắc ưu tư, hoài b ão của các em nên được xem như một “phản b iện xã hội” mà người lớn chúng ta phải tham khảo.

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG

Cháu có cha mẹ mà như không?

Cả nhà cháu “đóng kịch”

Hãy giúp ba mẹ cháu

Lối thoát nào?

Hãy giúp ba mẹ con

Cha mẹ thường xuyên cãi nhau

Thiếu tình thương của mẹ

Mẹ cháu ghen tỵ với cô giáo

Cháu không có tình cảm với mẹ

Phần I GIA ĐÌNH

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Thưa cô,

Ba mẹ cháu ly hôn, hai người tranh giành nhau nuôi con, chiến thắng thuộc về b a cháu Cháu cảm thấy b a mẹ cháu “đấu tranh” để ăn thua, chứ không quan tâm thật sự đến cháu Cháu sống với b a nhưng b a ít quan tâm, chăm sóc cháu Ba cho cháu

ăn, mặc và đi học, nhưng tình cảm thì không gần gũi, cha con ít nói chuyện với nhau.

Mẹ cháu kể từ khi “thua cuộc” thì không dòm ngó đến cháu nữa, để mặc cho “kẻ thù” của mẹ (là b a) nuôi dạy cháu ra sao thì ra Cháu có cha mẹ mà như không có Nhiều khi b uồn tủi, cháu muốn chết cô ạ…

Cô chia sẻ sâu sắc nỗi bất hạnh của cháu.Trước hoàn cảnh bi đát như vậy người ta có hai cáchphản ứng Trong một gia đình nọ có hai anh em, cóngười cha suốt ngày bê tha rượu chè khiến cho concái phải đau khổ Người anh trở thành hư đốn với lýluận rằng tại cha mình mà mình ra thế này

Cháu có cha mẹ mà như không?

Người em ngược lại, ngay từ nhỏ đã muốnlàm thế nào để phá vơ cái vòng lẩn quẩn Anh ta quyếttâm vượt khỏi số phận, làm lụng nghiêm túc, học hànhchăm chỉ Anh đã thành công và sống hạnh phúc.

Ở đời này, làm tù nhân hay thoát khỏi số phậnthuộc về ý chí chủ quan của mỗi người Cháu đangsống với ba, được đầy đủ về vật chất, được ăn học…Cháu hãy tận dụng các điều kiện này học thật giỏi đểthành công trên đường đời Cháu hãy đặt cho mìnhmột mục đích sống thật ý nghĩa Đó là làm sao chocon cái mình tràn đầy hạnh phúc trong tình thương yêucủa cha mẹ Chúc cháu lạc quan lên và phấn đấuhoàn thành mục đích tốt đẹp này

Có khi cha mẹ cháu không biết quan tâmchăm sóc con cái, vì chính họ ngày trước không đượcyêu thương đúng mức

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Cháu đang có chuyện đau khổ lắm, cô ạ Ba

mẹ cháu từ lâu không còn thương yêu nhau Nhưng vì thương cháu nên b a mẹ đóng kịch vẫn là cặp vợ chồng hạnh phúc, là b ố mẹ tuyệt vời, để cháu yên tâm học hành Lúc nhỏ, cháu không hề b iết điều này, vì mỗi sáng b a vẫn chở mẹ và cháu đi làm, đến trường.

Đến năm ngoái, cháu mới b iết chuyện, không phải do b a mẹ nói mà càng lớn (cháu 17 tuổi, nam) nhìn vào cách đối xử lịch sự, cảm nhận trong đời sống thực tế cha gia đình, cháu hiểu rằng b a mẹ cháu đã ly thân từ lâu Hình như cả b a và mẹ đều có người khác, nhưng dừng lại ở mối quan hệ ngoài gia đình theo thỏa thuận chứ không ly dị Cũng vì muốn cháu có đủ cha và mẹ.

Cô ơi, cháu cũng phải giả vờ như không b iết

sự thay đổi trong tình cảm giữa b a mẹ Nhưng sống như thế thì kinh khủng quá Cháu có nên nói chuyện thẳng với b a mẹ không? Chuyện gia đình phải chia lìa

Cả nhà cháu “đóng kịch”

là điều cháu không muốn, nhưng cháu thương b a mẹ cháu quá Vì cháu mà b a mẹ có thể sẽ chẳng b ao giờ tìm lại được hạnh phúc nữa.

Rốt cuộc rồi không có sự giả vờ nào kéo dàiđược khi người ta chung đụng với nhau hằng ngày Côkhen sự nhạy bén của cháu Tuy nhiên, trước khi quyếtđịnh, cháu nên kiểm tra lại thật kỹ Cha mẹ vì hạnhphúc của cháu mà phải đóng kịch, nhưng cháu vẫncảm thấy không hạnh phúc Như vậy thà rằng đối diệnvới sự thật mà các bên đều thoải mái hơn

Khi cha mẹ sống riêng, cháu sẽ phải chọnmột bên mà cháu thấy phù hợp nhất Đời sống ly hônngày nay không đến nỗi bi kịch lắm Cha mẹ cháu cóthể đối xử với nhau như bạn bè Cháu sống với mộtngười nhưng thỉnh thoảng qua thăm người kia Nhưthế cháu vẫn đủ cha mẹ mặc dù không sống chung

Cháu cứ bình tĩnh và lựa lời nói thật với bamẹ

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Cô ơi cháu không kêu cứu giúp cháu, mà hãy giúp b a mẹ cháu Khi còn nghèo, b a mẹ cháu yêu thương nhau lắm, gia đình rất hạnh phúc Thế mà từ khi b a mẹ cháu có địa vị, gia đình giàu lên cũng là lúc

b a mẹ không yêu thương nhau nữa Ba đi sớm về khuya, mẹ thường hay khóc Ba mẹ cãi nhau, còn dọa

ly hôn, nhưng cuối cùng đều thống nhất là việc ly hôn tùy thuộc vào con cái Chúng cháu đang có vai trò quan trọng trong việc b a mẹ chia tay hay không?

Cháu nghĩ, không yêu thương nữa thì chia tay, sống vì con mà cãi nhau suốt thì chúng cháu không học được, không vui vẻ gì để sống Chị cháu lại không muốn b a mẹ chia tay, b a mẹ đối xử với nhau thế nào cũng được, miễn là chị phải có cả b a lẫn mẹ.

Vì sao khi còn nghèo khó người ta lại yêu thương nhau hơn hả cô? Chúng cháu phải làm sao đây?

Cô hết sức thông cảm hoàn cảnh của cháu vàcũng đồng ý với quan điểm của cháu Nếu vì con mà

Hãy giúp ba mẹ cháu

phải sống chung những luôn tạo ra một bầu không khíbất hòa, căng thẳng thì rất khổ cho con Cháu nên giúp

ba mẹ hòa giải và chia sẻ quan điểm của cháu với bamẹ

Cháu hỏi “tại sao khi còn nghèo người ta lạiyêu thương nhau” Cô vừa đọc một tài liệu khá thú vị về

“Tiền và hạnh phúc” Theo đó khi nghèo thì người tacũng khổ thật, nhưng khi giàu lên thì có lắm cái làmcho người ta bất hạnh Trước tiên, có chút tiền thìngười ta so sánh với người khác và muốn giàu thêm.Biết rằng vật chất không tạo ra hạnh phúc, nhưngngười ta sẵn sàng bỏ bạc triệu bạc tỷ để mua các thứ(mà tiền có thể mua được) và sự ham muốn dườngnhư không có điểm dừng Chạy theo vật chất người taquên đi những điều tạo ra hạnh phúc như tình người,tính vị tha, đời sống tinh thần, v.v…

Trường hợp của ba mẹ cháu, tiền đưa đếnmột môi trường sống mới, vị trí mới, các mối quan hệ

xã hội mới Từ đó có sự thay lòng đổi dạ Ba cháukhông tránh khỏi sự cám dỗ của bạn bè và không loạitrừ có sự cám dỗ của những người đàn bà khác Mẹcháu thay vì chỉ khóc, thì nên nhẹ nhàng giúp ba cháu

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Gia đình cháu không b ao giờ b ình yên, nói gì đến hạnh phúc Chị em cháu rất sợ b ố mẹ, họ thường xuyên gây gỗ, chửi b ới nhau, rồi đánh đập chúng cháu nhiều khi rất vô lý.

Đi đâu chúng cháu không muốn về nhà, về tới ngõ là sợ phải vào nhà Vào nhà thì chỉ mong b ố

mẹ đi vắng hay đã ngủ rồi Cháu rất b uồn và đau lòng Nhiều lần họp gia đình chúng cháu có góp ý, nhưng

b ố mẹ vẫn đâu vào đấy Chúng cháu đã lớn nhưng không được quyết định điều gì, có thể b ị chửi mắng

b ất cứ ở đâu Nhà cháu b án quán nhậu nên chúng cháu phải tiếp xúc với đủ hạng người say xỉn, có khi còn b ị xúc phạm Một cuộc sống như vậy khiến chúng cháu luôn b ị ức chế, căng thẳng, có khi muốn tự tử.

Cháu đang ôn thi đại học, để thoát khỏi cảnh sống hiện tại của gia đình, để tự lập và mơ ước một cuộc sống gia đình hạnh phúc, con cái được thương yêu, tôn trọng… Mơ ước này có là ảo vọng không cô?

Lối thoát nào?

Và con đường nào tốt nhất cho cháu?

Hoàn cảnh gia đình cháu thật bi đát Nếu “hếtthuốc chữa”, chị em cháu có thể xin phép cha mẹ cho

ra riêng, sống tự lập

Tạm thời cháu nên tìm việc làm để nuôi thân,khi khá rồi hẵng thi vào đại học và vừa học vừa làm.Ngày nay cháu cũng có thể học từ xa Cháu có thểđăng ký học tại đại học Mở bán công Thành phố HồChí Minh Cháu chỉ cần tự học ở nhà Thỉnh thoảngđến lớp tập trung một lần thôi Gì thì gì hai cháu phảihết sức nhẹ nhàng, lễ phép với cha mẹ và chăm sóccha mẹ khi cần Nếu biện pháp sống riêng không khảthi, cháu cố gắng bỏ ngoài tai “các loại tiếng ồn”, tậpthiền, luyện Yoga… để chấp nhận hoàn cảnh này

Thỉnh thoảng cháu nên chia sẻ với một ngườithân đáng tin cậy hay một bạn thân để giảm stress.Chúc cháu tìm ra giải pháp thích hợp

Ước mơ lập một gia đình hạnh phúc củachính mình là khả thi nếu cháu quyết tâm Có khi mìnhhọc (để tránh vết xe đổ) từ những gương xấu nữa

2

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Cô ơi con có chuyện rất b uồn, không thể học hành và sống vui vẻ được Con 14 tuổi, đang học lớp

8 Ba mẹ con đều là cán b ộ nhà nước, chỉ có con là con gái duy nhất Ai cũng nói b a mẹ con đẹp đôi, hạnh phúc Chỉ mình con b iết b a mẹ con không hạnh phúc.

Ba con hay ghen tuông với mẹ dù con b iết chắc là mẹ rất đứng đắn, đàng hoàng Mẹ đi làm về trễ, b a cũng

b ực mình hỏi tới hỏi lui, có hôm b a nói nặng mẹ, rất xúc phạm Mẹ ăn mặc đẹp, b a cũng không vui.

Không khí trong gia đình con rất ngột ngạt Mẹ thường giải thích, rồi năn nỉ b a nhưng b a vẫn giữ tật ghen tuông, thô lỗ Lúc này mẹ thường khóc, có lần b a

đã đánh mẹ và con nghe mẹ đòi ly dị nhưng b a không đồng ý Con đã nhiều lần khóc lóc, xin b a mẹ hãy vì con mà hòa thuận với nhau Ba mẹ rất thương con, nhưng tại sao lại không b iết thương nhau hả cô? Cô khuyên con nên thế nào?

Cô hết sức thông cảm với nỗi khổ của cháu,

Hãy giúp ba mẹ con

nhưng cô khuyên cháu đừng giận ba Có không ítngười ghen tuông vô cớ và suốt ngày bị ám ảnh bởiđiều đó Đấy là ghen hoang tưởng do căn bệnh tâm lýgọi là “rối loạn hoang tưởng mãn tính”.

Mẹ và cháu nên hiểu điều này để thông cảmvới ba hơn Nhưng điều quan trọng là căn bệnh phảiđược chữa trị Mẹ cháu nên sớm đi tìm một bác sĩ tâmthần để trình bày vấn đề và sau đó bằng mọi cáchthuyết phục ba cháu đi chữa trị Nếu cần thì nhờ sựgiúp đỡ của một người thân có uy tín Chúc cháu canđảm hỗ trợ mẹ

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Ba mẹ cháu sống không hạnh phúc, thường xuyên cãi vã, xúc phạm nhau Không khí gia đình cháu rất b uồn, b a chị em cháu không còn tinh thần nào để học hành.

Cháu không muốn cha mẹ chia lìa, chị em xa cách nhưng cứ sống thế này thì chẳng khác gì địa ngục Theo cô, chị em cháu có nên đặt vấn đề cha mẹ phải b ỏ nhau để hai người và cả chúng cháu được sống yên?

Cô rất thông cảm với cháu và cũng đã nghenhiều bạn trẻ than thở vì cùng ở vào trường hợp này.Nhiều cha mẹ cứ nói “vì con” họ không ly hôn, nhưngtiếp tục ở chung mà luôn cãi vã, xúc phạm nhau thìkhốn khổ cho con cái

Nếu cháu thấy có thể bày tỏ cùng cha mẹ ýnghĩ của mình, thì nên lựa một dịp tốt và thật nhỏ nhẹkhéo léo để bắt đầu với người (cha hoặc mẹ) mà cháucảm thấy dễ tiếp cận nhất

Cha mẹ thường xuyên cãi nhau

Có khi cha mẹ cháu cần sự giúp đỡ của mộtnhà tham vấn tâm lý để nhận rõ hoàn cảnh của mình.Biết đâu, nhờ đó ông bà thay đổi cách đối xử với nhau.Cháu nên đề nghị điều đó Với sự giúp đỡ của nhàtham vấn, nếu thấy mâu thuẫn quá lớn không thể tiếptục sống với nhau được thì cô đồng ý với giải pháp lythân, để con cái bớt chịu đựng sự căng thẳng của mốiquan hệ bất hòa và thiếu tôn trọng nhau.

Tham vấn hay trị liệu tâm lý sẽ góp phần giảiquyết vấn đề của gia đình cháu

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Thưa cô, gia đình cháu có 3 chị em, cháu là con đầu Nhìn b ề ngoài ai cũng nói gia đình cháu hạnh phúc: cha mẹ thành đạt, có chức quyền, các con ngoan, học giỏi Nhưng chúng cháu cảm thấy gia đình cháu sẽ hạnh phúc hơn nếu được mẹ quan tâm, gần gũi.

Mẹ cháu là người đứng đắn, giỏi giang, không ai chê trách được điều gì, nhưng mẹ lại là người nghiêm nghị, hơi lạnh lùng, ít b iểu lộ tình cảm Ngay cả với con cái mẹ cũng chỉ nói những điều cần thiết Mẹ không để chúng cháu thiếu thốn về vật chất, nhưng lúc nào chúng cháu cũng thèm tình mẹ ân cần, dịu dàng Ngay cả chúng cháu muốn gần gũi, có những hành động b iểu lộ tình cảm yêu thương mẹ,

mẹ cũng không thoải mái đón nhận Chúng cháu

cháu, vì bà sống mà thiếu điều quý giá nhất là tìnhcảm mẹ con ấm áp Có khi bà không ý thức điều đó vì

có thể đã không được bà ngoại các cháu gần gũi vềmặt tinh thần Nếu có dì thì cũng có thể nhờ dì làmđiều đó

Hiệu quả nhất có thể là ba chị em ngồi lại bànvới nhau về một “âm mưu tình cảm” đặc biệt Hãy xúmlại chăm sóc mẹ, hỏi han mẹ khi mẹ đi làm về, làmnước mát cho mẹ uống, chuẩn bị khăn ướt cho mẹ laumặt… tình cảm nơi mẹ có thể thức tỉnh vì biết đâu lúccòn trẻ, mẹ thiếu tình thương

Nói thẳng với mẹ cũng được nhưng sợ làmcho mẹ mặc cảm và khó xử

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Cháu đang học lớp 12 Từ nhỏ, cháu luôn cảm thấy thiếu tình thương của gia đình mặc dù có đủ cha mẹ Cha mẹ cháu là những người trí thức, làm ăn giỏi giang, nhà cháu cũng khá giả Ba mẹ lo cho anh chị em cháu đầy đủ về vật chất, nhưng không hiểu sao chúng cháu vẫn thấy thiếu sự quan tâm, gần gũi âu yếm của cha mẹ.

Cháu không nhớ có b ao giờ mẹ ôm cháu chưa, mẹ cũng ít tâm tình với cháu Mỗi khi cháu muốn thổ lộ với mẹ điều gì, hình như mẹ đều b ận và không muốn cháu làm phiền b ằng những câu chuyện, lời nói

vớ vẩn Cháu đã tìm thấy tình cảm gần gũi, tin cậy với

cô giáo chủ nhiệm Cô dành cho cháu tình cảm, sự quan tân đặc b iệt, cô rất dịu dàng, lắng nghe và cho cháu những lời khuyên b ổ ích Cô là chỗ dựa tinh thần của cháu Hôm qua, mẹ cháu đọc được nhật ký, trong

đó cháu viết rất nhiều về cô chủ nhiệm, cháu rất kính yêu cô, ước gì cô là mẹ của cháu…

Mẹ cháu ghen tỵ với cô giáo

Mẹ cháu giận dữ la mắng cháu: khi không lại

đi thương mến người dưng, còn mẹ mình thì không có một dòng nào! Cháu quá xấu hổ, chẳng b iết nói sao Hai ngày nay cháu cảm thấy ngượng nghịu khi phải nói chuyện với mẹ Cháu phải làm sao để cải thiện mối quan hệ với mẹ?

Trong cái rủi luôn có cái may Lẽ ra mẹ cháukhông nên đọc nhật ký của cháu, vì theo nguyên tắcmỗi thành viên trong gia đình phải tôn trọng sự riêng

tư của các thành viên khác Đọc nhật ký của con là tối

kỵ Nhưng nhờ chuyện này mẹ cháu biết được tìnhcảm của cháu Cô mong sự giận dữ của mẹ sẽ dẫnđến sự thức tỉnh nào đó

Cháu hãy chọn một cơ hội tốt (khi mẹ vui haykhi hai mẹ con có dịp trò chuyện với nhau), huy độngtất cả sự khéo léo và tế nhị của mình để giải thích cho

mẹ hiểu rằng, cháu thương cô giáo vì cô đã dành chocháu những tình cảm mà cháu không tìm thấy đượctrong gia đình Phải mạnh dạn, nhưng với sự tế nhị,nói lên suy nghĩ của ta, người khác mới hiện ta Cháucũng có thể nhờ một người khác giải thích cho mẹ,nếu người đó thật gần gũi với gia đình cháu

Created by AM Word2CHM

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Bố mẹ cháu ly dị khi cháu mới 2 tuổi Cháu ở với b ố và ông b à nội Bố cháu rất thương yêu cháu, đã một mình gà trống nuôi con, cho cháu được ăn học tử

tế Mẹ cháu thỉnh thoảng đến trường gặp cháu, hoặc hẹn b ố chở cháu đến gặp Bố luôn luôn nói tốt về mẹ (chắc là để cho cháu còn có mẹ, dù không chung sống), nhưng cô ơi, cháu không có tình cảm với mẹ.

Dần dần mẹ b ỗng trở nên xa lạ, nhiều khi phải gặp mẹ đối với cháu là cả sự khổ sở chịu đựng

mà cháu phải cố gắng như một b ổn phận để lịch sự

và xã giao với mẹ, để mẹ không nghĩ là b ố xúi giục gì cháu Tất cả trẻ con khi cha mẹ ly dị đều muốn theo

mẹ, còn cháu thì không muốn vì cháu cảm thấy b ố cháu yêu cháu hơn Mà vì sao mẹ lại cũng chịu để cháu theo b ố, hả cô?

Người ta b ảo một người mẹ thực sự thì không

b ao giờ xa rời con, thế mà mẹ cháu không đau khổ khi sống xa cháu Vì thế mà cháu không thể yêu được

Cháu không có tình cảm với mẹ

mẹ Không yíu mă vẫn phải gặp gỡ châu thấy rất khó

xử Châu phải lăm như thế năo?

Thật ra chúng ta khó mă phí phân quâ khứ.Đúng lă trong ly dị người ta giao trẻ còn nhỏ cho người

mẹ Nhưng trong hoăn cảnh của châu thì có thể mẹquâ trẻ, quâ đơn chiếc hay đê phạm một lỗi lầm năo

đó nín châu được giao về bố để sống chung với bố vẵng bă nội Châu không có tình cảm với mẹ lă bìnhthường, vì mẹ con không gần gũi nhau Nhưng sự việc

mẹ vẫn tìm thăm châu chứng tỏ mẹ châu thươngchâu Vấn đề mấu chốt lă châu đang hận người mẹđối xử đănh bỏ mình Việc ba châu không nói xấu mẹ

lă một điều tốt, nhưng khi đứa con lớn lín, nó phảiđược biết sự thật, vì sự thật giải phóng chúng ta

Châu nín mạnh dạn hỏi bố hoặc mẹ về lý do

ly dị Nếu mẹ châu có lỗi, châu hêy tha thứ cho bă vìtha thứ châu sẽ tự giải phóng đối với câi dấu hỏi totướng trong đầu Một khi tha thứ, hai mẹ con có thể tâitạo lại tình mẫu tử mă cả hai đều cần Mong châu tìmhiểu được sự thật

2

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Mẹ con chưa b ao giờ khen con dù con học được điểm cao Con làm b ất cứ việc gì mẹ cũng chê

b ai Câu cửa miệng của mẹ mỗi khi mắng con là “Mày

là đồ vô tích sự” Con lớn lên trong thái độ và sự chê

b ai của mẹ đã nhiều năm và những lời miệt thị của

mẹ đã phần nào ăn sâu vào tâm trí con, đến nỗi có lúc con cũng tự nhủ có lẽ con là đồ vô tích sự thật.

Thế mà mẹ của b ạn con - cũng là hàng xóm sống cạnh nhà con cô ấy luôn khen con là đứa b é ngoan, tốt, dễ thương đặc b iệt là khéo tay – vì con vẽ đẹp Những lời khen ấy an ủi và động viên con rất nhiều, cũng làm con hãnh diện và cảm thấy mình cũng có giá trị Như vậy mình là thế nào, là do mình hay do mắt nhìn của người khác hả cô? Tại sao mẹ cháu và mẹ của b ạn cháu lại có cái nhìn khác nhau với cùng một người là cháu?

Câu hỏi của cháu rất hay vì nó nêu lên mộtvấn đề cốt lõi trong sự phát triển nhân cách con người

Con là… “đồ bỏ đi”

Mỗi người chúng ta có một “khái niệm” hay “hình ảnh

về bản thân” Hình ảnh này ảnh hưởng mạnh mẽ đếnhành vi và tính cách của chúng ta Nếu đó là một hìnhảnh tích cực, nghĩa là ta thấy mình có giá trị thì ta tự tin,luôn luôn dám tiến tới và thành công Nếu ta cảm thấymình không ra gì thì rụt rè, dễ bỏ cuộc dẫn tới thất bại

Từ đâu có hình ảnh về bản thân? Nó hìnhthành từ cách người xung quanh, nhất là người thân,đánh giá, đối xử với ta Rồi dần dần ta “in trí” rằng, bảnthân mình đúng như họ nghĩ vậy Một đứa trẻ cho dùthông minh và có nhiều tiềm năng, nếu cứ bị gia đìnhchê bai, trách móc, chửi mắng cũng sẽ thất bại trongđường đời Đứa trẻ trung bình được cha mẹ khen,khuyến khích sẽ có thể tiến xa Nhiều cha mẹ sai lầmkhi nghĩ rằng, phải chê con thật nhiều để thách thứccho chúng cố gắng hơn Khi nào trẻ có lỗi thì dạy bảo,còn lời khen thì cần thiết như thuốc bổ để trẻ lớn lênlành mạnh về mặt tâm lý

Thật đáng tiếc khi mẹ cháu đối xử với cháunhư vậy, có lẽ ý đồ của bà là thách thức cháu Cũngmay là có cô hàng xóm đã “trung lập” hóa quan điểmcủa mẹ cháu Cách cháu đặt câu hỏi này cho thấy đầu

óc cháu không “tệ” chút nào Hãy tự tin sửa đổi hình

ảnh về bản thân Hãy để bài viết này đâu đó để mẹcháu suy nghĩ lại, nếu tình cờ bà đọc nó.

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Cô ơi, cháu đang khủng hoảng vô cùng mà không b iết nói với ai Hai ngày trước, khi đi cùng với đứa b ạn vào một quán cà phê, cháu b ỗng thấy mẹ cháu đang ngồi b ên một người đàn ông xa lạ, đầu mẹ dựa vào vai ông ấy, trông thật tình tứ Cháu cảm thấy choáng váng, lùi lại và nói dối b ạn là cháu đau b ụng nên phải về nhà Cháu rất đau khổ và hình ảnh thần tượng về mẹ vụt sụp đổ trong cháu.

Cháu không dám nói với b a vì b a cháu hiền, rất tốt, yêu thương và chung thủy với mẹ Cháu sợ gia đình tan vỡ nếu nói ra Nhưng nếu không nói, cháu cũng không chịu được Bây giờ cháu không dám nhìn thẳng vào mặt mẹ và thậm chí, có lúc cháu thấy khinh

mẹ Cháu phải làm sao b ây giờ? Cháu không còn tâm trí để học hành.

Cháu đang trải qua một kinh nghiệm khủngkhiếp, cô rất thông cảm với cháu Dù gì thì gia đìnhcũng đã đổ vỡ rồi, nếu điều cháu thấy là chính xác

Mẹ có người yêu

Cháu không thể giữ kín chuyện này lâu được Với thái

độ của cháu đối với mẹ hiện nay, quan hệ mẹ conngày nào đó cũng sẽ rắc rối

Có thể cháu nên thật can đảm và bình tĩnh đểviết cho mẹ mấy chữ mô tả những điều cháu đã chứngkiến mà không cần bình luận thêm Để mẹ cháu tự rút

ra kết luận và tìm cách giải quyết Biết đâu cháu sẽ làtác nhân dẫn đến sự hòa giải Dù gì học tập cũng làbổn phận hàng đầu, cháu nên cố gắng tập trung vàoviệc học

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Từng là một gia đình hạnh phúc, mẹ cháu ở nhà nội trợ, b a cháu là người có địa vị Khi cháu còn nhỏ, b a là thần tượng của cháu, vì b a học rất giỏi, có học vị địa vị cao trong xã hội Nhưng cô ơi, càng lớn cháu càng thất vọng về b a, khi nhận ra b a cháu ngày càng “giỏi” nhiều chuyện khác.

Ba cháu thường đi ăn nhậu, nói với mẹ là

“nhậu làm ăn”, có nhiều người đến nhà cháu nhờ vả

và để lại những b ao thư, quà cáp Một lần say rượu b a

b ảo: “Nhà này không có tao thì mẹ con mày húp cháo; tao đi nhậu ra tiền, khẩy tay, nhếch mép cũng ra tiền…

Ba thường dạy chúng cháu phải trung thực, phải thế nọ, thế kia nhưng b a là người thế nào? Những vụ án tham nhũng đang xảy ra làm cháu sợ có ngày b a cháu phải vào tù Có chuyện gì thì làm sao cháu ngẩng mặt nhìn b ạn b è, hàng xóm? Cháu b uồn lắm và sợ hãi khi nghĩ đến ngày đó.

Cô ơi, có cách nào để cháu thoát ra khỏi tình

Thất vọng về ba?

cảnh này, cháu có nên nói chuyện với b a?

Cô hết sức thông cảm và chia sẻ nỗi buồncủa cháu Không nỗi đau nào lớn bằng khi thần tượngsụp đổ, nhất là thần tượng ấy lại là người thân củamình Cha, mẹ là thần tượng số một Cũng không cónỗi thất vọng nào lớn hơn khi cha mẹ dạy con mộtđằng mà làm một nẻo

Cháu buồn lo sợ hãi là đúng Nạn tiêu cực,tham nhũng không thể tiếp tục tung hoành Mẹ cháunghĩ thế nào? Dù bà ủng hộ hay không ủng hộ bacháu, mẹ là người đầu tiên cháu cần tâm tình và xâydựng thành một đồng minh Kế đó, cháu suy nghĩ xem

ai trong gia đình, họ hàng, bạn bè của ba được ôngkính nể nhất Cháu hãy bàn bạc thêm để tranh thủ sựủng hộ của họ

Cuối cùng cháu cũng có thể nói lên sự sợ hãicủa mình với ba Có thể ông sẽ cho cháu một trận ratrò, nhưng lương tâm ông sẽ được đánh thức Nếu cóchỗ ẩn trú an toàn cháu có thể để lại một bức tối hậuthư rồi “bỏ nhà ra đi” để gây sốc Gì thì gì, cô khencháu có cái nhìn sáng suốt và hy vọng nhiều ở cháucũng như các bạn trẻ khác để dân tộc ta có một tương

lai tươi sáng hơn Cảm ơn bức thư của cháu.

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Cháu sống trong một gia đình cơm không lành canh không ngọt, nên tính tình của cháu rất nhút nhát, tự ti Cháu có rất ít b ạn b è Ngày xưa b a cháu đã

có vợ con, sau đó b a cháu mất liên lạc với họ, rồi lấy

mẹ cháu Gần đây b a cháu liên lạc được với vợ con cũ, thì những người kia đã đến nhà cháu chơi Mẹ cháu có

vẻ rất đau khổ tuy không nói ra.

Buồn hơn nữa là năm ngoái b a cháu về thăm quê có gặp lại vợ con cũ và đã có thêm một đứa con với người vợ ấy Cháu không sao chấp nhận được một người cha như thế và rất thương mẹ phải nhẫn nhục chịu đựng, một phần cũng để cho cháu có cha Có cần thiết phải cố giữ một người chồng, một người cha thiếu trách nhiệm không cô? Mỗi khi nghĩ đến chuyện này, cháu không cầm được nước mắt.

Hoàn cảnh của mẹ cháu thật khó xử Tuynhiên, làm như ba cháu là sống theo chế độ đa thê và

vi phạm luật hôn nhân gia đình Việt Nam (một vợ một

Cha con trở lại với người vợ cũ

chồng) Lẽ ra ba cháu phải chấm dứt tình trạng này vàchọn một trong hai gia đình Nếu ông không quyết địnhthì mẹ cháu nên quyết định, ngoại trừ bà quá yêu ông

và phụ thuộc về kinh tế

Lý do để cho “con có cha” là lý do được nhiều

bà mẹ đưa ra để tránh né việc ly hôn Nhưng lý do nàykhông đứng vững khi người cha không gương mẫu vàgây đau khổ cho con mình Cháu hãy mạnh dạn nóivới mẹ là cháu không cần một người cha như thế, đểsống tốt Cháu cũng nên hỗ trợ tinh thần mẹ, để bà dứtkhoát với mối quan hệ tay ba này Thà hai mẹ con dựavào nhau để làm lại từ đầu mà sống thanh thản Mongcháu bớt đau khổ

TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG à Phần I GIA ĐÌNH

Nhà cháu có hai anh em Cháu 16 tuổi, em trai cháu 12 tuổi Là anh Hai nên cháu luôn tỏ ra nhường nhịn em, luôn nhận phần lỗi về mình Nhưng cháu luôn có cảm giác b a mẹ thương em hơn cháu.

Ba mẹ chiều em, luôn b ắt cháu phải nhường em, chịu đựng em, dù nhiều khi nó rất hỗn láo Ba mẹ cũng luôn khen em ngoan, em giỏi, dù nó không ngoan, không giỏi.

Cháu nhường nhịn mãi thì đâm ra thấy b a mẹ

b ất công Từ chỗ đang thương em, cháu trở nên ghét

em và thấy mình sao mà b ất hạnh, b ị phân b iệt đối xử trong chính gia đình mình Cháu cũng là con người, chẳng lẽ b a mẹ không nghĩ rằng cháu cũng có cảm giác b uồn, vui, tủi thân Người lớn phải b iết điều đó chứ, cô Cô ơi, nếu rảnh cô có thể đến nhà cháu, tìm cách khéo léo tư vấn cho b a mẹ cháu về chuyện này được không?

Gia đình Việt Nam có truyền thống dạy anh chị

“Ba mẹ cháu rất bất công”

lớn biết nhường em Nhường nhịn là một phẩm chấttốt mà mỗi chúng ta phải học tập Tuy nhiên, khôngnên để cho sự việc đi quá đà, khiến cho người đượcnhường nhịn lấn sân, tạo ra sự bất công Có lẽ cháucũng đã đóng góp phần nào vào tình trạng này vì đãnhận về mình phần lỗi của em, khiến cho nó ngàycàng lấn lướt Sự công bằng phải là trên hết.

Từ phía cha mẹ, thói quen trở thành quán tính

và họ không còn ý thức việc mình làm nữa Càng thể

do buồn phiền một cách vô ý thức, cháu có nhữngphản ứng tiêu cực dù là ngấm ngầm

Gì thì gì, tình trạng này phải được thay đổi.Cháu có thể thật bình tĩnh, làm chủ cảm xúc của mình,

để khi có dịp thuận tiện, cháu trình bày suy nghĩ củamình cho ba mẹ một cách lễ phép và thân thương.Cháu cứ thử xem

Cô không có điều kiện tới nhà cháu vì ở xathành phố, nhưng đề nghị cháu gặp cô Nguyễn ThịNgọc, tham vấn viên, Phòng tham vấn Hôn nhân giađình, Nhà Văn hóa Phụ Nữ Thành phố Hồ Chí Minh(ĐT: 9314660) vào các buổi chiều thứ ba, năm, bảy từ15g