Nỗi buồn mênh mông xa vắng trước cảnh trời rộng sông dài: KHỔ 1: - Sóng gợn … buồn điệp điệp từ láy : gợi cảm xúc và ấn tượng buồn miên man không dứt.. Thuyền xuôi mái // nước song song
Trang 1TRƯỜNG THPT QUANG TRUNG
TUẦN: 23, TIẾT: 86
Trang 2I GIỚI THIỆU CHUNG:
1 Vài nét về tác giả:
Tên khai sinh: Cù Huy Cận (1919 - 2005)
Quê: Hương Sơn, Hà Tĩnh
Gia đình: nhà nho nghèo, gốc nông dân
Từ 1936, Huy Cận có thơ đăng báo, đến 1940 đã trở thành một tên tuổi hàng đầu của phong trào Thơ mới với
tập Lửa thiêng – Hồn thơ “ảo não”
Sau cách mạng tháng Tám, hồn thơ tràn đầy lạc
quan
* Ông được giải thưởng Hồ Chí Minh về VHNT đợt I
( 1996)
* Tác phẩm chính : SGK
Trang 32 Xuất xứ:
- Trích trong tập thơ Lửa thiêng ( 1940).
- Ông viết khi đứng bên bờ Nam (1939), nhìn
cảnh sông Hồng bát ngát, vắng lặng mà nghĩ đến cuộc đời điên đảo, đến những kiếp người nổi trôi lúc đó
- Ý nghĩa tựa đề : “Tràng giang”: sông dài
+ Sắc thái cổ kính, trang nhã
+ Gợi nhớ thơ Đường → tạo cảm xúc thi vị
+ Hai vần ang đi liền tô đậm cảm giác mênh
mang, bát ngát
Trang 44
Trang 6II Đọc hiểu:
1 Nỗi buồn mênh mông xa vắng trước cảnh trời rộng sông dài:
KHỔ 1:
- Sóng gợn … buồn điệp điệp (từ láy) : gợi cảm xúc và ấn tượng buồn miên man không dứt
Thuyền xuôi mái // nước song song
Thuyền về/ nước lại sầu (nhân hóa)
riêng rẽ, cô đơn
- Củi một cành – lạc mấy dòng ( ẩn dụ) →
những kiếp người lênh đênh, phiêu bạt, lạc lõng giữa dòng đời
→ Khổ thơ gợi cảm giác hiu quạnh, trống vắng
về một nỗi buồn triền miên kéo dài theo không gian và thời gian
Trang 88 Nắng xuống trời lên sâu chót vót
Trang 9KHỔ 2:
- Lơ thơ cồn nhỏ- gió đìu hiu (đảo ngữ, từ láy )
- Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều(câu hỏi TT hàmsúc)
→ Nhấn mạnh sự vắng vẻ thưa thớt
Trời , nắng, sông dài, trời rộng, bến cô liêu (liệt kê)
⇒ Cảnh vốn mênh mang , hiu quạnh càng thêm hiu
quạnh, mênh mang, không có âm thanh sự sống
-Nắng xuống>< trời lên sâu chót vót ( đối lập)
→ Với những hình ảnh sáng tạo, không gian được mở rộng về mọi phía, gợi cảm giác rợn ngợp trước vũ trụ
Trang 10KHỔ 3:
Bèo dạt về đâu hàng nối hàng - câu hỏi tu từ, ẩn dụ Mênh mông không một chuyến đò ngang – từ láy
Không cầu gợi chút niềm thân mật – liên tưởng
Lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng – từ láy
→ Khung cảnh hoang vắng đến rợn ngợp Khổ thơ còn thể hiện nỗi buồn nhân thế, nỗi buồn trước cuộc đời
Trang 11Cảm xúc của tác giả
Khổ 3 Nỗi buồn lạc loài
Khổ 2 Nỗi buồn
cô đơn
Khổ 1 Khổ 3
Nỗi buồn lạc loài Nỗi buồn Khổ 3 lạc loài Nỗi buồn
Khổ 1
cô độc
NỖI BUỒN CỦA NHÀ THƠ TRONG
MỖI KHỔ THƠ
Trang 122 Niềm thương nỗi nhớ quê nhà:
-Lớp lớp mây cao đùn núi bạc
điệp từ, từ chọn lọc
Chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa :
+ Hoàng hôn tả thực
+ Chim về tổ nhân hóa
→ Bức tranh thiên nhiên rộng lớn có vẻ đẹp vừa hùng vĩ vừa thơ mộng, vừa cổ kính vừa quen
thuộc (cách diễn đạt trong thơ cổ): nỗi khao khát tìm về quê hương thêm thấm thía
+ Liên tưởng – bày tỏ trực tiếp cảm xúc
+ Ý thơ Thôi Hiệu được nâng lên mức cao hơn
→ Nỗi buồn, nhớ tha thiết về quê nhà
Trang 13Chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa
Trang 14III Tổng kết:
Qua bài thơ mang vẻ đẹp cổ điển, Huy Cận đã
bộc lộ nỗi sầu của một cái tôi cô đơn trước thiện nhiên rộng lớn, trong đó thấm được tình người,