Nêu đ ợc đặc điểm cấu tạo các thành phần của mô liên kết và phân loại mô liên kết.. Mô tả đ ợc cấu tạo hình thái và nêu chức năng của những tế bào liên kết và của các loại sợi liên kết t
Trang 1M« liªn kÕt
Trang 2M« liªn kÕt ChÝnh thøc ,
m« sôn, m« x ¬ng
Trang 3CÊu t¹o chung
1 ChÊt gian bµo: dÞch m« vµ chÊt c¨n b¶n.
→ r¾n võa ph¶i
M« x ¬ng
ChÊt c¨n b¶n nhiÔm ossein vµ
Ca → cøng
Trang 4M« liªn kÕt ChÝnh thøc
Trang 5Mục tiêu học tập:
3 phân loại mô liên kết chính thức và nêu tên mỗi loại
1 Nêu đ ợc đặc điểm cấu tạo các thành phần của mô liên kết
và phân loại mô liên kết
2 Mô tả đ ợc cấu tạo hình thái và nêu chức năng của
những tế bào liên kết và của các loại sợi liên kết trong mô liên kết chính thức
Trang 66 7
8 9
10 11
4 5
3 2
1
Mô liên kết Chính thức
Sơ đồ về những thành phần cơ bản của mô liên kết chính thức:
1 Chất căn bản; 2 T ơng bào; 3 Tế bào mỡ; 4 Mạch máu; 5
Tế bào cơ trơn; 6 Đại thực bào; 7 Sợi chun; 8 Sợi collagen; 9
D ỡng bào; 10 Nguyên bào sợi; 11 Tế bào nội mô mao mạch
Trang 7Sơ đồ cấu tạo mô liên kết nhuộm xanh Analin
Trang 8CÊu t¹o M« liªn kÕt th a
10 loại tế bào liên kết
Nguyên bào sợi Tế bào sợi
Tế bào trung mô; Tế bào mỡ
Tế bào võng; Đại thực bào( mô bào); Tương bào.Dưỡng bào; T/B Nội mô; T/B Sắc tô;
Những bạch cầu
Trang 9-ChÊt c¨n b¶n-
-không có cấu trúc dưói kính hiển vi quang học, là
môi trường hoạt động bên trongcủa tế bào
Thành phần cấu tạo chủ yếu của chất căn bản liên kết là
1 Những Glycosamiglycan( GAGs)
2 Những Glycoprotein cấu trúc
3 Nước và những muối vô cơ tạo thành dịch mô
1.Những GAGs:
Hyaluronic axid; Chondroetin sulfat;
Dematan sulfat; Heparan sulfat; Keratan sulfat
Trang 10Có thành phần cấu tạo phân tử nhỏ và các ion như huyết
tương nhưng thấp hơn
Trang 11SîI LI£N KÕT
Sợi Collagen - Sợi võng - Sợi Chun
1.Sợi Collagen:
- Có ở tất cả các mô liên kết, khác
nhau về số lượng Khi thuỷ phân
dưới nhiệt biến thành keo, hợp lại
với nhau thành bó, bắt chéo nhau
hoặc xếp song song với nhau
-Bắt màu đỏ của thuốc nhuộm
eosin, màu xanh của anilin, màu
vàng của hạt giành giành
- ¬n vÞ cÊu t¹o hinh th¸i cña sîi Đ
collagen lµ x¬ collagen,
- Cấu tạo phân tử: Những phân tử
propocollagen trùng hợp tạo nên các
xơ collagen
Trang 12
- Phân loại:
+ Collagen sợi: Týp I, II,
III, IV, VI
+ Collagen sợi liên kết bởi
xoắn bộ ba gián tiếp
Trang 133 4 B
1
2 A
®u«i ph©n tö hµng trªn liÒn kÒ 28nm D X¬ collagen cã v©n s¸ng tèi theo chu kú 68nm (40+28) V©n s¸ng t ¬ng øng víi ®o¹n chêm 28nm gi÷a c¸c ph©n tö hai hµng trªn d íi liÒn kÒ V©n tèi
t ¬ng øng víi ®o¹n 40nm gi÷a hai ph©n tö trªn cïng hµng däc
D
C
B
A
Trang 14Sự tạo thành
phân tử tropocollagen
- Ph©n tö tropocollagen cã hinh èng dµi khoang 280nm, ® êng kÝnh kho ng ả1,5nm, ph©n tö l îng
300.000
- 3 chuỗi polypeptid xoắn vào nhau
- Chu kỳ 68nm
Trang 15- Là sợi thẳng thường có
nhánh nối với nhau tạo
thành lưới sợi chun, có tính
chất co giãn rất giai bền
- Không nhìn thấy khi
nhuộm thông thường (HE)
Khi nhuộm đặc biệt ưa màu
Trang 16L íi sîi vâng bao quanh tÕ
bµo mì
(Ph ¬ng ph¸p ngÊm b¹c theo Bielschowsky ).
Là loại sợi nhỏ chia nhánh
như rễ cây, nối với nhau
thành lưới
- Có nhiều ở mô võng của cơ
quan tạo huyết, gan, phổi
- Nhuộm bình thường không
thấy, bắt màu đen khi nhuộm
bằng AgNO3
3.Sợi võng:
Trang 17Sơ đồ hình ảnh sợi võng
Trang 18NH÷NG TÕ BµO LI£N KÕT
1.Nguyªn bµo sîi vµ tÕ bµo sîi:
Lµ tÕ bµo phæ biÕn nhÊt
Trang 20- Có khả năng biệt hoá thành các loại tế bào của mô liên kết
khác khi có nhu cầu
- Có khả năng sinh sản mạnh, có thể biến thành tế bào khác
-Vị trí: có trong các mô và cơ quan bạch huyết miễn dịch
- Hình dạng: hình sao, nhân lớn hình trứng, sáng màu giống nguyên bào sợi
- Chức năng: tạo sợi võng và tham gia vào đáp ứng miễn dịch
2 Tế bào trung mô:
3 Tế bào võng:
Trang 21Mô mỡ và tế bào mỡ
T¸c dông: c¸ch nhiÖt chèng
rÐt cho c¬ thÓ
4 TÕ bµo mì:
Nguån gèc: tõ nguyªn bµo
mì sinh ra tõ tÕ bµo trung
Trang 22+ Ngu n g c t t b o trung m ôồ ố ừ ế à
+ Hình dáng, kích th ớc không nhất
định
+ Vị trí: có nhiều trong mô liên
kết đệm của các tuyến, ở nơi có
viêm nhiễm
+ Chức năng: ăn và thuỷ phân các
dị vật, tham gia chuyển hoá
polysacharit và quá trình miễn
Trang 23Chøc n¨ng: t¹o ra kh¸ng thÓ
dÞch thÓ
6 7
8 9
10 11
4 5
3 2 1
phÝa, chÊt nhiÔm s¾c xÕp theo
h×nh nan hoa b¸nh xe
Trang 24D ìng bµo (Mast cell)
A ¶nh vi thÓ d ìng bµo ë m¹c treo ruét;
nhuém aldehydfuchsin X 2000
B B ¶nh siªu cÊu tróc d ìng bµo ë mµng
bông X10000; trong bµo t ¬ng cã nh÷ng h¹t chÕ tiÕt
¬ng chøa nhiÒu h¹t b¾t mµu
thuèc nhuém baz¬ hay dÞ
s¾c
- VÞ trÝ: n»m däc c¸c m¹ch
m¸u nhá
Trang 25CN: Cã kh¶ n¨ng thùc bµo khi rêi
Trang 26Cấu tạo siêu vi của thành mao mạch máu
Trang 27Cấu tạo siêu vi tế bào nội mô
Trang 289 Tế bào hắc tố ( Hắc tố bào):
- Tế bào có nhiều nhánh nằm xen lên cả biểu bì da
- Có khả năng chế tiết sắc tố đen, quyết định màu sắc của da
- Phân biệt 2 loại: Loại mang sắc tố và loại sinh sắc tố
10 Bạch cầu:
Lọt từ lòng mạch ra, trong viêm cấp bạch cầu trung tính lọt
ra nhiều
Trang 291.4.2 Những dạng đặc biệt của mô liên kết th a.
1.4 PHÂN LOẠI Mễ LIấN KẾT CHÍNH THỨC:
Dựa vào tỷ lệ tương đối giữa tế bào và chất gian bào chia
mụ liờn kết làm 2 nhúm:Mô liên kết th a
1.4.1.Mụ liờn kết thưa là phổ biến cú nhiều chức năng quan trọng Trong mô liên kết th a có nhiều mạch máu và thần kinh
Trang 30Mô liên kết đặc không định h ớng của lớp l ới chân bì da:
Những bó sợi collagen thô đan nhau theo các h ớng khác nhau (1), xen kẽ là những tế bào sợi (2)
1 2
Mô chun tạo thành bởi
nh ng sợi chun hay ữ
nh ng lá chun nằm song ữ
song với nhau
1.4.3 Mụ liờn kết đặc ( mụ xơ) : 3 lo i:ạ
Trang 31- Chống đỡ cho các mô khác
- Nuôi dưỡng cho các mô khác
- Bảo vệ cơ thể chống bệnh tật ( phản ứng viêm)
CHỨC NĂNG CỦA MÔ LIÊN KẾT:
Trang 32m« sôn
Trang 33Môc tiªu häc tËp
3 Tr×nh bµy ® îc nh÷ng c¸ch ph¸t triÓn cña m« sôn.
1 M« t¶ ® îc thµnh phÇn cÊu t¹o chung vµ ph©n lo¹i m« sôn.
2 M« t¶ ® îc cÊu t¹o, vÞ trÝ vµ chøc n¨ng cña 3 lo¹i sôn.
Trang 34Mụ s n d ng c bi t c a liên kết,ụ ạ đặ ệ ủ đ ợc tạo thành bởi nh ng ữ
tế bào sụn và nh ng sợi vây quanh, vùi trong chất c n b n ữ ă ả
đã nhiễm chất cartilagein (chất sụn), một hợp chất của
protein và chondroitin sulfate, do đó có độ cứng rắn vừa ph i.ả
Trong mô sụn không có mạch máu và thần kinh riêng
Khi trẻ ra đời, mô sụn vẫn tiếp tục gi vai trò trong sự phát triển của các ữ
x ơng dài và các x ơng khác
Mô sụn
Trang 35Õn tuæi tr ëng thµnh, m« sôn chØ
Đ
cßn tån t¹i ë mÆt khíp x ¬ng dµi vµ
mét sè n¬i kh¸c trong c¬ thÓ
Trang 36M« sôn
3 Ph©n lo¹i sôn: Tuú theo sù cã mÆt cña thµnh phÇn sîi
cã trong chÊt nÒn cña sôn, ng êi ta ph©n m« sôn
Trang 38Sun ? đ?t ngón tay thai nhi
S n trong th i k ụ ở ờ ỳ
phôi thai
Trang 39- CÊu t¹o h×nh th¸i:
ChÊt c n b n cña sôn ă ẩ
trong Phong phó, mÞn, a
base vµ dÞ s¾c.
Cã nhiÒu æ chøa tÕ bµo sôn
gäi lµ æ sôn
Trang 40Trong chất c n b n sụn trong ă ả
có:
- Collagen (chủ yếu là typ II)
chiếm kho ng 40% trọngả
l ợng khô của sụn trong
Sơ đồ mô tả cấu tạo phân tử chất nền mô sụn Protein kết nối (LP) gắn
đồng hoá trị với lõi protein (PC) hoặc proteoglycan để tạo chuỗi phân tử hyaluronic acid (HA) Những chuỗi bên chondroitin sulfate (CS) của proteoglycan gắn tĩnh điện với các tơ collagen, tạo nên chất nền liên kết
ngang [5]
Collagen (Typ II)
Collagen (Typ II)
sulfate, chondroitin 6 sulfate
và keratan sulfate) với các lõi
protein
Trang 41M« sôn
- CÊu t¹o ho¸ häc.
ChÊt h÷u c¬: cartilagein lµ hîp chÊt cña acid chondroitin sulfuric + protein.
ChÊt v« c¬: n íc, mét sè muèi kho¸ng.
4.3 Thµnh phÇn sîi.
Chøa mét Ýt sîi collagen nhá vµ m¶nh.
4 Sôn trong:
4.2 ChÊt c¨n b¶n sôn.
Trang 44Mµng sôn
Trang 46C¸ch sinh s¶n
cña sôn
A §¾p thªm
B Gian bµo
Trang 47TËp ®oµn tÕ
bµo sôn bµo sôn
Cïng dßng kiÓu
vßng
Trang 48TËp ®oµn tÕ
bµo sôn bµo sôn
Cïng dßng kiÓu
trôc
Trang 49M« sôn
- Sôn vµnh tai, sôn c¸nh
mòi vµ sôn n¾p thanh
sîi chun, Ýt collagen
- TÕ bµo sôn gièng nh ë