SẢN PHẨM dạy học LIÊN môn LỊCH sử

1. Tên dự án dạy học: LỊCH SỬ LỚP 6: Tiết 13, Bài 12: NƯỚC VĂN LANG 2. Mục tiêu dạy học: Về kiến thức: Giúp học sinh hiểu được : Những nét cơ bản về điều kiện hình thành nhà nước Văn Lang. Nhà nước Văn Lang tuy còn sơ khai nhưng đó là một tổ chức quản lý đất nước bền vững đánh dấu giai đoạn mở đầu thời kỳ dựng nước. Bài dạy tích hợp kiến thức môn Ngữ Văn và môn Địa Lý có liên quan. Học sinh cần có năng lực vận dụng kiến thức môn Ngữ Văn và môn Địa Lý để giải quyết các vấn đề đặt ra trong bài học. Về kỹ năng: Bước đầu rèn kĩ năng: Phân tích sự kiện lịch sử. Vẽ, sử dụng lược đồ tổ chức Bộ máy Nhà nước thời Hùng Vương. Về thái độ: Bồi dưỡng lòng tự hào về quê hương đất Tổ, về đất nước, ý thức về cội nguồn và tinh thần đoàn kết dân tộc. Nội dung tích hợp: Bảo vệ môi trường; Tư tưởng Hồ Chí Minh. Sử dụng di sản: tranh ảnh về Lăng Hùng Vương (khu di tích lịch sử Đền Hùng Phú Thọ).3. Ý nghĩa của dự án:Dạy học theo chủ đề tích hợp là một trong những nguyên tắc quan trọng trong dạy học nói chung và dạy học lịch sử nói riêng, đây được coi là một quan niệm dạy học hiện đại, nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục. Dạy học tích hợp làm cho người học sử nhận thức được sự phát triển xã hội một cách liên tục, thống nhất, thấy được mối liên hệ hữu cơ giữa các lĩnh vực của đời sống xã hội, khắc phục được tính tản mạn rời rạc trong kiến thức.Dự án nhằm liên kết những kiến thức giao thoa với môn Lịch sử như Ngữ văn, Địa lí, Tin học, Giáo dục công dân, Rèn luyện kĩ năng sống, Giáo dục bảo vệ di sản văn hóa địa phương… để học sinh tiếp thu kiến thức, biết vận dụng kiến thức lịch sử vào cuộc sống và ngược lại từ cuộc sống để giải quyết các vấn đề liên quan đến lịch sử…Trong chương trình phổ thông, giáo viên có thể sử dụng phương pháp tích hợp trong hầu hết các bài dạy.Cụ thể đối với bài dạy: Tích hợp kiến thức địa lý, văn học, GDCD và âm nhạc trong việc tìm hiểu kiến thức liên quan ở mỗi bộ môn:+ Vận dụng kiến thức về địa lý để trình bày hiểu biết về tỉnh Phú Thọ và vị trí địa lí của nhà nước Văn Lang xưa.+ Liên hệ những chuyện truyền thuyết, thơ nói liên quan đến sự hình thành, phát triển của nước Văn Lang.+ Tích hợp Giáo dục ý thức về cội nguồn dân tộc, về tinh thần đoàn kêt, nhớ ơn tổ tiên.+ Cảm nhận sâu sắc hơn lòng tự hào dân tộc và khắc sâu tình yêu đất nước, lịch sử dân tộc qua âm nhạc với ca khúc “Đất nước lời ru ”.

Phụ lục II PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI

- Họ tên: Lê Xuân Chính

- Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ

- Phòng Giáo dục và Đào tạo Hạ Hòa

- Trường THCS Vô Tranh

- Số điện thoại: 0972 213 096

- Email: lexuanchinh1982@gmail.com

Phụ lục III PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DỰ THI

1 Tên dự án dạy học: LỊCH SỬ LỚP 6:

Tiết 13, Bài 12: NƯỚC VĂN LANG

2 Mục tiêu dạy học:

* Về kiến thức: Giúp học sinh hiểu được :

- Những nét cơ bản về điều kiện hình thành nhà nước Văn Lang Nhà nước Văn Lang tuy còn sơ khai nhưng đó là một tổ chức quản lý đất nước bền vững đánh dấu giai đoạn mở đầu thời kỳ dựng nước Bài dạy tích hợp kiến thức môn Ngữ Văn và môn Địa Lý có liên quan

- Học sinh cần có năng lực vận dụng kiến thức môn Ngữ Văn và môn Địa

Lý để giải quyết các vấn đề đặt ra trong bài học

* Về kỹ năng: Bước đầu rèn kĩ năng: Phân tích sự kiện lịch sử Vẽ, sử dụng

lược đồ tổ chức Bộ máy Nhà nước thời Hùng Vương

* Về thái độ: Bồi dưỡng lòng tự hào về quê hương đất Tổ, về đất nước, ý thức

về cội nguồn và tinh thần đoàn kết dân tộc

- Nội dung tích hợp: Bảo vệ môi trường; Tư tưởng Hồ Chí Minh.

- Sử dụng di sản: tranh ảnh về Lăng Hùng Vương (khu di tích lịch sử Đền

Hùng- Phú Thọ)

3 Đối tượng dạy học của dự án:

Đối tượng dạy học của dự án là các em học sinh lớp 6B- Trường THCS

Vô Tranh- Hạ Hòa- Phú Thọ

Mô tả về đối tượng học sinh:

Khối 6 của trường THCS Vô Tranh gồm 2 lớp: 6A có 31 học sinh và Lớp 6B có 30 học sinh Trong đó, kết quả học tập môn Lịch sử của Lớp 6B ở học kì

I, năm học 2013-2014 như sau:

Sĩ số

6B

Số lượng % Số lượng % Số lượng % Số lượng %

3

Là học sinh đầu cấp THCS, nên phương pháp học tập nói chung và học theo dự án nói riêng của các em lớp 6 còn bỡ ngỡ Hơn nữa, trường lại đóng ở

xã miền núi, điều kiện kinh tế và trình độ dân trí chưa thực sự phát triển, nên đối tượng học sinh còn gặp nhiều khó khăn trong học tập

4 Ý nghĩa của dự án:

Dạy học theo chủ đề tích hợp là một trong những nguyên tắc quan trọng trong dạy học nói chung và dạy học lịch sử nói riêng, đây được coi là một quan niệm dạy học hiện đại, nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục Dạy học tích hợp làm cho người học sử nhận thức được

sự phát triển xã hội một cách liên tục, thống nhất, thấy được mối liên hệ hữu cơ giữa các lĩnh vực của đời sống xã hội, khắc phục được tính tản mạn rời rạc trong kiến thức

Dự án nhằm liên kết những kiến thức giao thoa với môn Lịch sử như Ngữ văn, Địa lí, Tin học, Giáo dục công dân, Rèn luyện kĩ năng sống, Giáo dục bảo

vệ di sản văn hóa địa phương… để học sinh tiếp thu kiến thức, biết vận dụng kiến thức lịch sử vào cuộc sống và ngược lại từ cuộc sống để giải quyết các vấn

đề liên quan đến lịch sử…

Trong chương trình phổ thông, giáo viên có thể sử dụng phương pháp tích hợp trong hầu hết các bài dạy

Cụ thể đối với bài dạy:

- Tích hợp kiến thức địa lý, văn học, GDCD và âm nhạc trong việc tìm hiểu kiến thức liên quan ở mỗi bộ môn:

+ Vận dụng kiến thức về địa lý để trình bày hiểu biết về tỉnh Phú Thọ và

vị trí địa lí của nhà nước Văn Lang xưa

+ Liên hệ những chuyện truyền thuyết, thơ nói liên quan đến sự hình thành, phát triển của nước Văn Lang

+ Tích hợp Giáo dục ý thức về cội nguồn dân tộc, về tinh thần đoàn kêt, nhớ ơn tổ tiên

+ Cảm nhận sâu sắc hơn lòng tự hào dân tộc và khắc sâu tình yêu đất

nước, lịch sử dân tộc qua âm nhạc với ca khúc “Đất nước lời ru ”.

5 Thiết bị dạy học, học liệu:

Giáo viên: Máy tính, máy chiếu (Tranh ảnh, băng hình; Bản đồ Việt Nam,

sơ đồ tổ chức nhà nước thời Hùng Vương) Kiến thức từ các nguồn tư liệu

Học sinh: Soạn bài và tìm hiểu bài trước ở nhà; Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu

theo yêu cầu cuả giáo viên

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:

6.1 Ổn định tổ chức:

Ngày giảng Thứ Tiết Lớp dạy Sĩ số (vắng) Học sinh kiểm tra

6B

6.2 Kiểm tra bài cũ:

? Em hãy nêu những nét mới về kinh tế và xã hội của cư dân Lạc Việt ở

khoảng thế kỉ VIII- VII TCN?

Trả lời:

- Thuật luyện kim được phát minh và nghề nông trồng lúa nước ra đời, con người cần phải có một công việc nhất định

- Có sự phân công trong lao động giữa phụ nữ và nam giới

- Hình thành các làng bản (chiềng, chạ)

- Chế độ phụ hệ thay thế cho chế độ mẫu hệ

6.3 Bài mới:

Hoạt động 1 Giới thiệu bài: GV tích hợp với nội dung tiết trước:

Những chuyển biến lớn trong sản xuất và xã hội dẫn đến sự kiện có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với người dân Việt Cổ: Sự ra đời của nhà nước Văn Lang, mở đầu cho một thời đại của dân tộc Nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh nào? Tổ chức của nhà nước ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay:

Tiết 13, Bài 12: NƯỚC VĂN LANG

Hoạt động 2 Tìm hiểu nội dung bài học:

Mục 1/ Nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh nào?

- Giáo viên yêu cầu học sinh theo dõi Mục 1

- Sử dụng máy chiếu: giới thiệu Lược đồ Bắc và Bắc Trung bộ Việt Nam:

Lược đồ Bắc và Bắc Trung Bộ Việt Nam

GV: cho HS quan sát lược đồ, kết hợp kiến thức địa lí để phân tích.

? Vào khoảng cuối TK VIII – đầu TK VII TCN, ở đồng bằng Bắc Bộ và Bắc

Trung Bộ đã có thay đổi gì lớn ?

Hướng dẫn học sinh trả lời:

- Khoảng cuối TK VIII – đầu TK VII TCN, ở đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung

đã hình thành những bộ lạc lớn, gẫn gũi nhau về tiếng nói và phương thức hoạt động kinh tế

- Sản xuất phát triển

- Trong các chiềng, chạ có sự phân biệt giàu nghèo, mâu thuẫn giàu nghèo đã nảy sinh

? Theo em truyện "Sơn Tinh, Thủy Tinh" nói lên hoạt động gì của nhân dân ta thời

đó ? (Tích hợp với ngữ văn 6)

- Đồng thời kết hợp với máy chiếu, giới thiệu ảnh:

Tranh minh họa truyện truyền thuyết: SƠN TINH-THỦY TINH

- Nói về hoạt động chống lũ lụt, bảo vệ sản xuất nông nghiệp, còn thể hiện sự đoàn kết của nhân dân chống thiên tai bảo vệ mùa màng

? Qua đó ta thấynhân dân ta thời ấy gặp những khó khăn gì?

HS: - Sản xuất nông nghiệp trồng lúa nước ở lưu vực các con sông lớn gặp nhiều khó khăn: lũ, lụt…

? Để chống lại sự khắc nghiệt của thiên nhiên, người Việt cổ lúc đó đã làm gì ?

HS: - Các bộ lạc, chiềng, chạ đã liên kết với nhau và bầu ra người có uy tín để tập hợp nhân dân các bộ lạc chống lũ lụt, bảo vệ mùa màng và cuộc sống

- GV: Dùng máy chiếu giới thiệu hình 31, 32 SGK:

Hình 31- Mũi giáo đồng Đông Sơn; Hình 32- Dao găm đồng Đông Sơn.

? Em có suy nghĩ gì về vũ khí trong các hình: Hình 31- Mũi giáo đồng

Đông Sơn và Hình 32- Dao găm đồng Đông Sơn (SGK- Tr 34) ?

Học sinh trả lời:

- Nói lên sự phát triển của săn bắt nhưng chủ yếu chứng tỏ trong xã hội đã có sự tranh chấp xung đột giữa vùng này với vùng khác

? Vũ khí của các hình trên nói lên điều gì? Hãy liên hệ các loại vũ khí trên với truyện truyền thuyết Thánh Gióng? (Tích hợp với ngữ văn 6): Đồng thời chiếu

tranh minh họa truyện truyền thuyết “Thánh Gióng”:

- Dùng vũ khí để tự vệ khi có xung đột.

? Như vậy Nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh như thế nào?

Giáo viên kết luận: Như vậy nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh khá

phức tạp: kinh tế phát triển, cuộc sống ổn định, xã hội nảy sinh mâu thuẫn giàu, nghèo, dân cư luôn phải đấu tranh chống lũ lụt, ngoại xâm, bảo vệ cuộc sống thanh bình… Trong hoàn cảnh đó, các bộ lạc có nhu cầu thống nhất với nhau, muốn vậy cần có một người chỉ huy có uy tín và tài năng => Nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh đó

Mục 2/ Nước Văn Lang thành lập:

HS: - Đọc mục 2 SGK - 36

Gv: Trình chiếu Lược đồ, hướng dẫn:

- Quan sát trên bản đồ khu vực vùng sông Cả (Nghệ An), sông Mã (Thanh Hoá) với Đông Sơn ( Kết hợp với kiến thức địa lí)

? Địa bàn cư trú của bộ lạc Văn Lang ở đâu ?

Sô ng H ồn

g

Sôn g M

ã Sôn g C

ả

- Địa bàn cư trú của bộ lạc Văn Lang ở ven sông Hồng, từ Ba Vì (Hà Nội) đến

Việt Trì (Phú Thọ)

? Trình độ phát triển của bộ lac Văn Lang ra sao?

- Văn Lang là bộ lạc hùng mạnh và giàu có nhất thời đó

GV: Di chỉ làng Cả (Việt Trì) cho ta biết, ở địa bàn cư trú của người Văn Lang

có nghề đúc đồng phát triển sớm, cư dân đông đúc => tù trưởng bộ lạc Văn Lang được các tù trưởng các vùng khác tôn trọng và ủng hộ

? Dựa vào thế mạnh của mình, thủ lĩnh bộ lạc Văn Lang đã làm gì ?

- Thế kỷ VII TCN Thủ lĩnh của bộ lạc Văn Lang thống nhất các bộ lạc ở đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ thành liên minh các bộ lạc Đó là nước Văn Lang

- Thủ lĩnh bộ lạc Văn Lang lên đứng đầu nhà nước, tự xưng là Hùng Vương, đóng đô ở Bạch Hạc (Phú Thọ ngày nay)

Giáo viên xác định vị trí Nước Văn Lang trên lược đồ:

Lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ Việt Nam

Văn Lang

Sông mã Sông cả

Văn Lang

? Sự tích Âu Cơ - Lạc Long Quân nói lên điều gì? (Tích hợp ngữ văn 6)

GV: Trình chiếu tranh minh họa truyền thuyết CON RỒNG – CHÁU TIÊN:

HS: Cộng đồng các dân tộc Việt Nam đều là anh em chung một bọc trăm trứng

=> Sự ủng hộ của mọi người và vị trí của nhà nước Văn Lang ở vùng cao

Mục 3 Nhà nước Văn Lang được tổ chức như thế nào ?

HS: Đọc Mục 3 –SGK

? Sau khi nhà nước Văn Lang ra đời, Hùng Vương đã tổ chức nhà nước như thế

nào ?

GV: Yêu cầu học sinh trình bày theo sơ đồ: Chính quyền trung ương

(vua, lạc hầu, lạc tướng); ở địa phương (chiềng, chạ); Đơn vị hành chính:

Sơ đồ tổ chức nhà nước Văn

Hùng Vương Lạc Hầu – Lạc tướng (trung ương)

Lạc tướng

(bộ)

Lạc tướng (bộ)

Bồ chính

(chiềng, chạ)

Bồ chính (chiềng, chạ)

Bồ chính

(chiềng, chạ)

Trung ương

Bộ

SƠ ĐỒ NHÀ NƯỚC VĂN LANG

Hùng Vương Lạc hầu - Lạc tướng

Lạc tướng

(bộ)

Lạc tướng (bộ)

Bồ chính

(chiềng, chạ)

Bồ chính (chiềng, chạ)

Bồ chính (chiềng, chạ)

Trung ương

Bộ

Chiềng Chạ

Bộ (chia nước làm 15 bộ, dưới bộ là chiềng, chạ); Vua nắm mọi quyền hành trong nước, đời đời cha truyền con nối và đều gọi là Hùng Vương)

(Con trai Vua đều gọi là Quan Lang, con gái là Mị Nương)

? Nhận xét về tổ chức bộ máy nhà nước?

- Nhà nước Văn Lang chưa có quân đội, chưa có pháp luật nhưng khi có chiến tranh huy động mọi người cung tham gia (Minh họa truyện Thánh Gióng)

Kết luận: Nhà nước Văn lang là nhà nước đầu tiên trên lãnh thổ nước ta.

Tuy còn đơn giản nhưng là tổ chức chính quyền cai quản cả nước

Giới thiệu Hình 35- SGK- Trang 37:

(Sử dụng Tranh về di sản)

GV: Giới thiệu ảnh Bác Hồ và đoàn quân tiên phong tại Đền Giếng (11/9/1954):

Hình 35- Lăng vua Hùng (Phú Thọ)

GV: Kết luận toàn bài: ở thế kỷ VII TCN trên vùng đất Bắc Bộ và Bắc trung

Bộ đã hình thành các quốc gia của người Việt Nước Văn Lang nhà nước do vua Hùng – Hùng Vương đứng đầu có tổ chức từ trên xuống dưới, lấy làng chạ làm

cơ sở Như vậy vua Hùng có công dung nước, nhà nước Văn Lang là nhà nước đầu tiên đặt nền móng cho nhà nước XHCN Việt Nam bây giờ Chính vì thế mà

Bác Hồ của chúng ta đã nói: “Các vua Hùng đã có công dựng nước Bác cháu

ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

Hoạt động 3: Củng cố, dặn dò:

Củng cố:

? Liên hệ trách nhiệm của học sinh ?

( Nhớ ơn tổ tiên; Học tập tốt các môn học nói chung và lịch sử dân tộc như một lời căn dặn khác của Người: “Dân ta phải biết sử ta- Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”; Xây dựng đất nước giàu đẹp trong tương lai…)

GV: Giới thiệu ảnh “Lễ hội Đền Hùng” và cung cấp một số thông tin:

“Các vua Hùng đã có công dựng nước

Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” (Hồ Chí Minh)

Từ năm 2007, Đảng và Nhà nước ta đã quyết định lấy ngày 10/3 (âm lịch) hàng năm là ngày Quốc Giỗ và ‘‘Tín ngưỡng Thờ cúng Hùng Vương” đã được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại vào ngày 6/12/2012 (Hiện nay, trên cả nước có 1.417 đền thờ Vua Hùng)

- GV: Cho học sinh nghe một đoạn bài hát “Đất nước lời ru” để khắc sâu

lòng tự hào dân tộc và củng cố tình yêu quê hương, đất nước, lịch sử dân tộc

- Làm bài tập: Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước Văn Lang

Dặn dò học sinh về nhà:

- Học thuộc bài cũ, làm bài tập và vẽ sơ đồ: “Tổ chức nhà nước Văn Lang” Đọc trước bài 13: Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang

7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập:

- Học sinh đã liên hệ và vận dụng những kiến thức địa lí, lịch sử, văn học.

- Biết vận dụng kiến thức hoàn thành bài tập lịch sử

8 Các sản phẩm của học sinh:

- Bài tập Vẽ sơ đồ và nhận xét khái quát được về tổ chức bộ máy nhà nước Văn Lang

- Video ghi lại các hoạt động nhận thức của học sinh

Điểm kiểm tra làm bài tập của học sinh:

Tổng số

Số điểm Giỏi

Số điểm Khá

Số điểm trung bình

Số điểm Yếu

Số điểm Kém

Hạ Hòa, ngày 16 tháng 01 năm 2014

GIÁO VIÊN THỰC HIỆN

Lê Xuân Chính