Vậy nếu đờng thẳng a là tiếp tuyến của O thì ta có O cắt nhau, tiếp xúc nhau, không giao nhau khi nào … - Gv giới thiệu các hệ thức … Sgk - Yêu cầu HS tự nghiên cứu Sgk sau đó trả lời cá
Trang 12 Kiểm tra bài cũ :
HS : Nhắc lại hai định lý về mối liên hệ giữa dây và khoảng cách từtâm đến dây
Gv đa tấm bìa hình tròn lên bảng, dùng thớc di chuyển … vào bài
3 Bài mới :
? Yêu cầu HS thảo luận trả lời ?1
H : Nếu (O) và a có 3 điểm chung
trở lên thì (O) đi qua 3 điểm
đ-a/ Đờng thẳng và đờng tròn cắt nhau
Trang 2(O) cắt nhau khi nào
nhau, giới thiệu tiếp tuyến
- Hs dới lớp theo dõi, vẽ hình vào
? Vậy nếu đờng thẳng a là
tiếp tuyến của (O) thì ta có
(O) cắt nhau, tiếp xúc nhau,
không giao nhau khi nào …
- Gv giới thiệu các hệ thức …
Sgk
- Yêu cầu HS tự nghiên cứu Sgk
sau đó trả lời các câu hỏi của
Gv
? Đg thẳng a và (O) cắt nhau,
tiếp xúc nhau, không giao nhau
khi nào và số điểm chung của
chúng …? Gv ghi
Đờng thẳng a gọi là cát tuyến
b/ Đờng thẳng và đờng tròn tiếp xúc nhau
a và (O) không giao nhau
OH > R
2 Hệ thức giữa khoảng cách
từ tâm đờng tròn đến đờng thẳng và bán kính của đờng tròn.
H B A
Trang 42 Kiểm tra bài cũ :
HS : Phát biểu định nghĩa và định lý tiếp tuyến của đờng tròn
? Đờng thẳng a có là tiếp tuyến
của (O) không ? Vì sao Phát
- Dựng M là trung điểm của AO
- Dựng (M ; MO) cắt đờng tròn (O) tại B,C
Trang 5bíc dùng h×nh vµ vÏ h×nh bµi
to¸n
- HS díi líp lµm vµo vë
? Yªu cÇu Hs th¶o luËn lµm ?2
? §Ó AB lµ tiÕp tuyÕn cña (O)
- GV gäi HS nh¾c l¹i c¸c dÊu hiÖu nhËn xÐt vµ chèt l¹i bµi trªn m¸ychiÕu
Trang 6Lớp Ngày soạn Ngày dạy HS vắng
I Mục tiêu :
HS đợc củng cố lại các kiến thức về tiếp tuyến của đờng tròn,
ph-ơng pháp chứng minh tiếp tuyến
HS vận dụng thành thạo các dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến của ờng tròn vào chứng minh
đ- Rèn luyện cho HS kĩ năng vẽ hình, suy luận, chứng minh hình học
II phơng pháp: Thực hành và luyện tập, phát hiện và giải quyết vấn đềIII Chuẩn bị :
GV : Máy chiếu, thớc kẻ, com pa
HS : Thớc kẻ, compa
IV Các hoạt động dạy học :
1 ổn định tổ chức :
GV kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
HS 1 : Nêu các dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến của đờng tròn
KL : a/ Chứng minh CB là tiếp tuyến
b/ Tính độ dài OC
G:
5 3
A
Trang 7OAC vuông tại A, đờng cao AH nên
OA2 = OH.OC OC = 25cm
4 Củng cố :
- Qua giờ luyện tập, các em đã làm những bài tập nào ? Phơngpháp giải
+ Loại bài tập chứng minh tiếp tuyến
+ Loại bài tập tính độ dài cạnh
- Gv hệ thống lại các bài tập đã làm và cách giải
5 Hớng dẫn về nhà :
- Nắm chắc các phơng pháp chứng minh tiếp tuyến của đờngtròn
- Xem lại các bài tập đã làm ở lớp
- Làm các bài tập còn lại trong Sgk và SBT
- Đọc mục “Có thể em cha biết” (Sgk-112)
- Đọc và nghiên cứu trớc bài “Tính chất của hai tiếp tuyến cắt
nhau”
V Rút kinh nghiệm
Trang 8 Biết vẽ đờng tròn nội tiếp một tam giác cho trớc Biết vận dụng cáctính chất của hai tiếp tuyến cắt nhau vào các bài tập về tính toán,chứng minh.
Biết cách tìm tâm của một vật hình tròn bằng “thớc phân giác”
II phơng pháp: Vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, trực quan.III Chuẩn bị :
GV : Compa, thớc, thớc phân giác, tấm bìa hình tròn
HS : Tấm bìa hình tròn, thớc, compa
IV Các hoạt động dạy học :
1 ổn định tổ chức :
GV kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
HS : Phát biểu định nghĩa và các dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến
? Qua bài toán trên em có nhận
1 Định lý về hai tiếp tuyến cắt nhau.
- BAC là góc tạo bởi 2 tiếp tuyến AB và AC
- BOC là góc tạo bởi 2 bán kính OB và OC
1 1
B C
Trang 9xét gì về tính chất của hai
tiếp tuyến AB và AC cắt nhau
- G : Giới thiệu bài toán ?3
- H : Thảo luận nhóm trả lời
- Hs dới lớp nhận xét, sửa sai
? Qua bài tập trên em có nhận
xét gì về tâm của đờng tròn
(I ; ID)
- G : Giới thiệu đờng tròn nội
tiếp tam giác và tam giác ngoại
tiếp đờng tròn
? Vậy tam giác nh thế nào là
tam giác ngoại tiếp đờng tròn
định nghĩa
? Để vẽ đ.tròn nội tiếp ta làm
ntn
- G : Giới thiệu bài toán ?4
- H : Thảo luận tự chứng minh
2 Đờng tròn nội tiếp tam giác.
?3 Ta I tia phân giác của B nên ID =IF
I tia phân giác của C nên ID =IE
ID = IE = IF Do đó D, E, F (I ; ID)
- (I ; ID) là đờng tròn nội tiếp ABC
- ABC là tam giác ngoại tiếp (I ; ID)
D
K A
Trang 10+ Thế nào là đờng tròn nội tiếp, bàng tiếp tam giác, tam giácngoại tiếp đ.tròn
- GV nhận xét và nhắc lại bài sau đó cho HS củng cố các bài tập 26(Sgk-115)
5 Hớng dẫn về nhà :
- Học kĩ bài theo Sgk và vở ghi
- Nắm chắc định lý và cách chứng minh định lý về tính chất củahai tiếp tuyến cắt nhau Thực hành vẽ đờng tròn nội tiếp, bàngtiếp tam giác và tam giác ngoại tiếp đờng tròn
- Làm các bài tập 27, 28, 29 (Sgk-115, 116)
- Chuẩn bị bài tập giờ sau “Luyện tập”.
IV Rút kinh nghiệm
HS vận dụng thành thạo các các tính chất của hai tiếp tuyến cắtnhau vào giải các bài tập chứng minh
Rèn luyện cho HS kĩ năng vẽ hình, suy luận, chứng minh hình học
II phơng pháp: Thực hành và luyện tập, phát hiện và giải quyết vấn đềIII Chuẩn bị :
GV: thớc kẻ, com pa, bảng phụ
HS : Thớc kẻ, compa
IV Các hoạt động dạy học :
1 ổn định tổ chức :
GV kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
HS 1 : Phát biểu các tính chất của hai tiếp tuyến cắt nhau
Tiết
Ngày
soạn
30 7/12 /08
Luyện tập
Trang 11 HS 2 : Thế nào là đờng tròn nội tiếp, đờng tròn bàng tiếp tam giác.
GT, KL của bài toán
? Hãy tính chu vi của ADE
ta có DM = DB, EM = ECChu vi ADE bằng
AD + AE + DE = AD + DM + ME +AE
= AD + DB + EC + AE = AB + AC =2AB
M di chuyển trên nửa đờng tròn
C M
x
y D C
O
M
Trang 12Xét COD vuông tại O và OM CDnên
CM MD = OM2 = R2 (R là bán kính)Vậy AC BD = R2
4 Củng cố :
- Qua giờ luyện tập, các em đã làm những bài tập nào ? Phơngpháp giải
+ Các bài tập sử dụng tính chất hai tiếp tuyến cắt nhau
- Gv hệ thống lại các bài tập đã làm và cách giải
5 Hớng dẫn về nhà :
- Nắm chắc các tính chất hai tiếp tuyến cắt nhau
- Xem lại các bài tập đã làm ở lớp
- Làm các bài tập còn lại trong Sgk và SBT
- Đọc mục “Có thể em cha biết” (Sgk-117)
- Đọc và nghiên cứu trớc bài “Vị trí tơng đối của hai đờng
Rèn luyện tính chính xác trong phát biểu, vẽ hình và tính toán
7 : vị trí tơng đối của hai đờng tròn
s
Trang 13II phơng pháp: Vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, trực quan.
II Chuẩn bị :
GV : Compa, thớc, hai tấm bìa hình tròn
HS : Hai tấm bìa hình tròn, thớc, compa
IV Các hoạt động dạy học :
1 ổn định tổ chức :
GV kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
HS : Nhắc lại vị trí tơng đối của đờng thẳng và đờng tròn
Gv đa hai tấm bìa hình tròn và di chuyển trên bảng ? Hai đờngtròn có những vị trí tơng đối nào ?
? Hai đờng tròn khi nào thì
chúng cắt nhau, tiếp xúc nhau,
không giao nhau
- H : Trả lời và vẽ hình vào vở
? Khi hai đờng tròn tiếp xúc
nhau, không giao nhau thì vị
trí của hai đờng tròn nh thế
đ- Hai đờng tròn cắt nhau
- (O) và (O’) có 2 điểm chung A và B gọi là
hai đờng tròn cắt nhau
- A và B là giao điểm AB là dây
chung
Hai đờng tròn tiếp xúc nhau
- (O) và (O’) có 1 điểm chung A gọi là hai
đờng tròn tiếp xúc nhau
- A là tiếp điểm
Hai đờng tròn không giao nhau
- (O) và (O’) không có
điểm chung gọi là hai
đờng tròn k0 giao nhau
2 Tính chất đờng nối tâm.
Nếu (O) và (O’) có tâm không trùngnhau
OO’ là đờng nối tâm hay đoạn
nối tâm và là trục đối xứng
?2 a/ Do OA = OB, O’A = O’B nênOO’ là đờng trung trực của AB
Trang 14? Đờng nối tâm có phải là trục
đối xứng không ? Vì sao ?
? Yêu cầu Hs thảo luận nhóm
làm ?2
- H : Thảo luận nhóm trả lời
Hs dới lớp nhận xét, sửa sai
? Qua bài tập trên em có nhận
xét gì về giao điểm của hai
đờng tròn cắt nhau và tiếp xúc
ABC có AO = OC, IA = IB OO’//
BC (1)Tơng tự, xét ABD ta có OO’//BD.(2)
- GV nhận xét và nhắc lại bài sau đó cho HS củng cố các bài tập 33(Sgk-119)
5 Hớng dẫn về nhà :
- Học kĩ bài theo Sgk và vở ghi
- Nắm chắc ba vị trí tơng đối của hai đờng tròn định và định
lý về tính chất của đờng nối tâm
- Làm bài tập 34 (Sgk-119)
- Đọc và nghiên cứu tiếp bài “Vị trí tơng đối của hai đờng
tròn”.
– Giờ sau học tiếp
IV Rút kinh nghiệm
I B
A
Trang 15Ngày
soạn
32 9/12 /08
đ- Biết vẽ hai đờng tròn tiếp xúc ngoài, tiếp xúc trong, biết vẽ tiếptuyến chung của hai đờng tròn Biết xác định vị trí tơng đối củahai đờng tròn dựa vào hệ thức giữa đoạn nối tâm và các bán kính
Thấy đợc hình ảnh của một số vị trí tơng đối của hai đờng tròntrong thực tế
II phơng pháp: Vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, trực quan.III Chuẩn bị :
GV : Compa, thớc
HS : Hai tấm bìa hình tròn, thớc, compa
IV Các hoạt động dạy học :
1 ổn định tổ chức :
GV kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
HS : Nhắc lại ba vị trí tơng đối của hai đờng tròn
3 Bài mới :
- G : Đa hình 90 (Sgk) lên máy
chiếu, yêu cầu Hs quan sát
? Em có dự đoán gì về quan
hệ giữa OO’ với R + r và R – r
Hs thảo luận trả lời
- G : Nhận xét, ghi tóm tắt trên
bảng
- H : Thảo luận nhóm trả lời ?1
- G : Gọi đại diện Hs trả lời
? Nhắc lại khi nào 2 đ.tròn tiếp
xúc nhau
1 Hệ thức giữa đoạn nối tâm và các bán kính.
- (O) và (O’) cắt nhau thì
R – r < OO’ < R + r
?1 Trong AOO’, ta có
OA – O’A < OO’ < OA + O’A Tức là R – r < OO’ < R + r
Hai đờng tròn tiếp xúc nhau
- (O) và (O’) tiếp xúc ngoài thì OO’
7 : vị trí tơng đối của hai đờng tròn (Tiếp)
Trang 16- H : Trả lời và thảo luận làm ?2
- G : Gọi đại diện Hs các nhóm
? Em hiểu thế nào là tiếp tuyến
chung của hai đờng tròn
- G : Giới thiệu k.niệm tiếp
tuyến chung trong và ngoài của
hai đờng tròn
- H : Theo dõi và ghi bài
? Yêu cầu Hs thảo luận nhóm
a/ A nằm giữa O và O’ OA + O’A = OO’
- m và m’ là các tiếp tuyến chung trong (cắt đoạn nối tâm OO’)
Trang 17+ Nhắc lại ba vị trí tơng đối của hai đờng tròn và tính chất ờng nối tâm
đ-+ Nhắc lại các hệ thức giữa đoạn nối tâm và các bán kính của hai
đờng tròn
- GV nhận xét và hệ thống lại bài học trên máy chiếu sau đó cho HScủng cố các bài tập 35 (Sgk-122)
5 Hớng dẫn về nhà :
- Học kĩ bài theo Sgk và vở ghi
- Nắm chắc ba vị trí tơng đối của hai đờng tròn định và định
lý về tính chất của đờng nối tâm
- Nắm chắc các hệ thức giữa đoạn nối tâm và các bán kính củahai đờng tròn
- Làm bài tập 36, 37, 38 (Sgk-123)
- Chuẩn bị tốt các bài tập giờ sau “Luyện tập”.
IV Rút kinh nghiệm
Tiết
Ngày
soạn
33 9/12 /08
HS vận dụng thành thạo hệ thức về đoạn nối tâm và các bán kính,tính chất của đờng nối tâm của hai đờng tròn vào giải các bài tậpchứng minh
Rèn luyện cho HS kĩ năng vẽ hình, suy luận, chứng minh hình học
II phơng pháp: Thực hành và luyện tập, phát hiện và giải quyết vấn đềIII Chuẩn bị :
Luyện tập
Trang 18 GV : Máy chiếu, thớc kẻ, com pa.
HS : Thớc kẻ, compa
IV Các hoạt động dạy học :
1 ổn định tổ chức :
GV kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
HS 1 : Nhắc lại ba vị trí tơng đối của hai đờng tròn và các hệ thứcliên quan
HS 2 : Nhắc lại định lý về tính chất đờng nối tâm
3 Bài mới :
- G : Giới thiệu và đa đề bài
bài tập 36
- H : Đọc đề bài, vẽ hình, ghi
GT, KL của bài toán
- G : Gợi ý gọi đờng tròn đờng
G:
a/ Gọi (K) là đ.tròn đ.kính OA
Do OK = OA – KA nên (O)
và (K) tiếp xúc trongb/ - Chứng minh OC AD
- Chứng minh AOD cân tại O
Do đó đờng cao OC đồng thời làtrung tuyến
suy ra AC = CD
Bài 39 (Sgk-123).
GT : (O) và (O’) tiếp xúc ngoài tại A.
Tiếp tuyến chung ngoài BC B (O),
C (O’) Tiếp tuyến chung trong tại Acắt BC tại I
KL : a/ Chứng minh BAC = 900 b/ Tính góc OIO’
c/ Tính BC Biết OA = 9, O’A =4
Trang 19BAC có trung tuyến AI =
4 Củng cố :
- Qua giờ luyện tập, các em đã làm những bài tập nào ? Phơngpháp giải
+ Các bài tập sử dụng tính chất hai tiếp tuyến cắt nhau
+ Các bài tập về hai đờng tròn tiếp xúc nhau, tiếp tuyến chung
- Gv hệ thống lại các bài tập đã làm và cách giải
5 Hớng dẫn về nhà :
- Nắm chắc cách giải các bài tập trong giờ
- Làm các bài tập còn lại trong Sgk và SBT
- Đọc mục “Có thể em cha biết” (Sgk-1124)
- Chuẩn bị làm các câu hỏi và bài tập giờ sau “Ôn tập chơng II”
IV Rút kinh nghiệm
Tiết
Ngày
soạn
34 7/12 /08
Trang 20I Mục tiêu :
Học sinh cần ôn tập các kiến thức đã học về tính chất đối xứng của
đờng tròn, liên hệ giữa dây và khoảng cách từ tâm đến dây ; về
vị trí tơng đối của đờng thẳng và đờng tròn, của hai đờng tròn
Vận dụng các kiến thức đã học vào các bài tập tính toán và chứngminh
Rèn luyện cách phân tích tìm lời giải bài toán và trình bày lời giải
II phơng pháp: Thực hành và luyện tập, phát hiện và giải quyết vấn đềIIi Chuẩn bị :
GV : Thớc thẳng, êke, com pa, bảng phụ
HS : Ôn tập theo các câu hỏi ôn tập trong Sgk
Iv Các hoạt động dạy học :
1 ổn định tổ chức :
GV kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
HS 1: Nêu lại toàn bộ các kiến thức đã học trong chơng II
Gv tổng hợp lại toàn bộ kiến thức
3 Bài mới :
- G : Gọi lần lợt HS dới lớp trả lời
các câu hỏi trong Sgk-126
? Cho biết những kiến thức nào
liên quan đến bài toán
- G : Gợi ý cho Hs nêu cách chứng
minh
? Để chứng minh hai đờng tròn
tiếp xúc ngoài hay trong ta làm
IK = IH + KH nên (I) và (K) tiếp xúcngoài
b/ Tứ giác AEHF có A = E = F = 900
nên là hình chữ nhậtc/ AHB vuông tại H và HE AB
l
2 1 2 G
K I
F E
D
B
A
Trang 21? Nhắc lại cách chứng minh tiếp
tuyến của đờng tròn
? EF là tiếp tuyến của đờng
EF = OA AH = OA H trùng với OVậy khi H trùng với O, tức là dây AD
BC tại O thì EF có độ dài lớn nhất
4 Củng cố :
- Qua giờ ôn tập các em đã đợc ôn lại những kiến thức gì và làmdạng bài tập nào ? Phơng nào nào áp dụng giải chúng?
- GV nhận xét, chú ý cho HS kĩ năng áp dụng các định lý, kiến thức
về đờng tròn, tiếp tuyến … vào làm bài tập và đặc biệt là cáchtrình bày lời giải
- Chuẩn bị giờ sau "Kiểm tra chơng 2"
IV Rút kinh nghiệm
Trang 22 Kiểm tra, đánh giá việc tiếp thu kiến thức của học sinh trong chơng
I để có phơng hớng cho chơng tiếp theo
HS đợc rèn luyện khả năng t duy, suy luận và kĩ năng trình bày lờigiải bài toán trong bài kiểm tra
Có thái độ trung thực, tự giác trong quá trình kiểm tra hởng ứngcuộc vận động
“ Hai không”
ii phơng pháp: Trực quan
iII Chuẩn bị :
GV : Đề kiểm tra trên máy chiếu
HS : Giấy kiểm tra, đồ dùng học tập
Iv Các hoạt động dạy học :
1 ổn định tổ chức :
GV kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
Gv kiểm tra sự chuẩn bị cho tiết kiểm tra của HS
Tiết
Ngày
soạn
35 7/12 /08
Kiểm tra chơng ii
Trang 23A không cắt đờng tròn (O).
C cắt đờng tròn (O) tại hai
điểm
B tiếp xúc với đờng tròn (O)
D không tiếp xúc với đờngtròn (O)
Câu 3: Cho hai đờng tròn (O) và (O ) (hình bên) Có
mấy đờng tiếp tuyến chung của hai đờng tròn?
A 1 B 2
C 3 D 4
Câu 4: Khẳng định sau đúng hay sai?
Tiếp điểm của hai đờng tròn (O) và (O ) tiếp xúc nhau là điểmnằm giữa hai điểm O và O
A đúng B sai
II Tự luận (7 điểm)
Câu 5: Cho đờng thẳng a và một điểm O cách a là 3 cm Vẽ đờngtròn tâm O bán kính 7 cm
a) Đờng thẳng a và đờng tròn tâm O có vị trí nh thế nào? Vìsao?
b) Gọi A và B là các giao điểm của đờng thẳng a và đờng tròntâm O Tính độ dài AB
Câu 6: Cho hai đờng tròn tâm O và (O ) tiếp xúc ngoài tại A Kẻtiếp tuyến chung ngaòi BC, B (O), C ( O ) Tiếp tuyến chung trongtại A cắt tiếp tuyến chung ngoài tại BC tại I