Bài tập vận động phục hồi chức năng

Bài tập vận động phục hồi chức năng khớp vaiĐộng tác 4: Xoay trong thụ động - Nhóm cơ tập: cơ dưới gai,cơ tròn bé, bạn cần thấy có cảm giác căng phần sau vai khi tập - Dụng cụ cần thiết:

Trang 1

Bài tập vận động phục hồi chức năng khớp vai

Các bài tập vận động có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình hồi phục khớp vai sau khi gặp phải các chấn thương hay phẫu thuật khớp vai Dưới đây là những bài tập vận động phục hồi chức năng khớp vai giúp người bệnh giảm đau, giảm co cứng, sớm hồi phục chức năng vận động.

Tùy vào tình trạng mức độ tổn thương của khớp mà người bệnh sẽ được các bác sĩ đưa ra liệutrình với những bài tập khác nhau Do đó, những bài tập dưới đây chỉ mang tính chất tham khảo.Người bệnh nên tham khảo ý kiến của các bác sĩ, chuyên gia vật lý trị liệu trước khi tập

Trước khi bắt đầu bài tập phục hồi chức năng khớp vai bạn nên khởi động làm nóng trong vòng từ5-10 phút, có thể đi bộ hay đạp xe đạp tại chỗ

Động tác 1: Đung đưa cánh tay

- Nhóm cơ tập: cơ delta, cơ trên gai, dưới gai, cơ dưới vai

- Thực hiện: đưa người ra trước trong tư thế 1 tay chống trên bệ hay trên bàn, để tay kia thả lỏng tự

do Nhẹ nhàng đu đưa cánh tay ra trước ra sau, lặp lại bằng cách đưa tay sang phải sang trái xoayvòng tròn Lặp lại thay đổi tay

Lưu ý: Không xoay lưng hay gối

Trang 2

- Nhóm cơ tập: phần sau cơ delta, bạn cần thấy có cảm giác căng phần sau vai khi tập

- Thực hiện: thư giãn khớp vai, từ từ đưa 1 tay bắt chéo qua ngực kéo cánh tay càng xa càng tốt,giữ cánh tay ở phần trên khuỷu Giữ và kéo giãn trong vòng 30 giây, sau đó thư giãn 30 giây Lặp lạithay đổi tay

Lưu ý: không kéo hay đẩy tại vùng khuỷu

Động tác 3: Động tác xoay trong thụ động

- Nhóm cơ tập: cơ dưới vai, bạn cần thấy có cảm giác căng phần trước vai khi tập

- Dụng cụ cần thiết: Gậy thẳng hoặc cây thước

- Số lần lặp lại: 4 lần mỗi bên

- Thực hiện: một tay giữ gậy phía sau lưng (tay phải), tay kia (tay trái) túm lấy 1 đầu của gậy, kéo tayphải theo phương ngang sang phải làm cho vai trái như đang bị kéo thụ động không gây đau, giữtrong vòng 30 giây thư giãn 30 giây Lặp lại thay đổi tay

Lưu ý: không nghiêng hay vặn người khi kéo cánh tay.

Trang 3

Động tác 4: Xoay trong thụ động

- Nhóm cơ tập: cơ dưới gai,cơ tròn bé, bạn cần thấy có cảm giác căng phần sau vai khi tập

- Dụng cụ cần thiết: Gậy thẳng chẳng hạn như cây thước

- Số lần lặp lại: 4 lần mỗi bên

- Số ngày trong tuần: 5 đến 6 lần trong tuần

- Thực hiện: một tay giữ gậy phía trước, tay kia túm lấy 1 đầu của gậy Giữ vai và khuỷu của tay bêncăng giãn sát vào thân người, đẩy gậy theo phương ngang cho đến điểm kéo không đau Giữ trongvòng 30 giây thư giãn 30 giây Lặp lại thay đổi tay

Lưu ý: giữ thẳng đùi và không vặn người khi đẩy cánh tay.

Trang 4

- Nhóm cơ tập: cơ dưới gai, cơ tròn bé, bạn cần thấy có cảm giác căng phần sau trên ngoài vai khitập

- Số lần lặp lại: 4 lần, trong 1 đợt, tập 3 lần trong ngày

- Thực hiện: Nằm nghiêng trên bàn, với thân người nằm trên cánh tay của bạn, có thể kê đầu bằnggối cho tiện nghi, sử dụng tay không đau đè vào tay đau xuống dưới cho đến khi nào thấy đau Giữtrong vòng 30 giây thư giãn 30 giây

Lưu ý: Không đè vào bàn tay hay bẻ cổ tay xuống.

Động tác 6: Động tác kéo tư thế đứng

- Nhóm cơ tập: nhóm cơ trên và dưới cơ thang Bạn cảm thấy bài tập tác động lên phía sau khớpvai và phần trên cột sống

- Dụng cụ cần thiết: sử dụng dây thun cho bài tập

- Số lần lặp lại: 8 lần, trong 1 đợt, tập 3 lần trong ngày

- Số ngày trong tuần: 3 ngày trong tuần

Trang 5

- Thực hiện: dử dụng 3 sợi dây thun căng giãn, chiều dài bằng 3 gan tay, cột 2 đầu vào nhau, cốđịnh vào khoen cửa hay vào chổ cố định, đứng thẳg Giữ tay sát vào thân người, sau đó từ từ kéo

và thả dây ra sau

Lưu ý: ép đai vai như cùng với lực kéo.

Động tác 7: Động tác xoay ngoài vai dạng 90 độ

- Nhóm cơ tập: nhóm cơ dưới vai và tròn bé Bạn cảm thấy bài tập tác động lên phía sau khớp vai

và phần trên cột sống

- Số lần lặp lại: 8 lần, trong 1 đợt, tập 3 lân trong ngày

- Thực hiện: Sử dụng 3 sợi dây thun căng giãn, chiều dài bằng 3 gan tay, cột 2 đầu vào nhau, cốđịnh vào khoen cửa hay vào chổ cố định Đứng thẳng, dạng vai 90 độ, khuỷu gập 90 độ, giữ vai vàkhuỷu như thế, nâng cánh tay cho đến ngang đầu, từ từ trả về vị trí ban đầu

Lưu ý: khuỷu tay dang bằng vai

Trang 6

Động tác 8: Động tác xoay trong

- Nhóm cơ tập: nhóm cơ ngực lớn và cơ dưới vai, Bạn cảm thấy bài tập tác động lên vai và ngực

- Thực hiện: Sử dụng 3 sợi dây thun căng giãn, chiều dài bằng 3 gan tay, cột 2 đầu vào nhau, cốđịnh vào khoen cửa hay vào chổ cố định

Trang 7

Động tác 9: Động tác xoay ngoài

- Nhóm cơ tập: nhóm cơ dưới gai, tròn nhỏ và phần sau cơ delta Bạn cảm thấy bài tập tác động lênphía sau khớp vai và phần trên cột sống

- Thực hiện: Sử dụng 3 sợi dây thun căng giãn, chiều dài bằng 3 gan tay, cột 2 đầu vào nhau, cốđịnh vào khoen cửa hay vào chổ cố định Đứng thẳng, khuỷu sát thân người, đưa trước, gập 90 độ,kéo cẳng tay ra ngoài, từ từ trả về vị trí ban đầu

Lưu ý: khuỷu tay ép chặt vào người

Trang 8

Các bài tập phục hồi chức năng liệt nửa người ở tư thế nằm

Vật lý trị liệu phục hồi chức năng sau các cơn đột quỵ do tai biến mạch máu não, hay khi gặp phảicác chấn thương, là cách duy nhất giúp bệnh nhân sớm hồi phục các chức năng vận động và đưabệnh nhân trở lại hòa nhập với cuộc sống Dưới đây là một số bài tập phục hồi chức năng liệt nửangười ở tư thế nằm

Tùy theo tình trạng thực tế và mức độ phục hồi của bệnh nhân mà người tập lựa chọn và sử dụngcác bài tập phù hợp

Các bài tập phục hồi chức năng liệt nửa người ở tư thế nằm:

Bài tập 1: Vị trí của hai bàn tay và các ngón tay khi tập vận động

Trang 9

Khi tập vận động chung hoặc tập tay liệt có sự hỗ trợ của tay lành, người tập hướng dẫn bệnh nhâncài các ngón tay hai bên vào nhau, tốt nhất là ngón tay cái bên liệt luôn ở bên ngoài ngón tay cáibên lành.

Bài tập phục hồi chức năng liệt nửa ngườiHoặc bệnh nhân dùng bàn tay bên lành nắm giữ cổ tay bên liệt, ngón tay cái ở phía trước, các ngónkhác ở phía sau, giữ cho khớp cổ tay bên liệt ở vị thế trung gian như trong hình vẽ

Trang 10

Bài tập 2 Kĩ thuật ức chế co cứng

Trước khi thực hiện bất kì bài tập vận động gì và ở tư thế nào, nếu người bệnh có co cứng thì việcđầu tiên của người tập là phải làm giảm co cứng bằng cách sử dụng các kĩ thuật vị thế, kĩ thuật phá

vỡ mẫu co cứng và hoặc kĩ thuật ức chế co cứng

- Ức chế co cứng toàn thân: bệnh nhân nằm ngửa, hai gối gấp, người tập hướng dẫn bệnh nhânngả hai gối về phía bên lành đến mức tối đa và giữ nguyên vị trí như vậy trong một vài phút rồi trở

về vị trí ban đầu

Trang 11

Bài tập phục hồi chức năng liệt nửa người

- Hoặc bệnh nhân nằm ngửa, hai chân gấp, hai tay cài các ngón vào nhau vòng qua gối, kéo hai gối

về phía ngực, đồng thời nâng đầu, vai và thân mình phía trên lên khỏi mặt giường, giữ như vậy vàiphút rồi trở lại vị trí ban đầu

- Ức chế co cứng ở tay: người tập thực hiện động tác vận động ngược lại với mẫu co cứng ở cẳngtay, cổ tay và các ngón tay của bệnh nhân Cụ thể là làm xoay ngửa cẳng tay, làm gấp khớp cổ tay

về phía mu, làm duỗi, dạng ngón tay cái và các ngón khác

Trang 12

Bài tập 3: Tập lăn từ nằm ngửa sang nằm nghiêng về phía bên liệt

Tập lăn trở để thay đổi tư thế khi nằm là bài tập vận động sớm nhất đối với bệnh nhân liệt nửangười do tai biến mạch máu não trong chương trình phục hồi chức năng

- Người tập đứng về phía bên liệt, hướng dẫn bệnh nhân nằm ngửa; nâng đầu, chân và tay lànhlên, đưa sang phía bên liệt và lăn người sang theo

- Người tập giúp bệnh nhân dạng khớp vai, xoay khớp háng bên liệt ra ngoài khi chân và tay lànhđưa sang

Trang 13

- Bệnh nhân có thể tự tập bằng cách nâng đầu, chân và tay lành lên Sau đó quay đầu, đưa chân,tay lành sang phía bên liệt và lăn người sang theo, đồng thời xoay chân liệt ra ngoài khi chân và taylành đưa sang

Trang 14

Bài tập 4: Tập lăn từ nằm ngửa sang nằm nghiêng về phía bên lành

- Bệnh nhân nằm ngửa, hai chân gấp, lòng bàn chân sát trên mặt giường, hai tay cài các ngón vàonhau, duỗi thẳng ra trước

- Người tập đứng về phía bên không liệt của bệnh nhân giúp hoặc hướng dẫn bệnh nhân giữ hai tayduỗi thẳng, hai chân gấp

Trang 15

- Hướng dẫn hoặc giúp bệnh nhân nâng đầu, vai và thân mình phía trên lên khỏi mặt giường rồiquay mặt sang phía bên lành, dùng tay lành đưa tay liệt và xoay phần thân mình phía trên về phíabên lành

Trang 16

- Đồng thời bệnh nhân nghiêng hai chân về phía bên lành và cùng xoay phần thân mình còn lạisang theo.

Trang 17

- Sau đó kê đỡ bệnh nhân ở vị thế nằm nghiêng về phía bên lành theo mẫu phục hồi như đã mô tả

ở trên

Bài tập 5: Tập vận động vai tay bên liệt có sự trợ giúp của tay lành

Tập vận động vai tay bên liệt có sự hỗ trợ của tay lành là một trong các bài tập vận động sớm nhấtcần được thực hiện cùng với kĩ thuật vị thế để phòng ngừa các thương tật thứ cấp, các biến chứng

và di chứng rất hay gặp của khớp vai đặc biệt là đau vai, và hội chứng vai tay

Trang 18

hoặc trên đệm, hai tay duỗi thẳng dọc theo thân mình, lòng bàn tay hướng lên trên, sau đó tập duỗikhớp vai nâng hai tay lên khỏi mặt giường càng cao càng tốt.

- Bệnh nhân nằm ngửa trên giường hoặc trên đệm tập, hai chân gấp, duỗi hoặc bắt chéo nhau

- Người tập hướng dẫn bệnh nhân cài các ngón tay hai bên vào nhau, duỗi thẳng hai tay ra trước,đưa lên phía đầu càng nhiều càng tốt cho đến khi hai bàn tay sát trên mặt giường

Trang 19

Giữ hai tay ở vị trí đó trong vài chục giây rồi đưa trở lại vị trí xuất phát ban đầu, sau đó tập lại nhưtrước Lưu ý bệnh nhân luôn giữ khớp khuỷu và cổ tay hai bên duỗi trong khi tập

Bài tập phục hồi chức năng liệt nửa ngườiQúa trình tập vật lý trị liệu đối với bệnh nhân tai biến mạch máu não

Giai đoạn đầu:

Trang 20

Giúp bệnh nhân thực hiện các bài tập nhẹ nhàng, đều đặn để vận động được tay chân bên liệt.

Tập lăn nghiêng sang 2 bên: Bệnh nhân nằm ngửa, người hỗ trợ điều trị giúp bệnh nhân nâng chân,tay bên liệt lên, đưa ra phía trước rồi lăn người sang bên lành Tập lăn nghiêng sang bên liệt thì làmngược lại

bài tập vật lý trị liệu cho người bị tai biến mạch máu não

Tập vận động vai, tay: bệnh nhân nằm ngửa, cài các ngón tay 2 bên vào nhau Ngón cái bên liệt ởngoài ngón cái bên lành Duỗi thẳng 2 tay ra trước, đưa 2 tay lên phía đầu và xuống phía chân,càng xa càng tốt

Tập dồn trọng lượng lên chân liệt: bệnh nhân nằm ngửa, 2 gối gập Người nhà giúp giữ chân liệtcho khỏi đổ Bệnh nhân nâng chân lành lên khỏi mặt giường để dồn trọng lượng lên chân liệt

Trang 21

Làm cầu: Bệnh nhân nằm ngửa, 2 gối gập Người nhà giúp giữ chân liệt cho khỏi đổ Bệnh nhân cốgắng tự nâng mông lên khỏi mặt giường Giữ 2 bên hông ngang nhau rồi nâng chân lành lên khỏimặt giường để toàn bộ trọng lượng dồn lên chân liệt.

Giai đoạn sau:

Việc tập luyện được thực hiện ở những tư thế khác nhau như: nằm, ngồi, đứng, quỳ, vận động trênđệm, tập lăn, tập chuyển tư thế từ nằm sang quỳ chống tay, tập đứng lên Trong khi tập, bệnh nhâncần chú ý là luôn phối hợp với thở sâu Ở giai đoạn này, bệnh nhân cần chú trọng thực hiện nhữngbài tập chống tình trạng co cứng cơ

Phòng ngừa co rút khớp vai: bệnh nhân nằm ngửa, cài các ngón tay 2 bên vào nhau, ngón cái bênliệt ở ngoài ngón cái bên lành Duỗi thẳng 2 tay ra trước, đưa 2 tay lên quá đầu cho đến khi 2 taychạm vào mặt giường rồi đưa tay xuống phía chân

Phòng ngừa khuỷu tay, cổ tay và ngón tay bị co rút:

Bài tập 1: Giúp bệnh nhân đứng cạnh bàn, cài các ngón tay 2 bên vào nhau Xoay ngửa lòng bàn

tay và áp lòng bàn tay xuống mặt bàn Duỗi thẳng 2 tay, ngả người về phía trước để dồn trọnglượng lên 2 tay cho tới khi khớp cổ tay duỗi tối đa

Bài tập 2: bệnh nhân ngồi Dùng tay lành làm duỗi các ngón tay bên liệt và làm duỗi cổ tay rồi đặtxuống mặt giường cạnh thân Dùng tay lành giữ khớp khuỷu bên liệt duỗi thẳng và nghiêng ngườisang bên liệt để dồn trọng lượng lên tay liệt

Trang 22

Bài tập 3: Cài các ngón tay 2 bên vào nhau Đưa 2 bàn tay lên sát cằm, dùng lực của bàn tay làm

duỗi tối đa cổ tay bên liệt Có thể tựa vào má và cằm rồi giữ yên trong thời gian lâu

Phòng ngừa co cứng chân ở tư thế duỗi: bệnh nhân nằm ngửa, cài các ngón tay 2 bên vào nhau

Co 2 gối lại và vòng 2 tay qua 2 gối Kéo 2 gối về phía ngực và nâng đầu lên Sau đó, trở về vị tríban đầu

Phòng ngừa co rút gân gót và gấp ngón chân: dùng một cuộn băng thun đặt dưới ngón chân bênliệt Đứng lên, bước chân lành ra phía trước, phía sau

Bệnh nhân có thể vịn vào một chỗ nếu đứng chưa vững

Tập vật lý trị liệu khớp gối bằng những bài bập đơn

giản.

Khớp gối là khớp vận động nhiều nhất trong tất cả các khớp, do đó đây cũng là khớp dễ bị thoái hóanhất Tậpvật lý trị liệu khớp gối là phương pháp không chỉ giúp cho hệ gân xương dẻo dai, chắckhỏe mà còn giúp người bệnh giảm các cơn đau, tăng cường chức năng vận động và dần hồi phụclại các cử động, hỗ trợ hỗ trợ điều trị bệnh Thoái hóa khớp gối hiệu quả

Nguyên nhân chủ yếu gây ra tình trạng thoái hóa khớp gối là do các dịch ở khớp suy giảm dẫn đếncác đầu sụn ở khớp bị khô, tăng ma sát tiếp xúc khi cử động sẽ gây ra tiếng kêu lạo xạo Cũng cóthể là do sụn khớp bị bào mòn, hư tổn, trường hợp này thường gặp ở những người già Vì tuổi táccàng cao thì sịch trong sụn khớp sẽ ngày càng giảm, không còn chức năng vùng đệm cho xươngdẫn tới thoái hóa khớp

Trang 23

Hình ảnh khớp gối bị thoái hóa

Tình trạng đau nhức khớp gối nếu không được chữa trị lâu ngày sẽ dẫn đến các hiện tượng nhưkhô khớp, cứng khớp, hạn chế chức năng vận động, người bệnh khó đi lại ảnh hưởng đến sinh hoạt

và công việc Nếu để bệnh tiến triễn sang mãn tính có thể dẫn đến nguy cơ teo cơ và bại liệt Do đóđối với các bệnh lý về xương khớp ngay khi có những dấu hiệu của bệnh các bạn không nên chủquan mà phải đi thăm khám và hỗ trợ điều trị kịp thời

Tập vật lý trị liệu, phục hồi chức năng như sóng ngắn, chiếu đèn hồng ngoại, chườm nóng, chiếuthấu nhiệt vi sóng, tập các bài tập vận động, là những phương pháp hỗ trợ điều trị bảo tồn giúpgiảm đau, tăng tuần hoàn, hỗ trợ hỗ trợ điều trị Thoái hóa khớp gối hiệu quả

Dưới đây là một số bài tập vật lý trị liệu khớp gối

Bài tập 1: Đứng với chân trái phía trước và chân phải phía sau Gấp khớp gối phải xuống sàn Giữ

nguyên tư thế trong 30 giây trước khi thả ra Làm lại động tác 5 lần Đổi chân bên kia Động tác nàygiúp giải phóng sức căng ở mặt trước khớp gối do cơ hông và cơ đùi căng cứng

Trang 24

Bài tập 2: Tay phải vịn chặt vào thành ghế, đứng trên 1 chân trái Dùng tay trái nắm giữ bàn chân

phải, kéo dần gót chân lên phía mông, đếm giữ 20-30 giây rồi thả lỏng lại Đổi bên

Trang 25

Tập vật lý trị liệu khớp gối

Bài tập 3: Người bệnh nằm trên mặt sàng, hai chân giữ thẳng Mỗi lần 15 – 20 nhịp, co chân, đùi

vào bụng và duỗi thẳng trở về tư thế ban đầu Áp dụng ngày từ 1 đến 2 lần, mỗi lần 30 phút

Định dạng
Số trang	47
Dung lượng	1,85 MB