molienket mo sụn y2 06 07

Nêu đ ợc đặc điểm cấu tạo các thành phần của mô liên kết và phân loại mô liên kết.. Mô tả đ ợc cấu tạo hình thái và nêu chức năng của những tế bào liên kết và của các loại sợi liên kết t

M« liªn kÕt

M« liªn kÕt ChÝnh thøc ,

m« sôn, m« x ¬ng

CÊu t¹o chung

1 ChÊt gian bµo: dÞch m« vµ chÊt c¨n b¶n.

→ r¾n võa ph¶i

M« x ¬ng

ChÊt c¨n b¶n nhiÔm ossein vµ

M« liªn kÕt ChÝnh thøc

Mục tiêu học tập:

3 phân loại mô liên kết chính thức và nêu tên mỗi loại

1 Nêu đ ợc đặc điểm cấu tạo các thành phần của mô liên kết

và phân loại mô liên kết

2 Mô tả đ ợc cấu tạo hình thái và nêu chức năng của

những tế bào liên kết và của các loại sợi liên kết trong mô liên kết chính thức

6 7

8 9

10 11

4 5

3 2

1

M« liªn kÕt ChÝnh thøc

thøc:

1 ChÊt c¨n b¶n; 2 T ¬ng bµo; 3 TÕ bµo mì; 4 M¹ch m¸u; 5

TÕ bµo c¬ tr¬n; 6 §¹i thùc bµo; 7 Sîi chun; 8 Sîi collagen; 9

D ìng bµo; 10 Nguyªn bµo sîi; 11 TÕ bµo néi m« mao m¹ch

Sơ đồ cấu tạo mô liên kết nhuộm xanh Analin

CÊu t¹o M« liªn kÕt th a

10 loại tế bào liên kết

Nguyên bào sợi Tế bào sợi

Tế bào trung mô; Tế bào mỡ

Tế bào võng; Đại thực bào( mô bào); Tương bào.Dưỡng bào; T/B Nội mô; T/B Sắc tô;

Những bạch cầu

-ChÊt c¨n b¶n-

-không có cấu trúc dưói kính hiển vi quang học, là

môi trường hoạt động bên trongcủa tế bào

Thành phần cấu tạo chủ yếu của chất căn bản liên kết là

1 Những Glycosamiglycan( GAGs)

2 Những Glycoprotein cấu trúc

3 Nước và những muối vô cơ tạo thành dịch mô

1.Những GAGs:

Hyaluronic axid; Chondroetin sulfat;

Dematan sulfat; Heparan sulfat; Keratan sulfat

Có thành phần cấu tạo phân tử nhỏ và các ion như huyết

tương nhưng thấp hơn

SîI LI£N KÕT Sợi Collagen - Sợi võng - Sợi Chun

- Phân loại:

+ Collagen sợi: Týp I, II, III, IV, VI

+ Collagen sợi liên kết bởi xoắn bộ ba gián tiếp

+ Collagen chuỗi ngắn: Týp VIII và X

+ Collagen màng đáy: Týp VI, VII, VIII

+ Những collagen khác: Týp VI, VII, XII

- Có ở tất cả các mô liên kết, khác nhau về số lượng Khi thuỷ phân dưới nhiệt biến thành keo, hợp lại với nhau thành bó, bắt chéo nhau hoặc xếp song song với nhau

-Bắt màu đỏ của thuốc nhuộm eosin, màu xanh của anilin, màu vàng của hạt giành giành

- ¬n vÞ cÊu t¹o hinh th¸i cña sîi collagen lµ x¬ collagen, Đ

- Cấu tạo phân tử: Những phân tử propocollagen trùng hợp tạo nên các xơ collagen

3 4 B

1

2 A

®u«i ph©n tö hµng trªn liÒn kÒ 28nm D X¬ collagen cã v©n s¸ng tèi theo chu kú 68nm (40+28) V©n s¸ng t ¬ng øng víi ®o¹n chêm 28nm gi÷a c¸c ph©n tö hai hµng trªn d íi liÒn kÒ V©n tèi

t ¬ng øng víi ®o¹n 40nm gi÷a hai ph©n tö trªn cïng hµng däc

D

C

B

A

Sự tạo thành

phân tử tropocollagen

- Ph©n tö tropocollagen cã hinh èng dµi khoang 280nm, ® êng kÝnh kho ng ả1,5nm, ph©n tö l îng

300.000

- 3 chuỗi polypeptid xoắn vào nhau

- Chu kỳ 68nm

- Là sợi thẳng thường có

nhánh nối với nhau tạo

thành lưới sợi chun, có tính

chất co giãn rất giai bền

- Không nhìn thấy khi

nhuộm thông thường (HE)

Khi nhuộm đặc biệt ưa màu

L íi sîi vâng bao quanh tÕ

(Ph ¬ng ph¸p ngÊm b¹c theo Bielschowsky ).

Là loại sợi nhỏ chia

nhánh như rễ cây, nối

với nhau thành lưới.

- Có nhiều ở mô võng

của cơ quan tạo huyết,

gan, phổi.

- Nhuộm bình thường

không thấy, bắt màu

đen khi nhuộm bằng

3.Sợi võng:

Sơ đồ hình ảnh sợi võng

NH÷NG TÕ BµO LI£N KÕT

Lµ tÕ bµo phæ biÕn nhÊt

- Có khả năng biệt hoá thành các loại tế bào của mô liên kết

khác khi có nhu cầu

- Có khả năng sinh sản mạnh, có thể biến thành tế bào khác

-Vị trí: có trong các mô và cơ quan bạch huyết miễn dịch

- Hình dạng: hình sao, nhân lớn hình trứng, sáng màu giống nguyên bào sợi

- Chức năng: tạo sợi võng và tham gia vào đáp ứng miễn dịch

2 Tế bào trung mô:

3 Tế bào võng:

Mô mỡ và tế bào mỡ

T¸c dông: c¸ch nhiÖt chèng

rÐt cho c¬ thÓ

4 TÕ bµo mì:

Nguån gèc: tõ nguyªn bµo

mì sinh ra tõ tÕ bµo trung

+ Ngu n g c t t b o trung m ôồ ố ừ ế à

+ Hình dáng, kích th ớc không nhất

định

+ Vị trí: có nhiều trong mô liên

kết đệm của các tuyến, ở nơi có

viêm nhiễm

+ Chức năng: ăn và thuỷ phân các

dị vật, tham gia chuyển hoá

polysacharit và quá trình miễn

Chøc n¨ng: t¹o ra kh¸ng thÓ

dÞch thÓ

6 7

8 9

10 11

4 5

3 2 1

phÝa, chÊt nhiÔm s¾c xÕp theo

h×nh nan hoa b¸nh xe

D ìng bµo (Mast cell)

A ¶nh vi thÓ d ìng bµo ë m¹c treo ruét;

nhuém aldehydfuchsin X 2000

B B ¶nh siªu cÊu tróc d ìng bµo ë mµng

bông X10000; trong bµo t ¬ng cã nh÷ng h¹t chÕ tiÕt

¬ng chøa nhiÒu h¹t b¾t mµu

thuèc nhuém baz¬ hay dÞ

s¾c

- VÞ trÝ: n»m däc c¸c m¹ch

m¸u nhá

CN: Cã kh¶ n¨ng thùc bµo khi rêi

Cấu tạo siêu vi của thành mao mạch máu

Cấu tạo siêu vi tế bào nội mô

9 Tế bào hắc tố ( Hắc tố bào):

- Tế bào có nhiều nhánh nằm xen lên cả biểu bì da

- Có khả năng chế tiết sắc tố đen, quyết định màu sắc của da

- Phân biệt 2 loại: Loại mang sắc tố và loại sinh sắc tố

10 Bạch cầu:

Lọt từ lòng mạch ra, trong viêm cấp bạch cầu trung tính lọt

ra nhiều

Mụ liờn kết thưa là phổ biến cú nhiều chức năng quan trọng

-1.4.2 Những dạng đặc biệt của mô liên kết th a.

PHÂN LOẠI Mễ LIấN KẾT CHÍNH THỨC:

Dựa vào tỷ lệ tương đối giữa tế bào và chất gian bào chia

mụ liờn kết làm 2 nhúm:

Mụ liờn kết đặc ( mụ xơ): 3 lo i: mô liên kết đặc không ạ

định h ớng, mô liên kết đặc định h ớng và mô chun

Mô liên kết đặc không định h ớng của lớp l ới chân bì da: Những bó sợi

collagen thô đan nhau theo các h ớng khác nhau (1), xen kẽ là những tế bào sợi (2) [10]

1 2

- Chống đỡ cho các mô khác

- Nuôi dưỡng cho các mô khác

- Bảo vệ cơ thể chống bệnh tật ( phản ứng viêm)

CHỨC NĂNG CỦA MÔ LIÊN KẾT:

m« sôn

Mụ s n d ng c bi t c a liên kết,ụ ạ đặ ệ ủ đ ợc tạo thành bởi

nh ng tế bào sụn và nh ng sợi vây quanh, vùi trong ữ ữ

chất c n b n đã nhiễm chất cartilagein (chất sụn), mộtă ả

hợp chất của protein và chondroitin sulfate, do đó có

độ cứng rắn vừa ph i.ả

Trong mô sụn không có mạch máu và thần kinh riêng

Khi trẻ ra đời, mô sụn vẫn tiếp tục gi vai trò trong sự phát triển của các ữ

M« sôn

3 Ph©n lo¹i sôn: Tuú theo sù cã mÆt cña thµnh phÇn sîi

cã trong chÊt nÒn cña sôn, ng êi ta ph©n m« sôn

4

M« sôn

ChÊt h÷u c¬: cartilagein lµ hîp chÊt cña acid chondroitin sulfuric + protein.

ChÊt v« c¬: n íc, mét sè muèi kho¸ng.

4.3 Thµnh phÇn sîi.

Chøa mét Ýt sîi t¹o keo nhá vµ m¶nh.

4 Sôn trong:

4.2 ChÊt c¨n b¶n sôn.

Trong chất c n b n sụn ă ả

trongcó:

- Collagen (chủ yếu là typ II)

chiếm kho ng 40% trọng l ả

ợng khô của sụn trong

Sơ đồ mô tả cấu tạo phân tử chất nền mô sụn Protein kết nối (LP) gắn

đồng hoá trị với lõi protein (PC) hoặc proteoglycan để tạo chuỗi phân tử hyaluronic acid (HA) Những chuỗi bên chondroitin sulfate (CS) của proteoglycan gắn tĩnh điện với các tơ collagen, tạo nên chất nền liên kết

ngang [5]

Collagen (Typ II)

Collagen (Typ II)

sulfate, chondroitin 6 sulfate

và keratan sulfate) với các lõi

protein

Các tế bào sụn phì đại

Hình ảnh sụn ở đốt ngón tay thai nhi

3 4

Sơ đồ siêu cấu trúc một phần miếng sụn trong

A Màng sụn; B Sụn trong; 1 Nguyên bào sợi;

2 Nguyên bào sụn; 3 Tế bào sụn; 4 Quầng sụn.

Mô sụn

4.6 Sự phát triển của miếng sụn

Cách đắp thêm: Do lớp trong của màng sụn

đảm nhận

Cách phân bào:

4 Sụn trong:

Sơ đồ về sự phát triển sụn theo cách gian bào

A Kiểu trục; B Kiểu vòng.

M« sôn

- Sôn vµnh tai, sôn c¸nh

mòi vµ sôn n¾p thanh

sîi chun, Ýt collagen

- TÕ bµo sôn gièng nh ë

Mô sụn

- Có ở một số nơi trong cơ

thể : đĩa liên đốt sống,

chỗ nối gân với x ơng.

- Chất căn bản chứa nhiều bó

sợi tạo keo.