Chính vì vậy, các nhà du lịch thế giới đnag tỏ ra quan tâm nhiều đến việc nghiên cứu các tác động xấu do du lịch gây ra đối với môi trường và đề xuất một chiến lược phát triển mới đảm bả
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Xu thế toàn cầu hóa đã và đang tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch trên phạm vi toàn cầu phát triển nhanh, đem lại nhiều lợi ích cho các quốc gia đồng thời cũng góp phần làm trầm trọng hơn nạn ô nhiễm môi trường khiến các hệ sinh thái bị hủy hoại Không những vậy, đôi khi du lịch còn là tác nhân gây mất ổn định về đời sống văn hóa xã hội Chính vì vậy, các nhà du lịch thế giới đnag tỏ ra quan tâm nhiều đến việc nghiên cứu các tác động xấu do du lịch gây ra đối với môi trường và đề xuất một chiến lược phát triển mới đảm bảo sự phát triển bền vững của môi trường
Từ cuối những năm 80 của thế kỷ XX, du lịch ở Việt Nam được chú ý đầu tư phát triển, góp phần quan trọng làm tăng trưởng kinh tế- xã hội của nước nhà Thành phố biển Nha Trang với tiềm năng và khả năng phát triển du lịch đã nhanh chóng trở thành điểm du lịch hấp dẫn không chỉ du khách trong nước mà cả du khách nước ngoài Tuy nhiên, sự phát triển đó cũng đồng thời kéo theo nhiều tác động tiêu cực với môi trường Do đó, để đạt tới sự hài hòa giữa phát triển mạnh ngành du lịch mà không làm tổn hại đến môi trường sinh thái thì chúng ta đặt ra mục tiêu phát triển du lịch bền vững Đây là một đề tài nòng hổi trong giai đoạn hiện nay và được nhiều người quan tâm, ủng hộ
Xuất phát từ cơ sở lý luận và những bài học rút ra từ thực tiễn phát triển du lịch bền vững thế giới nói chung, Việt Nam nói riêng, cũng như do tính cấp thiết của vấn đề, chúng tôi chọn đề tài: “Phát triển bền vững du lịch biển Thành Phố Nha Trang”
Nội dung chính của bài thảo luận bao gồm:
Chương 1: Lý thuyết chung về phát triển du lịch bền vững tại điểm đến du lịch
Chương 2: Tiềm năng và thực trạng phát triển bền vững du lịch biển - thành phố Nha Trang
Chương 3: Một số giải pháp phát triển bền vững du lịch biển thành phố Nha Trang
CHƯƠNG 1: LÍ THUYẾT CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG
1 Lý thuyết về phát triển du lịch bền vững.
1.1 Khái niệm du lịch bền vững
- Theo World Conservation Union(1996):
Việc di chuyển và tham quan đến các vùng tự nhiên một cách có trách nhiệm với môi trường để tận hưởng và đấnh giá cao tự nhiên (và tất cả các đặc điểm văn hóa
Trang 2kèm theo, có thể trong quá khứ và cả hiện tại) theo cách khyến cáo và bảo tồn, có giá trị thấp từ du khách và đem lại lợi ích cho sự tham gia chủ động về kinh tế- xã hội của cộng đồng địa phương.
- Theo Luc Hens( 1998):
Du lịch bền vững là việc tham gia quản lý các dạng tài nguyên để có thể đáp ứng nhu cầu kinh tế, xã hội và thẩm mỹ trong khi vẫn duy trì được bản sắc văn hóa, các quá trình sinh thái cơ bản, đa dạng sinh học và các hệ bảo đảm sự sống
- Theo điều 4 Luật Du Lịch( 2005):
Du lịch bền vững là sự phát triển du lịch đáp ứng được các nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu về du lịch của tương lai
- Theo chương trình “ Xóa đói giảm nghèo bằng du lịch” của Hợp phần đào tạo cơ bản, Giơ-ne-vơ, WTO 2009
Du lịch bền vững là các cam kết tăng cường sự thịnh vượng của địa phương thong qua sự tối ưu hóa sự đóng góp của du lịch vào sự thịnh vượng kinh tế của điểm đến du lịch Du lịch bền vững cần tạo ra thu nhập và việc làm bền vững cho người lao động mà không gây ảnh hưởng tới môi trường và văn hóa của điểm đến du lịch, đảm bảo tính khả thi và tính cạnh tranh của các điểm du lịch, doanh ngiệp du lịch để họ có thể phát triển tốt mang lại lợi ích lâu dài
- Theo hội đồng Du Lịch Lữ Hành Thế giới (WTTC) và Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO)
Du lịch bền vững là loại hình du lịch đáp ứng các nhu cầu hiện tại của du khách và của những điểm đến vẫn đảm bảo và cải thiện nguồn lực cho tương lai Du lịch bền vững dẫn tới một phương thức quản lý tất cả các nguồn lực sao cho thỏa mãn nhu cầu kinh tế xã hội, thẩm mỹ mà vẫn giữ gìn được sự trọn vẹn của văn hóa và môi trường sống
1.2 Quan điểm về phát triển bền vững
* Các quan niệm cơ bản về phát triển du lịch tại Việt Nam:
Đối với Việt Nam, “phát triển bền vững” được thể hiện trong chỉ thị 36/CT của Bộ chính trị, Ban chấp hành Trung ương Đảng ngày 25/06/1998: Mục tiêu và các quan điểm cơ bản cho phát triển bền vững chủ yếu dựa vào hoạt động bảo vệ môi trường, bảo vệ môi trường sinh thái, sử dụng hợp lí tài nguyên như một cấu thành không thể tách rời của phát triển bền vững
Theo quan điểm của Tổng cục du lịch Việt Nam, phát triển du lịch phải được định hướng
và quản lí theo phương châm: Kết hợp hài hoà nhu cầu của hiện tại và tương lai trên cả hai góc độ sản xuất và tiêu dùng du lịch, khai thác, sử dụng hợp lí và phát triển tài
nguyên du lịch tự nhiên, chú trọng bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của tài nguyên du
Trang 3lịch nhân văn, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, tránh hiện đại hoá hoặc làm biến dạng môi trường, cảnh quan di tích, xây dựng và giữ gìn môi trường xã hội lành mạnh, đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, đặc biệt là ở các đô thị du lịch
và các điểm tham quan du lịch
Điều 5, luật du lịch Việt Nam: “Phát triển du lịch bền vững, theo quy hoạch, kế hoạch, đảm bảo hài hoà giữa kinh tế - xã hội – môi trường, phát triển có trọng tâm, trọng điểm theo hướng du lịch văn hoá – lịch sử, du lịch sinh thái, bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị văn hóa Bảo đảm chủ quyền quốc gia, quốc phòng, an ninh
• Bảo đảm lợi ích quốc gia, lợi ích cộng đồng, lợi ích chính đáng và an ninh, an toàn cho khách du lịch, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch
• Bảo đảm sự tham gia của mọi thành phần kinh tế, mọi tầng lớp dân cư trong phát triển du lịch
• Góp phần mở rộng quan hệ đối ngoại và giao lưu quốc tế để quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam
• Phát triển đồng thời du lịch trong nước và du lịch quốc tế, tăng cường thu hút ngày càng nhiều khách du lịch nước ngoài vào Việt Nam”
Như vậy, có thể nói đối với cả Việt Nam và thế giới, du lịch bền vững không phải là một loại hình hay trào lưu du lịch mà đó là cương lĩnh phát triển du lịch của thời đại
1.3 Các nguyên tắc phát triển du lịch bền vững:
Muốn đảm bảo phát triển du lịch bền vững, thì nhất thiết chúng ta phải tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc của phát triển bền vững, bao gồm 10 nguyên tắc sau:
Nguyên tắc 1: Khai thác và sử dụng nguồn lực (tài nguyên) một cách bền vững, bao gồm
cả tài nguyên thiên nhiên và tài nguyên nhân văn Đó được coi là nền tảng cơ bản nhất để duy trì phát triển du lịch lâu dài
Nguyên tắc 2: Giảm thiểu tiêu thụ quá mức tài nguyên và giảm thiểu chất thải Thực
hiện nguyên tắc này nhằm giảm chi phí khôi phục tài nguyên và giảm chi phí cho việc xử
lý ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch
Nguyên tắc 3: Phát triển du lịch phải đặt trong quy hoạch phát triển tổng thể kinh tế- xã
hội
Nguyên tắc 4: Duy trì tính đa dạng tự nhiên, đa dạng xã hội và đa dạng văn hoá Việc
duy trì tính đa dạng sẽ tạo cho sức bật cho ngành du lịch giúp du lịch phát triển một cách bền vững
Trang 4Nguyên tắc 5: Phát triển du lịch phải hỗ trợ kinh tế địa phương phát triển Du lịch được
coi là một ngành tổng hợp vì vậy sự phát triển của du lịch có liên quan mật thiết với các ngành kinh tế khác trong đó có cả kinh tế địa phương vì vậy muốn phát triển bền vững du lịch thì du lịch phải có vai trò hỗ trợ, dẫn dắt kinh tế địa phương phát triển
Nguyên tắc 6: Lôi kéo sự tham gia của cộng đồng địa phương Sự tham gia của cộng
đồng địa phương không chỉ đem lợi nhuận cho cộng đồng mà còn làm tăng tính trách
nhiệm của cộng đồng trong việc phát triển du lịch và bảo vệ môi trường Nguyên tắc 7:
Lấy ý kiến quần chúng và các đối tượng liên quan Điều đó giúp thống nhất trong quá trình phát triển du lịch giảm thiểu những mâu thuẫn của mọi nguời, đi đến tính thống nhất cao về quan điểm phát triển giúp phát triển du lịch được lâu dài
Nguyên tắc 8: Chú trọng công tác đào tạo nguồn nhân lực Như chúng ta đã biết nguồn
nhân lực phục vụ du lịch có ý nghĩa vô cùng quan trọng Nguồn nhân lực có chất lượng
sẽ giúp cho du lịch phát triển đa dạng và bền vững hơn
Nguyên tắc 9: tiếp thị du lịch một cách có trách nhiệm (marketing du lịch) Đó là việc
cung cấp thông tin một cách đầy đủ cho du khách, quảng bá du lịch một cách có trách nhiệm qua đó giúp du khách thoả mãn tối đa nhu cầu của mình
Nguyên tắc 10: Coi trọng công tác nghiên cứu Triển khai nghiên cứu, nhằm mang lại lợi
ích cho khu du lịch, đáp ứng tối đa nhu cầu của du khách, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp du lịch
Tóm lại, muốn du lịch phát triển bền vững thì nhất thiết phải tôn trọng các nguyên tắc cơ bản trên để không tổn hại đến môi trường tự nhiên, môi trường kinh tế, và môi trường xã hội Du lịch bền vững sẽ tác động tích cực đến đời sống xã hội và kinh tế Du lịch thực sự đóng vai trò quan trọng và là ngành mũi nhon chỉ khi nó được phát triển một cách bền vững Mặt khác cần triển khai các nguyên tắc trên trong toàn bộ hệ thống của nền kinh tế
xã hội thì khi đó mới đem lại hiệu quả cao, hiệu quả tốt nhất
1.4 Các nhân tố tác động đến phát triển du lịch bền vững:
• Nguồn tài nguyên du lịch
• Cơ sở vật chất kỹ thuật và thiết bị hạ tầng
• Đào tạo lao động chuyên ngành du lịch (yếu tố con người)
• Đường lối chính sách phát triển du lịch
• Tham gia của cộng đồng
• Yếu tố tác động đến cầu về dịch vụ du lịch
1.5 Chính sách phát khác triển du lịch bền vững:
Chính sách marketing du lịch bền vững
Chính sách tiêu thụ xanh
Trang 5 Chính sách tiết kiệm nước và năng lượng
2.1 Tài nguyên du lịch biển Nha Trang
Thành phố Nha Trang nằm ở vị trí trung tâm tỉnh Khánh Hòa_ Bắc giáp huyện Ninh Hòa, Nam giáp thị xã Cam Ranh, Tây giáp Diên Khánh_ trong một thung lũng núi vây 3 phía Bắc - Tây - Nam và tiếp giáp với bờ biển về phía Đông Sông Cái Nha Trang và sông Cửa Bé chia Nha Trang thành 3 phần, gồm 27 xã, phường:
Phía Bắc sông Cái gồm các xã Vĩnh Lương, Vĩnh Phương, Vĩnh Ngọc và khu vực Đồng
Đế gồm các phường Vĩnh Phước, Vĩnh Hải, Vĩnh Hoà, Vĩnh Thọ
Phía Nam sông Cửa Bé là xã Phước Đồng với địa danh "Chiến khu Đồng Bò" và một vùng lý tưởng cho du lịch trong tương lai là rừng dừa sông Lô Trung tâm Nha Trang nằm giữa hai con sông, gồm khu vực nội thành với các phường Xương Huân, Vạn Thanh, Vạn Thắng, Phương Sài, Phương Sơn, Ngọc Hiệp, Phước Tiến, Phước Tân, Phước Hòa, Tân Lập, Lộc Thọ, Phước Hải, Phước Long, Vĩnh Trường, Vĩnh Nguyên và các xã ngoại thành phía tây gồm Vĩnh Hiệp, Vĩnh Thái, Vĩnh Thạnh, VĩnhTrung
Nha Trang có 19 hòn đảo, với trên 2.500 hộ và khoảng 15.000 người sống trên các đảo Đảo lớn nhất là Hòn Tre rộng 36km2 nằm che chắn ngoài khơi khiến cho vịnh Nha Trang trở nên kín gió và êm sóng Nha Trang cách Thủ đô Hà Nội 1.280km, cách thành phố Hồ Chí Minh 448km, Cố đô Huế 630km, Phan Rang 105km, Phan Thiết 260km, Cần Thơ 620km Nha Trang có nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng và là một trung tâm du lịch lớn của cả nước
Nha Trang với lợi thế đường bờ biển dài, có nhiều di tích và danh thắng đẹp rất thuận lợi cho phát triển du lịch Bên cạnh đó, Khánh Hòa – Nha Trang còn có một nền văn hóa biển đảo lâu đời với rất nhiều giá trị đặc trưng như: văn hóa ẩm thực, nghành nghề truyền thống, phong tục tập quán,…
Nha Trang là tỉnh có nhiều thế mạnh về du lịch biển đảo, về mặt điều kiện tự nhiên, Nha Trang có nhiều vịnh đẹp, bãi biển đẹp.Trên vùng biển này đã và đang tồn tại một nền văn
Trang 6hóa lâu đời với nhiều giá trị truyền thống.Hiện nay, những dấu tích còn lại, những nết truyền thống vẫn được lưu giữ và phát huy tại những cộng đồng dân cư ven biển.
Ở Nha Trang có nhiều trường đại học, học viện, viện nghiên cứu, các trường cao đẳng, trường day nghề, các trung tâm triển khai các tiến độ kỹ thuật chuyên ngành đã biến nơi đây thành một trung tâm khoa học - đào tạo của cả vùng Nam Trung bộ
Đặc sản nổi tiếng của Nha Trang (và cũng là của Khánh Hoà) là yến sào.Tất cả các đảo
có chim Yến đến đều nằm trong địa phận Nha Trang
Các danh lam thắng cảnh ở Nha Trang có Tháp Bà Ponagar, Hòn Chồng, Hòn Đỏ, Đảo Yến, Hòn Nội, Hòn Ngoại, Hòn Miếu, Hòn Tre, Hòn Tằm, Hòn Mun, Hòn Lao, Hòn Thị, Sông Lô, bãi Tiên, đảo Ngọc Thảo, đồi La-San, biệt thự Bảo Đại, chùa Long Sơn, tượng Kim Thân Phật Tổ, hồ cá Trí Nguyên, Thuỷ cung, chùa Đá Hang, đảo Khỉ Cù lao
Danh lam thắng cảnh
Với bờ biển trải dài khoảng 385km, khúc khuỷu với hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ, và các bãi cát trắng mênh mông, Khánh Hòa có ưu thế để phát triển kinh tế biển, đặc biệt là du lịch biển đảo
Từ Bắc vào Nam, Khánh Hòa có các vịnh Vân Phong, vịnh Nha Trang và vịnh Cam Ranh.Mỗi vịnh có những đặc thù riêng, có thể tổ chức thành các tuyến, cụm và điểm tham quan du lịch, nghỉ dưỡng, tắm biển đa dạng và hấp dẫn Các địa điểm tiêu biểu như Ðại lãnh, Ðầm Môn (Vạn Ninh), Dốc Lết, Ninh Phước, Ðầm Nha Phu (Ninh Hoà), Vĩnh lương, Bãi Tiên, bãi biển Trần Phú, Bãi Trủ, Bãi Sạn (Nha trang), bãi Thuỷ Triều, Bãi Dài (Cam Ranh)
Vịnh Vân Phong
Vân Phong là vịnh biển lớn nhất tỉnh Khánh Hòa với tổng diện tích 503 km2, độ sâu trung bình trên 10m, nơi sâu nhất trên 30m Vùng vịnh Vân Phong cùng với bãi biển Ðại Lãnh, vùng núi Sơn Tập - Trại Thơm, bãi biển Dốc Lết là nơi có tiềm năng du lịch tổng hợp biển - rừng - núi lớn nhất tỉnh Khánh Hòa và cả nước, do nơi đây có sự kết hợp hài hòa giữa trời, mây, sóng nước, đảo, rừng núi với những bãi tắm cát trắng phau và là nơi
có mức độ ô nhiễm môi trường còn rất thấp
Đây là một kỳ quan thiên nhiên tuyệt đẹp trong môi trường lý tưởng hiếm có với khí hậu
ôn hòa, bãi biển đẹp, cát mịn, núi đồi hùng vĩ bao quanh cùng với những cánh rừng nhiệt đới hầu như còn nguyên vẹn, những rạn san hô đa sắc, đẹp sững sờ, có dấu tích sinh tồn của một khu rừng ngập mặn, hàng trăm sinh cảnh, muông thú đặc chủng và hàng chục ngàn loài thủy, hải sản quý Đây là những ưu thế giúp Vân Phong có thế mạnh phát triển
Trang 7du lịch sinh thái rõ nét.Tổng cục Du lịch Việt Nam đã xếp Vân Phong vào “vùng du lịch trọng điểm phát triển”, trong kế hoạch dài hạn của ngành đến năm 2010.Vân Phong cũng được Hiệp hội Biển thế giới xếp vào danh sách 4 vị trí du lịch biển lý tưởng nhất hiện nay
Vịnh Nha Trang là vịnh biển lớn thứ hai sau vịnh Vân Phong của tỉnh Khánh Hòa với diện tích khoảng 400 km2.Phía Ðông và phía Nam vịnh được giới hạn bằng một vòng cung các đảo.Lớn nhất là đảo Hòn Tre (còn gọi là Hòn Lớn) có diện tích khoảng 30 km2.Trên đảo có những bãi tắm rất quen thuộc như Bãi Trũ, Bãi Tre.Ðảo Hòn Miếu có điểm du lịch Trí Nguyên
Ðảo Hòn Mun là nơi thiết lập khu bảo tồn biển đầu tiên ở Việt Nam có những rạn san hô với một quần thể sinh vật biển còn nguyên sơ, gần như độc nhất vô nhị không chỉ của Việt Nam mà còn của cả Ðông Nam Á Các đảo Hòn Tằm, Hòn Chà Là, Hòn Hố, Hòn Ðụn, Hòn Xưởng là những hòn đảo không chỉ có những cảnh đẹp trên bờ, dưới nước mà còn đem lại nguồn thu nhập lớn cho tỉnh Khánh Hòa, do có chim yến cư trú và làm tổ.Tại Đại hội lần thứ hai Câu lạc bộ các vịnh đẹp nhất thế giới tổ chức tại Tadoussac
(Québec, Canada) tháng 5/2003, vịnh Nha Trang đã được công nhận là thành viên chính thức của Câu lạc bộ, mở ra một cơ hội lớn để quảng bá hình ảnh Nha Trang-Khánh Hoà
Vịnh Cam Ranh
Vịnh Cam Ranh có diện tích khoảng 185 km2, độ sâu phổ biến từ 5 đến 10 m, phía ngoài
có độ sâu khoảng 20 m, ra khỏi cửa vịnh tiếp cận với “đường đẳng sâu" 40 m Vịnh Cam Ranh là một vịnh khá kín, dân cư sống chủ yếu bằng nghề nuôi trồng, đánh bắt thủy sản, tiểu thủ công nghiệp…
Vịnh Cam Ranh được xếp vào loại một trong ba hải cảng có điều kiện tự nhiên tốt nhất thế giới, với diện tích vùng vịnh kín tới 60 km2 và độ sâu trung bình 18 - 20m nước, xung quanh có núi bao bọc làm cho vùng biển luôn kín gió Cam Ranh chỉ cách đường hàng hải quốc tế 1 giờ tàu biển (so với Hải Phòng cách 18 giờ).Trong vịnh còn có một số cảng đang hoạt động như cảng khai thác cát, cảng Ba Ngòi, cảng cá Ðá Bạc và cảng quân sự
Bao bọc bởi bán đảo Hòn Hèo thuộc huyện Ninh Hoà là đầm Nha Phu, có diện tích khoảng 100km2.Giữa đầm có một số đảo, lớn nhất là Hòn Thị có đỉnh cao 220m Cụm đảo Hòn Thị, Hòn Lao, và Khu Du lịch suối Hoa Lan (Hòn Hèo) tạo thành quần thể du lịch đảo phía bắc Nha Trang
2.2 Hiện trạng kinh tế - xã hội của thành phố Nha Trang
Trang 8Nha Trang là thành phố có nền kinh tế tương đối phát triển ở khu vực miền Trung Năm
2015, GDP bình quân đầu người của thành phố đạt 3184 USD, tốc độ tăng trưởng GDP tăng bình quân hàng năm từ 13- 14%.Cơ cấu kinh tế chuyển đổi tích cực theo hướng dịch
vụ - công nghiệp - nông nghiệp Năm 2011, tỷ trọng công nghiệp-xây dựng chiếm 32%,
du lịch-dịch vụ 63,77% và nông nghiệp là 4,23% Trong đó công nghiệp tăng 7,97%, dịch
vụ tăng 7,01% so với năm 2014 Ngược lại ngành nông nghiệp tiếp tục suy giảm 12,46%
do quá trình đô thị hóa khiến quỹ đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp Là trung tâm kinh tế của tỉnh Khánh Hòa, Nha Trang có nhiều đóng góp đáng kể, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn Khánh Hòa Tuy diện tích chỉ chiếm 4,84%, Nha Trang chiếm đến hơn 1/3 dân số và hơn 2/3 tổng sản phẩm nội địa của Khánh Hòa Ngoài
ra Nha Trang cũng đóng góp 82,5% doanh thu du lịch-dịch vụ và 42,9% giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh Là trung tâm khai thác, chế biến thủy-hải sản lớn, sản lượng thủy-hải sản của thành phố cũng chiếm 41,7% tổng sản lượng toàn tỉnh
• Thương mại - Du lịch - Dịch vụ
Thương mại -Dịch vụ- Du lịch là ngành kinh tế đóng vai trò quan trọng tạo động lực phát triển đô thị và mang lại vị thế quan trọng cho Nha Trang Đặc biệt các hoạt động du lịch, văn hóa, vui chơi giải trí phát triển đa dạng, phong phú, nhờ đó Nha Trang thu hút ngày càng nhiều du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, nghỉ dưỡng
Tổng mức bán lẻ hàng hóa năm 2015 ước đạt 25475 tỷ đồng, tăng 15,12% so với năm
2014 Hoạt động thương mại tư nhân phát triển mạnh, tạo nên một thị trường cạnh tranh
Xu hướng kinh doanh hiện đại như siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện
lợi phát triển nhanh Việc coi trọng khách hàng, phong cách phục vụ văn minh, lịch sự ngày càng được chú trọng hơn Các khu thương mại trên các tuyến phố chính được đầu tư xây dựng tạo nên bộ mặt đô thị và thu hút nhiều khách đến mua sắm Một số tuyến phố chuyên doanh bước đầu được hình thành như phố xe máy- điện lạnh (đường Quang
Trung), phố trang trí nội thất (đường Thống Nhất), phố thời trang (đường Phan Chu Trinh, Lý Thánh Tôn), phố dịch vụ ăn uống- khách sạn (Trần Phú, Biệt Thự, Trần Quang Khải, Hùng Vường, Nguyễn Thiện Thuật ), Tài chính-Ngân hàng (Yersin, Lê Thành Phương) Nha Trang hiện có 24 chợ, trong đó 3 chợ loại I, 2 chợ loại II, 18 chợ loại III
và một số siêu thị, trung tâm thương mại lớn và các hệ thống cửa hàng tiện lợi như Mart, Thế giới di động Mặc dù hiện nay nhiều loại hình mua bán hiện đại, tiện ích ra đời nhưng các chợ truyền thống vẫn là nơi thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, mua sắm đặc biệt là chợ Đầm
A-Trong ngành du lịch, toàn thành phố hiện có hơn 455 khách sạn, với tổng số gần 10.000 phòng Năm 2015, Nha Trang đón gần 4 triệu lượt khách du lịch (tăng 10,61% so với năm 2014), trong đó hơn 939.483 lượt khách quốc tế (tăng 13,5%), số ngày lưu trú bình
Trang 9quân của du khách là 2,3 ngày/khách; tổng doanh thu du lịch và dịch vụ ước đạt 4686,6
tỷ đồng (tăng 11,53%)…Ngành du lịch cũng thu hút khoảng hơn 9.000 lao động trực tiếp.Tháng 12/2015, TP Nha Trang vinh dự là 1 trong 10 thành phố trên thế giới được du khách bình chọn là điểm đến đang phát triển hàng đầu châu Á với hơn 100.000 lượt du khách đã trải nghiệm và chia sẻ trên website TripAdvisor 9 thành phố còn lại bao gồm: Huế; New Delhi, Bangalore (Ấn Độ); Khao Lak, Karon (Thái Lan); Colombo (Sri
Lanka);Sanur (Bali); Yerevan (Armenia); Phnom Penh (Campuchia)
Hiệp hội du lịch Nha Trang – Khánh Hòa báo cáo tình hình thực hiện hoạt động 6 tháng đầu năm 2016 như sau: Trong 6 tháng đầu năm, doanh thu du lịch toàn tỉnh ước đạt 3.599
tỷ đồng, đạt 46,7% kế hoạch năm và tăng 22,7% so với cùng kỳ Doanh thu này đến từ các hoạt động như cho thuê buồng ngủ, dịch vụ lữ hành, dịch vụ vận chuyển khách, dịch
vụ vui chơi giải trí, dịch vụ ăn uống, bán hàng hóa và các dịch vụ khác Cũng trong 6 tháng, toàn tỉnh đã đón tổng số hơn 2 triệu lượt khách lưu trú (tăng 15,1% so với cùng kỳ), trong đó lượt khách quốc tế đạt 526.395 lượt (tăng 28,2% so với cùng kỳ) Tổng lượt khách đến Nha Trang – Khánh Hòa tham quan đạt 8,4 triệu lượt
Trong 6 tháng đầu năm Ban chấp hành Hiệp hội du lịch đã tập trung vào một số
nhiệm vụ trọng tâm: tập trung tăng cường liên kết giữa các thành viên trong Hiệp hội; chia sẻ, tháo gỡ khó khăn về vấn đề môi trường, thị trường khách, kinh nghiệm trong hoạt động kinh doanh; nâng cao hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp hội viên, góp phần vào sự phát triển ngành kinh tế du lịch của địa phương; Hiệp hội Du lịch đã vận động các doanh nghiệp du lịch và cơ sở dịch vụ du lịch trong tỉnh tích cực tham gia
quảng bá, xúc tiến thương hiệu tại các hội chợ trong và ngoài nước; triển khai chương trình kích cầu du lịch nội địa với chủ đề “ Người Việt nam đi du lịch Việt Nam – Mỗi chuyến đi thêm yêu tổ quốc” tới các cơ sở kinh doanh du lịch; nâng cao chất lượng dịch
vụ tại các cơ sở lưu trú; Thực hiện kê khai giá, niêm yết giá dịch vụ lưu trú; đề nghị doanh nghiệp nâng cao chất lượng dịch vụ cơ sở lưu trú; tăng cường các hoạt động thu hút khách du lịch; liên kết các doanh nghiệp trong tỉnh để kết nối tour với các hãng lữ hành trong và ngoài nước; tạo điều kiện hỗ trợ để doanh nghiệp kinh doanh du lịch phát triển hoạt động kinh doanh
• Công nghiệp
Công nghiệp cũng là một ngành kinh tế quan trọng của thành phố Năm 2015, Nha Trang
có 1.694 cơ sở công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, trong đó doanh nghiệp nhà nước là 12
cơ sở, tập thể 06 cơ sở, tư nhân hỗn hợp 400 cơ sở, cá thể 1.269 cơ sở và 9 cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài.Trong tháng 7/2016 giá trị sản xuất công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn thành phố Nha Trang ước thực hiện 1.081 tỷ đồng, nâng tổng giá trị sản xuất
7 tháng đầu năm 2016 lên 11.657 tỷ đồng, tăng 6,4% so với cùng kỳ Trong đó khu vực kinh tế tập thể và cá thể do thành phố trực tiếp quản lý đạt giá trị 480 tỷ đồng, tăng 11,3%
so với cùng kỳ năm trước
Trang 10Tuy Nha Trang là thành phố chủ yếu phát triển về du lịch và dịch vụ, giá trị sản xuất công nghiệp của riêng thành phố vẫn cao hơn giá trị công nghiệp toàn tỉnh của nhiều tỉnh lớn trong cùng khu vực đồng bằng duyên hải miền Trung như Thừa Thiên Huế, Bình
Định, Bình Thuận Cơ cấu công nghiệp chủ yếu là các ngành chế biến thực phẩm, thuốc
lá, dệt may, đóng tàu Một số sản phẩm phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu duy trì được tốc
độ tăng cao như thủy sản đông lạnh, dệt may, nước mắm, hàng mỹ nghệ Chế biến thủy sản là ngành công nghiệp thế mạnh của Nha Trang, tạo ra nhiều việc làm và đạt kim ngạch xuất khẩu cao Trên địa bàn thành phố có 35 xưởng chế biến thủy sản xuất khẩu, trong đó 18 xưởng chế biến đông lạnh, 3 phân xưởng chế biến đồ hộp và 13 cơ sở chế biến thủy sản khô
• Nông - Lâm – Ngưnghiệp
Sản xuất nông, lâm nghiệp không phải là thế mạnh của thành phố, chủ yếu tập trung tại 6
xã phía Tây Ngành nông nghiệp đang trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng tập trung trồng hoa, cây cảnh, rau thực phẩm cao cấp tạo được hàng hóa phục vụ cho tiêu thụ của dân cư và du khách, đồng thời cải thiện môi trường và trang trí cảnh quan đô thị Công tác bảo vệ rừng cũng được thực hiện hiệu quả Thảm thực vật rừng Nha Trang đang được phục hồi xanh trở lại, góp phần tạo phong cảnh Nha Trang xanh sạch đẹp Đặc biệt là dự án trồng phục hồi cây Dó trầm, loài cây đặc sản của Khánh Hòa.Ngược lại, khai thác thủy sản có xu hướng rất phát triển nhằm phục vụ cho các ngành công nghiệp chế biến và du lịch, ngư dân tập trung chủ yếu ở các phường Vĩnh Nguyên, Vĩnh Trường, Vĩnh Thọ và 2 xã Phước Đồng, Vĩnh Lương Khai thác và đánh bắt xa bờ được khuyến khích đầu tư phát triển Sản lượng thủy sản khai thác năm 2015 đạt 47961 tấn.Toàn thành phố hiện có 2.893 tàu thuyền với tổng công suất 166.000 CV, trong đó tàu thuyền có công suất lớn (≥ 90CV) đủ điều kiện khai thác xa bờ là 480 chiếc với 85.000
CV Tuy nhiên tàu nhỏ khai thác ven bờ (≤ 20CV) vẫn còn chiếm tỷ lệ khá cao với gần 1.500 chiếc
Diện tích nuôi trồng thủy sản có chiều hướng giảm do thực hiện các dự án di dời lồng bè
ra khỏi Vịnh Nha Trang để tập trung phát triển du lịch Sản lượng thủy sản nuôi trồng năm 2015 đạt 432 tấn, diện tích nuôi trồng thủy sản là 85 ha (giảm 40% so với năm
2014) Diện tích nuôi năm nay giảm mạnh so với các năm trước là do nhiều ao đìa nuôi tôm khu vực xã Vĩnh Thái và Phước Đồng bị giải tỏa để thực hiện các dự án, đặc biệt là
dự án chỉnh trị hạ lưu sông Tắc, sông Quán Trường
Nghề nuôi cá lồng trên biển bước đầu góp phần tăng thu nhập cho ngư dân Nghề đăng - một nghề truyền thống của ngư dân Nha Trang có sản lượng hàng năm đạt 200-250 tấn, trong đó cá thu xuất khẩu chiếm khoảng 60%
Trang 112.4 Các tác động chủ yếu của họat động du lịch tới môi trường ( tự nhiên và nhân văn) tại Nha Trang
2.4.1 Tác động tích cực
• Đầu tiên, để góp phần hấp dẫn khách du lịch thì chính quyền địa phương, doanh nghiệp du lịch và dân cư địa phương cần không ngừng nâng cao hơn nữa công tác bảo tồn và phát triển tài nguyên du lịch Bởi lẽ, mặc dù Nha Trang là địa điểm có giàu tài nguyên du lịch nhưng nếu không biết bảo tồn đúng cách thì tài nguyên du lịch sẽ ngày một ít dần đi Bên cạnh đó, cần phải không ngừng xây dựng, tái tạo và phát triển các loại tài nguyên du lịch như xây dựng khu bảo tồn, xây dựng các khu vui chơi giải trí như Vinpearl land, ăn uống phục vụ nhu cầu du lịch, các nhà hàng như Pavilion, Martinez Restaurant
• Thứ hai, để thu hút khách du lịch tới tham quan và nghỉ dưỡng tại Nha Trang thì chính quyền thành phố, doanh nghiệp du lịch và dân cư địa phương đã tích cực đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng đặc biệt là khách sạn nhà nghỉ phục vụ nhu cầu lưu trú của khách như khách sạn Vinpearl luxury Nha Trang, Mia resort Nha Trang,…giao thông thuận tiện cho việc đi lại, điển hình các loại hình như ô tô, xe máy,đặc biệt là hàng không: sân bay Cam Ranh,
• Thứ ba, nâng cao ý thức của cộng đồng về bảo vệ và tăng cường chất lượng môi trường nhằm tạo nên một Nha Trang xanh-sạch-đẹp hấp dẫn du khách tới tham quan đặc biệt là nghỉ dưỡng Bên cạnh đó, công tác phục hồi thảm thực vật xanh, tạo không khí trong lành thoáng mát ở thành phố rất dược du khách ủng hộ
•
2.4.2 Tác động tiêu cực:
• Ảnh hưởng đến môi trường: Phát triển du lịch nói chung và du lịch sinh thái biển nói riêng đã tạo áp lực mạnh tới khả năng đáp ứng về tài nguyên và môi trường Phát triển du lịch đồng nghĩa với việc làm gia tăng lượng du khách tới các điểm tham quan du lịch, tăng cường phát triển cơ sở hạ tầng, dịch vụ và gia tăng nhu cầu sử dụng tài nguyên thiên nhiên, Do tốc độ phát triển du lịch quá nhanh ở Nha Trang nên hoạt động du lịch đã vượt ngoài khả năng kiểm soát, đã tạo sức ép lớn đến khả năng đáp ứng của tài nguyên thiên nhiên và môi trường, gây khả năng
ô nhiễm cục bộ và nguy cơ suy thoái môi trường lâu dài
• Ảnh hưởng đến tài nguyên nước: Du lịch biển phát triển kéo theo sự phát triển các khách sạn, nhà nghỉ, cửa hàng ăn uống và các dịch vụ khác làm tăng lượng nước thải sinh hoạt (thường xử lý không triệt để) lâu ngày ngấm xuống nguồn nước ngầm, ảnh hưởng đến nguồn nước giếng ở các địa phương
• Ảnh hưởng đến không khí: Du lịch có thể gây ô nhiễm khí thông qua phát, xả khí thải của động cơ ô tô, xe máy và tàu thuyền, đặc biệt là ở các khu vực trọng điểm, trục giao thông chính gây hại cho cây cối, các loài kéo theo đó là gây ra tiếng ồn
từ các phương tiện giao thông và du khách
Trang 12• Ảnh hưởng đến tài nguyên đất, cát: Phát triển du lịch kéo theo việc xây dựng các
cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch, điều này đã làm cho diện tích biển bị xâm lấn và thu hẹp Việc quy hoạch du lịch không đúng nơi, xây dựng các công trình hạ tầng không đúng quy cách cũng là nguyên nhân khiến tài nguyên đất bị phá vỡ
• Ảnh hưởng lên tài nguyên sinh vật và đa dạng sinh học: Hoạt động du lịch làm gia tăng lượng rác thải, gây ô nhiễm môi trường, tác động tới sự tăng trưởng của nhiều loài sinh vật Các hành động như: đánh bắt hải sản, khai thác san hô,… của người dân để phục vụ du khách cũng là nguyên nhân làm giảm sút cả số lượng và chất lượng của giới sinh vật trong phạm vi khu du lịch
• Một ví dụ tiêu biểu cho tác động tiêu cực của du lịch ở Nha Trang đó là việc ô nhiễm ở Resort Nha Trang Một số Resort Nha Trang không có hệ thống thu gom nước thải cho nhà hàng làm cho nước thải ngấm xuống bồn nước ngầm hoặc ra biển, làm lan truyền nhiều loại dịch bệnh như giun sán, đường ruột, bệnh ngoài da, bệnh mắt hoặc làm ô nhiễm các thuỷ vực gây hại cho cảnh quan và nuôi trồng thủy sản, và con người ở đây
Vứt rác thải bừa bãi là vấn đề chung của mọi Resort Nha Trang Ðây là nguyên nhân gây mất cảnh quan, mất vệ sinh, ảnh hưởng đến sức khoẻ cộng đồng và nảy sinh xung đột xã hội
Tuy được coi là ngành "công nghiệp không khói", nhưng du lịch phát triển, Resort Nha Trang mọc lên nhiều hơn có thể gây ô nhiễm không khí ngày càng nhiều hơn thông qua khí thải động cơ xe máy và tàu thuyền, đặc biệt là ở các trọng điểm và trục giao thông chính, gây hại cho cây cối, động vật hoang dại và các công trình xây dựng bằng đá vôi và bê tông
Tiêu thụ năng lượng trong khu Resort Nha Trang thường không hiệu quả và lãng phí.Tiếng ồn từ các phương tiện giao thông và du khách có thể gây phiền hà cho
cư dân địa phương và các du khách khác kể cả động vật hoang dại
Ô nhiễm phong cảnh có thể được gây ra do Resort Nha Trang có kiến trúc xấu xí thô kệch, vật liệu ốp lát không phù hợp, bố trí các dịch vụ thiếu khoa học, sử dụng quá nhiều phương tiện quảng cáo nhất là các phương tiện xấu xí, dây điện, cột điện tràn lan, bảo dưỡng kém đối với các công trình xây dựng và cảnh quan Phát triển Resort Nha Trang hỗn độn, pha tạp, lộn xộn là một trong những hoạt động gây suy thoái môi trường tệ hại nhất
Việc phát triển Resort Nha Trang thiếu kiểm soát có thể tác động lên đất (xói mòn, trượt lở), làm biến động các nơi cư trú, đe doạ các loài động thực vật hoang dại (tiếng ồn, săn bắt, cung ứng thịt thú rừng, thú nhồi bông, côn trùng ) Xây dựng đường giao thông và khu cắm trại gây cản trở động vật hoang dại di chuyển tìm
Trang 13mồi, kết đôi hoặc sinh sản, phá hoại rạn san hô do khai thác mẫu vật, cá cảnh hoặc neo đậu tàu thuyền
2.3 Các điểm du lịch nổi tiếng và tuyến du lịch ở Nha Trang
1. Vinpear Land
Tọa lạc trên đảo Hòn Tre xinh đẹp giữa biển khơi và bãi biển trong xanh quanh năm tươi tắn, khu du lịch và giải trí Vinpearl Land được biết đến như “thiên đường của miền nhiệt đới” có thể níu chân bất kỳ du khách nào Nơi đây đã trở thành điểm đến của nhiều du khách nội địa và quốc tế với khu nghỉ dưỡng 5 sao hàng đầu trong khu vực, những khu vườn tuyệt đẹp mang trong mình một ốc đảo xanh cũng như khu Công viên Giải trí, Phố Mua sắm…Ngoài những phương tiện đi lại như canô ta xi, tàu cao tốc và phà, khách tham quan còn có thể sang đảo Hòn tre bằng hệ thống cáp treo dài 3320 mét, cáp treo dài nhất Việt Nam với 9 cột trụ trên biển và đất liền có hình dáng và cấu trúc giống tháp Eiffel, vào ban đêm sẽ được thắp sáng bằng laser Hệ thống này có thể chuyên chở 1000-
1500 người một giờ, giúp cho việc qua lại giữa đảo và đất liền được dễ dàng hơn
Ngoài ra, du khách có thể tận hưởng cảm giác kỳ thú khi được tham gia những trò chơi với nước hiện đại Bên cạnh Khu vui chơi gia đình và Khu vui chơi dành cho trẻ em, để phục vụ những du khách ham thích cảm giác mạnh Công viên nước Vinpearl đã đầu tư lắp đặt các đường trượt với độ dốc lớn nhất là 21,5m Hơn thế, một đoạn Hang Rung rợn dài 56m cũng sẽ làm thoả mãn niềm đam mê thám hiểm của nhiều du khách trẻ
tuổi.Vinpearl Land như một món đồ trang sức quý mới được khám phá!
2. Tháp Bà Ponagar và dịch vụ tắm bùn Tháp Bà
Tháp Bà được coi là biểu tượng của Nha Trang, là quần thể kiến trúc Chăm Pa thuộc hàng quy mô nhất ở khu vực miền Trung Nằm ở phía Bắc thành phố, địa điểm du lịch của Nha Trang này cách trung tâm khoảng 2km, tháp Bà là quần thể di tích gồm bốn ngôi tháp, hai miếu thờ, tháp lớn nhất thờ nữ thần Ponagar (tiếng Chăm có nghĩa là Mẹ Xứ
Trang 14Sở) Tháp Bà mở cửa cho khách tham quan từ 6h sáng tới 17h30 chiều Sau khi tham quan Tháp Bà Ponagar bạn có thể kết hợp đi tắm bùn tại khu du lịch suối khoáng nóng Tháp Bà ngay gần đó Giá vé khoảng 100.000VND/người ở hồ tập thể (từ 15 – 20 người) hoặc từ 250.000VND/người nếu sử dụng hồ riêng
3. Hòn Chồng
Hòn Chồng cách trung tâm thành phố khoảng 3km về hướng Đông Bắc Hòn Chồng một quần thể khối đá lớn với đủ loại hình thù, xếp chồng lên nhau chạy từ bờ cao xuống biển Một nhóm đá khác nhỏ hơn, nằm dưới chân đồi phía Đông, gọi là Hòn Vợ Không gian của Hòn Chồng gần như tách biệt với không gian nhộn nhịp của phố phường Tới đây các bạn có thể đi ra Hòn Chồng chơi, tham quan phòng trưng bày nghệ thuật Thanh Phong hội quán, ngồi cà phê bên bờ biển và đây là một điểm rất đẹp để ngắm thành phố biển Nha Trang
4. Viện Hải Dương học
Viện Hải dương học được thành lập vào năm 1923, tọa lạc ở số 1, Cầu Đá cách trung tâm thành phố Nha Trang khoảng 6km về hướng Đông Nam Nơi đây có trên 20.000 mẫu vật của 4.000 loại sinh vật biển và nước ngọt được sưu tầm và gìn giữ trong nhiều năm Đặc biệt, đến Viện Hải dương học bạn sẽ được chiêm ngưỡng bộ xương cá voi khổng lồ dài gần 26m, cao 3m với 48 đốt sống được phục chế đầy đủ Đây chắc hẳn là một điểm
không thể bỏ qua với những gia đình có con nhỏ hay các bạn trẻ yêu thích tìm hiểu về động vật
5. Nhà thờ Đá Nha Trang
Nhà thờ Đá hay còn gọi là Nhà thờ Núi, nhà thờ Ngã Sáu, nhà thờ Nha Trang, được xây dựng ngày 3/09/1928 và hoàn thành vào tháng 05/1933 Tên gọi chính thức là Nhà thờ Chính tòa Ki tô Vua Đây là công trình Công giáo nằm trên đồi Hoàng Lân cao12m do cha xứ Louis Vallet khởi công xây dựng Nhìn tổng thể, nhà thờ có bố cục chắc khỏe với những khối đá lập thể nhỏ vươn dần từ thấp lên trời xanh Ðiểm cao nhất nhà thờ là nơi đặt Thánh Giá trên đỉnh tháp chuông, cao 38m tính từ mặt đường Nhà thờ có mái vòm rộng, những ô cửa hình hoa hồng theo phong cách kiến trúc gothic đặc trưng nổi bật như một điểm nổi bật giữa lòng thành phố Đây là một công trình kiến trúc tôn giáo độc đáo của Pháp, thu hút rất nhiều khách du lịch và nhiếp ảnh gia đến đây hàng năm
Nhà thờ Đá Nha Trang nằm ngay tại trung tâm thành phố, tại số 19 đường Nguyễn Trãi, trước mặt nhà thờ là Quảng trường Ave Maria nên các bạn có thể dễ dàng hỏi đường đến đây Nhà thờ mở cửa từ 5h30 đến 17h00 hàng ngày Thứ 7 có lễ lúc 17h00 và Chủ nhật có