27 cây quả có chất độc ở VN powerpoint presentation (3)

2/Cây lá ngón• Chỉ cần một chiếc lá mỏng manh hay chùm hoa đẹp đẽ kia xâm nhập vào cơ thể các loài máu nóng, lập tức độc tính ancaloit sẽ gây ra triệu chứng khát nước, đau họng, chóng mặ

27 Cây cỏ - hoa trái

CÓ CHẤT ĐỘC CHẾT NGƯỜI

27 Cây cỏ - hoa trái

CÓ CHẤT ĐỘC CHẾT NGƯỜI

Giới thiệu

• Thiên nhiên ưu ái với con người nhưng cũng cho con người nhiều bài học khi không biết tôn trọng thiên nhiên Cỏ cây hoa trái cho con

người các sản phẩm dùng làm thức ăn, uống, làm thuốc, nhưng cỏ cây hoa trái cũng sẽ

trừng phạt ai không hiểu về chúng.

• TL này cung cấp thông tin về > 20 cỏ cây-hoa tráí (thương thấy ở VN) có chất độc để các bạn tham khảo, tranh bị ngộ độc.

Đây là loại cây thân thảo dài

1 - 2m, lá hình mũi mác, đầu

tận cùng bằng một tua cuộn

hình xoắn ốc quấn bám cho

thân leo

Trái dạng nang hình chuỳ

dài, chứa nhiều hạt, khi chín

có màu đỏ tươi Mùa hoa

vào tháng 5 - 6, mùa quả từ

tháng 6 - 8

2/Cây lá ngón

• Chỉ cần một chiếc lá mỏng manh hay chùm hoa đẹp đẽ kia xâm nhập vào cơ thể các loài máu nóng, lập tức độc tính ancaloit sẽ gây ra triệu chứng khát nước, đau họng, chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn… sau đó là mỏi cơ, giảm thân nhiệt, hạ huyết áp, răng cắn chặt, sùi bọt mép, đau bụng dữ dội, tim đập yếu, khó thở, đồng tử giãn và chết rất nhanh do ngừng hô hấp.

• Mức độ độc của cây giảm theo thứ tự: rễ, lá, hoa, quả, thân cây Các nhà khoa học đã tìm thấy 17 đơn phân ancaloit gây độc được chiết ra từ lá ngón.

Khi những cơn mưa đầu

3/Cây sui

• Từ xa xưa, các thợ săn dân tộc ít người ở miền núi đã biết dùng nhựa của loài cây này tẩm vào mũi tên săn thú rừng, chỉ cần một phát trúng đích thì ngay cả một con bò rừng cũng không có cơ hội sống sót

4/ Cây

bồng bồng

• Nhựa của nó với liều thấp sẽ gây nôn, liều cao gây độc mạnh như nhức đầu, chóng mặt, sốt, nổi ban khắp người, yếu sức sẽ bị ép tim, ngủ lịm, khó thở và ngừng thở nếu không được cấp cưu giải độc.

5/Cà độc dược

Tác dụng dược lý chủ yếu là do các ancaloit: làm giãn phế quản, giãn đồng tử, giảm nhu động ruột và bao tử nếu những cơ quan này co thắt, làm khô nước bọt, dịch vị, mồ hôi…như ngộ độc Benladon

Còn gọi là mạn đà la, tên khoa

học là Datura metel, thuộc họ

Cà(Solanaceae)

Trong cây (ở lá và hột có hàm

lượng cao nhất) có chứa

nhiều ancaloit (hàm lượng toàn

6/Cà gai leo

• Có tên khoa học là Solanum hainanense Hance

Solanaceae, thuộc họ cà Họ cà gai rất phong phú, có rất

nhiều loài, trong đó có cây chứa độc giống cây cà độc dược nhưng độc tính mạnh hơn.

• Nhiều người tử vong vì dùng nhầm cà độc dược Trẻ em vô tình cũng dễ ăn phải và ngộ độc rất nặng

sẽ gây ngộ độc) Khi ngộ độc, người bồn chồn vật vã, nôn kéo dài gây hội chứng mất nước và rối loạn điện giải, hoa mắt chóng mặt, nhức đầu, ù tai thở khó, mắt

mờ dần và nhịp tim rối loạn, lúc nhanh lúc chậm, triệu chứng rầm rộ Nếu không cấp cứu kịp thời có thể tử vong

8/Cây Trúc đào (Oleander)

• Toàn bộ cây này, bao gồm cả nhựa cây màu trắng sữa là rất độc và bất kỳ bộ phận nào đều có thể gây ra các phản ứng có hại cho sức khỏe Chỉ cần ăn phải từ 10-20 lá trúc đào thì một người lớn cũng có thể bị nguy hiểm đến tính mạng và chỉ cần 1 chiếc lá cũng có thể gây tử vong ở trẻ em.

9/ Cây hoa Đỗ quyên

• Người bị ngộ độc do loại cây này thường có triệu chứng buồn nôn, chảy nước dãi, ói mửa, uể oải, chóng mặt, khó thở, mất cân bằng Một lượng 100 đến 225 gram lá Đỗ quyên đủ để gây ngộ độc nặng cho trẻ em 25 kg.

11.Cây sơn

• Chất laccol trong sơn ta gây dị ứng mạnh đối với da

Những người có cơ địa dị ứng chỉ đi ngang qua cây hay ngửi thấy đã bị lở sơn và lở nặng, bỏng rát, khó chịu

tên khoa học Rhus

12/Bạch

hoa xà

• có các thành phần flavonoid, phenol, triterpen, các hợp chất

plumbagin 0,91%, chitranon, zeylenon, matrinon…; axít hữu cơ: acid palmitic, linoleic… bạch hoa xà cấm dùng cho phụ nữ có thai Và do vị thuốc này có độc tính mạnh nên chủ yếu chỉ được dùng ngoài

Cây cùng họ với Hoa nhài,

Lá giống lá hoa nhài, bứt lá

khỏi thân cây thấy nhiều

nhựa Nhựa này có chất ăn

mòn da rất mạnh; đông y

chữa được 1 số bệnh, đắp

cho vỡ mụn nhọt

Hoa màu vàng lục hay

trắng thường đơn, hầu

như không cuống Quả

mọng, hình cầu hay

hình trứng,

quả chứa saponin trung tính và acid, tinh dầu và acid nhựa Quả khô chứa một lượng nhỏ saponin kết tinh gọi là ursosaponin Còn có b-sitosterol và một triterpen mới Lá thường dùng làm thạch (Sương sâm) Rễ nghiền ra dùng duốc cá Quả dùng nhuộm vàng, Như vậy

đào, Rất phổ biến ở ven các

sông, suối nhiều nơi ở miền

Bắc Việt Nam từ Lào Cai,

Yên Bái, Hoà Bình, Bắc-Thái,

hay gần đối, mép lá có răng

cưa, răng có tuyến, mặt dưới

lá hơi có lông; các lá chét

càng lên càng to dần Hoa

đơn tính họp thành đuôi sóc

đơn tính rất dày hoa

Trong lá, thân và rễ cây chứa tanin và quinon và cả juglon, có nhiều trong lá (0,33%), có ít hơn ở trong rễ (0,17%)

và trong thân (0,08%) Lá rất độc với chuột và người nhưng ít độc đối với cá nên ngươi dân dung làm “bả duốc cá”

dạo đua nhau tìm chát cây

này với tên “Cây xưa”

Hạt thường được dùng để duốc cá: tán nhỏ, trộn với tro bếp, rắc vào dòng nước suối đã ngăn lại, cá sẽ chết và nổi lên

Hạt chứa khoảng 30-50% dầu mùi khó chịu chứa các glycerid acid,

có tính chất tẩy do nhựa hoà tan trong dầu chứa các yếu tố

phenolic gây bỏng da Trong hạt có một glycosid là crotonosid một albuminoza rất độc là croitin,

17/Cây củ đậu

Bộ phận gây độc chính là ở lá và hạt, đều có thành phần chất

rotenon và tephrosin Những chất này rất độc với người, nếu

ăn phải toàn thân co giật, đau bụng dữ dội, miệng nôn trôn

tháo, đường huyết tụt, loạn nhịp tim, mê man bất tỉnh và tử vong

do suy hô hấp

Tên khoa học pachyrhizus

erosus (L) urb, Fabaceae Cây được trồng khắp mọi nơi,

18/ Cây

phụ tử

• Loài cây này chứa độc tố aconitine gây nguy hiểm cho những ai ăn phải thậm chí là chạm vào nó Ai bị ngộ độc thường có triệu trứng tiết nhiều nước bọt, nôn mửa, tiêu chảy, cảm giác ngứa ran trong da,

huyết áp và tim bất thường, hôn mê và đôi khi tử vong

Cây phụ tử (Aconitum

napellus) còn được

gọi là cây Thầy Tu vì

đầu của hoa giống

như đầu nhà tu hành

Vị thuốc “Phụ tử”

nhập từ Trung quốc

19/Ma hoàng (Ephedra)

miền nam châu Âu,

miền bắc châu Phi, tây

nam và miền trung châu

Á, tây nam Bắc Mỹ và ở

Nam Mỹ

• Nước ta chưa thấy cây

này Vị thuốc phải nhập

từ Trung Quốc

Thành phần

Alcaloid (ít nhất 1%), chủ yếu là ephedrin

Các amin kích thích thần kinh giao cảm như ephedrin làm tăng nhịp tim và huyết áp, vì thế nó có thể là nguy hiểm đối với những người có tiền sử liên quan đến các bệnh tim mạch

20/Cây hồi núi

• Tên khoa học Illicium griffithii Hook.f.et Thoms,Thuộc họ hồi Illiciaceae

• Là cây cao 8-15 m Lá hình bầu dục, không rụng, dai, nhẵn, phiến lá nguyên, dài 6-8cm, rộng 2.5-3cm, thành từng cụm 4-5 lá một giống như mọc thành vòng giả, cuống lá dài 8-10cm Hồi núi có hoa màu hồng rất đẹp, mọc đơn độc ở kẽ lá Quả hình na, hoa, đầu có mỏ hẹp, dài, và cong lên như hình lưỡi liềm

Hồi núi có hoa màu hồng rất đẹp

Quả hình na, hoa, đầu có mỏ hẹp,

dài, và cong lên như hình lưỡi liềm

Lá và quả có tinh dầu, mùi vừa

giống đại hồi, vừa giống tiêu

Mọc hoang khắp vùng rừng núi ở

trong nước (Rất giống cây đại hồi

mà chúng ta thường dùng làm gia

vị, nên phải lưu ý để tránh nhầm

lẫn, vì cây hồi núi có độc)

21/ Cây hạt Trẩu:

• Còn gọi là cây Dầu Sơn, Ngô đồng, Thiên niên đồng, Mộc du thụ Thuộc họ thầu dầu (Euphorbiaccae)

Là cây to, cao từ 8m trở

lên,, thân nhẳng Cây mọc

hoang và cũng được trồng

khắp nơi trong nước Lá

đa dạng nhưng có đặc

điểm chung: ở gốc phiến

lá và kẽ thùy bao giờ cũng

22/ Cây Hoàng nàn

• Còn gọi là Vỏ Dãn Thuộc họ Mã Tiền (Loganiaccae)

Là một dây leo mọc hoang ở các

vùng rừng núi miền Bắc nước ta

Cành gầy, nhẵn, có những móc

mọc đối ở cành non Thân có vỏ

xám với những đám màu vàng

đỏ Lá mọc đối, hơi bầu dục Quả

hình cầu, vỏ ngoài cứng, trong

chứa nhiều hạt hình khuy áo, rất

giống hạt mã tiền Vỏ và hạt

hoàng nàn rất độc

23/ Cây Mã tiền

Mọc hoang rất nhiều ở miền Nam

nước ta Là một cây nhỏ, vỏ xám,

cây non có gai Lá mọc đối, phiến

lá hình bầu dục Hoa nhỏ, màu

hồng, họp thành xim thành tán

Quả mọng hình cầu, to bằng quả

cam, có chứa cơm màu trắng và

nhiều hạt hình khuy áo

Một số mã tiền được khai thác ở

miền Bắc nước ta là dây leo, có

đường kính thân 10-15 cm, chiều

24/ Cây

Sừng dê

• Là một cây nhỏ, cao từ 3-5 mét.Cây mọc hoang rất phổ biến ở Việt Nam Toàn thân và lá khi bẻ có mủ màu trắng sữa Lá mọc đối,

hơi giống hình thìa, tràng hoa hình phễu rộng, xẻ 5 cánh màu

vàng, đầu cánh hẹp lại thành hình sợi Quả khô gồm 2 đại dính

vào nhau chứa nhiều hạt có cuống và chùm lông mịn dài

Toàn thân cây sừng dê đều có chất độc, nhất là hạt Người ta còn dùng cây sừng dê để chế thuốc tẩm độc tên dùng trong săn bắn

cây “Sừng trâu”, đôi

khi gọi lẫn tên 2 cây

này

25/Hành biển

Cây có một dò rất lớn, có

thể nặng từ 3-8 kg Vào

mùa Xuân có lá hình

mác, cuối mùa Hạ, lá khô

và xuất hiện cán hoa dài

mang nhiều hoa nhỏ màu

cảm giác nóng bỏng Là một cây thuộc loại thân thảo,

cao khoảng 0,5 m Thuộc họ Lộ Biển (Lobeliaceae)

27/ Cây Ô đầu Việt Nam

• Còn gọi là Củ Gấu Tàu; Củ Ấu Tàu Thuộc họ Mao Lương (Ranunculaccae)Cây mọc hoang ở các vùng núi cao biên giới miền Bắc nước ta

Là một loại cây thân thảo Cao 0,6-1

mét Thân mọc thẳng đứng, có lông

Lá hình mắt chim, chia thành ba

thùy, có răng cưa ở nữa trên Hoa

lớn màu xanh tím, mọc thành chùm

dài 5-15 cm Quả có 5 đại, mỏng

như giấy, hạt có vẩy ở trên mặt

Người ta thường thái mỏng, ngâm

rượu dùng xoa bóp đau nhức, sai

khớp, dập gãy chân tay Người ta

còn dùng tẩm độc đầu các mũi tên

để săn bắn

Thay lời kết

• Hãy thận trọng khi sử dụng cỏ câu-hoa trái khi chưa biết tác dụng và độc tính của nó ! -

ST tổng hợp Phạm Huy Hoạt 4- 2013